Sau hơn 30 năm triển khai, chương trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đã đạt được nhiều thành tựu tích cực. Điển hình, Đà Nẵng gần như không còn doanh nghiệp cần cổ phần hóa.
Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính, TS Võ Duy Nghi, giảng viên Viện Quản trị và Công nghệ FSB - Đại học FPT, đánh giá chủ trương cổ phần hoá các DNNN là một chủ trương hoàn toàn đúng đắn, đem lại lợi ích cho nhà nước và doanh nghiệp. Trước khi có chủ trương này, nhiều DNNN làm ăn thua lỗ, kinh doanh không hiệu quả do bộ máy cồng kềnh, lãnh đạo nhiều DNNN năng lực quản lý yếu kém, thiếu trách nhiệm. Cổ phần hoá DNNN cũng đã cởi trói các doanh nghiệp khỏi các cơ chế cứng nhắc, giúp doanh nghiệp tồn tại, nâng cao năng lực cạnh tranh và đúng vững trên thị trường.
Bên cạnh đó, thông qua cổ phần hoá, ngân sách nhà nước có được nguồn thu rất lớn từ việc bán doanh nghiệp cũng như thu cổ tức từ phần vốn của nhà nước tại doanh nghiệp, từ đó giúp Chính phủ có nguồn lực để đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế, năng lượng thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng và phát triển.
Theo vị chuyên gia này, khó khăn lớn nhất trong quá trình cổ phần hoá là vấn đề xác định giá trị doanh nghiệp, trong đó giá trị bất động sản là khâu tốn nhiều thời gian, kéo dài thời gian cổ phần hoá. Khó khăn thứ hai là sự chây ì từ lãnh đạo các doanh nghiệp và các cơ quan bộ ngành chủ quản.
“Tư duy sợ mất quyền lực, lợi ích cá nhân của một số cá nhân lãnh đạo đã làm cho quá trình cổ phần hoá phải kéo dài. Mặt khác, việc giải quyết lao động dôi dư sau cổ phần hoá cũng là vấn đề đau đầu của nhiều doanh nghiệp. Cổ phần hoá đồng nghĩa với tái cấu trúc doanh nghiệp với bộ máy tinh gọn, hiệu quả nên việc chấm dứt hợp đồng lao động với người lao động kèm theo các chế độ chính sách với người lao động nghỉ việc là một công việc tốn thời gian”, TS Võ Duy Nghi cho hay.
Lý giải về việc Đà Nẵng hầu như không còn DNNN cần cổ phần hóa, TS Võ Duy Nghi cho rằng nguyên nhân đầu tiên là do số lượng các DNNN ở Đà Nẵng không nhiều, đa phần là các doanh nghiệp vừa và nhỏ nên việc định giá tài sản, tái cấu trúc doanh nghiệp dễ hơn. Đây là một thuận lợi trong quá trình cổ phần hoá.
Bên cạnh đó, nhiều DNNN ở Đà Nẵng có thương hiệu tốt, có lợi thế về thị trường, đất đai nên hấp dẫn các nhà đầu tư.
Cùng với đó, Đà Nẵng là một trong những thành phố đi đầu về chính phủ điện tử, công khai minh bạch thông tin nên ít xảy ra nhũng nhiễu. Đây chính là yếu tố giúp quá trình cổ phần hoá doanh nghiệp diễn ra nhanh chóng, thuận lợi.
“Bài học ở đây là quyết tâm chính trị của lãnh đạo thành phố và chính lãnh đạo các doanh nghiệp. Phương án tái cấu trúc doanh nghiệp sau cổ phần hoá cũng là một yếu tố giúp nhà đầu tư tin tưởng vào doanh nghiệp. Có thể nói, sự thành công của Đà Nẵng có sự đóng góp hiệu quả của ban chỉ đạo cổ phần hoá doanh nghiệp và các cơ quan chức năng của thành phố trong việc xây dựng phương án tái cấu trúc doanh nghiệp sau cổ phần hoá nhằm thu hút nhà đầu tư”, vị chuyên gia nhận định.
Theo TS Võ Duy Nghi, sau cổ phần hoá, nếu tái cấu trúc doanh nghiệp thành công, các doanh nghiệp sẽ có bộ máy tinh gọn gắn liền với chế độ trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu rõ ràng hơn nên doanh nghiệp sẽ hoạt động có hiệu quả. Quá trình cổ phần hoá cũng sẽ giúp doanh nghiệp xử lý các tài sản không đóng góp vào hiệu quả chung để sử dụng các nguồn vốn đó phục vụ mục đích đầu tư phát triển doanh nghiệp.
Đặc biệt, sau khi cổ phần hoá, đại hội cổ đông, hội đồng quản trị sẽ là cơ quan cao nhất trong doanh nghiệp sẽ quyết định mọi vấn đề về chiến lược kinh doanh, đầu tư, nhân sự thay vì xin ý kiến của cơ quan chủ quản trước đây nên có thể rút ngắn được thời gian ra quyết định, giúp doanh nghiệp không bỏ lỡ cơ hội kinh doanh.
Ở góc nhìn rộng hơn, để đẩy mạnh việc cổ phần DNNN trong thời gian tới, TS Võ Duy Nghi cho rằng cần rà soát các quy định pháp lý có liên quan về định giá tài sản, chế độ chính sách cho lao động dôi dư theo hướng tăng quyền lợi cho người lao động ở doanh nghiệp cổ phần hoá, rút ngắn các quy trình định giá tài sản để doanh nghiệp có thể hoàn thành việc cổ phần hoá trong thời gian sớm nhất. Song song với đó, cần có chế tài nghiêm khắc đối với các lãnh đạo doanh nghiệp và lãnh đạo các cơ quan chủ quản nếu để quá trình cổ phần hoá kéo dài mà không có lý do chính đáng.
Sau cổ phần hóa, nhiều doanh nghiệp ở Đà Nẵng đã chủ động trong việc xây dựng kế hoạch, chiến lược sản xuất kinh doanh, thu hút nguồn vốn mới, gắn lợi ích của người lao động, các cấp quản lý với sự phát triển của doanh nghiệp. Công ty Cổ phần Cấp nước Đà Nẵng (Dawaco) là một ví dụ.
Cụ thể, năng lực sản xuất nước của Dawaco đã tăng rõ rệt sau cổ phần hóa. Trong giai đoạn 2018 - 2019, công ty đã triển khai hoàn thành dự án nâng công suất nhà máy nước Cầu Đỏ thêm 60.000m3/ngày (phân kỳ 1), đầu tư và đưa vào vận hành nhà máy nước Hồ Hòa Trung công suất 10.000m3/ngày, lắp đặt các tuyến ống Diuke qua sông Hàn và qua sông Cầu Đỏ, đáp ứng nhu cầu dùng nước cho các quận Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn và một số khu vực phía tây bắc của thành phố. Năm 2020, Dawaco tiếp tục đầu tư nâng công suất nhà máy nước Cầu Đỏ thêm 60.000m3/ngày (phân kỳ 2).
“Do hoạt động theo hình thức công ty cổ phần nên Dawaco đã chủ động hơn rất nhiều trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, rút ngắn được thời gian đầu tư xây dựng các hạng mục cấp nước; chủ động lựa chọn được những nhà thầu xây dựng có năng lực thực sự, lựa chọn công nghệ của những nước tiên tiến với giá cả cạnh tranh nhờ đó đã đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án”, lãnh đạo Dawaco nhấn mạnh.
Đặc biệt, sau cổ phần hóa, Dawaco đã giải quyết được bài toán khó về nhân sự. Công ty đã thực hiện sắp xếp lại lao động và tổ chức bộ máy quản lý chuyên môn hóa, từng bước hoàn thiện cơ cấu tổ chức, giảm tối đa các bất cập, chồng chéo trong xử lý công việc, tạo môi trường làm việc gắn kết, phát huy cao nhất năng suất và hiệu quả làm việc của từng vị trí công việc.
Ngoài Dawaco, tại Đà Nẵng còn nhiều doanh nghiệp sau cổ phần hóa đã phát triển mạnh mẽ, chẳng hạn như Công ty Cổ phần Cảng Đà Nẵng, Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Đà Nẵng.
Theo lãnh đạo Công ty Môi trường Đô thị Đà Nẵng, doanh thu và lợi nhuận tất cả các năm sau cổ phần hóa đều tăng mạnh. Chẳng hạn doanh thu sau 5 năm cổ phần hóa đã tăng gần 42%, lợi nhuận tăng 3,7 lần.
Ngay sau cổ phần hóa, công ty đã đầu tư mua sắm mới phương tiện xe cơ giới chuyên dùng và các công cụ dụng cụ để thu gom, vận chuyển rác thải. Các hoạt động phân tích, đánh giá nhu cầu đầu tư được thực hiện một cách nghiêm túc, bài bản. Các mô hình, giải pháp thu gom rác thải thường xuyên được cải tiến, điều chỉnh. Nhờ đó, trong bối cảnh đô thị mở rộng, khối lượng rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng (từ 695tấn/ngày lên 1.044tấn/ngày), công ty vẫn đảm bảo năng lực xử lý theo yêu cầu.
Tags:
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - Sau nhiều lần điều chỉnh kể từ khi được phê duyệt năm 2018, dự án Khu đô thị Viêm Minh – Hà Dừa tiếp tục được gia hạn tiến độ đến năm 2027.
