Bài toán lớn của tăng trưởng xanh Việt Nam

Đây là kết luận chính của Báo cáo Đánh giá nhanh về khoảng trống dữ liệu phục vụ chuyển đổi xanh và giám sát các Mục tiêu Phát triển Bền vững tại Việt Nam, do Đại sứ quán Đan Mạch cùng tư vấn độc lập thực hiện.

Báo cáo đánh giá mức độ sẵn có, khả năng tiếp cận, khả năng sử dụng và mức độ sẵn sàng tích hợp của các nguồn dữ liệu cần thiết để theo dõi Chiến lược Tăng trưởng Xanh của Việt Nam và các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Việt Nam (VSDGs).

Thay vì chỉ ra rằng Việt Nam thiếu dữ liệu, báo cáo nhận định nước ta đã có nguồn dữ liệu hành chính, thống kê và kỹ thuật khá phong phú tại các cơ quan nhà nước. Vấn đề cốt lõi là nâng cao chất lượng dữ liệu, chuẩn hóa, tăng cường khả năng liên thông và tích hợp thống kê để các nguồn dữ liệu hiện có có thể được khai thác hiệu quả hơn, phục vụ công tác hoạch định chính sách và ra quyết định dựa trên bằng chứng.

Báo cáo cũng cho thấy nhiều bộ dữ liệu liên quan đến phát triển bền vững lại được xây dựng độc lập nhằm phục vụ mục tiêu của từng ngành. Do đó, sự khác biệt về tiêu chuẩn, chưa đầy đủ siêu dữ liệu (metadata) và khả năng liên thông còn hạn chế khiến việc kết nối dữ liệu giữa các cơ quan gặp nhiều khó khăn, dẫn tới dữ liệu hành chính vẫn chưa được khai thác hiệu quả cho công tác thống kê chính thức.

“Bên cạnh năng lượng, khí hậu, đầu tư, việc làm và môi trường, chuyển đổi xanh còn gắn với một yếu tố ít được nhìn thấy hơn, đó là thông tin. Những quyết sách đúng đắn cần dựa trên bằng chứng đáng tin cậy, và bằng chứng đáng tin cậy chỉ có được từ dữ liệu chất lượng”, bà Mette Ekeroth, Phó Đại sứ Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam, chia sẻ.

“Một trong những phát hiện quan trọng nhất của báo cáo là nhiều thách thức hiện nay không nằm ở việc tạo ra thêm dữ liệu, mà ở việc giúp các nguồn dữ liệu hiện có được kết nối và vận hành hiệu quả hơn giữa các hệ thống và các cơ quan”, bà Mette nhấn mạnh thêm.

Báo cáo cũng nhấn mạnh việc ban hành Nghị định số 278/2025/NĐ-CP về kết nối và chia sẻ dữ liệu bắt buộc là một dấu mốc quan trọng trong quá trình cải cách quản trị dữ liệu của Việt Nam. Khung pháp lý mới mở ra cơ hội tăng cường khả năng liên thông và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, trong khi việc triển khai hiệu quả sẽ là ưu tiên trong giai đoạn tới.

Trong các khuyến nghị, báo cáo đề xuất Cục Thống kê Quốc gia chủ trì xây dựng Chương trình Quốc gia về Dữ liệu phục vụ Tăng trưởng Xanh và Giám sát các Mục tiêu Phát triển Bền vững giai đoạn 2026–2030. Chương trình sẽ góp phần tăng cường điều phối quản trị dữ liệu giữa các bộ, ngành, thúc đẩy sử dụng dữ liệu hành chính trong thống kê chính thức và hỗ trợ xây dựng hệ sinh thái dữ liệu quốc gia tích hợp phục vụ phát triển bền vững.

Báo cáo là một phần trong khuôn khổ hợp tác chiến lược lâu dài giữa Đan Mạch và Việt Nam trong lĩnh vực Thống kê nhằm tăng cường hệ thống dữ liệu và thúc đẩy hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu và bằng chứng.

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh triển khai Chiến lược Tăng trưởng Xanh và các Mục tiêu Phát triển Bền vững, việc tăng cường phối hợp giữa các hệ thống dữ liệu sẽ đóng vai trò thiết yếu nhằm bảo đảm các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp, giới nghiên cứu và nhà đầu tư có thể tiếp cận nguồn thông tin đáng tin cậy, đồng bộ và tích hợp để hỗ trợ các mục tiêu phát triển dài hạn của đất nước.