Khi ông già “Gà rán” KFC quyết định khởi nghiệp vào lúc ông đã sang tuổi nghỉ hưu và với hầu hết chúng ta thì ý tưởng hay nhất là về vui thú điền viên, không biết ông có cảm thấy mình bị điên rồ không, bởi đa số chúng ta sẽ nghĩ thế về ông?
Vào năm Nguyễn Trần Bạt từ bỏ con đường công chức, quan chức ở Bộ Giao thông Vận tải, để nuôi giấc mơ thành doanh nhân, chắc chắn không ít người thấy tiếc cho ông, thấy hành động của ông là dại dột, không thức thời. Thậm chí quá mạo hiểm, so với thời cuộc lúc bấy giờ. Sự thất bại rập rình ngay từ trong ý tưởng. Nhưng ông ngoan cố hơn mọi người nghĩ khi quyết định chọn con đường may ít rủi nhiều mà ông tin là nó cần thiết và đúng đắn.
Thế là mặc cho mọi người cắm mặt với các lý thuyết kinh tế đã quá bị phá sản trên thực tế, ông nhìn thấy một sự thay đổi tất yếu nhờ nghiên cứu con đường phát triển của các quốc gia, nên âm thầm tìm đến những lý thuyết còn bị dị nghị. Kết quả, chỉ vài năm sau, từ hai bàn tay trắng, ông thành triệu phú đô la, trở thành người dẫn đầu trong dịch vụ tư vấn đầu tư, kinh doanh và chuyển giao công nghệ, một nghề hoàn toàn xa lạ với phần đông ở nước ta lúc ấy.
Nhìn khối tài sản khổng lồ của tỷ phú Phạm Nhật Vượng, một người sinh năm 1968 ở vùng quê nghèo thuộc loại nhất nước và những dự án khổng lồ ông ta đang hướng tới, nói thật, trí tưởng tượng của tôi bỗng thành ra vớ vẩn. Câu hỏi làm thế nào mà ông ta có được điều đó, sẽ còn cứ mãi là câu hỏi không bao giờ có câu trả lời với riêng tôi, giống như câu hỏi làm thế nào để trèo lên được trời! Chắc chắn trí tưởng tượng của tôi, rõ ràng là không đến nỗi nào, cũng mãi mãi không thể vươn xa hơn thứ mà Phạm Nhật Vượng đạt tới.
Bạn có suy nghĩ gì không, chứ tôi thì không chỉ suy nghĩ, mà còn ngày ngày ngạc nhiên!
Đơn giản bởi bạn hay tôi, chắc chắn chúng ta đều có chút máu làm ông chủ, đều muốn giầu có, đều khát khao thành công về tiền bạc (trừ khi chúng ta vờ vịt quay mặt đi hoặc không còn muốn sống trên thế gian tươi đẹp này), vì thế chúng ta làm sao lại không ngạc nhiên cho được? Ngay cả bố tôi, một nông dân chính hiệu, lại sinh ra và sống ở một nơi khá hẻo lánh về mặt văn minh, nhưng từ khi còn là thanh niên, ông đã nuôi chí hướng ra Hà Nội làm doanh nhân. Ông dự định ban đầu sẽ mở một cửa hiệu giặt là nhỏ, rồi tùy cơ tùy duyên, tùy thời thế mà mở rộng ra. Hà Nội trong quan sát của bố tôi đang thay đổi, đang Âu hóa từng ngày, nhất định nhu cầu dịch vụ giặt là sẽ rất lớn. Ông đã nhận định chính xác, như thực tế sau này cho thấy. Tiếc thay thời thế không ủng hộ bố tôi, khiến cuối cùng ông lại nguyên xi là nông dân. Nhưng giấc mơ làm doanh nhân thì bám theo ông dai dẳng cho đến tận lúc xuống mồ.
Bảy mươi năm trước còn thế, nữa là bây giờ?
Xét cho cùng, ham muốn giầu có, ham muốn làm ông chủ là bản năng sinh tồn lành mạnh, thuận tự nhiên, thúc đẩy sự phát triển và quy định nên đặc trưng dễ nhận ra nhất phân biệt con người với những động vật cao cấp. Nhưng sở dĩ cả tôi và bạn (nằm trong số đông hàng triệu người), dù biết rất rõ điều đó, ý thức đầy đủ về cái quyền đó, lại không đến nỗi nào về trí tuệ, vì sao rốt cuộc vẫn đành chấp nhận đi làm thuê cho nó lành.
Chỉ đơn giản bởi phần nhiều chúng ta SỢ THẤT BẠI.
Nó, chứ chẳng phải cái gì khác, thường được tùy ý bịa ra khi cần bao biện cho hành động thoái lui, là căn nguyên chính khiến doanh nhân thời nào và ở đâu cũng thuộc về số ít, luôn quan trọng với mọi quốc gia, luôn xứng đáng được cả xã hội ngưỡng mộ.
Sợ thất bại là một ngáng trở tâm lý kinh hoàng nhất, phổ biến nhất, con người nhất mà mỗi chúng ta đều rất khó vượt qua để từ một người bình thường, trở thành một doanh nhân (lĩnh vực khác như chính trị, nghệ thuật… không bàn ở đây), chứ chưa vội nói đến doanh nhân thành đạt, doanh nhân lớn.
Về mặt triết học, sợ thất bại phản ánh sự yếm thế mang tính nguyên thủy và tông truyền: Con người ý thức được sự nhỏ bé, yếu ớt của mình trước tự nhiên, trước những điều chưa và không thể đoán định. Riêng trong lĩnh vực đầu tư, kinh doanh, sợ thất bại thể hiện rõ nhất ở việc cầu an, bằng lòng một cách dễ dãi với bản thân, thích đi con đường quen thuộc và sẵn sàng bỏ cuộc. Đã sợ thất bại thì cũng sợ luôn trách nhiệm với người khác (chẳng hạn việc phải lo cơm áo, đảm bảo đời sống, an sinh ngày một tốt hơn cho hàng trăm, hàng ngàn người), sợ sự phá cách nhiều khi cũng chính là sợ sáng tạo, sợ những ý tưởng lạ, sợ sự độc đáo, sợ bị dè bỉu bởi thiên hạ.
Có cả ngàn nỗi sợ, khiến mơ ước làm doanh nhân thì bất cứ ai cũng có thể, cũng ngầm nuôi dưỡng, nhưng làm được doanh nhân thì, như thực tế cho thấy, đa số là không thể.
Làm được doanh nhân, không những phải vượt qua nỗi sợ thất bại, mà còn phải ngày ngày đối mặt với vô vàn yếu tố dẫn đến thất bại. Chẳng hạn, không thể phát triển, thậm chí không thể tồn tại nếu thiếu sáng tạo. Nhưng sự sáng tạo nào cũng có nguy cơ san bằng mọi thành quả mà bạn phải mất nhiều công sức để gây dựng, nếu bạn thiếu kiên nhẫn. Cũng như vậy, sự thay đổi là biện chứng của tự nhiên. Nhưng trong kinh doanh, sự thay đổi nhiều phen khiến phải trả giá đắt ngoài khả năng chịu đựng tức thời của bạn.
Chính vì điều đó mà khi đã là doanh nhân, khi đã thuộc số ít (thực ra là rất ít) vượt qua muôn trùng gian khó để thành công, bạn không những rất đáng tự hào với bản thân, mà còn phải luôn ý thức về tầm vóc và vai trò của mình với xã hội, để từ đó đưa ra những hành xử phù hợp.
Thực tế cho thấy (và đây là điều căn cốt nhất tôi muốn nói ở bài viết này): không sợ thất bại, dám dân thân, dám chấp nhận sống khác, dám dỡ ra làm lại, không ngừng sáng tạo ngày ngày… là những phẩm chất hàng đầu thuộc về bản lĩnh mà một doanh nhân nhất định phải có. Nhưng đạt đến sự tử tế, giữ được sự tử tế, không ngừng tạo ra sự tử tế, mới thực sự là bản lĩnh lớn nhất, đồng thời là chỉ số quyết định thành công (hay thất bại) của một doanh nhân, dù anh ta ở tầm cỡ nào về mặt tiền bạc.
Tags:
(VNF) - Nhà nước có thể bố trí nguồn lực mua lại các khu nhà ở xã hội để làm cơ sở cho thuê. Bộ Tài chính và các bộ, ngành đang liên quan đang được giao nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế và chính sách hỗ trợ đi kèm.
(VNF) - Tính đến ngày 21/5, TP. HCM mới giải ngân được 23.620 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 16% so với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 30% đặt ra cho quý I/2026.
(VNF) - Cùng với việc nâng cao chất lượng sống cho người dân, TP. HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực với quy mô kinh tế dự kiến khoảng 800 tỷ USD vào năm 2050.
(VNF) - Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết năm 2025 chứng kiến tốc độ xây dựng và hoàn thiện pháp luật nhanh chưa từng có, với hàng loạt đạo luật, nghị quyết được ban hành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư kinh doanh.
(VNF) - Bảo hiểm xã hội TP. HCM vừa kiến nghị bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử vào nhóm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc khi sửa đổi các quy định liên quan đến Luật BHXH và Luật Bảo hiểm y tế.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, trong đó đề xuất không cổ phần hóa các đơn vị đang độc quyền cung cấp dịch vụ công trên phạm vi cả nước hoặc tại từng địa phương.
(VNF) - Cục Quản lý Dược vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu The Vigo hơn 112 triệu đồng do kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố và quảng cáo sản phẩm sai quy định.
(VNF) - Công an TP. Hà Nội đã khởi tố Chủ tịch CCV Group Mai Hà Trang để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, liên quan vụ huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ hàng trăm nhà đầu tư.
(VNF) - Một hộ kinh doanh ở Đà Nẵng đã sử dụng máy POS để thực hiện các giao dịch quẹt thẻ nhằm hợp thức hóa dòng tiền, hỗ trợ rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng và thu phí dịch vụ trái quy định của pháp luật.
(VNF) - Thủ tướng gợi ý cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”, với lộ trình triển khai theo 3 giai đoạn từ giữa năm 2026 đến hết năm 2029.
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, khu vực kinh tế tư nhân ghi nhận sự bứt phá về số lượng với làn sóng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh. Tuy nhiên, bài toán về quy mô, năng lực cạnh tranh và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu vẫn là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.
(VNF) - Theo báo cáo mới công bố của S&P Global, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt 52,8 điểm, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2/2026. Kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất tiếp tục cải thiện tháng thứ 11 liên tiếp.
(VNF) - Sau cuộc hội đàm sáng 1/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. nhất trí nâng quan hệ song phương Việt Nam - Philippines lên Đối tác Chiến lược tăng cường.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Việt Nam đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Mỹ.
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đang phối hợp với Bộ Công an nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin nhằm rút ngắn tối đa thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, người nộp thuế sẽ được gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gần như ngay lập tức sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.
(VNF) - Từ tháng 6/2026, nhiều chính sách mới liên quan đến tiêu dùng, viễn thông, thuế, đăng ký phương tiện và sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở sẽ chính thức có hiệu lực.
(VNF) - Phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau trên thế giới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam cho rằng, nếu tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về hạ tầng, pháp lý và dòng vốn, thành phố không chỉ bứt tốc tăng trưởng mà còn có cơ hội vươn lên thành trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Trước làn sóng phản ánh từ nhà bán hàng về việc nhiều sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí và bổ sung các khoản thu mới, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu các nền tảng liên quan giải trình, đồng thời giám sát chặt tác động tới môi trường cạnh tranh và giá bán tới tay người tiêu dùng.
(VNF) - Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 21/5/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt 182.544 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
(VNF) - Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), xăng sinh học E5 và E10 không gây ảnh hưởng tới động cơ phương tiện nếu xe đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.
(VNF) - Tập đoàn Gulf mong muốn trở thành đối tác chiến lược lâu dài của Việt Nam trong tăng cường an ninh năng lượng quốc gia, thông qua đầu tư dài hạn vào điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và năng lượng tái tạo.
(VNF) - Nhà nước có thể bố trí nguồn lực mua lại các khu nhà ở xã hội để làm cơ sở cho thuê. Bộ Tài chính và các bộ, ngành đang liên quan đang được giao nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế và chính sách hỗ trợ đi kèm.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.
