Hàng không Việt 'bay' thế nào trong tâm bão Covid-19?
Đinh Tịnh -
02/09/2020 02:32 (GMT+7)
(VNF) - "Trong nửa đầu năm 2020, các chuyến bay quốc tế trên toàn cầu gần như không tồn tại, trong khi các chuyến bay này chiếm 2/3 doanh thu của ngành. Đó là lý do vì sao nhiều hãng hàng không phá sản", Alexandre De Juniac, CEO IATA chia sẻ về những ảnh hưởng của Covid-19.
Sau 4 tháng bị ảnh hưởng Covid-19, các hàng không Việt đã ‘bốc hơi’ hàng nghìn tỷ đồng trong quá trình bay và trên thị trường chứng khoán.
"Hố đen" trong lịch sử hàng không thế giới
Theo CEO của IATA, đến thời điểm này, hầu hết quốc gia vẫn đóng cửa các đường bay quốc tế hoặc áp dụng biện pháp kiểm dịch, cách li.
“Mùa hè - mùa cao điểm nhất trong năm, đang trôi qua nhanh chóng, với rất ít cơ hội gia tăng du lịch hàng không quốc tế. Đa phần các chính phủ đóng cửa biên giới hay cách li/kiểm dịch và chỉ kích cầu hàng không nội địa”, ông nói.
Tuy nhiên, những chuyến bay nội địa khó có thể bù lỗ cho các hãng hàng không. Và thế giới đã chứng kiến một cuộc bể dâu lớn chưa từng có trong lịch sử hàng không.
Cho đến nay, hãng hàng không lớn nhất gặp sự cố vì Covid-19 là Chile LATAM. Đây là hãng hàng không lớn bậc nhất của Chile và là một trong số hãng hàng không lớn nhất Nam Mỹ với các chuyến bay tới Mỹ Latin, Hoa Kỳ, vùng Caribbe, châu Đại Dương và châu Âu. Hãng cũng là hội viên của Liên minh Oneworld. Thế nhưng, chỉ sau 6 tháng, hãng này phải nộp đơn xin bảo hộ phá sản ở Hoa Kỳ vào tháng 5/2020. Đại diện Chile LATAM cho biết: “Chúng tôi chỉ có thể tiếp tục bay khi cơ cấu lại các khoản nợ của mình tại tòa án phá sản”.
Một hãng hàng không lớn khác tại Nam Mỹ cũng đệ đơn xin bảo hộ phá sản là Avianca Holdings - hãng lớn thứ hai Mỹ Latinh. Hãng này đã phải ngừng bay kể từ tháng 3/2020 khiến doanh thu sụt giảm 80%.
Cũng tại châu Mỹ, nhiều hãng hàng không của Hoa Kỳ đã phá sản do Covid-19. Chẳng hạn như Miami Air International phải dừng bay sau 29 năm vận hành hay như RavnAir - hãng hàng không lớn nhất khu vực Alaska, cũng đã nộp đơn xin phá sản vào tháng 4/2020 và chuẩn bị đấu giá.
Một cái tên là khác Trans States Airlines, có trụ sở tại St. Louis, Missouri, cũng đã phải ngừng hoạt động vào tháng 4/2020. Hãng này ban đầu đã có kế hoạch tiếp tục bay cho đến cuối năm 2020, nhưng do Covid-19, việc kinh doanh buộc phải dừng lại sớm hơn.
Tại châu Á, nhiều hãng hàng không cũng lâm vào cảnh phá sản, điển hình là Virgin. Đây là hãng hàng không đầu tiên của châu Á nộp đơn phá sản vào tháng 4/2020 và cũng là hãng hàng không lớn nhất sụp đổ trong lịch sử Australia.
Tại Đông Nam Á, hãng hàng không quốc gia Thai Airways cũng nộp đơn xin bảo hộ phá sản vào giữa tháng 5/2020.
Còn tại châu Âu, hãng hàng không Flybe (Anh) đã phải vật lộn trước cơn bão Covid-19 trước khi được chính phủ Anh và Virgin Atlantic cố gắng cứu giúp. Tuy nhiên, hãng này cũng đã phải tham gia quản trị tự nguyện, tương tự như phá sản vào tháng 3/2020.
Ngoài ra, có không ít các hãng hàng không phải dừng vận hành tàu, trả tàu, ví dụ: Finair (Phần Lan) trả 12 tàu bay; Ryanair (Ireland) dừng 113 tàu. Ngay cả hãng hàng không lớn thứ 4 thế giới là Emirates Airlines cũng đã phải dừng 38 tàu A380s, hủy đặt hàng tàu B777X… đồng thời và cắt giảm nhân sự đáng kể để vượt qua gia đoạn khủng hảng này.
Ông Alexandre de Juniac, CEO của IATA, đại diện cho gần 300 hãng hàng không, cho biết: “Tính đến thời điểm này, mức thiệt hại là kỷ lục, ước đạt 84 tỷ USD. Tới đây, có thể nhiều hãng hàng không nữa sẽ phá sản nếu không có sự can thiệp kịp thời từ phía chính phủ”.
Hàng không Việt dính cú "nốc ao"
Là một trong những quốc gia chống dịch hiệu quả đầu trên thế giới, đến cuối tháng 4/2020, Thủ tướng Việt Nam đã chính thức dỡ lệnh giãn cách xã hội, tạo cơ hội kích cầu du lịch và hàng không nội địa. Nhờ đó, các hàng không đã trở lại đầy khởi sắc trong 3 tháng qua.
Tuy nhiên, ghi nhận từ Cục Hàng không Việt Nam (HKVN) cho thấy: “Sau 4 tháng bị ảnh hưởng Covid-19, các hàng không Việt đã ‘bốc hơi’ hàng nghìn tỷ đồng trong quá trình bay và trên thị trường chứng khoán”.
Ngay cả hãng hàng không Vietjet của nữ tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo sau nhiều năm tăng trưởng theo cấp số nhân cũng đã báo lỗ 2.111 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2020. Trong khi đó, theo kế hoạch, hãng hàng không này lãi 4.219 tỷ đồng trong năm nay.
Với Bamboo Airways, công ty này hiện tại chưa công bố số lỗ do Covid-19. Còn với hãng hàng không quốc gia (Vietnam Airlines), Tổng giám đốc Dương Trí Thành cho biết: “Trong 6 tháng đầu năm, hãng đã lỗ tới 6.600 tỷ đồng và dự kiến năm 2020 sẽ lỗ tới 16.000 tỷ đồng”.
Việc Vietnam Airlines dự báo con số lỗ chưa từng có là hoàn toàn có cơ sở khi đến cuối tháng 7/2020, dịch Covid-19 bất ngờ xuất hiện trở lại Đà Nẵng và lan rộng ra các tỉnh thành khiến lượng chuyến bay nội địa giảm mạnh. “Điều này là rất đáng tiếc khi đây đang là dịp cao điểm hè. Từ tháng 7 đến tháng 9/2020, các cháu học sinh mới được nghỉ học”, đại diện của Vietnam Airlines cho biết.
Ngay sau khi dịch Covid-19 tái bùng phát, số lượng các chuyến bay nội địa đã sụt giảm nghiêm trọng. Ông Đinh Việt Thắng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết: “Có 11 đường bay trong nước đi/đến Đà Nẵng với tổng số xấp xỉ 100 chuyến/chiều/ngày đã phải dừng hoàn toàn từ ngày 28/7. Dự báo, tình hình phục hồi là rất khó khăn”.
Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, lượng đặt chỗ đến Đà Nẵng của các hãng hàng không, chỉ trong 5 ngày, từ ngày 27 - 31/7, lên tới 80 nghìn người. Như vậy, sau lệnh dừng bay, ít nhất có 80 nghìn vé phải hoàn, huỷ, chưa tính lượng vé máy bay đã được hành khách đặt mua và bay trong tháng 8/2020.
“Chưa dừng lại ở đó, một loạt các chuyến bay đi/đến các điểm du lịch như Quảng Nam, Nha Trang, Phú Quốc… bị ảnh hưởng dây chuyền. Tâm lý phòng chống dịch bệnh và hạn chế di chuyển khiến nhu cầu du lịch bị ảnh hưởng đáng kể”, đại diện Cục Hàng không cho biết.
"Cứu Vietnam Airlines hay cứu nền kinh tế"?
Trước khó khăn cùng cực đó, Vietnam Airlines đã nhiều lần có văn bản gửi Chính phủ, Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp (QLVNN) xin hỗ trợ 12.000 tỷ đồng để đảm bảo ổn định và phá triển cho hãng.
Ông Dương Trí Thành cho biết: “Ngành hành không có đặc thù là vốn lưu động chính là tiền mua vé máy bay trả trước. Khi lượng vé hoàn trả quá lớn và nhanh, dòng tiền sẽ bị suy kiệt, tạo ra vấn đề nghiêm trọng trong thanh khoản. Vietnam Airlines dự kiến thâm hụt16.000 tỷ đồng và kiến nghị hỗ trợ khẩn cấp gói vay 12.000 tỷ đồng. Nếu không được hỗ trợ, đến cuối tháng 8/2020, hãng sẽ rơi vào tình trạng hết sức khó khăn”.
Liên quan đến vấn đề này, ông Trần Đình Thiên, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, cho biết: “Tôi nhận được nhiều câu hỏi, nếu cứu Vietnam Airlines thì Vietjet, Bamboo Airways tính sao? Tuy nhiên, ở đây, ta cần làm rõ rằng phải cứu Vietnam Airlines vì nhà nước đóng vai trò trách nhiệm của chủ sở hữu”.
“Hiện nhà nước đã hỗ trợ chung cho tất cả các hãng hàng không như Vietnam Airlines, Vietjet, Bamboo Airways từ giảm các loại thuế, phí, các cơ sở hoạt động tại sân bay… Nhưng trong vai trò chủ sở hữu, Chính phủ phải cứu Vietnam Airlines. Đây là cách hành xử công khai, minh bạch và quan trọng phải thực thi sớm. Càng để muộn tình hình càng xấu, chi phí giải cứu càng lớn hơn”.
“Hiện tại, rất nhiều doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi Covid-19 nhưng nhà nước không đủ tiền cứu hết, nên phải chọn cứu nơi nào có tính trọng điểm, cứu để cứu nền kinh tế chứ không phải cứu riêng doanh nghiệp đó”, ông Trần Đình Thiên nói.
Ông Trương Văn Phước, nguyên Quyền Chủ tịch Uỷ ban giám sát tài chính quốc gia, cũng cho hay: “Tôi tiếp cận dưới góc độ tài chính tổng thể. Vietnam Airlines có tổng tài sản 3 tỷ USD, vốn chủ sở hữu 700-800 triệu USD. Nếu đúng dự báo lỗ 16.000 tỷ đồng vào cuối năm nay thì vốn chủ sở hữu sẽ ra đi hết. Tất nhiên, vốn đó sẽ trở lại vào các năm sau nếu đơn vị làm ăn có lãi, nhưng rõ ràng áp lực với Vietnam Airlines là có thật”.
“Tôi muốn nhấn mạnh rằng không phải chúng ta ưu ái Vietnam Airlines mà là vì ngành hàng không, vì nền kinh tế. Mất hàng không thì đi lại thế nào? Phải làm rõ các vấn đề để Chính phủ có thêm luận điểm mạnh mẽ hơn trong việc hỗ trợ Vietnam Airlines. Mặt khác, Covid-19 là kịch bản chưa từng có trong tiền lệ, vì thế đây không phải là lúc đem luật lệ ra để áp dụng. Nếu lôi các quy định chưa từng tính tới các trường hợp bất thường để xử lý những trường hợp bất thường sẽ không làm gì được”, ông Phước nói.
Trao đổi với Nhà Đầu tư, ông Phạm Đức Trung, Trưởng Ban Nghiên cứu cải cách và Phát triển doanh nghiệp (Viện Nghiên cứu và Quản lý Kinh tế Trung ương, Bộ Kế hoạch Đầu tư) cho biết: “Tôi không muốn dùng từ hỗ trợ mà đây là phạm vi quản trị doanh nghiệp – là cách chủ sở hữu ứng xử với tài sản của mình”.
“Pháp luật quy định công ty cổ phần có thể tăng vốn từ cổ đông hiện hữu. Nhưng vấn đề ở đây là số tiền 16.000 tỷ đồng vượt khỏi tầm Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Luật Doanh nghiệp cũng cho phép công ty cổ phần vay của cổ đông hiện hữu, tuy nhiên khoản vay này cũng vượt quá mức vay nhóm A của Uỷ ban, vì thế cần có vai trò của Chính phủ. Tôi thấy, cho vay vốn khả thi hơn đầu tư thêm nhưng vấn đề cần có sự đồng thuận và cân nhắc sao cho hiệu quả”, ông nói.
(VNF) - Subaru Việt Nam vừa lên tiếng trấn an khách hàng về đợt triệu hồi xe Subaru Forester 2.5L (bản chạy xăng) và Forester e-Boxer hybrid đời 2026 lỗi cửa sổ trời đang diễn ra tại Hoa Kỳ.
(VNF) - Trước lo ngại từ phía doanh nghiệp xăng dầu về nguồn cung Ethanol nhằm đảm bảo việc triển khai bán xăng E10 lâu dài ra thị trường, đại diện Bộ Công thương khẳng định đã có kế hoạch để đảm bảo nguy cơ này.
(VNF) - Nhân chuyến thăm 3 nước ASEAN của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 27/5 đến 01/6/2026, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã ký kết các thỏa thuận hợp tác với những doanh nghiệp năng lượng hàng đầu khu vực gồm Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Thái Lan (PTT Public Company Limited - PTT) của Thái Lan và Tập đoàn PETRON (Petron Corporation - PETRON) của Philippines.
Các thỏa thuận không chỉ mở rộng mạng lưới đối tác chiến lược của PV GAS trong ASEAN mà còn tạo nền tảng tăng cường kết nối chuỗi cung ứng LNG, LPG, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh thị trường khu vực đang chuyển dịch mạnh mẽ.
(VNF) - Đó là thông tin được đại diện Bộ Công thương chia sẻ về tình hình sử dụng xăng E10 trong những ngày đầu tháng 6/2026, thời điểm bắt buộc chuyển đổi sang nhiên liệu này.
(VNF) - Dự thảo sửa đổi Nghị định 24 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều nút thắt pháp lý cho ngành vàng trang sức mỹ nghệ, qua đó mở rộng dư địa cạnh tranh, thu hút đầu tư, thúc đẩy xuất khẩu và mở rộng quy mô ngành.
(VNF) - Trong khuôn khổ “Ngày Tài chính Số 2026”, thương hiệu Ancarat sẽ đồng hành cùng BIDV, mang tới những trải nghiệm mua sắm các dòng sản phẩm bạc tinh xảo, nổi bật là các miếng bạc nghệ thuật mang đậm bản sắc và dấu ấn văn hóa dân tộc.
(VNF) - Từ 15h ngày 4/6, giá bán lẻ xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm mạnh theo quyết định của liên Bộ Công Thương - Tài chính. Trong đó, xăng E5 RON92 giảm gần 1.500 đồng/lít, còn dầu diesel hạ gần 800 đồng/lít.
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Amway Việt Nam với tổng số tiền 410 triệu đồng do có nhiều hành vi vi phạm quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
(VNF) - Mua vàng ở vùng giá thấp nhưng đến thời điểm này không đồng nghĩa chắc chắn có lãi. Với vàng miếng SJC, khoảng cách giữa giá mua vào và bán ra khiến lợi nhuận trên bảng giá có thể bị bào mòn đáng kể nếu bán ra ở thời điểm này. Từ đầu năm 2026 tới nay, những người mua được ở vùng giá thấp cũng gần như không còn nhiều dư địa lợi nhuận nếu tính theo giá có thể thu về thực tế.
(VNF) - Làn sóng phát triển hạ tầng, công nghiệp và dịch chuyển dân cư đang tạo động lực mới cho thị trường bất động sản Nam Hải Phòng. Tại đây, Boutique Home Tràng Cát được nhiều nhà đầu tư quan tâm nhờ hội tụ các yếu tố thường xuất hiện ở những sản phẩm dẫn dắt tăng trưởng, gồm vị trí đón đầu hạ tầng, nguồn cung khan hiếm và công năng khai thác linh hoạt.
(VNF) - Thị trường thép cuộn cán nóng (HRC) đang ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ. Đáng chú ý, xuất khẩu HRC của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu biến động và các biện pháp phòng vệ thương mại phát huy tác dụng.
(VNF) - Từng là điểm đến tiên phong với các bar, pub ven biển hút khách, Nha Trang hôm nay đứng trước bước ngoặt lớn: chuyển mình từ nightlife rời rạc sang “nền kinh tế đêm” bài bản. Sự xuất hiện của Festival Island (Đảo lễ hội giải trí) tại Charmora City cùng dấu ấn của Sun Group được kỳ vọng sẽ định hình lại toàn bộ trải nghiệm về đêm của phố biển.
(VNF) - Bộ Công Thương cho biết đang xây dựng quy trình tiếp nhận, kiểm tra và xử lý các phản ánh, sự cố liên quan đến xăng E10, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp, hãng xe tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ người sử dụng.
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công thương) vừa có quyết định xử phạt Công ty TNHH Xiaomi Việt Nam số tiền 290 triệu đồng do có các hành vi vi phạm quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
(VNF) - Việt Nam SuperPort®, dự án logistics chiến lược do T&T Group hợp tác phát triển cùng YCH Group (Singapore), vừa được Hiệp hội Bảo vệ Tài sản Vận chuyển (TAPA) trao chứng nhận TAPA FSR Hạng A - cấp độ cao nhất trong hệ thống tiêu chuẩn an ninh cơ sở.
(VNF) - Trong 5 tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh, với tổng kim ngạch đạt hơn 445 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, cán cân thương mại đã chuyển từ trạng thái xuất siêu sang nhập siêu 13,8 tỷ USD, trong bối cảnh nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc thiết bị phục vụ sản xuất tăng mạnh.
(VNF) - Được xướng tên ở hai hạng mục Top 10 danh giá của Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam 2026, Vega City tiếp tục khẳng định hướng phát triển lấy trải nghiệm, cộng đồng và các giá trị bền vững làm trọng tâm.
(VNF) - Đà giảm của giá vàng trong nước chưa dừng lại khi giá vàng miếng lẫn vàng nhẫn liên tục được các thương hiệu điều chỉnh giảm mạnh trong phiên sáng 3/6.
(VNF) - Sau nhiều năm tập trung đầu tư và tối ưu hoạt động, Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi kết quả kinh doanh cải thiện mạnh cùng chu kỳ giá vonfram thuận lợi. Không chỉ ghi nhận lợi nhuận kỷ lục, doanh nghiệp còn đặt mục tiêu giảm mạnh đòn bẩy tài chính, đưa tỷ lệ Nợ ròng/EBITDA về khoảng 0,1 lần vào cuối năm 2027. Nếu đạt được kế hoạch này, MSR có thể chuyển mình từ một doanh nghiệp khai khoáng mang tính chu kỳ thành một tài sản tạo dòng tiền đáng chú ý trong hệ sinh thái Masan.
(VNF) - Từ ngày 1/6, xăng sinh học E10 chính thức được phân phối trên toàn quốc. Theo ông Lỗ Hải Nam, Trưởng ban Kỹ thuật Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), đa số xe máy đang lưu hành có thể sử dụng E10 mà không ảnh hưởng đến động cơ. Các chuyên gia cũng cho rằng người dân không nên quá lo ngại, bởi loại nhiên liệu này đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới nhiều năm và góp phần giảm phát thải, tăng tính tự chủ về năng lượng.
(VNF) - Thời gian gần đây, người dùng mạng xã hội đã không còn xa lạ với hình ảnh một người đàn ông cao lớn, thường xuyên xuất hiện tại các công trình nhà ở để trực tiếp tư vấn, lắp đặt quạt trần cho khách hàng. Với phong cách gần gũi, chia sẻ thực tế và kiến thức chuyên môn sâu, anh được cộng đồng yêu mến gọi bằng cái tên ngắn gọn nhưng đầy ấn tượng: "Quang Quạt".
(VNF) - Manila, ngày 1 tháng 6 năm 2026 – Công ty Cổ phần Vinpearl đã ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) với CAITO và Klook – các đối tác có mạng lưới và tầm ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực lữ hành và du lịch số tại Philippines cũng như khu vực. Các thỏa thuận hướng tới gia tăng hiện diện thương hiệu Vinpearl, đồng thời quảng bá các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, golf, MICE và du lịch trải nghiệm tại Nha Trang, Phú Quốc và Đà Nẵng tới người dân Philippines.
(VNF) - Subaru Việt Nam vừa lên tiếng trấn an khách hàng về đợt triệu hồi xe Subaru Forester 2.5L (bản chạy xăng) và Forester e-Boxer hybrid đời 2026 lỗi cửa sổ trời đang diễn ra tại Hoa Kỳ.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.