Tại Diễn đàn cấp cao Sản xuất công nghiệp 2025, TS. Nguyễn Quân – Nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam nhắc lại rằng, Việt Nam đã đặt mục tiêu trở thành nước công nghiệp từ năm 2020, song đến nay vẫn chưa đạt được.
“Ngay từ sau công cuộc đổi mới, chúng ta đã đề ra mục tiêu công nghiệp hóa. Nhưng do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, đến nay, năm 2025, Việt Nam vẫn chưa hoàn thành các tiêu chí cơ bản của một quốc gia công nghiệp,” ông Quân nói.
Việt Nam hiện đang hướng tới hai cột mốc mới: đến năm 2030 trở thành nước công nghiệp có trình độ trung bình cao và mục tiêu năm 2045 vươn lên hàng quốc gia phát triển. Tuy nhiên, để đạt được những mục tiêu đó, đất nước phải đối diện với nhiều thách thức.
Trên tiến trình đó, ông Quân chỉ ra ba điểm yếu lớn nhất đang kìm hãm tiến trình công nghiệp hóa: thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực. Trong đó, thể chế được ông nhấn mạnh là “điểm nghẽn của mọi điểm nghẽn”. Nhiều ngành công nghiệp quan trọng vẫn thiếu nguyên liệu, nhân lực chất lượng cao và cơ chế hỗ trợ phù hợp để phát triển.
TS. Nguyễn Quân cũng thẳng thắn nhìn nhận: “Đến nay, chúng ta vẫn chưa có được những tập đoàn công nghiệp mạnh trong các lĩnh vực cốt lõi. Các ngành công nghiệp nặng, công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chế tạo – vốn là xương sống của mọi nền công nghiệp hầu hết đều do doanh nghiệp nước ngoài nắm giữ. Doanh nghiệp Việt Nam vẫn đứng ngoài chuỗi giá trị toàn cầu trong nhiều lĩnh vực then chốt.”
Theo TS. Nguyễn Quân, muốn vượt qua những hạn chế, Việt Nam phải tập trung vào ba trụ cột.
Thứ nhất là thể chế: Nếu không tháo gỡ rào cản về thể chế, chúng ta không thể tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp. Đây là điều kiện tiên quyết để công nghiệp Việt Nam bứt phá.
Thứ hai là khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo: Nghị quyết 57 của Đảng đã coi phát triển khoa học – công nghệ là một trong những đột phá chiến lược. Đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), chấp nhận rủi ro trong đổi mới sáng tạo, hình thành các ngành công nghiệp chiến lược như cơ khí chế tạo là yếu tố bắt buộc nếu Việt Nam muốn bắt kịp xu hướng.
Thứ ba là phát triển doanh nghiệp tư nhân: Nghị quyết 68, trong đó xác định kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế. Với 98% doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là doanh nghiệp nhỏ và vừa, khối tư nhân sẽ đóng vai trò trung tâm trong quá trình công nghiệp hóa, nếu được tạo điều kiện và hỗ trợ phát triển.
“Trước đây, kinh tế tư nhân chỉ được coi là một bộ phận, nhưng nay đã được khẳng định là động lực quan trọng nhất. Khi doanh nghiệp tư nhân phát triển song hành cùng các tập đoàn nhà nước, chắc chắn sẽ tạo nên thay đổi mang tính chiến lược cho nền kinh tế,” ông Quân nhấn mạnh.
Từ phía cộng đồng doanh nghiệp, ông Hoàng Quang Phòng – Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, hợp tác quốc tế và trách nhiệm xã hội sẽ là hai yếu tố không thể thiếu trong quá trình công nghiệp hóa.
Theo đó, việc tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận công nghệ tiên tiến, nâng cao năng lực sản xuất và cạnh tranh.
“Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược dài hạn, chú trọng đào tạo nhân lực, đổi mới sáng tạo và quan trọng hơn là đáp ứng được những yêu cầu ngày càng cao về trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường,” ông Phòng nhấn mạnh.
“Chúng tôi mong rằng các doanh nghiệp sẽ chủ động xây dựng chiến lược phát triển bền vững, gắn kết trách nhiệm xã hội vào trong hoạt động sản xuất. Đây không chỉ là yêu cầu từ thị trường quốc tế mà còn là chuẩn mực của sự phát triển hiện đại,” ông Hoàng Quang Phòng chia sẻ.
Ngoài ra, Việt Nam có lực lượng lao động trẻ, dồi dào, nhưng tỷ lệ lao động qua đào tạo còn thấp, nhất là trong các ngành công nghệ cao. Nếu không đầu tư bài bản vào giáo dục nghề nghiệp và đào tạo kỹ năng số, nguy cơ “thiếu nhân lực chất lượng cao” sẽ tiếp tục là rào cản lớn cho công nghiệp hóa.
Từ góc nhìn chuyên gia và doanh nghiệp có thể thấy con đường công nghiệp hóa Việt Nam không chỉ đòi hỏi quyết tâm chính trị mà còn cần sự đồng hành chặt chẽ giữa Nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp.
Nếu thể chế được cải cách thông thoáng, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được chú trọng, và doanh nghiệp tư nhân được coi là động lực trung tâm, thì cơ hội để Việt Nam trở thành quốc gia công nghiệp vào năm 2030 và phát triển vào năm 2045 là hoàn toàn khả thi.
Theo các chuyên gia, để hiện thực hóa mục tiêu, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, trong đó doanh nghiệp là trung tâm, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và thị trường quốc tế là động lực thúc đẩy. Điều này đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ trong phân bổ nguồn lực, từ việc ưu tiên vốn cho các ngành công nghiệp chiến lược, đến khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D). Hiện nay, chi tiêu cho R&D của Việt Nam mới đạt khoảng 0,5% GDP, thấp hơn nhiều so với mức 2–3% ở các nền kinh tế công nghiệp phát triển
Các chuyên gia chung nhận định: Việt Nam cần một bước chuyển mạnh mẽ, mang tính đột phá, để thoát khỏi tình trạng đứng ngoài chuỗi giá trị toàn cầu. Chỉ khi tạo dựng được những tập đoàn công nghiệp mạnh, gắn kết với mạng lưới sản xuất quốc tế, đất nước mới có thể hiện thực hóa mục tiêu dài hạn.
“Con đường công nghiệp hóa còn nhiều thách thức, nhưng cơ hội đang rộng mở. Chúng ta phải tận dụng bằng được ba trụ cột: cải cách thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát huy vai trò của doanh nghiệp tư nhân. Đây sẽ là chìa khóa để Việt Nam bứt phá,” TS. Nguyễn Quân nhấn mạnh.
Tags:
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa ban hành quyết định xử phạt đối với Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam và Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân do vi phạm quy định về thông báo tập trung kinh tế.
(VNF) - Cục Thuế cho biết dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế mới nhất vẫn giữ nguyên trách nhiệm của các tổ chức tín dụng trong việc cung cấp thông tin tài khoản người nộp thuế cho cơ quan thuế, đồng thời phối hợp xử lý các giao dịch có dấu hiệu bất thường nhằm phục vụ công tác quản lý thuế và phòng chống gian lận.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/6 đã đề xuất áp thuế bổ sung 10% hoặc 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 nền kinh tế. Washington cho rằng các đối tác này chưa có biện pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn hoạt động thương mại đối với những sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, qua đó tạo ra các rào cản bất hợp lý đối với thương mại của Mỹ.
(VNF) - Thủ tướng nhấn mạnh trong bối cảnh khó khăn, bên cạnh việc đánh giá kỹ tác động với thu ngân sách thì việc khoan sức dân, hỗ trợ doanh nghiệp rất quan trọng.
(VNF) - Dù Luật Thuế thu nhập cá nhân đã mở đường cho việc đánh thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng, Bộ Tài chính cho biết hiện chưa đủ cơ sở để quy định chi tiết và triển khai thu thuế đối với các giao dịch này.
(VNF) - Tính đến ngày 21/5, TP. HCM mới giải ngân được 23.620 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 16% so với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 30% đặt ra cho quý I/2026.
(VNF) - Cùng với việc nâng cao chất lượng sống cho người dân, TP. HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực với quy mô kinh tế dự kiến khoảng 800 tỷ USD vào năm 2050.
(VNF) - Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết năm 2025 chứng kiến tốc độ xây dựng và hoàn thiện pháp luật nhanh chưa từng có, với hàng loạt đạo luật, nghị quyết được ban hành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư kinh doanh.
(VNF) - Bảo hiểm xã hội TP. HCM vừa kiến nghị bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử vào nhóm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc khi sửa đổi các quy định liên quan đến Luật BHXH và Luật Bảo hiểm y tế.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, trong đó đề xuất không cổ phần hóa các đơn vị đang độc quyền cung cấp dịch vụ công trên phạm vi cả nước hoặc tại từng địa phương.
(VNF) - Cục Quản lý Dược vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu The Vigo hơn 112 triệu đồng do kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố và quảng cáo sản phẩm sai quy định.
(VNF) - Công an TP. Hà Nội đã khởi tố Chủ tịch CCV Group Mai Hà Trang để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, liên quan vụ huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ hàng trăm nhà đầu tư.
(VNF) - Một hộ kinh doanh ở Đà Nẵng đã sử dụng máy POS để thực hiện các giao dịch quẹt thẻ nhằm hợp thức hóa dòng tiền, hỗ trợ rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng và thu phí dịch vụ trái quy định của pháp luật.
(VNF) - Thủ tướng gợi ý cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”, với lộ trình triển khai theo 3 giai đoạn từ giữa năm 2026 đến hết năm 2029.
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, khu vực kinh tế tư nhân ghi nhận sự bứt phá về số lượng với làn sóng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh. Tuy nhiên, bài toán về quy mô, năng lực cạnh tranh và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu vẫn là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.
(VNF) - Theo báo cáo mới công bố của S&P Global, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt 52,8 điểm, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2/2026. Kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất tiếp tục cải thiện tháng thứ 11 liên tiếp.
(VNF) - Sau cuộc hội đàm sáng 1/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. nhất trí nâng quan hệ song phương Việt Nam - Philippines lên Đối tác Chiến lược tăng cường.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Việt Nam đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Mỹ.
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đang phối hợp với Bộ Công an nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin nhằm rút ngắn tối đa thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, người nộp thuế sẽ được gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gần như ngay lập tức sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.
(VNF) - Từ tháng 6/2026, nhiều chính sách mới liên quan đến tiêu dùng, viễn thông, thuế, đăng ký phương tiện và sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở sẽ chính thức có hiệu lực.
(VNF) - Phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau trên thế giới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam cho rằng, nếu tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về hạ tầng, pháp lý và dòng vốn, thành phố không chỉ bứt tốc tăng trưởng mà còn có cơ hội vươn lên thành trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa ban hành quyết định xử phạt đối với Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam và Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân do vi phạm quy định về thông báo tập trung kinh tế.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.
