Phát triển nguồn thu, nỗi đau đầu của các cơ quan báo chí
Thanh Hà -
21/06/2020 15:02 (GMT+7)
(VNF) - Diễn đàn Tổng biên tập với chủ đề "Báo chí và bài toán phát triển nguồn thu", diễn ra mới đây tại Hội nhà báo Việt Nam sôi nổi hơn bao giờ hết khi đại biểu nêu thực trạng của các cơ quan báo chí Việt Nam thời dịch bệnh Covid-19 và những bất cập trong chính sách đối với báo chí.
Diễn đàn Tổng biên tập với chủ đề "Báo chí và bài toán phát triển nguồn thu".
Tại diễn đàn, các tổng biên tập đều cho biết nguồn thu đến từ quảng cáo, truyền thông sụt giảm nghiêm trọng. Có ý kiến cho rằng nguồn thu giảm ít nhất 20-30%, phần nhiều đều cho biết doanh thu đến từ các doanh nghiệp giảm 40-50%, vài lãnh đạo báo chí còn đưa ra con số hụt thu lên tới 70%.
Hãy giảm thuế cho báo chí
Bất cập lớn nhất, được nhiều tổng biên tập (TBT) đề cập nhiều nhất là chuyện các cơ quan báo chí hiện nay ở Việt Nam hoạt động theo kiểu “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”. Nghĩa là mặc dù được coi là các đơn vị sự nghiệp có thu, tạo ra các sản phẩm “đặc thù, đặc biệt”, nhưng các cơ quan báo chí ở Việt Nam hiện nay lại phải chịu đủ các loại thuế như một doanh nghiệp.
Không ít lần trong diễn đàn, nhiều tổng biên tập các cơ quan báo chí lớn và lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam đều nhắc lại “công lao” của tiến sĩ kinh tế Nguyễn Anh Tuấn, Tổng biên tập tạp chí Nhà Đầu tư, cùng với nhiều người khác đã đấu tranh để mức thuế thu nhập doanh nghiệp đối với báo in đã giảm từ mức 25% xuống còn 10% trong những năm đầu thập kỷ 2010.
“Nhưng mức thuế 10% hiện nay liệu đã thỏa đáng chưa? Theo tôi cần đưa mức thuế này xuống còn 0% và đề nghị Hội Nhà báo Việt Nam có kiến nghị chính thức với các cơ quan chức năng”, Tiến sĩ kinh tế Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, ông cũng cho biết hiện nay loại hình báo điện tử vẫn phải chịu mức thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%, chưa được hưởng mức thuế 10% như báo in và đây cũng là một bất cập lớn.
Không chỉ chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, các cơ quan báo chí còn phải chịu thuế giá trị gia tăng cho các sản phẩm mà mình làm ra. Sản phẩm của báo chí là một loại hình sản phẩm đặc thù, đặc biệt, thực hiện các nhiệm vụ chính trị nhưng vẫn phải chịu thuế giá trị gia tăng như các sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra thì hoàn toàn không hợp lý. “Tôi đề nghị Chính phủ không đánh thuế giá trị gia tăng đối với các cơ quan báo chí ngay trong năm nay”, TBT Nguyễn Anh Tuấn nói.
Đại dịch Covid-19 dường như là một cú đòn chí mạng đối với nhiều cơ quan báo chí ở Việt Nam. Chỉ tính riêng quý I/2020, doanh thu của báo Nông thôn ngày nay/Dân Việt đã giảm tới 30% trong khi giá giấy in, công in ngày càng cao. “Điều đó khiến lãnh đạo báo phải đưa ra những quy định để “thắt lưng, buộc bụng”, tuy chưa phải giảm lương, giảm nhân sự nhưng cũng đã buộc phải điều chỉnh các hệ số phụ cấp, tính toán lại nguồn thu…”, nhà báo Lưu Quang Định, TBT báo Nông thôn ngày nay/Dân Việt cho biết.
Tình trạng trên không phải riêng cho báo Nông thôn ngày nay/Dân Việt mà lại là tình cảnh chung của hầu hết các cơ quan báo chí đã tự chủ một phần hay toàn bộ các hoạt động kinh tế của mình. Lãnh đạo các cơ quan báo chí có mặt tại diễn đàn cho biết ít nhất doanh thu các cơ quan báo chí đều sụt giảm nghiêm trọng trong những tháng đầu năm 2020, ít thì mất từ 15-20%, nhiều thì lên tới 70%.
“Về ảnh hưởng của dịch Covid-19, theo kịch bản lạc quan nhất thì doanh thu của báo Tiền phong cũng sẽ giảm 5%, kịch bản trung bình là giảm 10-15% và kịch bản xấu là giảm 20-25%. Báo có thể cạn nguồn dự trữ tích lũy trong nhiều năm, được dự trù cho phát triển báo Tiền phong điện tử”, nhà báo Lê Xuân Sơn, TBT báo Tiền phong cho biết.
Các đề xuất khác
Một số TBT đưa ra đề xuất thu phí đối với người đọc, như cách mà tờ VietnamPlus trực thuộc Thông tấn xã Việt Nam đã làm và thu được ít nhiều thành công? Hay đa dạng hóa các hoạt động ngoài mặt báo để “vừa giã gạo, vừa bồng con”? Hoặc thậm chí đề xuất cho phép các tờ báo thành lập các công ty trực thuộc để gia tăng hiệu quả kinh doanh, hoạt động?
Những đề xuất táo bạo, nhưng hợp lý đã được đưa ra tại diễn đàn, nhưng cũng nhiều ý kiến cho rằng để làm được những việc như vậy cần thêm vô khối nỗ lực và cả sự đồng thuận của nhiều bên khác nhau.
Về việc thu phí đối với bạn đọc, nhà báo Nguyễn Thanh Bình, TBT báo An ninh Thủ đô cho rằng: “Không ai chấp nhận bỏ tiền ra đọc thông tin trên một báo điện tử khi mà các trang báo điện tử hay mạng xã hội lại cung cấp miễn phí”. Cũng vậy, nhà báo Ngô Văn Hải, TBT báo điện tử VTC News nhấn mạnh nếu chưa giải quyết được vấn nạn ăn cắp bản quyền thì các báo không thể có được các thông tin độc quyền để buộc độc giả trả phí. “Do vậy, thông tin miễn phí đã được mặc định trong tư duy của độc giả, không thể thay đổi chỉ trong thời gian vài năm”.
Như vậy, để làm được thu phí với bạn đọc, theo TBT báo Giao thông Nguyễn Bá Kiên và nhiều TBT khác, là các tờ báo trong cả nước phải ngưng ngay việc lấy lại thông tin trên các báo khác.
Bên cạnh đó, “các tờ báo phải đồng loạt tiến hành thu phí thì việc này mới hiệu quả”, TBT báo Lao Động Nguyễn Ngọc Hiển nhấn mạnh.
Bình luận về cơ chế hoạt động như một đơn vị hành chính sự nghiệp có thu, TBT Báo Giáo dục và Thời đại, nhà báo Triệu Ngọc Lâm cho rằng: “Đúng ra, các tờ báo phải được công nhận là doanh nghiệp, hưởng các chế độ, quyền lợi trong Luật Doanh nghiệp thì tòa soạn sẽ phát triển hơn”.
Ông mạnh dạn đề xuất: “Các cơ quan quản lý liên quan cho cơ quan báo chí được vận hành theo mô hình của doanh nghiệp, tự cân đối thu chi, đảm bảo hiệu quả tài chính, trích nộp các quỹ theo quy định…”. Được như vậy, các tờ báo sẽ chủ động thực hiện các ngành nghề mới được pháp luật cho phép, dựa trên thế mạnh có sẵn để tối đa hóa doanh thu, lợi nhuận, ông Lâm nói.
Tương tự như vậy, dẫn câu nói của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từng nói: “Muốn đi xa hãy đi cùng nhau”, TBT báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt, nhà báo Lưu Quang Định cho rằng những chính sách của Đảng và Nhà nước trong vấn đề báo chí làm kinh tế cần tạo một ‘môi trường thích hợp’ để báo chí vượt quan giai đoạn khó khăn của dịch Covid-19, và tiến tới thành công trong tương lai.
Tại diễn đàn, đại diện nhiều cơ quan báo chí cũng kiến nghị đề xuất các cơ quan chức năng có cơ chế buộc các nền tảng xuyên biên giới hoạt động tại Việt Nam (như Google, Facebook, Youtube…), và các nhà cung cấp mạng trong nước chia sẻ doanh thu, lợi nhuận cho các cơ quan báo chí Việt Nam, tránh tình trạng ăn theo nội dung của báo chí, hưởng lợi từ các hoạt động báo chí.
Tiếp thu các ý kiến, hiến kế và kiến nghị của các TBT, ông Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam cho biết Hội Nhà báo, với tư cách của một hiệp hội nghề nghiệp sẽ chuyển các ý kiến đóng góp tới các cơ quan liên quan, như Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và đầu tư, Văn phòng Chính phủ… Ông cũng cho biết một hội nghị chuyên đề về kinh tế báo chí dự kiến sẽ được tổ chức vào quý 3 năm nay, với sự tham dự của đại diện nhiều cơ quan báo chí, cũng như các đại diện của cơ quan liên quan nhằm tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách cho báo chí hoạt động tốt hơn, hiệu quả hơn.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước sau cuộc hội đàm và họp báo chung tại thủ đô New Delhi ngày 6/5.
(VNF) - Ngày 20/5 tới, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các bị cáo liên quan sẽ hầu tòa sơ thẩm trong vụ án xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, cải cách thủ tục hành chính không còn là việc nội bộ của bộ máy công quyền. Đó là một chính sách kinh tế quan trọng, tác động trực tiếp đến chi phí vốn, tiến độ dự án, dòng tiền doanh nghiệp, niềm tin nhà đầu tư và năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc Chính phủ ban hành 8 nghị quyết cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh ngày 29/4/2026 vì vậy có thể xem là một cú hích thể chế đúng thời điểm.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý các vi phạm, sai phạm trong quá trình triển khai dự án sân bay Long Thành, bảo đảm xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định pháp luật.
(VNF) - Dù nhu cầu lưu trữ năng lượng tại Việt Nam đang tăng nhanh cùng sự bùng nổ của điện tái tạo, thị trường BESS vẫn phát triển chậm do thiếu khung pháp lý rõ ràng, cơ chế giá phù hợp và mô hình triển khai đồng bộ, khiến khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế ngày càng nới rộng.
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng, việc bãi bỏ gần 900 điều kiện kinh doanh và cắt giảm hàng trăm thủ tục hành chính không chỉ đơn thuần là một đợt tinh giản quy trình, mà là bước chuyển mang tính cấu trúc trong tư duy quản trị. Cải cách lần này hướng tới “thiết kế lại cách vận hành”, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và từ kiểm soát sang kiến tạo, qua đó đặt nền móng cho một môi trường kinh doanh minh bạch và hiệu quả hơn.
(VNF) - Moody’s vừa nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ “ổn định” lên “tích cực”, đồng thời giữ nguyên mức xếp hạng Ba2, phản ánh niềm tin vào tiến trình cải cách thể chế, nền tảng vĩ mô ổn định và dư địa tăng trưởng trung hạn của nền kinh tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết các bộ ngành đã đề xuất cắt giảm 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết; bãi bỏ 680 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 521 thủ tục hành chính; cắt giảm thêm 18.097 ngày giải quyết thủ tục.
(VNF) - Theo cáo buộc, bị cáo Phạm Nhật Vinh, cựu phó tổng giám đốc Công ty Nguyễn Kim đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 669 tỷ đồng vì bán rẻ 9 triệu cổ phiếu Sadeco.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết các nhà thầu gặp khó khăn khi ngân hàng không phê duyệt các khoản vay với dự án Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức cơ sở 2.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, phân loại các loại hình bất động sản để quy định các hạn mức tín dụng, hệ số rủi ro phù hợp, linh hoạt, hiệu quả.
(VNF) - Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, áp lực lạm phát trong thời gian tới tiếp tục cần được theo dõi chặt chẽ. Bởi lẽ, giá xăng dầu thế giới chưa có dấu hiệu giảm, giá điện tăng do vào mùa cao điểm nắng nóng, giá dịch vụ y tế, giáo dục điều chỉnh theo lộ trình.
(VNF) - Chiều ngày 4/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 - phiên họp Chính phủ thường kỳ đầu tiên của Chính phủ khóa XVI.
(VNF) - Nhắc lại tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết không hợp pháp hóa các sai phạm, không làm phát sinh sai phạm mới và có phương án khắc phục thiệt hại tại dự án sân bay Long Thành.
(VNF) - Số liệu thống kê của Cục Thống kê cho thấy, trong 4 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách Nhà nước ước đạt hơn 1,1 triệu tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ và hoàn thành khoảng 44% dự toán năm.
(VNF) - Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong các lĩnh vực như xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy… nhằm giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng cao.
(VNF) - 4 tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh gần 33%, cho thấy sức bật của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn lớn, phản ánh áp lực sàng lọc và những thách thức chưa nhỏ đối với môi trường kinh doanh.
(VNF) - HanaGold lên tiếng sau khi hệ thống bị niêm phong khiến giao dịch khách hàng tạm dừng, cho biết việc hạn chế này nhằm phục vụ điều tra và khẳng định tài sản người dùng vẫn được ghi nhận đầy đủ.
(VNF) - Việt Nam - Nhật Bản nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng, theo đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
(VNF) - Trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, hai bên đã ký 6 văn kiện quan trọng trong các lĩnh vực công nghệ vũ trụ, thông tin-truyền thông, thủy lợi, phát triển hạ tầng thích ứng với thiên tai, biến đổi khí hậu và tăng trưởng carbon thấp.
(VNF) - UBND Thành phố Huế đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị quyết về chính sách thu hút và đãi ngộ nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2026-2030, với nhiều đề xuất đáng chú ý, trong đó có mức thu nhập lên tới 150 triệu đồng mỗi tháng.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước sau cuộc hội đàm và họp báo chung tại thủ đô New Delhi ngày 6/5.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.