Việc tăng lãi suất càng làm tăng gánh nặng nợ quốc gia của những quốc gia này. Về lâu dài, tình trạng tồi tệ hiện nay, bên cạnh xu hướng bất ổn xã hội ngày càng trầm trọng, đã làm ảnh hưởng đến mọi nỗ lực chuyển đổi trong bối cảnh xung đột ở Ukraine đòi hỏi các nước phải tăng cường sự độc lập về năng lượng.
Trong khi các nước phát triển còn đang loay hoay với những câu hỏi về hậu quả kéo dài của việc các ngân hàng trung ương tăng lãi suất kể từ mùa hè năm 2022, thì các nước nghèo đã phải chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất.
Đại dịch, xung đột ở Ukraine, khủng hoảng lương thực, sự thờ ơ của những nước giàu có… đã khiến khoảng 50 quốc gia đang phát triển rơi vào cảnh nợ nần quá mức. Gánh nợ, cùng với việc gia tăng lãi suất, thậm chí còn đẩy số nước này đến gần hơn với thảm họa, đó là vỡ nợ.
Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), khoảng 15% các quốc gia có thu nhập thấp đang rơi vào tình trạng “nợ nần chồng chất”. Thế giới đang chứng kiến kỷ lục 349 triệu người ở 79 quốc gia phải sống trong cảnh mất an ninh lương thực trầm trọng. Vậy mà, theo LHQ, một số quốc gia đã phải dành 20% ngân sách để trả lãi cho các khoản vay của họ.
Achim Steiner, người đứng đầu chương trình Phát triển của LHQ (UNDP), cho biết lãi suất tăng liên tục đã làm cạn kiệt ngân sách của các quốc gia vốn đã chìm đắm trong khủng hoảng Covid-19, hậu quả của cuộc xung đột ở Ukraine và những khó khăn về cơ cấu của chính họ.
Bên lề Hội nghị thượng đỉnh các nước kém phát triển nhất (LDC) diễn ra ở Doha, quan chức này đã đưa ra nhận định rằng tình hình đối với họ “về mặt nợ công là thực sự rất nghiêm trọng”.
Chuyên gia Achim Steiner dẫn một nghiên cứu của UNDP được công bố vào tháng trước cho biết hiện có “52 quốc gia hoặc mắc nợ quá mức hoặc đang trên bờ vực mắc nợ quá mức và có khả năng vỡ nợ”. Và trong số 52 quốc gia đó, có tới 25 nước đang sử dụng “1/5 ngân sách chính phủ để trả lãi cho khoản vay của họ”. Đây là một gánh nặng “quá sức chịu đựng”.
Theo nghiên cứu, các nền kinh tế này hiện “chỉ chiếm 3% nợ toàn cầu và đó là lý do tại sao các thị trường không quan tâm nhiều đến họ như lẽ ra phải thế. Nhưng vấn đề là ở chỗ số nước này lại chiếm tới 40% số người nghèo trên thế giới và 1/6 dân số thế giới”.
Nhiều nguyên thủ quốc gia và chính phủ, trong đó có Tổng thống Timor-Leste, đã tố cáo “sự vô cảm cực độ của lãi suất cắt cổ”. Nợ của LDC đã tăng hơn gấp 4 lần trong vòng một thập kỷ và đạt 50 tỷ USD vào năm 2021.
Chuyên gia Achim Steiner nhấn mạnh việc định lượng nợ công toàn cầu là rất phức tạp, do sự xuất hiện của yếu tố Trung Quốc trên thị trường gần đây và do hơn 60% số nợ nằm trong tay các nhân tố tư nhân.
Vay nợ nhà nước đã bùng nổ trong thời gian diễn ra đại dịch COVID-19. Và bây giờ được bổ sung bởi cuộc xung đột ở Ukraine, dẫn đến những tác động về giá lương thực và năng lượng thế giới, trong khi lạm phát lại đẩy lãi suất lên cao thêm.
Vậy mà các nước phương Tây vẫn chưa làm gì để thể hiện vai trò của họ. Năm 2020, Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) đã đồng ý về một khuôn khổ chung để tái cơ cấu nợ của LDC, nhưng việc thực hiện đã bị đình trệ kể từ đó.
Quan chức của UNDP lưu ý rằng 20 quốc gia giàu nhất thế giới “đang phải chật vật để tiến bước, mà nguyên do một phần vì sự chia rẽ về địa chính trị và rõ ràng đây là một nguồn gây lo ngại”. Ông cũng lưu ý rằng những quốc gia mà không ai muốn cho vay nữa sẽ buộc phải chấp nhận mức lãi suất cao ngất ngưởng từ 12-14%.
Đồng thời, các quốc gia châu Phi như Nigeria, Mali hay Burkina Faso đã thụt lùi từ 10-20 năm, đặc biệt là do hậu quả của bạo loạn chính trị. Thực trạng này dẫn đến vấn đề cốt lõi là “sự sụp đổ của năng lực quản trị và cuối cùng, của nền tảng kinh tế mà một quốc gia phải vận hành”.
Ngoài các nước kém phát triển nhất, tình hình toàn cầu cũng đang làm suy yếu khả năng đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo của các nước thu nhập trung bình, giữa lúc cuộc xung đột ở Ukraine đã nâng cao đáng kể tầm quan trọng của vị thế độc lập về năng lượng – điều phải dẫn đến “sự gia tăng theo cấp số nhân” trong đầu tư năng lượng sạch trong vòng 3-5 năm tới.
Đây là một quá trình chuyển đổi năng lượng mà về lý lẽ, các nước bắc bán cầu phải có những hỗ trợ. Nhưng trong thời kỳ khủng hoảng, ít nhất là ở một số nước phát triển, cam kết đầu tư song phương đang có dấu hiệu giảm sút. Và đây cũng là điều “đáng tiếc và nghiêm trọng”.
Tags:
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối diện áp lực kép khi làn sóng đình công gây thiệt hại hàng trăm triệu USD, đe dọa chuỗi cung ứng, uy tín doanh nghiệp và vị thế thị trường, trong khi công ty còn phải trả 392 triệu USD trong tranh chấp bằng sáng chế với ZTE, buộc lãnh đạo phải lên tiếng kêu gọi đối thoại.
(VNF) - Grab Holdings Limited vừa công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý I/2026 với nhiều chỉ số tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, bất chấp khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do xung đột Trung Đông gây ra.
(VNF) - Ngân hàng HSBC hôm 5/5 đã báo cáo khoản lỗ bất ngờ 400 triệu USD liên quan đến một vụ gian lận tín dụng. Điều này làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về rủi ro tín dụng tư nhân của các ngân hàng, đồng thời khiến cổ phiếu của ngân hàng giảm 5%.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
