'Bên cạnh những tín hiệu tích cực, nền kinh tế còn bộc lộ một số dị biệt'
(VNF) - TS Nguyễn Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho rằng, hiện nay, bên cạnh những tín hiệu tích cực, nhiều chỉ số cho thấy sự tiến bộ, nền kinh tế nước ta còn bộc lộ một số 'dị biệt'.
Còn nhiều hạn chế trong nâng cao chất lượng tăng trưởng
TS Nguyễn Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho hay nền kinh tế đã có những bước tiến quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế trong nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Đáng lưu ý, cơ cấu ngành đang phát triển ngược chiều với quy luật chung của kinh tế thị trường.
Cụ thể, khu vực dịch vụ tăng nhanh nhưng nền công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến chế tạo, chưa đủ mạnh để đóng vai trò trụ cột, dẫn dắt. Công nghiệp chủ yếu dựa vào gia công, lắp ráp với hàm lượng công nghệ thấp, thiếu thương hiệu và chuỗi cung ứng nội địa.
Khu vực nông-lâm nghiệp và thủy sản giảm tỷ trọng trong GDP, chưa tạo được đột phá về nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất quy mô lớn.
“Nền kinh tế gia công là phổ biến, phụ thuộc vào nguyên vật liệu nhập khẩu; doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm đa số, manh mún”, ông Lâm nhận định.
Về chất lượng tăng trưởng, ông Lâm cho hay, mặc dù có cải thiện về năng suất lao động và TFP song mức độ vẫn thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực; đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tuy được thúc đẩy nhưng chủ yếu tập trung ở các doanh nghiệp lớn, dẫn tới khoảng cách số ngày càng lớn.
Đặc biệt, nền kinh tế vẫn phụ thuộc khá nhiều vào đầu tư công và vốn FDI, hiệu quả đầu tư thấp, dư địa chính sách tài khóa, tiền tệ bị thu hẹp khiến khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài còn yếu.
“Hệ số ICOR của nền kinh tế ở mức 7,6 giai đoạn 2016-2020, tăng lên mức 8,5 giai đoạn 2021-2024. Nghĩa là để tạo thêm được 1 đồng GDP, phải bỏ ra 8,5 đồng vốn đầu tư, mức quá cao, cho thấy hiệu quả sử dụng vốn đầu tư đang ở mức báo động”, ông Lâm nêu.
Một số 'dị biệt' của nền kinh tế
Ông Nguyễn Bích Lâm cho hay, bên cạnh những thành tựu và tiến bộ, kinh tế nước ta còn bộc lộ một số 'dị biệt' so với thông lệ phát triển của các nền kinh tế thị trường.
Trước hết, một nghịch lý nổi bật là nền kinh tế khát vốn, nhưng có vốn mà không sử dụng được vốn: Tín dụng và vốn đầu tư công đều dồi dào nhưng giải ngân chậm, tắc nghẽn ở cơ chế quản lý, sợ trách nhiệm của bộ máy.
“Doanh nghiệp trong nước không muốn mở rộng quy mô, bởi doanh nghiệp càng lớn càng vướng rào cản thủ tục, thanh tra, kiểm tra chồng chéo và thiếu môi trường cạnh tranh công bằng”, ông Lâm nói.

Một dị biệt nữa, theo ông Lâm nằm ở mâu thuẫn giữa chủ trương và cách thức vận hành. Trong khi Chính phủ không ngừng kêu gọi cộng đồng quốc tế công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, nhưng ngay trong nước, nhiều lĩnh vực kinh tế vẫn bị điều hành theo tư duy mệnh lệnh hành chính.
“Thay vì để cơ chế cung - cầu và các công cụ thị trường điều tiết, không ít quyết sách lại theo hướng áp đặt, can thiệp trực tiếp vào giá cả, tín dụng, phân bổ nguồn lực”, ông Lâm nói.
Vị cựu lãnh đạo ngành thống kê cho rằng, nguyên nhân sâu xa bắt nguồn từ quán tính tư duy kế hoạch hóa tập trung vẫn còn hiện diện trong một bộ phận của bộ máy quản lý, cùng với tâm lý sợ trách nhiệm của cán bộ, công chức.
“Đây là dị biệt quan trọng nhất, phản ánh khoảng cách giữa khát vọng hội nhập với thực tiễn điều hành kinh tế”, ông Lâm nêu.
Theo ông Lâm, những dị biệt này cho thấy những bất cập căn bản của thể chế kinh tế, do rào cản tư duy sẽ đặt ra nhiều thách thức ở phía trước và làm chậm tiến trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao chất lượng tăng trưởng.
Yêu cầu kép đòi hỏi phải đổi mới tư duy
TS Nguyễn Bích Lâm cho hay, bước sang thập niên phát triển mới, kinh tế nước ta phải đối diện với yêu cầu kép: Duy trì tốc độ tăng trưởng cao, nâng cao chất lượng tăng trưởng; hướng tới phát triển bền vững và hiện đại.
Theo đó, cần đổi mới mạnh mẽ tư duy, quan điểm phát triển kinh tế, tư duy quản trị và điều hành đất nước; thoát khỏi tư duy mệnh lệnh, can thiệp hành chính cứng nhắc.
Ngoài ra, tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới phải dựa vào đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xanh hóa. Doanh nghiệp trong nước phải trở thành trung tâm đổi mới; xây dựng bộ máy công quyền tinh gọn, liêm chính, coi trọng kỷ luật thị trường, xóa bỏ tình trạng “xin - cho”, tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh.
Đặc biệt, cần gắn ưu đãi FDI với nội địa hóa, ràng buộc chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực để phát triển công nghiệp hỗ trợ; có chính sách đặc biệt đối với doanh nghiệp tư nhân, tạo dựng, nuôi dưỡng và phát triển doanh nghiệp dân tộc.
Ông Lâm cũng cho rằng, cần cải cách mạnh mẽ giáo dục - đào tạo; xây dựng nền giáo dục dạy cách sáng tạo ra tri thức, chứ không chỉ học lại tri thức sẵn có, đồng thời trang bị cho người học năng lực tự học, tự khám phá - nền tảng cốt lõi của việc học tập suốt đời; thu hút nhân tài, hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao...
“Nguồn nhân lực là động cơ bên trong của chuyển đổi cơ cấu kinh tế và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Không có nhân lực giỏi thì không thể có chất lượng tăng trưởng”, ông Lâm nêu.
Hơn 20,1 nghìn doanh nghiệp rời bỏ thị trường mỗi tháng
- Lần đầu tiên Việt Nam dự kiến kim ngạch xuất nhập khẩu kỷ lục 800 tỷ USD 06/09/2025 03:28
- Nhiều khoản thu nhập được đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân 06/09/2025 03:24
- 'Kiểm soát các ngân hàng chỉ huy động mà không cho vay hoặc cho vay ít' 06/09/2025 03:14
Phản ứng của Việt Nam trước việc Mỹ đề xuất áp thuế mới
(VNF) - Bộ Ngoại giao khẳng định kết luận điều tra về các hành vi lao động cưỡng bức của Cơ quan Đại diện thương mại Mỹ không phản ánh đúng thực tế và nỗ lực của Việt Nam trong phòng, ngừa, giảm thiểu lao động cưỡng bức.
TP. HCM hướng tới quy mô kinh tế 800 tỷ USD vào năm 2050
(VNF) - Cùng với việc nâng cao chất lượng sống cho người dân, TP. HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực với quy mô kinh tế dự kiến khoảng 800 tỷ USD vào năm 2050.
'Tốc độ xây dựng và hoàn thiện pháp luật nhanh chưa từng có'
(VNF) - Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết năm 2025 chứng kiến tốc độ xây dựng và hoàn thiện pháp luật nhanh chưa từng có, với hàng loạt đạo luật, nghị quyết được ban hành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư kinh doanh.
Đề xuất tài xế công nghệ, người bán hàng online tham gia BHXH bắt buộc
(VNF) - Bảo hiểm xã hội TP. HCM vừa kiến nghị bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử vào nhóm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc khi sửa đổi các quy định liên quan đến Luật BHXH và Luật Bảo hiểm y tế.
Bộ Tài chính đề xuất không cổ phần hóa đơn vị sự nghiệp độc quyền dịch vụ công
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, trong đó đề xuất không cổ phần hóa các đơn vị đang độc quyền cung cấp dịch vụ công trên phạm vi cả nước hoặc tại từng địa phương.
Phạt hơn 112 triệu đồng, thu hồi 3 mỹ phẩm nhập khẩu vi phạm công thức
(VNF) - Cục Quản lý Dược vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu The Vigo hơn 112 triệu đồng do kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố và quảng cáo sản phẩm sai quy định.
Vụ hàng trăm người bị lừa hơn 1.000 tỷ đồng: Chủ tịch CCV Group bị khởi tố
(VNF) - Công an TP. Hà Nội đã khởi tố Chủ tịch CCV Group Mai Hà Trang để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, liên quan vụ huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ hàng trăm nhà đầu tư.
Dùng máy POS để rút tiền mặt, hộ kinh doanh bị phạt hơn 137 triệu đồng
(VNF) - Một hộ kinh doanh ở Đà Nẵng đã sử dụng máy POS để thực hiện các giao dịch quẹt thẻ nhằm hợp thức hóa dòng tiền, hỗ trợ rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng và thu phí dịch vụ trái quy định của pháp luật.
Đề xuất cho phép DN, HTX mua lại nhà ở thương mại để cho thuê
(VNF) - Thủ tướng gợi ý cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê.
Hà Nội đề xuất cấm ô tô, xe máy quanh hồ Gươm vào tối cuối tuần
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”, với lộ trình triển khai theo 3 giai đoạn từ giữa năm 2026 đến hết năm 2029.
Kinh tế tư nhân tăng tốc sau Nghị quyết 68: Doanh nghiệp đông hơn, nhưng chưa mạnh hơn
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, khu vực kinh tế tư nhân ghi nhận sự bứt phá về số lượng với làn sóng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh. Tuy nhiên, bài toán về quy mô, năng lực cạnh tranh và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu vẫn là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.
PMI tháng 5 tăng lên 52,8 điểm, cao nhất trong 3 tháng
(VNF) - Theo báo cáo mới công bố của S&P Global, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt 52,8 điểm, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2/2026. Kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất tiếp tục cải thiện tháng thứ 11 liên tiếp.
Việt Nam-Philippines nâng cấp quan hệ Đối tác Chiến lược tăng cường
(VNF) - Sau cuộc hội đàm sáng 1/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. nhất trí nâng quan hệ song phương Việt Nam - Philippines lên Đối tác Chiến lược tăng cường.
'Việt Nam không hợp tác với nước này để gây tổn hại cho nước khác'
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
Phản ứng của Việt Nam trước việc Mỹ khởi xướng điều tra về sở hữu trí tuệ
(VNF) - Việt Nam đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Mỹ.
Bộ Tài chính: Gỡ tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực ngay sau khi nộp đủ thuế
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đang phối hợp với Bộ Công an nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin nhằm rút ngắn tối đa thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, người nộp thuế sẽ được gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gần như ngay lập tức sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.
Những chính sách đáng chú ý có hiệu lực từ tháng 6/2026
(VNF) - Từ tháng 6/2026, nhiều chính sách mới liên quan đến tiêu dùng, viễn thông, thuế, đăng ký phương tiện và sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở sẽ chính thức có hiệu lực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra 3 cuộc khủng hoảng toàn cầu
(VNF) - Phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau trên thế giới.
TP.HCM: Khơi thông nguồn lực, tạo 'mạch tăng trưởng mới' từ các nhà đầu tư chiến lược
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam cho rằng, nếu tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về hạ tầng, pháp lý và dòng vốn, thành phố không chỉ bứt tốc tăng trưởng mà còn có cơ hội vươn lên thành trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký với Singapore
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
Sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí, cơ quan quản lý vào cuộc
(VNF) - Trước làn sóng phản ánh từ nhà bán hàng về việc nhiều sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí và bổ sung các khoản thu mới, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu các nền tảng liên quan giải trình, đồng thời giám sát chặt tác động tới môi trường cạnh tranh và giá bán tới tay người tiêu dùng.
Giải ngân đầu tư công mới đạt 18% kế hoạch, nhiều bộ ngành gần như 'đứng yên'
(VNF) - Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 21/5/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt 182.544 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu: 'Xăng E5, E10 không gây hại động cơ nếu bảo dưỡng đúng cách'
(VNF) - Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), xăng sinh học E5 và E10 không gây ảnh hưởng tới động cơ phương tiện nếu xe đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.
‘Ông lớn’ năng lượng Thái Lan muốn đầu tư dài hạn vào LNG tại Việt Nam
(VNF) - Tập đoàn Gulf mong muốn trở thành đối tác chiến lược lâu dài của Việt Nam trong tăng cường an ninh năng lượng quốc gia, thông qua đầu tư dài hạn vào điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và năng lượng tái tạo.
‘Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư tại Đông Nam Á’
(VNF) - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Thái Lan (SEC) Wisit Wisitsora-at đánh giá Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư tại Đông Nam Á với nhiều tiềm năng phát triển và triển vọng tăng trưởng tích cực.
Phản ứng của Việt Nam trước việc Mỹ đề xuất áp thuế mới
(VNF) - Bộ Ngoại giao khẳng định kết luận điều tra về các hành vi lao động cưỡng bức của Cơ quan Đại diện thương mại Mỹ không phản ánh đúng thực tế và nỗ lực của Việt Nam trong phòng, ngừa, giảm thiểu lao động cưỡng bức.
Khảo sát vị trí xây dựng cây cầu mới bắc qua sông Hương - Huế
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.


































































