Theo Hiệp hội mía đường Việt Nam, trong khối ASEAN, có 4 quốc gia sản xuất mía đường chính là Thái Lan, Philippines, Indonesia và Việt Nam. Trong 4 quốc gia này, có 3 quốc gia đã thực hiện cam kết Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (viết tắt là ATIGA) từ năm 2010 và 2015. Riêng Việt Nam đã thực hiện cam kết ATIGA trong ngành đường thông qua việc gỡ bỏ hoàn toàn hạn ngạch nhập khẩu đường bắt đầu từ thời điểm 01/01/2020.
Cho đến nay, Việt Nam mới thực hiện cam kết được 11 tháng. Thời gian thực hiện tuy ngắn nhưng đã phơi bày thực trạng là các quốc gia trồng mía còn lại trong khối ASEAN đã không hề mở cửa thị trường đường theo đúng tinh thần của thương mại tự do trong khối, nhưng đã áp dụng những biện pháp khác nhau để bảo vệ thị trường đường của mỗi nước.
Ví dụ như Thái Lan, để bảo đảm thu nhập cho nông dân trồng mía và hỗ trợ ngành đường, tháng 4/2020, chính phủ nước này đã trực tiếp trợ cấp bằng cách ra nghị quyết phê duyệt dự án tài chính hỗ trợ cho nông dân trồng mía mua tư liệu sản xuất phục vụ cho niên vụ 2019-2020.
Tổng quỹ ngân sách dành cho dự án là 10.236,50 tỷ baht (tương đương 325 triệu USD) theo đề xuất của Bộ Công nghiệp Thái Lan. Về thị trường nội địa, chính phủ Thái Lan tiếp tục quy định giá trần là 23,5 bath/kg (tương đương 17.695 đồng/kg – khoảng 755 USD/tấn).
Hay như Indonesia, đã bảo vệ chặt chẽ ngành đường trong nước, chính phủ nước này đã thực hiện một loạt biện pháp như: quy định giá mua mía tối thiểu, mức giá này được chính phủ thiết lập trên cơ sở bảo đảm người nông dân trồng mía có thể sống được bằng cách tính toán giá thành trồng mía cộng thêm 10%; hệ thống trợ cấp cho nông dân bao gồm trợ giá mua phân bón và lãi suất vay cho nông dân thấp hơn lãi suất cho vay thương mại; quy định giá bán tối thiểu cho đường trắng tiêu thụ trực tiếp được hàng năm bởi hội đồng đường Indonesia và chính phủ.
Mặc dù là quốc gia nhập khẩu đường lớn thứ hai tại châu Á (chỉ sau Trung Quốc), với 80% đường nhập khẩu từ Thái Lan, nhưng Indonesia vẫn giữ giá đường nội địa ở mức cao nhằm bảo đảm thu nhập cho người trồng mía.
Với cơ chế “sharing” do nhà nước quy định trong đó phần của nông dân là 66% trong giá bán đường, nhiều năm nay giá mua mía của nông dân luôn nằm trong mức từ 52–70 USD/tấn. Như vậy dù đã thực hiện cam kết ATIGA từ 2015, mặc dù nông nghiệp mía manh mún nhỏ lẻ còn trình độ chế biến đường cực kỳ lạc hậu nhưng nông dân và ngành đường Indonesia đã được cách ly và bảo vệ hoàn toàn khỏi tác dụng hủy diệt từ dòng đường giá rẻ từ nước ngoài, đặc biệt từ Thái Lan.
Với Philippines, nước này thực hiện cam kết ATIGA từ năm 2015, theo đó đường có nguồn gốc ASEAN được tự do nhập khẩu. Nhưng nước này quy định đường nhập khẩu phải đưa vào kho và chỉ được đưa ra tiêu thụ theo sự điều phối của cơ quan quản lý đường SRA.
Cũng trong năm 2015, Philippines thông qua Luật phát triển mía đường (Sugarcane Industry Development Act - SIDA), quy định nhà nước hỗ trợ ngân sách 1,4 tỷ peso/năm (tương đương 28 triệu USD) cho các chương trình phát triển mía đường.
Philippines cũng có Luật Mía đường năm 1952 quy định hệ thống chia sẻ thu nhập giữa nông dân nhà máy theo tỷ lệ nông dân tối đa 70% nhà máy tối thiểu 30%. Với những biện pháp như trên, mặc dù đã thực hiện cam kết ATIGA từ năm 2015 nhưng Philippines vẫn duy trì giá đường nội địa ở mức đủ đảm bảo thu nhập cho nông dân trồng mía.
Với Việt Nam, chúng ta bắt đầu thực hiện cam kết ATIGA đối với ngành đường từ 01/01/2020 bằng cách không giới hạn lượng đường nhập khẩu từ các nước ASEAN và áp thuế chỉ 5%. Ngay lập tức, một khối lượng đường kỷ lục đã tràn vào thị trường Việt Nam.
Thống kê của Tổng cục Hải quan cho thấy trong 10 tháng năm 2020, tổng lượng đường nhập vào Việt Nam đạt 1,109 triệu tấn, trong đó: đường Thái Lan chiếm 87,67% (972,6 nghìn tấn), Malaysia 6,87% (76 nghìn tấn), Myanmar 1,34% (14,9 nghìn tấn), Lào 0,89% (9,8 nghìn tấn), Campuchia 1,73% (19,1 nghìn tấn), Indonesia 0,56% (6,1 nghìn tấn), Ấn Độ 0,09% (1 nghìn tấn), UAE 0,05% (520 tấn).
Theo Hiệp hội mía đường Việt Nam, lượng đường nhập khẩu từ các nước Malaysia, Campuchia, Indonesia, Myanma đều có xuất xứ từ Thái Lan (vì bản thân các nước này không đủ mía để sản xuất cho nhu cầu nội địa và đều nhập khẩu từ Thái Lan để có cơ sở phát chứng thư CO form D) khiến tổng đường nhập khẩu có nguồn gốc Thái Lan lên tới 1,083 triệu tấn, chiếm 97,7%.
| Giá xuất khẩu bình quân đường thô và luyện của Thái Lan vào Việt Nam chỉ có 334 USD/tấn. Giá bán đường xuất khẩu nêu trên rõ ràng không chỉ cao hơn hẳn giá đường bán trong thị trường nội địa Thái Lan mà còn thấp hơn cả chi phí mía trong đường (niên vụ 2019-2020 chỉ tiêu chế biến của ngành đường Thái Lan là 9,13 mía/đường – chi phí mía trong đường là 410 USD/tấn). Điều này càng làm nổi rõ hơn tính chất phá giá của loại đường Thái Lan khi tràn vào thị trường Việt Nam. |
Đường - với khối lượng lớn, từ đầu năm, đã tràn ngập thị trường với giá rẻ khiến nguồn cung đường dư thừa trong bối cảnh thị trường bị thu hẹp dẫn đến giá đường trên thị trường duy trì ở mức thấp, còn thấp hơn giá thành sản xuất. Đường sản xuất từ mía hầu như không tiêu thụ được.
Các nhà máy đường của Việt Nam đứng trước hai sự lựa chọn. Một là tiếp tục tồn kho đường để đối mặt với tình trạng cạn kiệt dòng tiền hoạt động (hệ quả là ngân sách sửa chữa bảo dưỡng bị thu hẹp, quỹ lương công nhân bị cắt xén phải nợ lương, thậm chí một số nơi còn chưa thanh toán hết tiền mía cho nông dân dù vụ ép đã kết thúc 3,4 tháng rồi).
Hai là chấp nhận bán lỗ một số lượng đường để duy trì dòng tiền hoạt động (và chấp nhận đối mặt với một viễn cảnh còn tồi tệ hơn là sự giảm sút doanh thu và lợi nhuận trong báo cáo tài chính dẫn đến phản ứng tất nhiên từ các ngân hàng: thu hẹp hạn mức tín dụng, thắt chặt điều kiện giải ngân).
Dù lựa chọn nào thì hệ quả cũng đều bi đát. Hiệp hội mía đường cho biết trong tổng số 40 nhà máy mía của ngành đường Việt Nam, vụ sản xuất 2019-2020 chỉ còn 29 nhà máy mía hoạt động. Dự báo niên vụ 2020-2021 sẽ là một năm tiếp tục nhiều khó khăn với ngành mía đường Việt Nam, đặc biệt trong điều kiện dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp.
“Vụ 2019-2020 sẽ chỉ còn 25 nhà máy hoạt động, thêm 04 nhà máy đường đóng cửa gồm Sơn Dương, Nông Cống, Vạn Phát và Phổ Phong do không đảm bảo nguồn nguyên liệu. Nếu không có giải pháp kiểm soát dòng đường phá giá, ngành mía đường Việt Nam khó lòng tránh được tình trạng xóa sổ”, Hiệp hội mía đường nhấn mạnh.
Tags:
(VNF) - Không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt nội dung nghị quyết, Hội thi Báo cáo viên, Tuyên truyền viên giỏi năm 2026 do Đảng ủy Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) tổ chức đã cho thấy một cách tiếp cận mới trong công tác tuyên truyền: gắn nghị quyết với thực tiễn sản xuất kinh doanh, chuyển hóa định hướng của Đảng thành những giải pháp cụ thể trong quản trị, công nghệ và phát triển doanh nghiệp.
(VNF) - Sau một năm 2025 ghi nhận những dấu ấn tích cực về hiệu quả kinh doanh, Công ty Tài chính Tổng hợp Cổ phần Điện lực (HoSE, mã CK: EVF) bước vào năm 2026 với đà tăng trưởng được duy trì rõ nét. Kết quả kinh doanh Quý I/2026 cho thấy bức tranh lợi nhuận khả quan, tiếp tục duy trì xu hướng đi lên.
(VNF) - Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị cần có cơ chế cho phép doanh nghiệp được vay vàng trực tiếp từ người dân với mức lãi suất thỏa thuận phù hợp với quy định của pháp luật dân sự.
(VNF) - Hà Nội, ngày 21/04/2026, Triển lãm Quốc tế về Công nghiệp khai thác khôi phục tài nguyên khoáng sản và xây dựng (Mining & Construction Vietnam 2026) chính thức khai mạc tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC). Với sự tham gia của hơn 200 doanh nghiệp đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ, triển lãm mang tới các công nghệ và xu hướng mới nhất trong lĩnh vực khai khoáng và xây dựng trên thế giới.
(VNF) - Thị trường ô tô Việt Nam thời gian gần đây đang có xu hướng tích tụ, tập trung “quyền lực” thị trường thông qua các giao dịch mua bán – sáp nhập (M&A) giữa các hệ thống đại lý. Hệ quả là ảnh hưởng đến mức độ cạnh tranh về giá và dịch vụ, làm tăng rào cản gia nhập thị trường, người tiêu dùng ít lựa chọn.
(VNF) - Việc một dự án điện gió tại Lào do T&T Group triển khai đạt mốc vận hành thương mại (COD), đưa dòng điện về Việt Nam chỉ sau khoảng 16 tháng và nhanh chóng đạt sản lượng khoảng 0,9 tỷ kWh mỗi năm không chỉ là câu chuyện của riêng một nhà máy. Đằng sau mốc tiến độ này là năng lực tổ chức triển khai và khả năng kiểm soát toàn bộ chuỗi dự án của chủ đầu tư – yếu tố ngày càng trở thành tiêu chí phân hóa trong lĩnh vực năng lượng.
(VNF) - Giá vàng trong nước được các thương hiệu điều chỉnh tăng nhẹ ở cả hai chiều mua vào - bán ra trong phiên sáng 21/4.
(VNF) - Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS), đơn vị chủ lực của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), tiếp tục khẳng định vị thế là doanh nghiệp trụ cột của nền kinh tế khi đóng góp trên 135 nghìn tỷ đồng cho GDP Việt Nam trong năm 2025.
(VNF) - Trải qua 22 năm hình thành và phát triển (21/4/2004 – 21/4/2026), Nhà máy đạm Phú Mỹ đang từng bước chuyển mình trở thành trung tâm triển khai mô hình sản xuất thông minh dựa trên dữ liệu – một trụ cột quan trọng trong hành trình xây dựng Phú Mỹ thông minh.
(VNF) - Công ty Cổ phần Trung tâm Dữ liệu Xanh (EcoDC) chính thức được vinh danh trong “Top 5 Trung tâm dữ liệu hàng đầu ASEAN” tại lễ trao giải ASEAN Strong Brands 2026, diễn ra tại Marina Bay Sands (Singapore).
(VNF) - Ngày 20/4/2026, Công ty Cổ phần Vinhomes (Mã CK: VHM) chính thức ra mắt dự án Vinhomes Hải Vân Bay tại Đà Nẵng. Sở hữu những giá trị “không thể sao chép”, từ vị trí độc bản ngay dưới chân “thiên hạ đệ nhất hùng quan” đèo Hải Vân, khí hậu ôn hòa, đến bộ sưu tập đại tiện ích đẳng cấp cùng pháp lý lâu dài, Vinhomes Hải Vân Bay xứng tầm là biểu tượng đô thị vịnh biển đẳng cấp toàn cầu.
(VNF) - Trong nửa đầu tháng 4, nhập khẩu xăng dầu tăng nhẹ về sản lượng nhưng giá trị lại “vọt” gần 200% so với cùng kỳ, chủ yếu do giá dầu thế giới leo thang mạnh.
(VNF) - ACV đề xuất chuyển dần chuyến bay quốc tế từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành từ cuối 2026, dự kiến đến năm 2027 sân bay này đón phần lớn khách quốc tế khu vực TP HCM.
(VNF) - 112 phường, xã tại TP. HCM sẽ dừng chứng thực các hợp đồng, giao dịch về tài sản, chuyển thẩm quyền này sang tổ chức hành nghề công chứng.
(VNF) - Giá vàng nhẫn tiếp tục giảm mạnh ở cả hai chiều mua vào - bán ra tại các thương hiệu lớn trong phiên sáng 20/4.
(VNF) - Giá vàng trong nước liên tục biến động trái chiều trong tuần qua trong bối cảnh giá vàng thế giới phục hồi, tái chiếm mốc cao cũ.
(VNF) - TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) đánh giá "việc tác động tiêu cực từ xăng E10 đến hoạt động của động cơ là không đáng kể”.
(VNF) - Giá bạc thỏi tuần qua liên tục biến động và có xu hướng tăng mạnh, "đồng pha" với đà tăng của giá bạc thế giới.
(VNF) - Trong phiên sáng 18/4, giá vàng nhẫn gần như bất động tại các thương hiệu lớn sau nhiều ngày tăng, giảm trái chiều.
(VNF) - Ngày 17/4, CTCP Tập đoàn Đất Xanh (HoSE: DXG) tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Đại hội thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến kết quả kinh doanh, kế hoạch phát triển, định hướng chiến lược dài hạn và kiện toàn lãnh đạo cấp cao.
(VNF) - Ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho hay nếu không có các biện pháp điều hành kịp thời của Chính phủ, giá xăng dầu trong nước có thể đã tăng gấp 3 trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh.
(VNF) - Với việc ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) trị giá 2,3 tỷ USD cùng Gold Mantis, thương hiệu thiết kế và trang trí nội thất số một Trung Quốc và nổi danh toàn cầu, Sun Group một lần nữa khẳng định chiến lược “đứng trên vai những người khổng lồ” để xác lập chuẩn mực mới cho kiến trúc nội thất tại Việt Nam.
(VNF) - Sau nhiều ngày biến động, giá vàng nhẫn tiếp tục giảm mạnh ở cả hai chiều mua vào - bán ra tại các thương hiệu lớn.
(VNF) - Nghị định 122/2026/NĐ-CP, cùng với việc hành lang pháp lý cho mô hình đối tác công tư (PPP) ngày càng hoàn thiện, đang được giới phân tích đánh giá là yếu tố quan trọng mở ra dư địa tăng trưởng mới cho nhóm cổ phiếu đầu tư hạ tầng giao thông trong giai đoạn tới.
(VNF) - Tối 15/4, trong khuôn khổ trao giải Cống Hiến lần thứ 20 – năm 2026, Tập đoàn T&T Group của doanh nhân Đỗ Quang Hiển đã được vinh danh ở hạng mục Khát vọng cống hiến vì những đóng góp nổi bật trong công tác xã hội hóa thể thao.
(VNF) - Không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt nội dung nghị quyết, Hội thi Báo cáo viên, Tuyên truyền viên giỏi năm 2026 do Đảng ủy Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) tổ chức đã cho thấy một cách tiếp cận mới trong công tác tuyên truyền: gắn nghị quyết với thực tiễn sản xuất kinh doanh, chuyển hóa định hướng của Đảng thành những giải pháp cụ thể trong quản trị, công nghệ và phát triển doanh nghiệp.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
