Liên tục lập kỷ lục xuất nhập khẩu: Năm 2026, 'tư duy cũ sẽ không mở ra cánh cửa mới'
Tiểu Vy -
04/01/2026 08:00 (GMT+7)
(VNF) - Bước sang năm 2026, xuất khẩu Việt Nam tiếp tục lập kỷ lục, khẳng định vai trò động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, những “cánh cửa” thị trường mới chỉ thực sự mở ra khi tư duy, chất lượng và cách tiếp cận được đổi mới.
Xuất nhập khẩu lập kỷ lục, động lực tăng trưởng tiếp tục được củng cố
Theo Bộ Công Thương, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam ước đạt khoảng 920 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay, đưa Việt Nam vào top 15 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới.
Trong đó, xuất khẩu dự kiến đạt 470 tỷ USD, tăng 16% so với năm 2024; nhập khẩu đạt khoảng 448 tỷ USD, tăng 19%. Cán cân thương mại tiếp tục nghiêng về xuất siêu với mức khoảng 22 tỷ USD.
Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam ước đạt khoảng 920 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng, tăng trưởng xuất khẩu đến từ nhiều nhóm hàng chủ lực. Các ngành công nghiệp như điện tử, máy tính, linh kiện, máy móc thiết bị tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt. Bên cạnh đó, nông, lâm, thủy sản phục hồi rõ nét với những mặt hàng thế mạnh như rau quả, sầu riêng, tôm hùm. Dệt may, gỗ và sản phẩm gỗ cũng ghi nhận mức tăng tích cực, phản ánh sự cải thiện của nhu cầu toàn cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam.
Ở chiều ngược lại, tăng trưởng nhập khẩu chủ yếu đến từ nhu cầu đối với máy móc, thiết bị và các sản phẩm công nghệ cao, phục vụ mở rộng năng lực sản xuất. Điều này cho thấy nhập khẩu không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn là đầu tư cho tăng trưởng dài hạn.
Phân tích sâu hơn, TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng kết quả tích cực của xuất nhập khẩu được hỗ trợ bởi hai yếu tố quan trọng.
Thứ nhất là sự phục hồi của các nền kinh tế lớn như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, đặc biệt thông qua các chính sách tiền tệ có xu hướng nới lỏng, giúp kích thích nhu cầu tiêu dùng và nhập khẩu. Thứ hai, những tháng cuối năm luôn là cao điểm mua sắm tại các thị trường này, kéo theo sức mua lớn đối với các mặt hàng Việt Nam có thế mạnh như dệt may, da giày, nội thất, điện tử, thực phẩm và nông – lâm sản.
Tuy nhiên, cách tiếp cận xuất khẩu chỉ dựa trên tốc độ tăng hay giảm kim ngạch là chưa đủ. TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Thương hiệu và Cạnh tranh, nhấn mạnh rằng với quy mô xuất khẩu khoảng 450 - 470 tỷ USD, ngay cả khi tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa mới đạt khoảng 20%, thì đóng góp trực tiếp cho GDP cũng đã xấp xỉ 90 tỷ USD con số rất lớn so với quy mô nền kinh tế hiện nay. Điều này khẳng định vai trò không thể thay thế của xuất khẩu, đồng thời đặt ra yêu cầu phải nâng cao chất lượng và hàm lượng giá trị gia tăng.
Không chỉ vậy, khoảng 35 - 40% kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam là máy móc, thiết bị, phản ánh quá trình đầu tư cho công nghệ và năng lực sản xuất tương lai. Vì thế, nhập khẩu không phải “điểm yếu”, mà là một cấu phần quan trọng trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Chuyển từ tăng trưởng theo lượng sang theo chất
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong những năm tới, xuất khẩu tiếp tục được xác định là động lực then chốt. Tuy nhiên, con đường phía trước không thể tiếp tục dựa vào lợi thế chi phí thấp hay tăng trưởng theo chiều rộng. Thách thức lớn nhất hiện nay là chuyển mạnh sang tăng trưởng theo chiều sâu, hiệu quả và bền vững.
Thực tế từ các ngành hàng cho thấy áp lực này ngày càng rõ. Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cho biết năm 2025, xuất khẩu dệt may dự kiến đạt 46 tỷ USD, tăng gần 6% so với năm 2024. Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất, song đang đối mặt với rủi ro từ thuế đối ứng. Vì vậy, doanh nghiệp dệt may buộc phải đa dạng hóa thị trường và sản phẩm, tìm kiếm các “đường ngách” mới.
Trong đó, Trung Đông được đánh giá là thị trường có dung lượng lớn, nhưng hiện kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam mới chỉ đạt khoảng 500 triệu USD/năm. Nguyên nhân đến từ yêu cầu tiêu chuẩn Halal, đặc thù khí hậu và hạn chế trong phát triển nguyên phụ liệu trong nước.
Ở lĩnh vực nông sản, bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, cho rằng rào cản lớn nhất là tiêu chuẩn phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Riêng thị trường EU hiện có tới 535 tiêu chí về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, khiến các DN nhỏ và siêu nhỏ gặp khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng đồng đều và chi phí kiểm định cao.
Thách thức lớn nhất hiện nay là chuyển mạnh sang tăng trưởng theo chiều sâu, hiệu quả và bền vững.
Trong khi đó, các doanh nghiệp lớn như Vinamilk lựa chọn chiến lược đi trước một bước. Theo ông Nguyễn Quốc Khánh, Giám đốc điều hành nghiên cứu và phát triển Vinamilk, doanh nghiệp đang xuất khẩu sang 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, mỗi thị trường có bộ tiêu chuẩn riêng. Vì vậy, doanh nghiệp phải chủ động nâng chuẩn sản phẩm theo hướng an toàn, xanh và bền vững, coi đây là điều kiện bắt buộc để mở rộng thị trường.
Từ góc độ chính sách, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú nhấn mạnh: “Tư duy cũ sẽ không mở ra cánh cửa mới”. Giai đoạn 2026 - 2030, xuất khẩu Việt Nam cần hướng tới bốn mục tiêu: duy trì tốc độ tăng trưởng cao; nâng tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước; mở rộng số lượng DN tham gia xuất khẩu; và xây dựng hệ thống xúc tiến thương mại hiện đại.
Xúc tiến thương mại không chỉ là “đưa hàng ra thế giới”, mà là “đưa hàng đi bằng con đường xanh” từ sản xuất sạch hơn, logistics phát thải thấp đến bao bì thân thiện môi trường và truy xuất nguồn gốc minh bạch. Cùng với đó là việc xây dựng bộ nhận diện xuất khẩu quốc gia, tạo dấu ấn thống nhất cho hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh mới, những “cánh cửa” cho xuất khẩu Việt Nam không tự mở ra. Chỉ khi thay đổi tư duy, nâng chuẩn sản phẩm và chủ động nắm bắt các xu hướng thương mại mới, Việt Nam mới có thể bước qua ngưỡng tăng trưởng theo lượng để tiến tới một giai đoạn phát triển bền vững hơn, chất lượng hơn cho xuất khẩu trong những năm tới
(VNF) - Nếu tính cả chênh lệch giữa giá mua vào và bán ra, người mua vàng miếng SJC phải chịu khoản thua lỗ lên tới 8,9 triệu đồng/lượng, còn với vàng nhẫn, mức lỗ cũng lên đến khoảng 8 triệu đồng/lượng chỉ sau 7 ngày nắm giữ.
(VNF) - Từ cửa hàng đầu tiên năm 2013 đến cột mốc 150 cửa hàng vào tháng 1/2026, Starbucks Vietnam không ngừng mở rộng hiện diện tại Việt Nam, song song với việc nuôi dưỡng kết nối cộng đồng thông qua các sáng kiến bền vững như Reusable Cup Day hay “Bring Your Own Cup”. Bước vào giai đoạn mới, thương hiệu tiếp tục thực hiện đa dạng hóa trải nghiệm, tôn vinh văn hóa Việt và thúc đẩy tinh thần hòa nhập trong cộng đồng.
(VNF) - Xe bán tải vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt kể từ ngày 1/1/2026 với mức thuế suất từ 35% - 150%, tùy dung tích xi-lanh đối với xe bán tải chở người.
(VNF) - Cục Đường bộ Việt Nam công bố danh sách trạm dừng nghỉ, điểm dừng xe và các nút ra vào trên cao tốc Bắc - Nam phía Đông, phục vụ người dân đi lại dịp Tết 2026.
(VNF) - Ngay trong ngày đầu năm mới 2026, Đà Nẵng đón hàng nghìn khách du lịch để tham quan. Diễn biến này được kỳ vọng sẽ tạo đà để ngành du lịch thành phố hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.
(VNF) - VinFast Minio Green, VF 3 và hai mẫu xe đến từ Trung Quốc Bestune Pony, Wuling Mini EV là 4 mẫu xe điện đáng mua trong tầm giá trên dưới 300 triệu đồng.
(VNF) - Giá vàng trong nước liên tục được điều chỉnh giảm tại các nhà vàng. Hiện giá vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 152,8 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
(VNF) - Trong hơn mười năm hình thành và phát triển, Hệ thống Giáo dục Alpha (thành viên Tập đoàn Giáo dục EQuest) đã trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều phụ huynh khi tìm kiếm một môi trường học tập nhân văn, nơi mỗi đứa trẻ được tôn trọng, phát triển theo cách riêng của mình.
(VNF) - Việc hàng loạt tiệm vàng mang thương hiệu Phương Xuân tại Hà Tĩnh bất ngờ đóng cửa nhiều ngày qua đang tạo nên làn sóng lo lắng trong dư luận địa phương. Không chỉ dừng lại ở câu chuyện một doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động để “phục vụ công tác điều tra”, hệ lụy rõ ràng nhất đang rơi vào chính những khách hàng lâu năm – những người đã gửi gắm niềm tin và tài sản tích góp suốt nhiều năm vào thương hiệu này.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) vừa đồng thời được ghi nhận danh vị “Ngân hàng tiêu biểu lan tỏa giá trị ESG tới cộng đồng” (Vietnam ESG Awards 2025 - Báo Dân trí) và “Top 10 Sản phẩm - Dịch vụ Tiên phong 2025” (Tin Dùng Việt Nam 2025 - VnEconomy).
(VNF) - V-Green và Tập đoàn Dầu khí Hindustan (HPCL) công bố ký kết hợp tác chiến lược nhằm cùng triển khai trạm sạc xe điện tại các cửa hàng xăng dầu của HPCL ở nhiều thị trường.
(VNF) - Ban hành bảng giá tính lệ phí trước bạ mới, lắp ghế trẻ em trên ô tô, siết chặt kiểm định khí thải đối với ô tô là những chính sách giao thông có hiệu lực từ năm 2026 đáng chú ý.
(VNF) - Theo Nghị định 340/2025, nếu không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định của pháp luật, người mua vàng có thể bị phạt tới 20 triệu đồng.
(VNF) - Nhà thi đấu Hà Nam (Ninh Bình) bừng không khí lễ hội tại sự kiện mở bán Sun Urban City – phân khu Flora Avenue ngày 28/12, thu hút sự quan tâm và ghi nhận lượng giao dịch sôi động từ đông đảo khách hàng, nhà đầu tư.
(VNF) - Năm 2026, Bộ Nội vụ sẽ tham mưu cho cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tiền lương và phụ cấp đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang.
(VNF) - Tiếp đà tăng mạnh từ cuối tuần trước, thị trường bạc trong nước ngày 29/12 ghi nhận diễn biến bứt phá, đưa giá lên mức cao nhất từ trước đến nay.
(VNF) - Tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI với chủ đề “Thi đua đổi mới, sáng tạo, tăng tốc bứt phá đưa đất nước vào kỷ nguyên phát triển hùng cường, văn minh, thịnh vượng”, Công ty Cổ phần Thực phẩm sữa TH được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc của TH trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng, góp phần xây dựng nền tảng thể lực, trí lực cho thế hệ tương lai đất nước.
(VNF) - Không chỉ mở rộng về số lượng, Starbucks Vietnam đang bước vào giai đoạn phát triển mới tại với trọng tâm là đa dạng hóa concept cửa hàng nhằm đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của người tiêu dùng. Từ Reserve, Mixology Bar đến mô hình Truck được digital hóa, Starbucks Vietnam cho thấy cách một thương hiệu toàn cầu linh hoạt thích nghi với thị trường địa phương, đồng thời vẫn giữ giá trị cốt lõi đã làm nên bản sắc của thương hiệu.
(VNF) - Nếu tính cả chênh lệch giữa giá mua vào và bán ra, người mua vàng miếng SJC phải chịu khoản thua lỗ lên tới 8,9 triệu đồng/lượng, còn với vàng nhẫn, mức lỗ cũng lên đến khoảng 8 triệu đồng/lượng chỉ sau 7 ngày nắm giữ.
(VNF) - Dự án nhà ở xã hội này có diện tích khoảng 7.751m2, tổng vốn đầu tư hơn 1.087 tỷ đồng, thuộc địa bàn phường Bồ Đề (trước là phường Ngọc Thuỵ, quận Long Biên), TP. Hà Nội.