The Economist: Già hoá dân số diễn ra tại Việt Nam khi người dân vẫn còn nghèo
Minh An -
13/11/2018 15:06 (GMT+7)
(VNF) - Việt Nam đang trở thành một trong những quốc gia có tốc độ già hoá nhanh nhất thế giới với tỷ lệ người trên 60 tuổi dự kiến đạt 21% vào năm 2040. Già hoá dân số là thách thức không thể tránh khỏi khi nền kinh tế phát triển, nhưng điều này lại diễn ra tại Việt Nam khi người dân vẫn còn nghèo – The Economist nhận định.
Người cao tuổi tập thể dục buổi sáng tại các công viên/Ảnh:The Economist
The Economist mới đây có bài viết nhận định những rủi ro đối với nền kinh tế Việt Nam khi đang phải đối diện với tình trạng già hoá dân số.
The Econimist cho rằng “ẩn sau hình ảnh những công viên luôn đầy ắp người cao tuổi tập thể dục mỗi buổi sáng là một thách thức lớn cho nền kinh tế mới nổi tại Đông Nam Á (Việt Nam – PV).
Hiện, độ tuổi bình quân tại Việt Nam là 26, số người trên 60 tuổi chỉ chiếm 12% dân số. Tuy nhiên, tỷ lệ này được dự đoán sẽ tăng lên 21% vào năm 2040, biến Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có tốc độ già hoá dân số cao nhất thế giới.
Nguyên nhân chính của tình trạng này là đời sống người dân tăng cao khiến tuổi thọ cao hơn. Độ tuổi tử vong bình quân của người Việt hiện nay là 76, trong khi vào những năm 1970 con số này là 60.
Đời sống cải thiện cũng khiến tỷ lệ sinh giảm xuống. Nếu năm 1970, mỗi phụ nữ Việt Nam sinh 7 con thì hiện nay mỗi người chỉ sinh 2 con.
Tại Việt Nam, chính phủ đã thực thi chính sách kế hoạch hóa gia đình từ những năm 1980, qua đó giới hạn số trẻ em được sinh ra. Dù chính sách này không được thực thi triệt để như Trung Quốc nhưng số lượng người trẻ sinh ra tại Việt Nam cũng giảm rõ rệt trong thời kỳ này.
The Economist nhận định: “Đối với nhiều nền kinh tế, dân số lão hóa là một thách thức không thể tránh khỏi khi nền kinh tế phát triển, nhưng điều này lại diễn ra tại Việt Nam khi người dân vẫn còn nghèo.”
“Tại những nền kinh tế như Hàn Quốc hay Nhật Bản, khi tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động đạt mức cao nhất, mức GDP bình quân đầu người theo giá trị thực ở tương ứng vào khoảng 32.585 USD/năm và 31.718 USD/năm. Thậm chí tại Trung Quốc, GDP bình quân đầu người cũng đã vào khoảng 9.526 USD/năm khi dân số trong độ tuổi lao động ở mức đỉnh.
Riêng tại Việt Nam, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động đạt mức đỉnh năm 2013 nhưng thu nhập bình quân đầu người chỉ đạt 5.024 USD/năm. Trong khi đó, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động của các nước như Philippines hay Indonesia được dự đoán là sẽ đạt đỉnh trong vài chục năm tới với mức thu nhập bình quân đầu người cao hơn rất nhiều so với Việt Nam”, The Economist dẫn chứng.
Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo chi tiêu cho an sinh xã hội, lương hưu sẽ khiến chi ngân sách của Việt Nam tăng 8 điểm phần trăm GDP vào năm 2050. Đây là mức chi tiêu cao nhất trong ASEAN.
The Economist ghi nhận những động thái đối phó với thách thức già hoá dân số của chính phủ Việt Nam. Năm 2017, chính sách kế hoạch hóa gia đình đã được nới lỏng. Vào tháng 5/2018, chính phủ đang xem xét nới rộng tuổi nghỉ hưu từ 55 lên 60 tuổi cho nữ giới và 60 lên 62 cho nam giới, đồng thời cải cách hệ thống lương hưu. Năm 2019, Việt Nam sẽ cải tổ hệ thống bảo hiểm cũng như an sinh xã hội.
Tuy nhiên, theo The Economist, những biện pháp nói trên chưa thực sự hiệu quả. Mấu chốt của vấn đề là thay đổi cấu trúc nền kinh tế khi lực lượng lao động giảm sút.
Thông thường, một quốc gia sẽ bước vào quá trình già hoá dân số khi họ đã chuyển đổi được từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu sang thị trường dịch vụ, sản xuất.
Tuy vậy, nền kinh tế Việt Nam hiện vẫn còn kém nhiều mặt so với các nước láng giềng dù tốc độ già hoá dân số nhanh hơn.
Khi dân số trong độ tuổi lao động của Việt Nam đạt đỉnh vào năm 2013, tỷ trọng ngành nông nghiệp vẫn chiếm 18% GDP. Trong khi đó ở vào thời điểm tương đương, tỷ lệ này của Trung Quốc chỉ là 10% GDP.
Già hoá dân số đi kèm với hạ năng suất lao động. Đây là lý do vì sao 3/4 lao động Việt Nam có việc làm nhưng năng suất lao động lại giảm so với trước. Tại Malaysia, hiện tượng này chỉ diễn ra khi 1/2 lao động có việc làm.
Theo The Econimist, rủi ro chưa giàu đã già đang khiến tình hình ở Việt Nam đáng báo động hơn bao giờ hết. Việt Nam sẽ còn phải làm rất nhiều để cải thiện tình hình nhằm đối phó với thách thức già hóa dân số và giảm năng suất lao động.
(VNF) - Nhằm đáp ứng nhu cầu bảo vệ và tích lũy tài chính ngày càng đa dạng của người dân Việt Nam, Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Chubb Việt Nam (Chubb Life Việt Nam) vừa ra mắt sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị Chubb - Tự Do An Phát.
(VNF) - Đà giảm của giá vàng trong nước vẫn chưa dừng lại khi các thương hiệu lớn tiếp tục điều chỉnh giảm cả giá mua vào lẫn giá bán ra trong phiên sáng 22/4.
(VNF) - Giá xăng dầu đồng loạt giảm từ chiều 21/4, kéo giá RON95 xuống sát mốc 23.000 đồng/lít. Động thái này diễn ra trong bối cảnh loạt chính sách giảm thuế đang được triển khai, góp phần hạ áp lực chi phí và hỗ trợ kiểm soát lạm phát.
(VNF) - Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham) và Hãng hàng không Parata Air vừa ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác chiến lược, nhằm thúc đẩy hợp tác kinh doanh. Parata Air dự kiến khai thác chuyến bay đầu tiên trên chặng Hà Nội - Incheon vào ngày 13/7.
(VNF) - Sau một năm 2025 ghi nhận những dấu ấn tích cực về hiệu quả kinh doanh, Công ty Tài chính Tổng hợp Cổ phần Điện lực (HoSE, mã CK: EVF) bước vào năm 2026 với đà tăng trưởng được duy trì rõ nét. Kết quả kinh doanh Quý I/2026 cho thấy bức tranh lợi nhuận khả quan, tiếp tục duy trì xu hướng đi lên.
(VNF) - Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị cần có cơ chế cho phép doanh nghiệp được vay vàng trực tiếp từ người dân với mức lãi suất thỏa thuận phù hợp với quy định của pháp luật dân sự.
(VNF) - Hà Nội, ngày 21/04/2026, Triển lãm Quốc tế về Công nghiệp khai thác khôi phục tài nguyên khoáng sản và xây dựng (Mining & Construction Vietnam 2026) chính thức khai mạc tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC). Với sự tham gia của hơn 200 doanh nghiệp đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ, triển lãm mang tới các công nghệ và xu hướng mới nhất trong lĩnh vực khai khoáng và xây dựng trên thế giới.
(VNF) - Thị trường ô tô Việt Nam thời gian gần đây đang có xu hướng tích tụ, tập trung “quyền lực” thị trường thông qua các giao dịch mua bán – sáp nhập (M&A) giữa các hệ thống đại lý. Hệ quả là ảnh hưởng đến mức độ cạnh tranh về giá và dịch vụ, làm tăng rào cản gia nhập thị trường, người tiêu dùng ít lựa chọn.
(VNF) - Việc một dự án điện gió tại Lào do T&T Group triển khai đạt mốc vận hành thương mại (COD), đưa dòng điện về Việt Nam chỉ sau khoảng 16 tháng và nhanh chóng đạt sản lượng khoảng 0,9 tỷ kWh mỗi năm không chỉ là câu chuyện của riêng một nhà máy. Đằng sau mốc tiến độ này là năng lực tổ chức triển khai và khả năng kiểm soát toàn bộ chuỗi dự án của chủ đầu tư – yếu tố ngày càng trở thành tiêu chí phân hóa trong lĩnh vực năng lượng.
(VNF) - Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS), đơn vị chủ lực của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), tiếp tục khẳng định vị thế là doanh nghiệp trụ cột của nền kinh tế khi đóng góp trên 135 nghìn tỷ đồng cho GDP Việt Nam trong năm 2025.
(VNF) - Trải qua 22 năm hình thành và phát triển (21/4/2004 – 21/4/2026), Nhà máy đạm Phú Mỹ đang từng bước chuyển mình trở thành trung tâm triển khai mô hình sản xuất thông minh dựa trên dữ liệu – một trụ cột quan trọng trong hành trình xây dựng Phú Mỹ thông minh.
(VNF) - Công ty Cổ phần Trung tâm Dữ liệu Xanh (EcoDC) chính thức được vinh danh trong “Top 5 Trung tâm dữ liệu hàng đầu ASEAN” tại lễ trao giải ASEAN Strong Brands 2026, diễn ra tại Marina Bay Sands (Singapore).
(VNF) - Ngày 20/4/2026, Công ty Cổ phần Vinhomes (Mã CK: VHM) chính thức ra mắt dự án Vinhomes Hải Vân Bay tại Đà Nẵng. Sở hữu những giá trị “không thể sao chép”, từ vị trí độc bản ngay dưới chân “thiên hạ đệ nhất hùng quan” đèo Hải Vân, khí hậu ôn hòa, đến bộ sưu tập đại tiện ích đẳng cấp cùng pháp lý lâu dài, Vinhomes Hải Vân Bay xứng tầm là biểu tượng đô thị vịnh biển đẳng cấp toàn cầu.
(VNF) - Trong nửa đầu tháng 4, nhập khẩu xăng dầu tăng nhẹ về sản lượng nhưng giá trị lại “vọt” gần 200% so với cùng kỳ, chủ yếu do giá dầu thế giới leo thang mạnh.
(VNF) - ACV đề xuất chuyển dần chuyến bay quốc tế từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành từ cuối 2026, dự kiến đến năm 2027 sân bay này đón phần lớn khách quốc tế khu vực TP HCM.
(VNF) - TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) đánh giá "việc tác động tiêu cực từ xăng E10 đến hoạt động của động cơ là không đáng kể”.
(VNF) - Ngày 17/4, CTCP Tập đoàn Đất Xanh (HoSE: DXG) tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Đại hội thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến kết quả kinh doanh, kế hoạch phát triển, định hướng chiến lược dài hạn và kiện toàn lãnh đạo cấp cao.
(VNF) - Ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho hay nếu không có các biện pháp điều hành kịp thời của Chính phủ, giá xăng dầu trong nước có thể đã tăng gấp 3 trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh.
(VNF) - Với việc ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) trị giá 2,3 tỷ USD cùng Gold Mantis, thương hiệu thiết kế và trang trí nội thất số một Trung Quốc và nổi danh toàn cầu, Sun Group một lần nữa khẳng định chiến lược “đứng trên vai những người khổng lồ” để xác lập chuẩn mực mới cho kiến trúc nội thất tại Việt Nam.
(VNF) - Nhằm đáp ứng nhu cầu bảo vệ và tích lũy tài chính ngày càng đa dạng của người dân Việt Nam, Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Chubb Việt Nam (Chubb Life Việt Nam) vừa ra mắt sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị Chubb - Tự Do An Phát.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.