Bóng đen lạm phát đang đe dọa quá trình phục hồi của kinh tế toàn cầu. Nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới gấp rút cắt giảm các biện pháp kích thích kinh tế.
Khi các nền kinh tế lớn trên thế giới phục hồi từ khủng hoảng Covid-19, nguồn cung không thể theo kịp nhu cầu tăng vọt. Ảnh: Reuters.
Tỷ lệ lạm phát đang gia tăng tại các nền kinh tế hàng đầu thế giới, đẩy lãi suất thực xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Nói với phóng viên, chuyên gia tài chính Edward Moya tại hãng tư vấn Oanda (có trụ sở ở Mỹ) cho rằng lạm phát sẽ là vấn đề ngày càng nghiêm trọng trong những tháng tới.
"Tình trạng thiếu hụt nguồn cung trên toàn cầu đang được cải thiện. Nhưng vấn đề có thể vẫn còn trong năm nay và quý I/2021", ông cảnh báo. Bà Elena Duggar - Giám đốc điều hành tại Moody's - cũng dự báo lãi suất thực "sẽ vẫn ở mức thấp kỷ lục trong vài năm tới".
Lãi suất thực được tính xấp xỉ bằng lãi suất danh nghĩa trừ đi tỷ lệ lạm phát. Chẳng hạn, một nhà đầu tư nhận 5% lãi trong năm tới và dự đoán rằng lạm phát là 2%, ông này hy vọng nhận được lãi thực 3%.
Tại Mỹ, lãi suất danh nghĩa gần bằng 0 và lãi suất thực ở mức âm 5,3%. Theo phân tích của Financial Times, lãi suất thực tại Anh và Đức lần lượt là âm 3% và âm 4,6%.
Khi các nền kinh tế lớn trên thế giới phục hồi từ khủng hoảng Covid-19, nguồn cung không thể theo kịp nhu cầu tăng vọt. Ảnh: Reuters.
"Bóng ma" đình lạm
Các ngân hàng trung ương đã không còn cho rằng lạm phát chỉ là nhất thời. Thay vào đó, những tổ chức này có thể phải nâng lãi suất sớm hơn dự kiến nhằm ngăn chặn giá cả leo thang.
Môi trường đình lạm (tăng trưởng kinh tế đình trệ trong khi lạm phát tăng cao) là một thách thức đối với các ngân hàng trung ương. Theo Bloomberg, điều đó tạo ra mối đe dọa lớn cho quá trình phục hồi vốn đã không chắn chắn của nền kinh tế toàn cầu.
Đằng sau tình trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng là một mạng lưới giao thông quá tải, tình trạng thiếu lao động và nhu cầu hàng hóa tăng vọt. Các nhà sản xuất trên khắp thế giới đã không thể lường trước tốc độ phục hồi nhanh chóng của nền kinh tế.
Bởi chỉ mới năm ngoái, họ buộc phải cắt giảm mua nguyên liệu vì người tiêu dùng hạn chế chi tiêu. Giờ, giá xuất xưởng tại Trung Quốc đang tăng với tốc độ 10%/năm, đánh dấu mức tăng nhanh nhất kể từ những năm 1990.
Các "nút thắt cổ chai" trong chuỗi cung ứng toàn cầu đẩy giá hàng hóa tăng vọt. Ảnh: Reuters.
Mới đây, Bắc Kinh kêu gọi các chính quyền địa phương đảm bảo đủ nguồn cung cấp lương thực trong mùa đông và khuyến khích người dân tích trữ một số nhu yếu phẩm.
Theo dữ liệu của Bộ Thương mại Trung Quốc, giá thực phẩm tại đất nước 1,4 tỷ dân ghi nhận mức tăng hàng tuần trong tháng 10. Từ ngày 25 đến 31/10, rổ hàng hóa gồm 30 loại rau đã tăng 6,6% so với tuần trước đó lên 5,99 NDT/kg. Trong tuần 20-26/9, giá chỉ 4,39 NDT/kg.
Các "nút thắt cổ chai" trong chuỗi cung ứng càng làm lạm phát gia tăng trên diện rộng. Những chuyến hàng xuất phát từ các cảng biển Mỹ đang chứng kiến khoảng thời gian vô ích tăng mạnh.
Đó là dấu hiệu cho thấy tình trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng đã làm gián đoạn các trung tâm vận tải Mỹ. Thời gian đình trệ của xe tải đã tăng từ 17 giờ năm 2019, 21,5 giờ năm 2020 lên hơn một ngày.
Các nhà máy thịt ở Mỹ vẫn chưa hoạt động trở lại hết công suất và đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động
Chuyên gia Yu Oana tại Sojitz Foods
Bloomberg cho biết hiện giá phân bón toàn cầu đang tăng chóng mặt. Nguyên nhân là chi phí khí đốt tự nhiên tăng cao, buộc một số nhà máy sản xuất ở châu Âu phải tạm dừng hoặc cắt giảm sản lượng.
Đà tăng giá làm dấy lên lo ngại rằng nông dân sẽ cắt giảm sản lượng, hoặc chuyển sang trồng những loại cây cần ít chất dinh dưỡng hơn. Sản lượng giảm có thể đẩy giá cây trồng tăng cao, làm trầm trọng hơn nữa tình trạng lạm phát lương thực.
Chỉ số giá thực phẩm của Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc (FAO) chứng kiến mức tăng đáng kể trên diện rộng. Trong tháng 10, giá trung bình toàn cầu tăng 31,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng giá thịt bò vọt lên 32,7%.
Giá thịt trâu, bò tại Mỹ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng hơn 2 năm. Khó khăn trong sản xuất và vận chuyển đẩy giá lên cao.
Theo Nikkei Asian Review, các nhà máy chế biến thịt đã hứng chịu tác động lớn từ đại dịch, góp phần đẩy giá thịt bò tăng vọt. "Các nhà máy thịt ở Mỹ vẫn chưa hoạt động trở lại hết công suất và đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động", chuyên gia Yu Oana tại Sojitz Foods của Nhật Bản chia sẻ.
Theo ông, tình trạng gián đoạn trong vận chuyển và thiếu container cũng là những vấn đề nan giải.
Các ngân hàng trung ương vào cuộc
Ở Nhật Bản, ngày càng nhiều người không đủ khả năng mua thịt bò nhập khẩu, vốn ngày càng khan hiếm và đắt đỏ.
"Khi đại dịch tấn công vào túi tiền của các hộ gia đình, nhu cầu của người tiêu dùng đã chuyển từ loại thịt bò chất lượng cao như Wagyu sang thịt bò Mỹ", ông Hiromichi Akiba - Chủ tịch Akidai, một chuỗi siêu thị ở Tokyo - chia sẻ. Tuy nhiên, ông vẫn buộc phải tăng giá bán lẻ lên 20-30% so với một năm trước đó.
Sau Nga, Mexico và Brazil, tuần trước, Cộng hòa Czech và Ba Lan cũng mạnh tay tăng lãi suất. Cụ thể, ngân hàng trung ương của Cộng hòa Czech đã tăng chi phí đi vay 125 điểm cơ bản lên 2,75% - mức cao nhất trong gần 25 năm.
Thống đốc ngân hàng trung ương của Ba Lan cũng cam kết sẽ làm "bất cứ điều gì cần thiết" sau khi tăng lãi suất chuẩn 75 điểm cơ bản lên 1,25%. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Anh đã giữ nguyên lãi suất. Na Uy cũng xác nhận đang chuẩn bị tăng lãi suất vào cuối năm.
FED đã bắt đầu cắt giảm chương trình mua trái phiếu nhằm kích thích nền kinh tế. Ảnh: Reuters.
Nhưng theo Financial Times, lạm phát cao hơn có nghĩa là tỷ giá thực vẫn âm. Tuy nhiên, do lạm phát được dự báo giảm trong năm tới, tỷ giá thực sẽ chuyển sang dương, tăng lên tới 3,3% ở Brazil và 3% tại Nga.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cũng đã bắt đầu cắt giảm chương trình mua trái phiếu nhằm kích thích nền kinh tế. Các nền kinh tế phát triển đang dần loại bỏ các biện pháp kích thích khổng lồ trong thời kỳ đại dịch.
Nhưng ở Mỹ, Đức và Anh, lãi suất thực trong năm 2022 dự kiến vẫn lần lượt là âm 3,3%, âm 2,7% và âm 3,2%.
Ngay cả đối với các ngân hàng trung ương của Canada và Australia - những ngân hàng đã phát đi tín hiệu rằng họ có thể sớm tăng lãi suất, tỷ lệ lạm phát hơn 3% và mức lãi suất danh nghĩa gần bằng không đồng nghĩa với việc lãi suất thực cũng âm.
Trên thực tế, môi trường đình lạm cũng đẩy các nhà hoạch định chính sách vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Bởi việc giữ lãi suất ở mức thấp sẽ giúp thúc đẩy phục hồi kinh tế, nhưng có thể làm gia tăng rủi ro giá cả leo thang.
Còn việc thắt chặt chính sách sẽ dập tắt lạm phát thông qua kìm hãm nhu cầu. Nhưng nhu cầu đối với hàng hóa có thể giảm xuống khi các gói kích thích kinh tế giảm dần, hoặc những lo ngại về điều kiện tài chính thắt chặt hơn làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng.
(VNF) - Liên minh châu Âu (EU) đặt mục tiêu thu hẹp mức thâm hụt thương mại kỷ lục với Trung Quốc trước tháng 10. Thế nhưng, đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất trong lịch sử khu vực lại đang thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu máy điều hòa không khí sản xuất tại Trung Quốc lên mức chưa từng có.
(VNF) - Ngân hàng Thế giới (WB) sẽ từng bước chấm dứt hoạt động cho vay đối với Trung Quốc vào năm 2031, sau nhiều năm liên tục cắt giảm quy mô tín dụng. Động thái này phản ánh vị thế mới của Trung Quốc khi đã trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, theo ba nguồn tin am hiểu kế hoạch cho biết hôm 1/7.
(VNF) - Nếu nhìn theo cách thông thường, nhà ở xã hội là chương trình hỗ trợ người thu nhập thấp có chỗ ở với giá rẻ. Nhưng khi quan sát cách các quốc gia phát triển vận hành, có thể thấy đây không còn là một chính sách phúc lợi đơn thuần.
(VNF) - Từng chỉ được xem là công cụ hỗ trợ vận hành, giúp nhân viên ngân hàng xử lý công việc nhanh hơn, AI giờ đây đang vượt xa vai trò tự động hóa đơn thuần. Theo các chuyên gia của McKinsey & Company, cuộc dịch chuyển này đang diễn ra nhanh chóng, khi các ngân hàng bắt đầu khai thác AI như một năng lực chiến lược thay vì chỉ là công cụ nâng cao năng suất.
(VNF) - Giá vàng đang trên đà ghi nhận quý sụt giảm mạnh nhất trong hơn một thập kỷ khi làn sóng đầu cơ của nhà đầu tư cá nhân dần hạ nhiệt. Kỳ vọng lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao, cùng với dòng tiền dịch chuyển sang cổ phiếu AI và các tài sản rủi ro khác, đang tạo áp lực lớn lên kim loại quý này.
(VNF) - Từng chỉ giữ vai trò hỗ trợ trong các chiến dịch truyền thông, người sáng tạo nội dung (content creator) đang dần trở thành một trong những kênh kết nối quan trọng nhất giữa thương hiệu và người tiêu dùng. Việc các tập đoàn toàn cầu mạnh tay dịch chuyển ngân sách sang lĩnh vực này được xem là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế sáng tạo đã bước sang một giai đoạn phát triển mới.
(VNF) - Giá vàng thế giới quay đầu giảm mạnh, lùi xuống dưới đáy 4.000 USD/ounce khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang trở lại, trong khi triển vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt làm gia tăng sức ép lên kim loại quý.
(VNF) - Elon Musk và Tim Cook vốn hiếm khi có chung quan điểm. Thế nhưng lần này, cả hai cùng phát đi một cảnh báo về cuộc khủng hoảng chip nhớ chưa từng có do làn sóng đầu tư AI bùng nổ tại Mỹ.
(VNF) - Trong khi hàng triệu người trên khắp thế giới theo dõi World Cup mùa hè này, một số thương hiệu tạo được tiếng vang lớn nhất lại không nằm trong danh sách các nhà tài trợ chính thức của giải đấu.
(VNF) - Số lượng nhà sáng tạo nội dung đang bùng nổ trên toàn cầu, tạo nên một nền kinh tế trị giá hàng trăm tỷ USD. Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng đó vẫn là những nút thắt về dòng tiền quảng cáo, khả năng đo lường hiệu quả và mối liên kết giữa thương hiệu với nhà sáng tạo.
(VNF) - Giá dầu thế giới giảm mạnh trong tuần qua khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hạ nhiệt, góp phần làm dịu áp lực lạm phát toàn cầu và thúc đẩy kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.
(VNF) - Đợt tái cấu trúc này có thể khiến gần 1/6 lực lượng lao động của tập đoàn mất việc và trở thành một trong những chương trình sa thải lớn nhất trong lịch sử doanh nghiệp.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép trong đàm phán thương mại với châu Âu. Tuy nhiên, những thay đổi về mặt pháp lý sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ đang khiến lời đe dọa áp thuế 100% đối mặt với nhiều trở ngại hơn so với trước đây.
(VNF) - Chỉ với một tuyên bố gồm 6 từ, tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã đảo ngược kỳ vọng của thị trường về lộ trình lãi suất, khiến chứng khoán Mỹ lao dốc, lợi suất trái phiếu tăng và làm dấy lên dự báo Fed sẽ tiếp tục mạnh tay chống lạm phát trong thời gian tới.
(VNF) - Một vụ tấn công tàu mới xảy ra ở eo biển Hormuz khi căng thẳng giữa Iran và Mỹ leo thang sau các vụ tấn công thương mại, đánh dấu diễn biến nghiêm trọng nhất kể từ thỏa thuận hòa bình tạm thời.
(VNF) - Đồng USD bước vào nửa cuối năm 2026 với đà tăng mạnh nhờ kỳ vọng Mỹ sẽ duy trì lãi suất ở mức cao hơn và nhu cầu không ngừng đối với tài sản Mỹ từ các nhà đầu tư tin vào "chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ". Xu hướng này có thể tiếp tục gây sức ép lên các đồng tiền khác.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ áp thuế 100% với hàng hóa từ các quốc gia triển khai thuế dịch vụ kỹ thuật số nhằm vào doanh nghiệp công nghệ Mỹ, làm gia tăng căng thẳng thương mại với châu Âu.
(VNF) - Từng được xem là "hầm trú ẩn" của dòng tiền trong giai đoạn bất ổn, bạc nay lại khiến nhiều nhà đầu tư lao đao khi mất hơn một nửa giá trị chỉ trong vài tháng. Liệu cú lao dốc này mở ra cơ hội bắt đáy hấp dẫn, hay chỉ là cái bẫy đối với những người kỳ vọng vào sự hồi phục của kim loại quý?
(VNF) - Giá vàng lao dốc gần 30% so với mức đỉnh lịch sử, đánh mất mốc hỗ trợ quan trọng 4.000 USD/ounce khi đồng USD tăng mạnh và kỳ vọng Fed tiếp tục nâng lãi suất. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây có thể chỉ là một đợt điều chỉnh quen thuộc trong chu kỳ tăng dài hạn.
(VNF) - Khi của cải toàn cầu ngày càng được tạo ra từ trí tuệ nhân tạo, xe điện và công nghệ vũ trụ, Trung Quốc cũng đang chứng kiến sự trỗi dậy của một thế hệ doanh nhân công nghệ mới, những người có thể trở thành các ứng viên sáng giá cho cột mốc tài sản chưa từng có này.
(VNF) - Đà lao dốc của cổ phiếu SpaceX và Tesla đã khiến Elon Musk đánh mất vị thế “tỷ phú nghìn tỷ USD” chỉ ít tuần sau khi trở thành người đầu tiên trong lịch sử chạm mốc tài sản 1.000 tỷ USD.
(VNF) - Liên minh châu Âu (EU) đặt mục tiêu thu hẹp mức thâm hụt thương mại kỷ lục với Trung Quốc trước tháng 10. Thế nhưng, đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất trong lịch sử khu vực lại đang thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu máy điều hòa không khí sản xuất tại Trung Quốc lên mức chưa từng có.
(VNF) - Siêu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long đang dần thành hình với quy mô 18 tỷ USD, rộng hơn 6.000 hecta, hứa hẹn trở thành “thành phố kỳ quan” với cơ hội đầu tư hấp dẫn tại Quảng Ninh.