Liên tục lập kỷ lục xuất nhập khẩu: Năm 2026, 'tư duy cũ sẽ không mở ra cánh cửa mới'
Tiểu Vy -
04/01/2026 08:00 (GMT+7)
(VNF) - Bước sang năm 2026, xuất khẩu Việt Nam tiếp tục lập kỷ lục, khẳng định vai trò động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, những “cánh cửa” thị trường mới chỉ thực sự mở ra khi tư duy, chất lượng và cách tiếp cận được đổi mới.
Xuất nhập khẩu lập kỷ lục, động lực tăng trưởng tiếp tục được củng cố
Theo Bộ Công Thương, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam ước đạt khoảng 920 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay, đưa Việt Nam vào top 15 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới.
Trong đó, xuất khẩu dự kiến đạt 470 tỷ USD, tăng 16% so với năm 2024; nhập khẩu đạt khoảng 448 tỷ USD, tăng 19%. Cán cân thương mại tiếp tục nghiêng về xuất siêu với mức khoảng 22 tỷ USD.
Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam ước đạt khoảng 920 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng, tăng trưởng xuất khẩu đến từ nhiều nhóm hàng chủ lực. Các ngành công nghiệp như điện tử, máy tính, linh kiện, máy móc thiết bị tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt. Bên cạnh đó, nông, lâm, thủy sản phục hồi rõ nét với những mặt hàng thế mạnh như rau quả, sầu riêng, tôm hùm. Dệt may, gỗ và sản phẩm gỗ cũng ghi nhận mức tăng tích cực, phản ánh sự cải thiện của nhu cầu toàn cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam.
Ở chiều ngược lại, tăng trưởng nhập khẩu chủ yếu đến từ nhu cầu đối với máy móc, thiết bị và các sản phẩm công nghệ cao, phục vụ mở rộng năng lực sản xuất. Điều này cho thấy nhập khẩu không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn là đầu tư cho tăng trưởng dài hạn.
Phân tích sâu hơn, TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng kết quả tích cực của xuất nhập khẩu được hỗ trợ bởi hai yếu tố quan trọng.
Thứ nhất là sự phục hồi của các nền kinh tế lớn như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, đặc biệt thông qua các chính sách tiền tệ có xu hướng nới lỏng, giúp kích thích nhu cầu tiêu dùng và nhập khẩu. Thứ hai, những tháng cuối năm luôn là cao điểm mua sắm tại các thị trường này, kéo theo sức mua lớn đối với các mặt hàng Việt Nam có thế mạnh như dệt may, da giày, nội thất, điện tử, thực phẩm và nông – lâm sản.
Tuy nhiên, cách tiếp cận xuất khẩu chỉ dựa trên tốc độ tăng hay giảm kim ngạch là chưa đủ. TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Thương hiệu và Cạnh tranh, nhấn mạnh rằng với quy mô xuất khẩu khoảng 450 - 470 tỷ USD, ngay cả khi tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa mới đạt khoảng 20%, thì đóng góp trực tiếp cho GDP cũng đã xấp xỉ 90 tỷ USD con số rất lớn so với quy mô nền kinh tế hiện nay. Điều này khẳng định vai trò không thể thay thế của xuất khẩu, đồng thời đặt ra yêu cầu phải nâng cao chất lượng và hàm lượng giá trị gia tăng.
Không chỉ vậy, khoảng 35 - 40% kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam là máy móc, thiết bị, phản ánh quá trình đầu tư cho công nghệ và năng lực sản xuất tương lai. Vì thế, nhập khẩu không phải “điểm yếu”, mà là một cấu phần quan trọng trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Chuyển từ tăng trưởng theo lượng sang theo chất
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong những năm tới, xuất khẩu tiếp tục được xác định là động lực then chốt. Tuy nhiên, con đường phía trước không thể tiếp tục dựa vào lợi thế chi phí thấp hay tăng trưởng theo chiều rộng. Thách thức lớn nhất hiện nay là chuyển mạnh sang tăng trưởng theo chiều sâu, hiệu quả và bền vững.
Thực tế từ các ngành hàng cho thấy áp lực này ngày càng rõ. Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cho biết năm 2025, xuất khẩu dệt may dự kiến đạt 46 tỷ USD, tăng gần 6% so với năm 2024. Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất, song đang đối mặt với rủi ro từ thuế đối ứng. Vì vậy, doanh nghiệp dệt may buộc phải đa dạng hóa thị trường và sản phẩm, tìm kiếm các “đường ngách” mới.
Trong đó, Trung Đông được đánh giá là thị trường có dung lượng lớn, nhưng hiện kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam mới chỉ đạt khoảng 500 triệu USD/năm. Nguyên nhân đến từ yêu cầu tiêu chuẩn Halal, đặc thù khí hậu và hạn chế trong phát triển nguyên phụ liệu trong nước.
Ở lĩnh vực nông sản, bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, cho rằng rào cản lớn nhất là tiêu chuẩn phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Riêng thị trường EU hiện có tới 535 tiêu chí về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, khiến các DN nhỏ và siêu nhỏ gặp khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng đồng đều và chi phí kiểm định cao.
Thách thức lớn nhất hiện nay là chuyển mạnh sang tăng trưởng theo chiều sâu, hiệu quả và bền vững.
Trong khi đó, các doanh nghiệp lớn như Vinamilk lựa chọn chiến lược đi trước một bước. Theo ông Nguyễn Quốc Khánh, Giám đốc điều hành nghiên cứu và phát triển Vinamilk, doanh nghiệp đang xuất khẩu sang 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, mỗi thị trường có bộ tiêu chuẩn riêng. Vì vậy, doanh nghiệp phải chủ động nâng chuẩn sản phẩm theo hướng an toàn, xanh và bền vững, coi đây là điều kiện bắt buộc để mở rộng thị trường.
Từ góc độ chính sách, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú nhấn mạnh: “Tư duy cũ sẽ không mở ra cánh cửa mới”. Giai đoạn 2026 - 2030, xuất khẩu Việt Nam cần hướng tới bốn mục tiêu: duy trì tốc độ tăng trưởng cao; nâng tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước; mở rộng số lượng DN tham gia xuất khẩu; và xây dựng hệ thống xúc tiến thương mại hiện đại.
Xúc tiến thương mại không chỉ là “đưa hàng ra thế giới”, mà là “đưa hàng đi bằng con đường xanh” từ sản xuất sạch hơn, logistics phát thải thấp đến bao bì thân thiện môi trường và truy xuất nguồn gốc minh bạch. Cùng với đó là việc xây dựng bộ nhận diện xuất khẩu quốc gia, tạo dấu ấn thống nhất cho hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh mới, những “cánh cửa” cho xuất khẩu Việt Nam không tự mở ra. Chỉ khi thay đổi tư duy, nâng chuẩn sản phẩm và chủ động nắm bắt các xu hướng thương mại mới, Việt Nam mới có thể bước qua ngưỡng tăng trưởng theo lượng để tiến tới một giai đoạn phát triển bền vững hơn, chất lượng hơn cho xuất khẩu trong những năm tới
Câu hỏi xe Trung Quốc bền đến đâu vốn rất khó trả lời, vì phần lớn xe mới chỉ lăn bánh vài năm, chưa đủ thời gian để lộ ra điều gì, nhưng thị trường Nga đã tìm ra câu trả lời.
(VNF) - Ngày 28 và 29/5/2026, Công ty cổ phần Vinpearl đã công bố loạt hợp tác và thỏa thuận chiến lược với Agoda, AirAsia MOVE, BeMyGuest và GlobalTix – các đối tác hàng đầu khu vực trong lĩnh vực du lịch trực tuyến, hàng không và phân phối sản phẩm trải nghiệm. Các thỏa thuận hướng tới mở rộng kênh tiếp cận khách quốc tế, gia tăng hiện diện cho hệ sinh thái Vinpearl – VinWonders – Vinpearl Golf - VinPalace và từng bước đưa các sản phẩm lưu trú, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí của Vinpearl tiếp cận sâu rộng hơn tại các thị trường toàn cầu.
(VNF) - Giải pháp quản lý thu hồi nợ thông minh Debt Collection do công ty CP TNTech phát triển vừa được vinh danh tại Giải thưởng Sao Khuê 2026. Đây tiếp tục là dấu mốc mới trong chuỗi giải pháp công nghệ của TNTech được ghi nhận ở giải thưởng danh giá này.
(VNF) - Đợt chia thưởng cổ phiếu quy mô lớn được F88 triển khai ngay trước kế hoạch IPO, góp phần mở rộng lượng cổ phiếu lưu hành, cải thiện thanh khoản và tăng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư trên thị trường.
(VNF) - VinFast Evo Lite, mẫu xe máy điện không cần bằng lái, tiếp tục thu hút người dùng nhờ kích thước gọn nhẹ, vận hành êm ái cùng ưu thế vượt trội của công nghệ đổi pin.
(VNF) - Từ những giai điệu giao hưởng vang lên trong khán phòng Nhà hát Hồ Gươm đến những đêm hội cộng đồng tại các khu đô thị, ROX Group lựa chọn nghệ thuật như một cách kết nối con người, nuôi dưỡng cảm xúc và lan tỏa tinh thần hội nhập trong đời sống đương đại.
(VNF) - Tập đoàn Vingroup sẽ tách CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinFast để thành lập pháp nhân mới mang tên CTCP VinFast Việt Nam (VFVN), với vốn điều lệ dự kiến 5.184 tỷ đồng.
(VNF) - Chương trình hỗ trợ khách hàng chuyển đổi vàng mua vàng của Vinhomes đang tạo nên làn sóng dịch chuyển tài sản mạnh mẽ. Không chỉ mở ra cơ hội đưa vàng “nằm yên trong két” trở thành dòng vốn năng động, sinh lời bền vững, chính sách này còn giúp nhà đầu tư sở hữu những bất động sản truyền đời tại “thủ phủ thượng lưu” Vinhomes Royal Island (Hải Phòng).
(VNF) - Giữa lúc Khánh Hòa bước vào chu kỳ phát triển mới cùng khát vọng trở thành trung tâm du lịch – giải trí tầm cỡ châu Á, Sun Group xuất hiện với “cú chào sân” giàu cảm xúc theo cách riêng: bắt đầu bằng lễ hội, âm nhạc và những màn pháo hoa bùng nổ bên vịnh biển.
(VNF) - Bộ Công Thương đang đề xuất sửa Thông tư 60/2025 để triển khai ngay khung giờ điện cao điểm mới từ 17h30 - 22h30 trong mùa nắng nóng năm nay. Việc điều chỉnh được kỳ vọng giúp giảm áp lực cho hệ thống điện, đồng thời thúc đẩy các ngành tiêu thụ điện lớn như thép, xi măng, chế biến thực phẩm dịch chuyển sản xuất sang giờ thấp điểm.
(VNF) - Sau hàng loạt vụ mỹ phẩm, dược phẩm giả bị phát hiện giai đoạn 2025-2026, mô hình dựng thương hiệu rồi thuê gia công OEM/ODM đang lộ diện phía sau thị trường chăm sóc sức khỏe và làm đẹp. Nhiều doanh nghiệp không cần sở hữu nhà máy vẫn có thể nhanh chóng tung ra hàng chục, hàng trăm nhãn hàng khác nhau.
(VNF) - Hà Nội, ngày 27/05/2026 - Công ty Cổ phần Trung tâm Hội chợ Triển lãm Việt Nam (Mã CK: VEF) tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026. Tại Đại hội, các cổ đông đã thông qua kết quả kinh doanh năm 2025 và chiến lược năm 2026, đặt mục tiêu dẫn dắt thị trường, thiết lập vững chắc định vị là địa điểm tổ chức triển lãm và sự kiện hàng đầu tại Việt Nam và khu vực.
(VNF) - Trong bối cảnh chuỗi cung ứng ngành ô tô toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, các tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực quản trị ngày càng trở thành “tấm vé” để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế. Việc Công ty CP Nhựa Chất lượng Cao Bình Thuận (BQP) đạt chứng nhận IATF 16949:2016 được xem là dấu mốc cho thấy doanh nghiệp Việt đang từng bước chuyển từ cạnh tranh bằng chi phí sang cạnh tranh bằng công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế.
(VNF) - Sau nhiều năm cạnh tranh bằng trợ giá, miễn phí vận chuyển và ưu đãi lớn để mở rộng thị phần, các sàn thương mại điện tử đang bước vào giai đoạn tăng thu từ hệ sinh thái người bán. Diễn biến này khiến chi phí bán hàng trên sàn tăng mạnh, gây áp lực lớn lên biên lợi nhuận của các shop nhỏ
(VNF) - Tư duy "cố thủ" nơi lõi đô thị cũ của thế hệ trẻ đất Cảng đang nhường chỗ cho một cuộc dịch chuyển mạnh mẽ về phía Nam Hải Phòng. Trong bối cảnh trung tâm thành phố ngày càng quá tải, Vinhomes Golden City (Dương Kinh) xuất hiện như một lời giải hoàn hảo, tái định nghĩa lại chuẩn sống rộng mở, tiện nghi và mở ra cơ hội đầu tư bứt phá cho những gia đình hiện đại.
(VNF) - Từ ngày 27/5 đến hết ngày 3/6/2026, VinFast chính thức triển khai chương trình nhận đặt cọc sớm xe VF 8 thế hệ mới thông qua website hoặc hệ thống đại lý phân phối chính hãng trên toàn quốc. Chương trình ưu đãi tới 51 triệu đồng/xe và chỉ áp dụng trong “8 ngày vàng” mở cọc sớm.
(VNF) - Sầu riêng nhanh chóng trở thành ngành hàng gần 4 tỷ USD của Việt Nam sau 3 năm xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Tuy nhiên, khi thị trường ngày càng siết chuẩn, doanh nghiệp đang bước vào cuộc đua mới về chất lượng, chuỗi giá trị và thương hiệu để giữ thị phần.
(VNF) - Thaco đang áp dụng chiến lược bổ sung các phiên bản giá rẻ bằng việc cắt giảm trang bị, hạ giá bán để tăng sức cạnh tranh cho các mẫu xe Mazda và KIA.
(VNF) - Hai hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy cho biết đa số phương tiện hiện nay tương thích với xăng E10, nhưng một số dòng xe cũ sản xuất trước năm 2006 có thể bị ảnh hưởng khi sử dụng.
(VNF) - Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết vừa xử phạt 3 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu với tổng số tiền 450 triệu đồng do vi phạm quy định về dự trữ lưu thông bắt buộc.
(VNF) - Bộ Công Thương cho biết đến nay chưa ghi nhận bất kỳ khiếu nại chính thức nào liên quan đến chất lượng xăng E10 cũng như ảnh hưởng tiêu cực của loại nhiên liệu này tới hiệu suất vận hành và tuổi thọ động cơ.
Câu hỏi xe Trung Quốc bền đến đâu vốn rất khó trả lời, vì phần lớn xe mới chỉ lăn bánh vài năm, chưa đủ thời gian để lộ ra điều gì, nhưng thị trường Nga đã tìm ra câu trả lời.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.