'Lãnh đạo ngân hàng không làm lãnh đạo doanh nghiệp sẽ hạn chế cho vay sân sau'
Nguyễn Vũ -
02/12/2017 10:45 (GMT+7)
Một trong những quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng (TCTD) đang nhận được sự quan tâm đó là lãnh đạo các TCTD không được làm lãnh đạo doanh nghiệp khác trừ trường hợp tổ chức đó là công ty con của TCTD.
TS. Cấn Văn Lực.
Theo nhận định của TS. Cấn Văn Lực, quy định này nhằm giảm thiểu tình trạng sở hữu chéo (SHC) trong hệ thống ngân hàng.
- Ông có thể cho biết, bản chất SHC là gì và ở Việt Nam có hình thức SHC nào?
Ông Cấn Văn Lực: Bản chất SHC về cơ bản là SHC ngành nghề khác nhau trong cùng một nền kinh tế. Ở Việt Nam, SHC thể hiện dưới 3 dạng thức: thứ nhất, ngân hàng này sở hữu cổ phần ngân hàng khác với tỷ lệ nhất định.
Thứ hai, cổ đông lớn ngân hàng này, sở hữu một phần ngân hàng hoặc doanh nghiệp khác.
Thứ ba, ngân hàng hoặc tập đoàn công ty mẹ có sở hữu đối với công ty con. Trên thực tế, bản chất SHC không phải là quá xấu và không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới cũng diễn ra tình trạng này.
Như Nhật Bản, trong thời điểm khôi phục kinh tế giai đoạn 1960 - 1970, SHC phát triển khá mạnh. Tuy đến đầu những năm 90, SHC thoái trào dần nhưng đã đóng góp nhất định cho phát triển khôi phục kinh tế Nhật Bản. Việt Nam cũng vậy, khi nước ta bắt đầu mở cửa nền kinh tế cho phép lĩnh vực kinh tế tư nhân được phát triển và coi đó là thành phần kinh tế thì SHC manh nha xuất hiện.
Rõ ràng xuất phát điểm doanh nghiệp thấp lại thiếu vốn, kinh nghiệm đặc biệt quản trị điều hành khá yếu, nên SHC được cho phép khi đó cũng là cơ hội để tăng huy động vốn, nguồn nhân lực, đặc biệt kinh nghiệm quản trị điều hành.
Tuy nhiên, trải qua thời gian, diễn biến SHC trở nên phức tạp, các chủ thể liên quan thực hiện không tốt, đặc biệt là liên quan đến công khai minh bạch, khả năng quản lý giám sát chưa được tốt dẫn đến tác động tiêu cực đến hệ thống ngân hàng.
- Ông có thể nói rõ hơn nguy cơ từ SHC?
Ví dụ, TCTD có sở hữu tại một doanh nghiệp khác có thể cho doanh nghiệp đó vay vốn với lãi suất thấp, có những "nhân nhượng", không kiểm soát chặt chẽ khâu giám sát. Theo đó, tạo ưu ái nhiều hơn cho doanh nghiệp sân sau của mình, dẫn tới sự không công bằng đối với các doanh nghiệp khác. Bản thân ngân hàng cũng bị thiệt hại nếu doanh nghiệp này làm ăn thua lỗ, nợ xấu phát sinh.
- Hiện đang có băn khoăn liệu cấp phó của ngân hàng có được tham gia làm lãnh đạo các doanh nghiệp? Quan điểm của ông về vấn đề này thế nào?
Lãnh đạo ngân hàng ở cương vị phó chủ tịch, phó tổng giám đốc cũng không được. Bởi luật có quy định rõ chặt chẽ, phó tổng giám đốc (phó giám đốc) và các chức danh tương đương của TCTD không được đồng thời là tổng giám đốc (giám đốc), phó tổng giám đốc (phó giám đốc) hoặc các chức danh tương đương của doanh nghiệp khác.
Tôi cho rằng quy định mới lãnh đạo ngân hàng không được làm lãnh đạo doanh nghiệp là rất tích cực, hạn chế tối đa việc cho vay sân sau dễ dàng trong thời gian qua.
- Theo ông, những quy định trên có thể triệt tiêu SHC?
Triệt để 100% tôi nghĩ là khó khả thi nhưng chúng ta sẽ hạn chế được tình trạng này cũng như hệ lụy của nó gây ra thông qua giải pháp tạo ra khuôn khổ pháp lý hoàn thiện mà cụ thể là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD vừa được thông qua cũng như đưa thông lệ quốc tế tốt nhất về quản trị ngân hàng, quản trị doanh nghiệp vào Việt Nam. Tôi hy vọng, NHNN sớm có các hướng dẫn quy định thực hiện điều khoản trong luật một cách công khai minh bạch để luật đi vào cuộc sống càng nhanh càng tốt.
Ngoài ra, để hạn chế được tình trạng SHC đòi hỏi sự phối kết hợp giữa các đơn vị liên quan, các bộ, ngành, đặc biệt khối thanh tra kiểm tra.
Một nhân tố rất quan trọng nữa là yêu cầu doanh nghiệp nói chung, TCTD nói riêng cần phải minh bạch hơn, đặc biệt là sau khi cổ phần hóa, dứt khoát phải lên sàn niêm yết. Đó cũng là một cách tăng tính minh bạch của doanh nghiệp, ngân hàng trong nền kinh tế và quyết tâm chặn cửa SHC.
(VNF) - Nhận định về Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22 của NHNN, các chuyên gia SHS Research cho rằng cần có lộ trình triển khai phù hợp với thực trạng thị trường vốn và năng lực của tổ chức tín dụng, tránh tạo ra áp lực thanh khoản đột ngột hoặc làm thu hẹp khả năng cấp tín dụng cho nền kinh tế trong giai đoạn chuyển tiếp.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Sumitomo Mitsui Financial Group (SMFG), ngân hàng lớn thứ hai Nhật Bản, vừa công bố kết quả kinh doanh năm tài chính kết thúc ngày 31/3/2026 với lợi nhuận ròng tăng mạnh, đồng thời đưa ra dự báo tiếp tục lập kỷ lục mới trong năm tài chính tiếp theo.
(VNF) - Chồng bà Nguyễn Thị Nga - Phó Chủ tịch SeABank - đăng ký mua 5 triệu cổ phiếu SSB trong khi con trai muốn bán ra lượng cổ phiếu tương ứng. Sau giao dịch, gia đình bà Nga vẫn nắm hơn 9,5% vốn SeABank.
(VNF) - Ngân hàng VietinBank vừa rao bán nhà máy chế biến nông sản Tanifood tại Tây Ninh (liên quan bà Trương Mỹ Lan) với mức giá khởi điểm 1.216 tỷ đồng nhằm thu hồi nợ.
(VNF) - Đằng sau việc các ngân hàng đóng cửa hàng chục, hàng trăm phòng giao dịch là chiến lược cắt giảm chi phí, tối ưu hiệu quả vận hành trong kỷ nguyên số.
(VNF) - Ba ngân hàng lớn nhất Nhật Bản nhiều khả năng sẽ tiếp tục thiết lập các kỷ lục lợi nhuận mới khi chính sách tiền tệ bình thường hóa của ngân hàng trung ương giúp tăng biên lợi nhuận của họ.
(VNF) - Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, nếu người dân không tin tưởng vào sự an toàn của giao dịch số, không tin rằng dữ liệu cá nhân của họ được bảo vệ, không tin rằng các quyết định tài chính được đưa ra minh bạch, công bằng và có trách nhiệm thì mọi thành tựu công nghệ đều khó phát huy đầy đủ giá trị.
(VNF) - Giá USD tại hầu hết ngân hàng sáng nay được điều chỉnh đi lên, cùng chiều với diễn biến của giá đồng bạc xanh trên thị trường thế giới. Trong khi đó, giá USD tự do lại giảm mạnh.
(VNF) - Tăng trưởng tín dụng đang vượt khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng. Áp lực thanh khoản đang gia tăng khi tín dụng được đẩy mạnh trong khi khả năng huy động vốn không theo kịp.
(VNF) - Theo ông Lê Hoài Ân, chuyên gia ngành ngân hàng, vấn đề toàn ngành ngân hàng không chỉ là nợ xấu, mà là ngân hàng nào còn đủ bộ đệm để hấp thụ rủi ro nếu áp lực chuyển nhóm nợ tiếp diễn.
(VNF) - Tín dụng bất động sản xoay trục, dòng vốn đã chuyển dần sang xây dựng. Trong khi đó, lợi nhuận ngành ngân hàng quý I phân hóa mạnh, nhiều nhà băng đi lùi.
(VNF) - Tài khoản ngân hàng có số dư dưới 500.000 đồng hoặc tài khoản "ngủ đông" đều bị thu phí quản lý. Khách hàng lưu ý để không bị trừ sạch tiền trong tài khoản.
(VNF) - Chỉ trong 3 tháng đầu năm, có tới hơn 4.200 nhân sự nghỉ việc cho thấy cuộc 'đại tinh gọn' nhân sự trong ngành ngân hàng để thích nghi với mô hình ngân hàng số.
(VNF) - Thay vì "đánh đồng" chung một mức hệ số rủi ro, các chuyên gia đề xuất cần phân tách rõ ràng và chi tiết hệ số rủi ro dựa trên mục đích sử dụng và từng phân khúc sản phẩm bất động sản cụ thể.
(VNF) - Deutsche Bank ghi nhận lợi nhuận kỷ lục trong quý I/2026, bất chấp phải tăng mạnh dự phòng rủi ro liên quan đến chiến tranh Iran và những lo ngại ngày càng lớn về sức khỏe của thị trường tín dụng tư nhân.
(VNF) - Ngày 6/5, Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2.
(VNF) - Nhiều ngân hàng liên tục đưa các xe chuyên dụng chở tiền ra đấu giá với mức giá khởi điểm chỉ từ vài chục triệu đồng mỗi chiếc, ngang giá xe máy tay ga.
(VNF) - Tăng trưởng tiền gửi khách hàng tại 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán chỉ "nhích nhẹ" trong quý I/2026 trong khi cầu tín dụng đang dần phục hồi. Điều này cho thấy nguồn vốn đang trở thành điểm nóng của ngành ngân hàng.
(VNF) - Ngân hàng UOB ghi nhận lợi nhuận ròng quý I/2026 đạt 1,44 tỷ SGD (tương đương khoảng 1,14 tỷ USD), phù hợp kỳ vọng thị trường nhờ tăng trưởng cho vay và quản lý tài sản ổn định giữa bối cảnh lãi suất giảm.
(VNF) - Fintech Kredivo (Indonesia) đã hoàn tất việc mua lại 100% ngân hàng số Timo, nhằm phát triển hệ sinh thái tài chính gồm tín dụng, thanh toán và tiết kiệm.
(VNF) - Nhận định về Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22 của NHNN, các chuyên gia SHS Research cho rằng cần có lộ trình triển khai phù hợp với thực trạng thị trường vốn và năng lực của tổ chức tín dụng, tránh tạo ra áp lực thanh khoản đột ngột hoặc làm thu hẹp khả năng cấp tín dụng cho nền kinh tế trong giai đoạn chuyển tiếp.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.