Vừa qua, dư luận được một phen sôi sục bởi hàng loạt thông tin về các doanh nghiệp nước ngoài dính phải bê bối về thuế ở Việt Nam, trong đó có nhiều doanh nghiệp có tên tuổi, tiếng tăm trên thế giới; nhưng vấn đề là họ đã hoạt động ở Việt Nam được một thời gian rất dài cho tới khi bị truy thu thuế. Vậy, trách nhiệm thuộc về ai?
Trong thời gian rất ngắn, đã có 4 doanh nghiệp bị "lên thớt" bởi nhiều vi phạm về thuế, đó là Uber, Grab, Google, Facebook. Điểm chung duy nhất của cả 4 doanh nghiệp này chính là hình thức hoạt động của họ là kinh doanh dịch vụ công nghệ, hay nói cách khác là họ chỉ bán phần mềm.
Đầu tiên, Uber và Grab. Đây là 2 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ phần mềm vận tải đã có mặt ở khắp nơi trên thế giới, được rất nhiều người sử dụng bởi hàng loạt ưu thế về giá cả, vệ sinh, thái độ phục vụ… Riêng ở Việt Nam, đội ngũ xe Uber, Grab đã lấn át gần như hoàn toàn xe taxi truyền thống.
Sau một thời gian hoạt động vô cùng "hiệu quả" tại thị trường Việt Nam, thì đột nhiên xuất hiện hàng loạt văn bản kiến nghị của Hiệp hội taxi Hà Nội, TP. HCM phản đối Nghị định 24 cho phép thí điểm Uber, Grab để dẫn tới việc bùng nổ số lượng xe, nhập nhằng về thuế như hiện nay.
Đến lúc này, các cơ quan chức năng mới ngã ngửa, bởi đúng là từ trước tới nay, không có chính sách, cơ chế nào về thuế để kiểm soát Uber, Grab. Điều đó khiến 2 doanh nghiệp này hàng năm đưa ra nước ngoài hơn 3.600 tỷ đồng, trung bình mỗi ngày hơn 10 tỷ đồng.
Vậy mà ở Việt Nam, họ vẫn báo lỗ, lỗ thê thảm. Cụ thể, theo báo cáo của Tổng cục Thuế, Grab đã bị lỗ 938,2 tỷ đồng trong khi có vốn pháp định là 20 tỷ đồng; còn Uber đang bị truy thu 66 tỷ đồng các khoản thuế chi cho các cá nhân.
Không chỉ lỗ ở Việt Nam, mà ở hàng loạt quốc gia khác, 2 doanh nghiệp này cũng rơi vào tình trạng lỗ như vậy. Nhưng điểm mấu chốt ở đây, chính là số lượng tiền khổng lồ mà nhà cũng cấp dịch vụ phần mềm Uber, Grab thu về; họ hoàn toàn có lãi, nhưng lỗ lại là quốc gia sử dụng chịu.
Ở Việt Nam, đội ngũ xe Uber, Grab đã lấn át gần như hoàn toàn xe taxi truyền thống.
Tương tự, Google và Facebook là 2 "ông lớn" trong công nghệ, họ kiếm tiền bằng cách quảng cáo cho các website lớn, cá nhân… nhưng lại không phải đóng một đồng thuế nào, trong khi Facebook chỉ riêng năm 2015 đã thu về hơn 3.000 tỷ từ quảng cáo trực tuyến ở Việt Nam. Rồi Google cũng không kém miếng khi thu về hơn 2.000 tỷ đồng.
Sự việc trên đã được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam gửi văn bản tới Uỷ ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội về khoản 4, điều 34, Dự thảo luật an ninh mạng Việt Nam.
Theo đó, việc kiểm soát, đánh thuế đối với Google và Facebook cần phải được xem xét, điều chỉnh ngay lập tức, đề nghị Facebook và Google đưa máy chủ về Việt Nam, chấm dứt tình trạng sử dụng Việt Nam như một nơi để kinh doanh tự do.
Nhiều ý kiến cho rằng, việc đánh thuế Google và Facebook là chưa cần thiết, bởi lợi ích mà 2 dịch vụ này mang lại cho các doanh nghiệp… Nhưng đó là một suy nghĩ ích kỷ, chỉ quan tâm tới lợi ích cá nhân mà gạt bỏ hoàn toàn vấn đề an ninh quốc gia – một vấn đề còn quan trọng hơn nhiều sang một bên.
Tuy cách thức hoạt động có khác nhau, nhưng cả 4 doanh nghiệp trên đều mang một đặc điểm chung, đó là cả 4 đều là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công nghệ và tại thị trường Việt Nam.
Đồng thời, họ đều không đáp ứng được các yêu cầu mà khoản 4, điều 34, Dự thảo luật an ninh mạng Việt Nam đã nêu ra, đó là: "Các doanh nghiệp nước ngoài khi cung cấp dịch vụ viễn thông, internet tại Việt Nam phải tôn trọng chủ quyền, pháp luật và an ninh quốc gia của Việt Nam. Đồng thời, các doanh nghiệp này phải có giấy phép hoạt động, cơ quan đại diện và máy chủ quản lý dữ liệu người dùng".
Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cũng cho rằng, việc các doanh nghiệp đang hoạt động ở Việt Nam gặp vấn đề về thuế là chuyện bình thường, bởi đã là doanh nghiệp thì họ sẽ luôn tìm mọi cách để lách luật, trốn thuế. Có như vậy, họ mới giảm thiểu chi phí trong sản xuất, kinh doanh.
Tuy nhiên, mỗi quốc gia và Việt Nam cũng vậy đều có những điều khoản, quy định rõ ràng cho các doanh nghiệp về thuế, để đảm bảo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, đồng thời đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh với các doanh nghiệp khác.
Tại Việt Nam, quy định về thuế đối với các doanh nghiệp nước ngoài đã được Bộ Tài chính nêu rõ trong Thông tư số 103/2014/TT-BTC hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ thuế áp dụng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam.
Theo đó, người nộp thuế ở đây là các nhà thầu, nhà thầu nước ngoài, nhà thầu phụ nước ngoài; tổ chức được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam, tổ chức đăng ký hoạt động theo pháp luật Việt Nam, tổ chức khác và cá nhân sản xuất kinh doanh.
Các loại thuế áp dụng bao gồm: thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
Thu nhập chịu thuế TNDN của Nhà thầu nước ngoài, Nhà thầu phụ nước ngoài là thu nhập phát sinh từ hoạt động cung cấp, phân phối hàng hóa; cung cấp dịch vụ, dịch vụ gắn với hàng hóa tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng nhà thầu, hợp đồng nhà thầu phụ.
Nếu chiếu theo những điều khoản trên thì Uber, Grab, Facebook và Google đang hoạt động ở Việt Nam dưới dạng cung cấp dịch vụ và nằm trong danh sách những doanh nghiệp phải đóng thuế.
Cho dù, cả 4 doanh nghiệp đều có máy chủ, công ty mẹ ở nước ngoài nhưng một cách chính thức họ đang kinh doanh trên lãnh thổ Việt Nam.
Google và Facebook là 2 "ông lớn" trong công nghệ, họ kiếm tiền bằng cách quảng cáo cho các website lớn, cá nhân…
Chuyên gia Trí Long chia sẻ thêm rằng, nếu 4 doanh nghiệp này không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm về thuế thì điều đầu tiên họ mất chính là uy tín, hình ảnh của doanh nghiệp.
Bởi, trong một môi trường kinh doanh khốc liệt như hiện nay, khi mà Nhà nước đang cố gắng hết sức, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có một môi trường cạnh tranh lành mạnh mà có những cá thể nhất định không muốn, né tránh quy luật đó thì dĩ nhiên sớm muộn họ cũng sẽ bị đánh giá, thậm chí loại bỏ.
Vấn đề thứ 2 mà vị chuyên gia này đề cập tới, đó là việc trốn thuế, lách luật sẽ chỉ thiệt hại cho doanh nghiệp, bởi hành vi đó đã vi phạm luật pháp Việt Nam, nếu có thái độ đúng mực, sửa sai thì sẽ được khoan hồng. Còn nếu tiếp tục vi phạm một cách trắng trợn thì họ sẽ đối mặt với nguy cơ bị truy tố hình sự.
Chuyên gia Long cho rằng, 4 doanh nghiệp này đều đã có một thời gian rất dài hoạt động tại Việt Nam, nhưng tại sao đến bây giờ mới phát hiện ra những vấn đề này? Ông Long cho rằng, đây là trách nhiệm của các cơ quan chức năng, và trách nhiệm lớn nhất thuộc về Tổng cục Thuế.
Bởi cơ quan này đã không kiểm tra, đánh giá được các doanh nghiệp trên mà để họ tự do hoạt động. Cho đến khi chính Nhà nước đang phải chịu những khoản lỗ khổng lồ, những thiệt hại không thể thống kê nổi thì mới có những kiến nghị, đề nghị sửa đổi, xem xét luật…
Dù rằng, việc phát hiện ra những sai phạm này của 4 doanh nghiệp trên là muộn nhưng hy vọng rằng, trong tương lai các cơ quan có thẩm quyền sẽ quan tâm, chú trọng hơn tới việc kiểm tra doanh nghiệp trước khi cho phép hoạt động tại Việt Nam.
Việc kiểm tra, thanh tra các doanh nghiệp khi làm ăn ở Việt Nam chỉ để phục vụ 2 mục đích chính. Thứ nhất, đó là quy định, thủ tục của luật pháp Việt Nam; chỉ những doanh nghiệp được đánh giá tốt mới được cho phép vào hoạt động, như vậy không chỉ đảm bảo một môi trường cạnh tranh lành mạnh mà còn đảm bảo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước.
Thứ 2, đó là lợi ích cho người tiêu dùng, muốn nâng cao chất lượng đời sống của người dân thì phải đảm bảo cung cấp cho họ những sản phẩm đảm bảo chất lượng.
Tags:
(VNF) - Tại Dự thảo nghị định gia hạn thời hạn nộp tiền thuế, thuê đất, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục gia hạn khoảng 125.000 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất 2026. Con số này cao hơn khoảng 10.000 tỷ đồng so với năm trước.
(VNF) - Hoà Phát đã nâng vốn điều lệ lên mức 84.430 tỷ đồng, vượt mặt nhiều ngân hàng lớn như Vietcombank, MB, VietinBank, VPBank.
(VNF) - Trong lúc giới đầu tư dõi theo các đánh giá sắp tới của MSCI, tiến trình cải cách thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn tiếp tục được thúc đẩy. Dự thảo sửa đổi Luật Chứng khoán được kỳ vọng sẽ không chỉ hỗ trợ mục tiêu nâng hạng mà còn mở rộng không gian phát triển cho thị trường vốn, nâng cao tính minh bạch và khả năng thu hút dòng vốn dài hạn.
(VNF) - Đại diện Cục Thuế cho biết, tình hình gian lận hóa đơn hiện nay vẫn có xu hướng gia tăng cả về quy mô và mức độ tinh vi. Để chủ động ngăn chặn, nhà chức trách đã nhận diện và công khai 5 thủ đoạn phổ biến.
(VNF) - Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 với nhiều chỉ tiêu đáng chú ý về kết quả kinh doanh tích cực.
(VNF) - Ngày 15/6/2026 tại Hà Nội, Công ty Tài chính TNHH MTV Lotte Việt Nam (LOTTE Finance) và Tập đoàn MISA ký kết thỏa thuận hợp tác nhằm triển khai các giải pháp tài chính số, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và khách hàng cá nhân.
(VNF) - Trước băn khoản của cổ đông về việc cổ phiếu CTD vừa trải qua nhịp điều chỉnh mạnh, Chủ tịch Coteccons khẳng định doanh nghiệp không chạy theo biến động ngắn hạn của thị trường mà tập trung vào chất lượng tăng trưởng, hiệu quả dòng tiền và các cơ hội phát triển dài hạn.
(VNF) - Mùa cơ cấu ETF quý II/2026 đang bước vào giai đoạn cao điểm với nhiều biến động đáng chú ý. Trong khi VNM ETF dự kiến mua mạnh hàng loạt cổ phiếu, nổi bật là MSB và VPL, thì ETF Fubon tiếp tục đối mặt làn sóng rút vốn kéo dài. Những động thái này diễn ra trong bối cảnh VN-Index vẫn loay hoay dưới mốc 1.800 điểm và chưa thoát khỏi nguy cơ xuất hiện các nhịp “bẫy tăng giá” ngắn hạn.
(VNF) - Nhờ giao dịch quy mô lớn tại cổ phiếu VIC, giá trị mua ròng của khối ngoại lên mức cao nhất trong nhiều tháng.
(VNF) - Biến động nhân sự cấp cao chưa làm thay đổi định hướng của PECC2. Doanh nghiệp vẫn đặt kế hoạch tăng trưởng cao trong năm 2026, đồng thời xúc tiến hàng loạt dự án điện hạt nhân, LNG và năng lượng tái tạo.
(VNF) - Ông Trịnh Văn Tuấn, Chủ tịch Tập đoàn PC1 không còn đáp ứng điều kiện đảm nhiệm vị trí thành viên HĐQT độc lập tại Nhựa Tiền Phong do vừa bị khởi tố và bắt tạm giam.
(VNF) - Từ ngày 1/7, các doanh nghiệp thực hiện hoàn thuế, chuyển địa điểm kinh doanh, sáp nhập, giải thể hoặc có dấu hiệu rủi ro về thuế sẽ thuộc nhóm có thể bị cơ quan thuế kiểm tra trực tiếp tại trụ sở theo quy định mới của Luật Quản lý thuế 2025.
(VNF) - Giá phát hành chỉ 10.000 đồng/cổ phiếu trong khi thị giá trên sàn cao gấp nhiều lần đang giúp hàng trăm nhân viên tại các doanh nghiệp niêm yết nhận được khoản ưu đãi đáng kể từ các chương trình ESOP.
(VNF) - Sau khi Livzon hoàn tất thương vụ thâu tóm Imexpharm, cổ phiếu IMP đã giảm hơn 20% so với vùng đỉnh gần nhất.
(VNF) - Bộ Tài chính đã tiếp thu ý kiến về những “quan ngại” việc cho phép đưa nhóm tài sản số, tài sản ảo vào giao dịch bảo đảm tín dụng cho nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).
(VNF) - Theo đại diện Mirae Asset Việt Nam, điều quan trọng lúc này không phải đoán đáy của thị trường chứng khoán, mà là nhận diện những tín hiệu sớm cho thấy dòng tiền đang dịch chuyển về đâu.
(VNF) - Cơ quan thuế đã có những cảnh báo pháp lý về hành vi lập hệ thống 2 sổ kế toán, đồng thời khuyến cáo các đơn vị tư vấn kế toán, kiểm toán, đại lý thuế tuân thủ.
(VNF) - Diễn biến của nhóm cổ phiếu tăng mạnh tuần qua tiếp tục phản ánh thực tế rằng dòng tiền trên thị trường đang tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa nhỏ và những mã có câu chuyện riêng.
(VNF) - Theo quyết định của Cục thuế, Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Thăng Long có tổng số tiền thuế bị phạt và truy thu là hơn 1,6 tỷ đồng.
(VNF) - Cục Thuế cho biết tình trạng lợi dụng chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng để gian lận, chiếm đoạt ngân sách đang diễn biến ngày càng phức tạp. Nhiều đối tượng thành lập doanh nghiệp "ma", xây dựng các đường dây mua bán hóa đơn khống hoạt động liên tỉnh, phân tầng nhiều lớp nhằm hợp thức hóa hồ sơ hoàn thuế và che giấu dòng tiền bất hợp pháp.
(VNF) - Các chỉ số tài chính cho thấy, Công ty Cổ phần Dược Hà Tĩnh (Hadiphar) vẫn ghi nhận một năm kinh doanh nhiều điểm sáng. Dù doanh thu gần như đi ngang, doanh nghiệp vẫn tạo được mức tăng trưởng lợi nhuận gần 28%, đồng thời duy trì dòng tiền kinh doanh dồi dào và nền tảng tài chính an toàn.
(VNF) - Bởi đặc thù là kinh doanh rủi ro và theo quy định DN bảo hiểm phải đảm bảo giữa hiệu quả đầu tư và khả năng bồi thường khi rủi ro xảy ra, do đó, dòng vốn bảo hiểm có nguyên tắc riêng để đảm bảo điều này.
(VNF) - CTCP Thép Pomina (mã: POM) đang đối mặt nguy cơ bị hủy tư cách công ty đại chúng và phải rời sàn UPCoM khi vốn chủ sở hữu tiếp tục âm hàng trăm tỷ đồng.
(VNF) - Gần 1,9 tỷ cổ phiếu VPX của CTCP Chứng khoán VPBank đã chính thức đủ điều kiện giao dịch ký quỹ (margin) sau hơn 6 tháng niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE).
(VNF) - EVN đang lãi lớn hay vẫn còn áp lực tài chính? Câu trả lời không nằm ở riêng khoản lợi nhuận gần 52.000 tỷ đồng hay hơn 152.000 tỷ đồng tiền gửi trên báo cáo tài chính. Muốn hiểu đúng bức tranh tài chính của tập đoàn điện lực lớn nhất Việt Nam, cần nhìn đồng thời vào báo cáo hợp nhất, công ty mẹ, chất lượng dòng tiền và nhu cầu đầu tư khổng lồ của ngành điện trong những năm tới.
(VNF) - Tại Dự thảo nghị định gia hạn thời hạn nộp tiền thuế, thuê đất, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục gia hạn khoảng 125.000 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất 2026. Con số này cao hơn khoảng 10.000 tỷ đồng so với năm trước.
(VNF) - Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập có quy mô gần 60.000 tỷ đồng, được xây dựng tại phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An.
