Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây đã có phiên họp cho ý kiến về một số vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Chứng khoán (sửa đổi) nhằm chuẩn bị cho việc trình Quốc hội thảo luận và thông qua vào kỳ họp Quốc hội diễn ra vào tháng 10 tới.
Một trong những vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau nhất là về địa vị pháp lý, nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN).
Về cơ bản, có 2 loại ý kiến của đại biểu Quốc hội như sau: 18/34 lượt ý kiến nhất trí mô hình UBCKNN độc lập và trực thuộc Chính phủ để quyết định nhiều vấn đề trực tiếp hơn theo thông lệ quốc tế; 11/34 lượt ý kiến cho rằng mô hình UBCKNN trực thuộc Bộ Tài chính đã và đang hoạt động tốt, phù hợp với chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Quốc hội, tuy nhiên, cần quy định theo hướng tăng thẩm quyền, bảo đảm tính độc lập cho UBCKNN trong hoạt động.
Một số ý kiến khác cho rằng dù theo mô hình nào cũng cần bảo đảm tính độc lập cho UBCKNN trong hoạt động để có đủ thẩm quyền trực tiếp tổ chức quản lý và giám sát toàn diện đối với thị trường chứng khoán.
Về vấn đề này có 3 phương án như sau:
Phương án 1 là UBCKNN trực thuộc Bộ Tài chính. Đây là phương án như Chính phủ đã trình nhưng có chỉnh lý theo hướng bổ sung thêm một số quyền hạn, nhiệm vụ tại Quyết định 48/2015/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của UBCKNN trực thuộc Bộ Tài chính.
Phương án 2 là UBCKNN trực thuộc Bộ Tài chính, nhưng cần tăng thêm tính độc lập, thẩm quyền của UBCKNN và thẩm quyền của UBCKNN đối với Sở giao dịch chứng khoán (SGDCK) và Trung tâm Lưu ký chứng khoán (TCTLK), sát với pháp luật của những nước có mô hình tương tự.
Cụ thể, UBCKNN thay Bộ Tài chính thực hiện chức năng cơ quan đại diện chủ sở hữu Nhà nước đối với SGDCK và TCTLK.
Cùng với đó, Chủ tịch UBCKNN phê duyệt Điều lệ của SGDCK và TCTLK; bổ nhiệm, miễn nhiệm Chủ tịch và thành viên Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch và thành viên Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát (Kiểm soát viên) của SGDCK và TCTLK; phê duyệt việc Hội đồng quản trị/Hội đồng thành viên bổ nhiệm, miễn nhiệm Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc), Trưởng bộ phận giám sát giao dịch của SGDCK; Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc) của TCTLK.
Ngoài ra, để nâng cao vị thế, trách nhiệm của UBCKNN và người đứng đầu, bảo đảm vị thế khi phối hợp làm việc với cơ quan, Bộ, ngành và trong hợp tác quốc tế (tương tự như quy định về Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia tại Luật Cạnh tranh), phương án này quy định:
“Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước là người đứng đầu, chịu trách nhiệm trước pháp luật về tổ chức và toàn bộ hoạt động của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tài chính”.
Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban Kinh tế đề nghị tiếp tục quy định như Luật Chứng khoán hiện hành về việc “Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể và cơ cấu tổ chức của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước do Chính phủ quy định”.
Thường trực Ủy ban Kinh tế đánh giá, theo phương án này, UBCKNN tương đối bảo đảm tính độc lập, quản lý và giám sát toàn diện thị trường, phù hợp với nguyên tắc của Tổ chức quốc tế các Ủy ban chứng khoán - IOSCO (nguyên tắc số 1, 2), khuyến nghị của Chương trình đánh giá khu vực tài chính (FSAP) và quy định của các nước có cơ quan quản lý chứng khoán nằm trong Bộ Tài chính (như Malaysia, Bangladesh, Bồ Đào Nha) và giữ được ổn định, không làm xáo trộn về bộ máy tổ chức.
Phương án 3 là UBCKNN độc lập, trực thuộc Chính phủ. Theo phương án này, UBCKNN có quyền chủ động xây dựng chiến lược, đề xuất chính sách với Chính phủ về chứng khoán và TTCK; là cơ quan đại diện chủ sở hữu Nhà nước của SGDCK và TCTLK, có đầy đủ quyền hạn quản lý và giám sát toàn diện thị trường, bảo đảm tính độc lập theo nguyên tắc của IOSCO, thực hiện được khuyến nghị của FSAP, phù hợp với thông lệ quốc tế.
"UBCKNN độc lập giúp cho việc quản lý thống nhất ban hành quy chế, chủ động về tổ chức nhân sự, ngân sách sẽ tăng cường hiệu quả quản lý, tăng trách nhiệm của UBCKNN, nâng cao tính hiệu quả và hiệu lực của thị trường, góp phần quan trọng để nâng hạng TTCK Việt Nam. Việc UBCKNN trực thuộc Chính phủ bảo đảm tính hiệu quả và thống nhất hơn trong giai đoạn hiện nay, tách bạch giữa chức năng của cơ quan quản lý tài chính nhà nước với chức năng của các tổ chức hoạt động trung gian tài chính", Thường trực Ủy ban Kinh tế nêu.
Tuy nhiên, phương án này sẽ phát sinh thêm đầu mối trực thuộc Chính phủ.
Đa số Thường trực Ủy ban Kinh tế đề xuất lựa chọn phương án 2.
Như Thường trực Ủy ban Kinh tế đề cập, một số nước có cơ quan quản lý chứng khoán nằm trong Bộ Tài chính gồm Malaysia, Bangladesh, Bồ Đào Nha.
UBCK Bồ đào Nha (CMVM) được thành lập vào tháng 4/1991, thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ trưởng Bộ Tài chính. CMVM độc lập về cấu trúc, chức năng và kỹ thuật; được trao các quyền về quản lý, tự chủ hành chính, tài chính và tài sản; quyền điều chỉnh các quy định, giám sát và xử lý vi phạm...
Bộ Tài chính Bồ Đào Nha được quyền phê duyệt kế hoạch hoạt động, báo cáo hoạt động, bổ nhiệm các thành viên của ủy ban giám sát... Đồng thời đề xuất với hội đồng bộ trưởng bổ nhiệm các thành viên của ban quản lý CMVM.
Trong khi đó, UBCK Malaysia (SC) được thành lập vào tháng 3/1993, là một cơ quan theo luật định được giao trách nhiệm điều tiết và phát triển thị trường vốn tại Malaysia.
SC tuyên bố: "Nhiệm vụ của chúng tôi là thúc đẩy và duy trì thị trường chứng khoán và chứng khoán phái sinh công bằng, hiệu quả, an toàn và minh bạch; tạo điều kiện cho sự phát triển có trật tự của một thị trường vốn sáng tạo và cạnh tranh".
SC có trách nhiệm trực tiếp trong việc xây dựng quy tắc, thực thi các quy định liên quan đến thị trường vốn, đảm bảo tăng trưởng và phát triển thị trường bền vững, giám sát các hoạt động thị trường vốn và các tổ chức thị trường bao gồm trao đổi, thanh toán bù trừ và điều hành thị trường.
SC báo cáo các hoạt động và kết quả hoạt động với Bộ trưởng Bộ Tài chính Malaysia.
Còn tại Bangladesh, cơ quan quản lý chứng khoán của nước này là Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Bangladesh (BSEC), bao gồm Sở giao dịch chứng khoán Dhaka (DSE) và Sở giao dịch chứng khoán Chittagong (CSE). BSEC được thành lập vào tháng 6/1993, là một cơ quan theo luật định và trực thuộc Bộ Tài chính Bangladesh.
BSEC có một Chủ tịch và bốn Ủy viên được Chính phủ bổ nhiệm toàn thời gian. Chủ tịch đóng vai trò là Giám đốc điều hành của ủy ban.
Bên cạnh mô hình trực thuộc Bộ Tài chính, nhiều quốc gia theo mô hình UBCK độc lập, trực thuộc Chính phủ.
Điển hình nhất cho mô hình trực thuộc Chính phủ là Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC). SEC được điều hành bởi 5 Ủy viên được bổ nhiệm chính thức. Một trong số họ được Tổng thống chỉ định làm Chủ tịch Ủy ban, cũng là giám đốc điều hành của SEC. Theo luật, không quá 3 trong số các Ủy viên thuộc cùng một đảng chính trị.
Nhiệm vụ của SEC là bảo vệ các nhà đầu tư, duy trì công bằng, trật tự, hiệu quả và tạo điều kiện cho việc phát triển thị trường vốn.
Từ thời kỳ đầu thành lập, SEC có 4 nhiệm vụ mà cho đến nay vẫn còn nguyên tính thời sự. Đầu tiên và quan trọng nhất là khôi phục niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán.
Thứ hai, về tính liêm chính, SEC đã phải loại bỏ những trò lừa đảo dựa trên thông tin giả mạo, các thiết bị lừa đảo và các kế hoạch làm giàu nhanh chóng vô căn cứ.
Thứ ba, quan trọng hơn nhiều so với các vụ lừa đảo, là SEC phải chấm dứt các cuộc thao túng cổ phiếu của lãnh đạo các tập đoàn lớn, các cuộc giao dịch nội gián.
Cuối cùng, SEC phải thiết lập một hệ thống mua - bán cho tất cả các chứng khoán được bán ở Mỹ, với bộ quy tắc, thời hạn và hướng dẫn rõ ràng mà mọi người phải tuân theo.
Một số nước có mô hình tương tự có thể kể đến như Nhật Bản với Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA), Ý với Ủy ban các công ty và sàn giao dịch Ý (CONSOB), Pháp với Cơ quan Tài chính Pháp (AMF), Trung Quốc với Ủy ban Giám quản Chứng khoán Trung Quốc (CSRC)...
Ngoài ra còn có Cơ quan giám sát tài chính Liên bang Đức (BaFin) trực thuộc Chính quyền Liên bang Đức, chịu sự giám sát của Bộ Tài chính Liên bang Đức; Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Brazil (CVM) trực thuộc Hội đồng tiền tệ Quốc gia, có liên kết điều hành với Bộ Tài chính Brazil; Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Ấn Độ (SEBI) trực thuộc Chính phủ Liên minh Ấn Độ, với các thành viên được đề cử từ Bộ Tài chính Liên minh, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ và các thành viên khác...
Trường hợp ở Singapore có sự khác biệt lớn khi gộp chức năng quản lý chứng khoán và chức năng ngân hàng trung ương vào cùng một cơ quan là Cơ quan tiền tệ Singapore (MAS). MAS được Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long mô tả là "độc lập trực thuộc Chính phủ nhưng không chịu áp lực chính trị".
Mô hình UBCK không trực thuộc Chính phủ khá ít, tiêu biểu có Vương Quốc Anh. Cơ quan quản lý tài chính Anh (FCA) là cơ quan chịu trách nhiệm điều tiết ngành dịch vụ tài chính tại Vương quốc Anh. FCA hoạt động độc lập với chính phủ Vương quốc Anh.
Tags:
(VNF) - Theo đại diện S&P Ratings, nếu Việt Nam tiếp tục dồn áp lực tài trợ đầu tư lên hệ thống ngân hàng, quy mô tài sản của hệ thống có thể tăng lên, nhưng hồ sơ rủi ro sẽ không thể cải thiện. Việc phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết, thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường vốn.
(VNF) - Theo VNG, trong năm 2025, ứng dụng nhắn tin Zalo mang về doanh thu 1.718 tỷ đồng, đóng góp gần 16% tổng doanh thu của tập đoàn.
(VNF) - Bảng xếp hạng Global Financial Centres Index 39 (GFCI 39) ghi nhận bước tiến đáng chú ý của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. HCM (VIFC-HCMC) trong bản đồ tài chính toàn cầu.
(VNF) - Thông tin này được ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng giám đốc GELEX Group (HoSE: GEX), đưa ra tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 (AGM 2026) tổ chức sáng 1/4 tại Hà Nội.
(VNF) - Chứng khoán Kiến thiết vừa đón một cổ đông lớn mới là bà Dương Hồng Trang, sau khi bà thực hiện giao dịch mua 3 triệu cổ phiếu CSI.
(VNF) - Theo quy định, chậm nhất đến ngày 20/4, các hộ kinh doanh có doanh thu năm 2025 dưới 500 triệu đồng phải hoàn tất việc thông báo các tài khoản ngân hàng và ví điện tử phục vụ hoạt động kinh doanh cho cơ quan thuế.
(VNF) - Vinhomes dự kiến trình ĐHĐCĐ thường niên 2026 kế hoạch chia cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ 60% và bằng cổ phiếu tỷ lệ 100%.
(VNF) - Dưới áp lực kép từ thị trường xuất khẩu suy yếu và những “vết nứt” nội tại, nhiều doanh nghiệp ngành gạo đang bước vào giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều năm trở lại đây, khi tăng trưởng chững lại, dòng tiền co hẹp và bài toán tái cấu trúc ngày càng trở nên cấp bách.
(VNF) - Để xây dựng, phát triển trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam đủ sức cạnh tranh với các trung tâm tài chính quốc tế khu vực và toàn cầu, Việt Nam cần phát triển một lực lượng chuyên gia hoạch định tài chính cá nhân chuyên nghiệp theo chuẩn quốc tế.
(VNF) - Sau soát xét, doanh thu hợp nhất năm 2025 của Vietnam Airlines đạt 121.412 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 7.607 tỷ đồng.
(VNF) - Theo chuyên gia, các nhà đầu tư trái phiếu doanh nghiệp tại Việt Nam luôn phải chịu cảnh “bất đối xứng” thông tin, khiến họ dễ gặp rủi ro và từ đó mất niềm tin với thị trường huy động vốn dài hạn này.
(VNF) - Chủ tịch Nguyễn Thị Mai Thanh của REE cho biết nhà đầu tư đang đánh giá cổ phiếu này thấp hơn so với giá trị thực tế. Doanh nghiệp dự kiến sẽ tăng gấp đôi vốn hoá cho tới năm 2030, tạm dừng tăng vốn từ năm 2027 để không ảnh hưởng tới EPS.
(VNF) - Tổng Công ty Khoáng sản TKV – CTCP (Vimico, mã KSV) dự kiến chi khoảng 2.380 tỷ đồng để trả cổ tức năm 2025 với tỷ lệ lên tới 119% bằng tiền mặt, tương đương 11.900 đồng/cổ phiếu.
(VNF) - Các thông tin cơ bản và quan trọng nhất về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh như phương pháp tính, kỳ kê khai, hoá đơn và sổ sách kế toán... đã được Cục Thuế thông tin chi tiết đến người nộp thuế.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một trong những giai đoạn then chốt của tiến trình nâng hạng khi kỳ rà soát tháng 3/2026 của FTSE Russell chính thức diễn ra. Nếu như trước đây, câu hỏi lớn nhất là “có được nâng hạng hay không”, thì hiện tại, mối quan tâm đã chuyển sang việc dòng tiền sẽ chuyển động ra sao.
(VNF) - Năm 2026 được kỳ vọng sẽ là một năm chứng kiến bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển của F88. Nếu giai đoạn trước doanh nghiệp chủ yếu tập trung mở rộng quy mô hoạt động cho vay cầm cố và xây dựng mạng lưới, thì từ năm nay, mục tiêu đã có sự thay đổi: một mặt vẫn duy trì tăng trưởng cao đi kèm với kiểm soát rủi ro chặt chẽ, mặt khác từng bước chuyển mình thành một nền tảng tài chính toàn diện dành cho nhóm khách hàng bình dân.
(VNF) - Chủ tịch Nguyễn Thanh Phượng bày tỏ niềm tin vào nền kinh tế Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh về cơ hội mở rộng kinh doanh cho công ty chứng khoán khi dòng vốn ngoại được khơi thông.
(VNF) - Lực cầu bắt đáy xuất hiện về cuối phiên giúp VN-Index thu hẹp đà giảm. Tuy nhiên, thanh khoản sụt giảm cho thấy dòng tiền vẫn chưa sẵn sàng quay trở lại, khiến nhóm cổ phiếu trụ thiếu động lực để nâng đỡ thị trường.
(VNF) - Ông Nguyễn Quang Thuân – Chủ tịch FiinGroup cho rằng, với nhu cầu vốn dài hạn của nền kinh tế, năm 2026 sẽ là thời điểm thị trường trái phiếu doanh nghiệp rất bùng nổ, nhưng ông cũng cảnh báo nhà đầu tư “sờ vào trái phiếu, phải rất cẩn thận”.
(VNF) - Bộ Tài chính vừa ban hành thông tư hướng dẫn về các chính sách thuế đối với hoạt động chuyển nhượng tài sản số. Theo đó, nhà đầu tư cá nhân giao dịch tài sản số sẽ phải nộp thuế 0,1% trên từng lần chuyển nhượng.
(VNF) - Cơ cấu doanh thu cho thấy khai thác và kinh doanh than vẫn là hoạt động cốt lõi, đóng góp hơn 23.568 tỷ đồng. Bên cạnh đó, các mảng dịch vụ xây lắp và kinh doanh xăng dầu cũng đóng góp đáng kể vào tổng nguồn thu của đơn vị.
(VNF) - Danh sách cổ phiếu giảm mạnh trong tháng 3 ghi nhận sự xuất hiện của nhiều cổ phiếu dầu khí – nhóm tăng mạnh nhất thị trường chứng khoán tháng 2. Cùng với đó là các mã chịu tác động từ bê bối pháp lý như DGC và HVA.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, trong đó đề xuất áp thuế 5% với các nguồn thu nhập đặc thù như biển số xe trúng đấu giá, tên miền “.vn” hay tín chỉ carbon.
(VNF) - Ngày 27/3, Công ty Cổ phần Hạ tầng GELEX chính thức công bố hoàn tất khoản vay hợp vốn trị giá 200 triệu USD do Ngân hàng HSBC thu xếp, với sự tham gia của các ngân hàng quốc tế.
(VNF) - Danh sách cổ phiếu tăng mạnh tháng 3 ghi nhận sự góp mặt của nhóm phòng thủ, khi các mã điện, than thu hút được sự quan tâm đặc biệt của dòng tiền.
(VNF) - Theo đại diện S&P Ratings, nếu Việt Nam tiếp tục dồn áp lực tài trợ đầu tư lên hệ thống ngân hàng, quy mô tài sản của hệ thống có thể tăng lên, nhưng hồ sơ rủi ro sẽ không thể cải thiện. Việc phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết, thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường vốn.
(VNF) - UBND TP. Hà Nội vừa có quyết định giao 9.861m2 đất (đợt 1) tại phường Định Công cho Công ty Cổ phần Tập đoàn Bắc Hà để thực hiện đầu tư xây dựng khu nhà ở xã hội Tây Nam Kim Giang tại ô đất có ký hiệu CT7.
