Bộ Công Thương mắc bệnh thành tích, ‘làm số’ cho đẹp báo cáo?
Xuân Hải -
28/10/2019 16:36 (GMT+7)
(VNF)- Viện Nghiên cứu và quản lý kinh tế trung ương (CIEM) nêu nghi vấn về việc Bộ Công Thương mắc bệnh thành tích để làm đẹp báo cáo.
CIEM nghi ngờ Bộ Công Thương mắc bệnh thành tích
Các bộ chia phần nhau quản lý
Theo CIEM, hiện có xu hướng các văn bản pháp luật thể hiện sự chia phần quản lý giữa các cơ quan quản lý nhà nước, gây khó khăn hơn cho doanh nghiệp.
Ví dụ về hoạt động kiểm định kỹ thuật an toàn lao động (nghị định 44/2016), trước đây các doanh nghiệp chỉ xin cấp phép tại đầu mối duy nhất là Bộ Lao động, thương binh và xã hội, nhưng bây giờ, các doanh nghiệp phải xin ở 9 bộ với cùng một nội dung công việc.
Trong nhiều trường hợp, các quy chuẩn, quy trình, biểu mẫu… về kiểm định an toàn lao động giống nhau nhưng các bộ không thừa nhận kết quả của nhau, vẫn yêu cầu doanh nghiệp tham gia đào tạo lại để được cấp chứng chỉ. Chi phí đào tạo doanh nghiệp phải trả chính thức là khoảng 10 triệu đồng/người.
“Chi phí không chính thức còn nhiều hơn thế và không bộ nào muốn bỏ chi phí này”, đại diện CIEM cho biết thêm.
Một ví dụ khác là các bộ sự chia phần quản lý đối với các thiết bị nâng áp dụng cùng quy chuẩn, tiêu chuẩn (TCVN 4244:2005 và QCVN 7:2012). Cụ thể, Bộ Xây dựng quản cần trục tháp, Bộ Lao động, thương binh và xã hội quản các cần trục còn lại, Bộ Giao thông quản các phương tiện này khi chúng được dùng ở sân bay, cảng thủy, cơ sở đóng mới – sửa chữa tàu thủy…
Hay trong quản lý nồi hơi, cùng là chiếc nồi hơi có TCVN 7704:2007 và QCVN 01-2008/BLĐTBXH, Bộ Lao động, thương binh và xã hội quản lý nồi hơi có áp suất không quá 16 bar còn Bộ Công Thương quản lý nồi hơi có áp suất lớn hơn 16 bar.
Máy điều hòa nhiệt độ có công suất nhỏ hơn 90.000 BTU thuộc quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ (QĐ 3492 ngày 8/12/2017) nhưng điều hòa có công suất lớn hơn 90.000 BTU lại thuộc quản lý của Bộ Lao động, thương binh và xã hội (Thông tư 22/2018/TT-BLĐTBXH)
“Mà cái này là Bộ Lao động, thương binh và xã hội mới đưa vào chứ trước đây không có, vì thấy ông Khoa học và Công nghệ quản cái dưới 90.000 BTU thì mình quản lý cái trên 90.000 BTU”, đại diện CIEM bình phẩm.
Bộ Lao động, thương binh và xã hội đi ngược chỉ đạo của Thủ tướng
Về quản lý, kiểm tra chuyên ngành, CIEM đánh giá quá trình chậm cải cách, thậm chí có những văn bản đi ngược với chỉ đạo của Chính phủ hoặc thể hiện cải cách hình thức, thiếu thực chất.
Ví dụ, trước đây, Bộ Lao động, thương binh và xã hội thực hiện quản lý, kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Tuy nhiên sau khi Chính phủ yêu cầu các bộ rà soát, sửa đổi các quy định nhằm cắt giảm 50% danh mục mặt hàng quản lý, kiểm tra chuyên ngành và quản lý danh mục các mặt hàng theo mã HS thì Bộ Lao động thương binh và xã hội dường như “khai thác” cơ hội này để ban hành quy định về danh mục hàng hóa nhóm 2 của Bộ với việc bổ sung danh mục nhiều hàng hóa (Thông tư 22/2018). Điều này là phản cải cách và đi ngược với chỉ đạo của Thủ tướng.
Trường hợp của Bộ Công Thương cũng không kém. Ngày 29/3/2019, Bộ Công Thương ban hành quyết định số 765/QĐ-BCT về việc công bố danh mục các mặt hàng (kèm theo mã HS) đã được cắt giảm kiểm tra chuyên ngành thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Công Thương.
Trong quyết định này, hàng trăm mặt hàng sắt thép và sản phẩm dệt may đã được liệt kê vào danh mục. Tuy vậy, nội dung trong quyết định này chỉ là không kiểm tra trong giai đoạn thông quan còn vẫn kiểm tra sau thông quan.
CIEM đặt câu hỏi: “Có hay không bệnh thành tích? Số liệu báo cáo sẽ là hàng trăm mặt hàng kiểm tra chuyên ngành được cắt bỏ”.
Đối với Bộ Khoa học và Công nghệ, trước đây bộ này yêu cầu kiểm tra chất lượng đối với dây diện bọc nhựa PVC có điện áp định danh đến và bằng 450/750V (QCVN 4:2009) nhưng hiện nay Bộ đã chuyển yêu cầu thành dây và cáp điện, tức là mở rộng phạm vi mặt hàng kiểm tra lên rất nhiều lần.
Chi phí không chính thức còn phổ biến, phần thua luôn thuộc về doanh nghiệp
Theo CIEM, chi phí không chính thức còn phổ biến ở hầu hết các lĩnh vực, cùng một quy định chính sách nhưng cách thực thi khác nhau, có tình trạng tùy tiện trong áp dụng pháp luật và phần thua luôn thuộc về doanh nghiệp.
Ví dụ nghị định 15/2018, điểm 5, điều 13 nêu rõ các trường hợp được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm, trong đó bao gồm “sản phẩm là mẫu thử nghiệm hoặc nghiên cứu có số lượng phù hợp với mục đích thử nghiệm hoặc nghiên cứu có xác nhận của tổ chức, cá nhân”.
Tuy nhiên các lô hàng phi mậu dịch, hàng mẫu, đặc biệt là qua Chi cục hải quan CPN luôn bị yêu cầu kiểm tra an toàn thực phẩm hoặc xác nhận miễn kiểm từ cơ quan quản lý chuyên ngành, trong khi ở các cửa khẩu khác như sân bay hoặc cảng biển không bị như vậy.
Một ví dụ khác là tất cả doanh nghiệp xuất khẩu gạo đều phải chi trả chi phí không chính thức với mức cao cho các tổ chức kiểm định. Các tổ chức này thường yêu cầu doanh nghiệp phải chi ngoài với mức 25 – 30 đồng/kg gạo, tương đương 25 – 30 triệu đồng/tấn.
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 122/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đẩy nhanh xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết mới.
(VNF) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 ghi nhận nhiều nội dung hợp tác kinh tế được trao đổi giữa hai bên, tập trung vào thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ cao.
(VNF) - Việt Nam và Ấn Độ đánh giá cao hợp tác nhiều thập kỷ qua trong lĩnh vực thăm dò dầu khí. Trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa các hoạt động thăm dò và khai thác, bao gồm phát triển các giếng mới mà Ấn Độ quan tâm tham gia, trên cơ sở luật pháp Việt Nam, luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước sau cuộc hội đàm và họp báo chung tại thủ đô New Delhi ngày 6/5.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu sớm hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia 2021-2030, sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026.
(VNF) - Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết thành phố sẽ phát triển các công viên lớn, khu sinh thái quy mô dọc sông Hồng và sông Đuống, đồng thời kiên quyết không chấp nhận các dự án cản trở hành lang thoát lũ hoặc phát triển đô thị thiếu không gian xanh.
(VNF) - Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang khẳng định, thành phố không có chủ trương di dời tất cả các trường đại học về một khu vực cụ thể. Việc sắp xếp, quy hoạch lại các cơ sở giáo dục sẽ được nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở điều kiện thực tế và đặc thù của từng đơn vị.
(VNF) - Ngày 20/5 tới, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các bị cáo liên quan sẽ hầu tòa sơ thẩm trong vụ án xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, cải cách thủ tục hành chính không còn là việc nội bộ của bộ máy công quyền. Đó là một chính sách kinh tế quan trọng, tác động trực tiếp đến chi phí vốn, tiến độ dự án, dòng tiền doanh nghiệp, niềm tin nhà đầu tư và năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc Chính phủ ban hành 8 nghị quyết cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh ngày 29/4/2026 vì vậy có thể xem là một cú hích thể chế đúng thời điểm.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý các vi phạm, sai phạm trong quá trình triển khai dự án sân bay Long Thành, bảo đảm xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định pháp luật.
(VNF) - Dù nhu cầu lưu trữ năng lượng tại Việt Nam đang tăng nhanh cùng sự bùng nổ của điện tái tạo, thị trường BESS vẫn phát triển chậm do thiếu khung pháp lý rõ ràng, cơ chế giá phù hợp và mô hình triển khai đồng bộ, khiến khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế ngày càng nới rộng.
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng, việc bãi bỏ gần 900 điều kiện kinh doanh và cắt giảm hàng trăm thủ tục hành chính không chỉ đơn thuần là một đợt tinh giản quy trình, mà là bước chuyển mang tính cấu trúc trong tư duy quản trị. Cải cách lần này hướng tới “thiết kế lại cách vận hành”, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và từ kiểm soát sang kiến tạo, qua đó đặt nền móng cho một môi trường kinh doanh minh bạch và hiệu quả hơn.
(VNF) - Moody’s vừa nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ “ổn định” lên “tích cực”, đồng thời giữ nguyên mức xếp hạng Ba2, phản ánh niềm tin vào tiến trình cải cách thể chế, nền tảng vĩ mô ổn định và dư địa tăng trưởng trung hạn của nền kinh tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết các bộ ngành đã đề xuất cắt giảm 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết; bãi bỏ 680 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 521 thủ tục hành chính; cắt giảm thêm 18.097 ngày giải quyết thủ tục.
(VNF) - Theo cáo buộc, bị cáo Phạm Nhật Vinh, cựu phó tổng giám đốc Công ty Nguyễn Kim đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 669 tỷ đồng vì bán rẻ 9 triệu cổ phiếu Sadeco.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết các nhà thầu gặp khó khăn khi ngân hàng không phê duyệt các khoản vay với dự án Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức cơ sở 2.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, phân loại các loại hình bất động sản để quy định các hạn mức tín dụng, hệ số rủi ro phù hợp, linh hoạt, hiệu quả.
(VNF) - Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, áp lực lạm phát trong thời gian tới tiếp tục cần được theo dõi chặt chẽ. Bởi lẽ, giá xăng dầu thế giới chưa có dấu hiệu giảm, giá điện tăng do vào mùa cao điểm nắng nóng, giá dịch vụ y tế, giáo dục điều chỉnh theo lộ trình.
(VNF) - Chiều ngày 4/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 - phiên họp Chính phủ thường kỳ đầu tiên của Chính phủ khóa XVI.
(VNF) - Nhắc lại tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết không hợp pháp hóa các sai phạm, không làm phát sinh sai phạm mới và có phương án khắc phục thiệt hại tại dự án sân bay Long Thành.
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 122/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đẩy nhanh xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết mới.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.