Thanh toán không tiền mặt: Kéo đàn rong cũng dùng POS
Nguyễn Hoài -
24/08/2018 12:20 (GMT+7)
(VNF) - “Ở Hàng Châu, Trung Quốc, siêu thị không cho trả tiền mặt, kéo đàn rong kiếm tiền ngoài phố cũng cài POS trên ngực”, lãnh đạo Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước nói tại một hội thảo về thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng vào sáng 24/8.
Hạ tầng đã sẵn sàng nhưng thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng vẫn còn trở ngại.
Ngày 24/8, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), LienVietPostBank cùng đối tác truyền thông là Báo Lao động tổ chức hội thảo “Đẩy mạnh thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng”.
Thay đổi từ thói quen
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, đến nay, Ngân hàng Nhà nước và các trung gian thanh toán nội ngành đã hoàn thành một bước căn bản hạ tầng thanh toán. Đó là, gần 18.300 ATM, hơn 289.000 POS, có 76 ngân hàng triển khai Internet banking và 41 ngân hàng đã có Mobile banking. Đáng chú ý, 18 ngân hàng đã triển khai 5 nghìn điểm giao dịch QR code.
“Ngành ngân hàng đã chuẩn bị hạ tầng thanh toán hiện đại như chuyển mạch tài chính, bù trừ điện tử, cổng thanh toán điện tử, chuyển tiền điện tử, hỗ trợ thu chi hộ, ví điện tử tại trung gian thanh toán”, ông Phạm Tiến Dũng, Vụ trưởng Vụ Thanh toán cho biết.
Cũng theo ông Dũng, việc thu tiền điện hiện nay đã có những đột phá, đó là toàn bộ hoá đơn điện đã được thanh toán trên điện thoại di động (mobile). Toàn bộ hoá đơn tiền điện hiện lên mobile khách hàng thì lập tức, ngân hàng trả hộ ngay. Nhiều khách hàng không biết, trả một lần nữa thì phần mềm cũng không cho trả. “Chúng tôi cũng đang phối hợp với ngành thuế, làm sao đó việc thanh toán các sắc thuế cá nhân cũng diễn ra như vậy”, ông Dũng nói.
Tuy nhiên, việc thay đổi thói quen từ thanh toán tiền mặt qua thanh toán điện tử, thanh toán qua ngân hàng hiện gặp phải không ít trở ngại.
Ông Phạm Thanh Du, Phó Vụ trưởng, Vụ Tài chính kế toán (Bảo hiểm xã hội Việt Nam) cho biết, có vô số lý do để các đối tượng nhận lương, chế độ chính sách xã hội chưa từ bỏ thói quen nhận tiền mặt và đó là một trở ngại để hiện thực hoá phương thức thanh toán điện tử qua ngân hàng.
“Có cụ không muốn thanh toán, chi trả qua ngân hàng vì sợ con cháu biết, vì lóng ngóng không biết sử dụng smartphone hay muốn cất một cục tiền trong túi để mua sắm cho thoải mái”, ông Du nói.
Theo ông, việc chi trả bảo hiểm tiền mặt hiện nay có những con số đáng lưu tâm. Tính đến 2017, chỉ 15% tổng số tiền thực hiện chi trả qua ATM, con số này đến tháng 2/2018 là 21%. Tuy nhiên, tỷ lệ đó cũng phân bổ không đồng đều giữa các tỉnh, thành, chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn.
Với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), việc thu tiền điện qua ngân hàng thực sự là cuộc chiến. Khởi điểm 2005, EVN ký thoả thuận hợp tác với 4 ngân hàng thương mại lớn của Nhà nước. Và từ đó đến tận 2017, tập đoàn đã không còn thu ngân viên của điện lực đến nhà khách hàng thu tiền khi mà đã có 27 bản hợp tác với 27 ngân hàng và 10 tổ chức trung gian.
“Để tạo nên con số ấn tượng như vậy, chúng tôi đã trải qua một quá trình nỗ lực không ngừng trong quá trình giảm dần và tiến tới chấm dứt thu tiền tại nhà thay bằng thu trực tuyến”, ông Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng Ban kinh doanh Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nói tại hội thảo.
Gỡ những nút thắt
Bà Trần Thị Hồng Anh, giám đốc Trung tâm Phát triển sản phẩm và Maketing VietinBank nói về những trở ngại mà ngân hàng đối mặt.
“Khi hệ thống đã xây rồi, chúng tôi miễn phí 3 – 6 tháng, thậm chí tặng tiền, ví như hoá đơn 100 nghìn nhưng ngân hàng tặng thêm 20 nghìn để người dân quen với việc đó nhưng chỉ mình ngân hàng đơn thương độc mã thì không thể duy trì mãi”, bà Trần Thị Hồng Anh nói.
Theo bà Hồng Anh, khi triển khai còn vướng một số cơ chế và văn bản pháp lý. Ví dụ, ngân hàng kết hợp thu tiền mặt trong bệnh viện, mỗi bệnh nhân đều có thẻ để thanh toán. Tuy nhiên, theo quy định phát hành thẻ, chỉ quy định mối quan hệ giữa ngân hàng phát hành thẻ và bệnh nhân; không quy định đơn vị trung gian phối hợp là bệnh viện nên khi triển khai ở bệnh viện nào, ngân hàng lại phải có một quầy giao dịch tại đó. “Bệnh viện hoạt động từ 5 giờ sáng, đóng cửa 11 giờ đêm, vậy là quân của VietinBank phải thay nhau 3 ca một ngày. Phải tháo gỡ cái này cho chúng tôi”, bà Hồng Anh thở than.
Ngoài ra, một trở ngại khác cũng được bà này nêu là ngành nước 63 tỉnh thành cả nước chưa hề đồng bộ về dữ liệu, hạ tầng kết nối thanh toán với ngân hàng. Mỗi tỉnh thành có một hệ thống riêng, chưa kể, nhiều công ty nước ở mỗi tỉnh, thành lại còn một hệ thống riêng nữa nên việc kết nối với ngân hàng vô cùng khó khăn, dẫn tới mã số thanh toán trong một địa phương đã không thống nhất.
Ông Bùi Quốc Dũng (EVN) bổ sung thêm: tại khu vực nông thôn, việc thanh toán qua ngân hàng không có điểm, quầy. Các ngân hàng chủ yếu ở mặt đường lớn, tập trung ngoài đường, khu vực phát triển, nên khó khăn trong việc chuyển đổi hình thức thanh toán. Chưa kể, ngân hàng chỉ làm việc trong giờ hành chính, ngoài giờ muốn đóng tiền cũng khó.
Bên cạnh đó, mặc dù Chính phủ đã có đề án thanh toán không dùng tiền mặt, trong đó có yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích thanh toán điện tử trong lĩnh vực điện, nước, internet nhưng đến nay vẫn chưa ban hành cơ chế chính thức.
Ông Phạm Tiến Dũng kể, nhiều lần qua Hàng Châu (Trung Quốc) thấy bất ngờ với phương thức thanh toán tại đây. Ông đã không mua được bất cứ thứ gì bằng tiền mặt, đành phải nhờ bạn có ví điện từ Alipay mua được vài món đồ. “Không ít siêu thị không cho trả tiền mặt và Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc nói là 3 năm để họ làm được việc đó. Ngay cả những người kéo đàn rong kiếm tiền ngoài phố cũng cài thẻ POS lên ngực. Cho bao nhiêu tiền thì chìa điện thoại ra ấn và thế là xong”, ông Dũng nói.
Thậm chí, tất cả những cửa hàng nhỏ đều có POS, những cửa hàng phở trước đây bán 200 bát nhưng khai thuế 100 bát thì khi triển khai phương thức thanh toán mới, nhà nước lờ đi 100 bát kia không truy thu để tạo thói quen thanh toán không tiền mặt cho người dân.
Napas là trung tâm chuyển mạch quốc gia, cung ứng hạ tầng thanh toán điện tử cho các ngân hàng, trung gian thanh toán và các đơn vị hành chính công để người dân có thể dễ dàng và nhanh chóng thực hiện thanh toán.
Ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng giám đốc Napas cho biết, đối với dịch vụ công thanh toán phí điện tử, Napas đã phối hợp với một số bộ ngành triển khai bước đầu đạt những tín hiệu lạc quan, đơn cử Dịch vụ thu phí đăng ký kinh doanh & cung cấp thông tin với Cục Quản lý Đăng ký kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư).
Cùng với đó, triển khai Cổng dịch vụ công (Keypay) cho Cục thương mại điện tử và công nghệ thông tin (Bộ Công thương), Tổng cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Giao thông vận tải), Cục An toàn thực phẩm, Cục Quản lý môi trường Y tế (Bộ Y tế), Cục quản lý quốc gia giao dịch đảm bảo (Bộ Tư Pháp), Sở giao thông vận tải Hà Nội…
Ngoài ra, Napas cũng phối hợp với Công ty TNHH Một Thành viên khai thác điểm đỗ xe Hà Nội và công ty CIS kết nối Cổng Thông tin nội địa và quốc tế cho dịch vụ đỗ xe tự động (iParking), cho phép thanh toán phí đỗ xe theo giờ và theo tháng từ cuối 2017, được mở rộng trên địa bàn 9 quận nội thành Hà Nội với 151 điểm trông giữ xe từ ngày 1/1/2018.
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết thanh toán số từ một lựa chọn mới mẻ, đến nay đã trở thành một nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế và xã hội, tiến tới mục tiêu xây dựng hệ sinh thái tài chính toàn diện, hiện đại, an toàn, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
(VNF) - Giá USD tại các ngân hàng hôm nay đồng loạt đi lên. Giá USD tự do cũng đảo chiều tăng mạnh sau phiên lao dốc. Giá USD thế giới duy trì đà tăng.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Phương Đông (HOSE: OCB) vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ tối đa thêm gần 3.995 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu. Sau khi hoàn tất phương án, vốn điều lệ của ngân hàng sẽ tăng từ 26.631 tỷ đồng lên hơn 30.625 tỷ đồng.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng quay đầu giảm nhanh sau khi Ngân hàng Nhà nước triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ. Lãi suất cho vay qua đêm từ 11% hạ xuống 6,6% sau 1 phiên.
(VNF) - Các tài khoản có dấu hiệu giao dịch bất thường như nhận tiền từ nhiều nguồn, chuyển tiền với tần suất cao hoặc liên quan đến tài khoản cảnh báo có thể bị ngân hàng đưa vào diện giám sát, xác minh để phòng ngừa gian lận và lừa đảo.
(VNF) - Ngày 28/5/2026, tại lễ trao giải thưởng Sao Khuê 2026 do Hiệp hội phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) tổ chức, “Hành trình vay mua nhà trên kênh số” của VietinBank đã được vinh danh Giải thưởng Sao Khuê 2026 trong lĩnh vực công nghệ tài chính (Fintech) và lần đầu được ghi danh trên bản đồ Giải pháp công nghệ số Việt Nam 2026. Đây không chỉ là sự ghi nhận cho một sản phẩm công nghệ, mà còn là minh chứng cho nỗ lực đổi mới sáng tạo và định hướng khách hàng là trung tâm trong hành trình xây dựng hệ sinh thái tài chính số hiện đại.
(VNF) - Vào ngày 30/05/2026, BIZ MBBank tiếp tục khẳng định vị thế ngân hàng số hàng đầu dành cho doanh nghiệp khi được vinh danh tại Lễ Biểu dương Thành tựu Tác động vì Việt Nam Số (Viet Nam I4 Impact Awards). Giải pháp Mở tài khoản doanh nghiệp “Toàn trình số - Tự động hoàn thiện hồ sơ doanh nghiệp” được trao danh hiệu Dịch vụ số xuất sắc, ghi nhận những nỗ lực đổi mới sáng tạo nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng của BIZ MBBank. Chương trình được tổ chức tại Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội và truyền hình trực tiếp trên kênh VTV2.
(VNF) - Giá USD tự do hôm nay giảm mạnh, tới hơn 100 đồng. Tính từ mức đỉnh, giá USD tự do đã hạ gần 1.700 đồng. Trong khi đó, giá USD tại ngân hàng nhích tăng.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm phiên 1/6 tăng lên 11%. Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước chào thầu 46.000 tỷ đồng nhằm hỗ trợ thanh khoản và ổn định mặt bằng lãi suất.
(VNF) - Theo các chuyên gia Yuanta, việc lãi suất giảm không đáng kể sau khi NHNN tăng khối lượng OMO lưu hành lên trên 330 nghìn tỷ đồng cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn và nhu cầu phòng thủ thanh khoản của các ngân hàng vẫn ở mức cao.
(VNF) - SeABank hiện là một trong số ít ngân hàng chưa có nhà đầu tư chiến lược là khối ngoại. Việc ngân hàng này nới room ngoại lên mức 30% làm dấy lên kỳ vọng về một thương vụ trong tương lai gần.
(VNF) - BIDV đã triển khai lại tính năng chuyển tiền nhanh từ 500 triệu đồng, hệ thống sẽ tự động chia thành nhiều giao dịch có giá trị tối đa 499.999.999 đồng/giao dịch và thông báo đầy đủ trước khi thực hiện.
(VNF) - Chứng khoán Mirae Asset nhận định, 25 ngân hàng trong danh sách được mở rộng dư địa tín dụng tại hai phân khúc bất động sản ưu tiên, hỗ trợ tăng trưởng cho vay và thu nhập lãi thuần (NII) trong năm 2026.
(VNF) - Sacombank vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận đổi tên thương mại từ “Sài Gòn Thương Tín” thành “Sài Gòn Tài Lộc” theo Quyết định số 36/QĐ-QLGS4 ngày 1/6/2026.
(VNF) - Từ ngày 1/7, các chi nhánh ngân hàng thương mại sẽ bị thu hồi giấy phép nếu hoạt động thua lỗ 3 năm liền, trừ trường hợp ở khu vực nông thôn hoặc mới thành lập.
(VNF) - Hội nghị AWS Summit Singapore 2026 diễn ra vào ngày 6 tháng 5 năm 2026 tại Sands Expo and Convention Centre đã ghi nhận sự xuất hiện của hàng nghìn chuyên gia công nghệ, nhà lãnh đạo doanh nghiệp và các diễn giả hàng đầu trong lĩnh vực AI và điện toán đám mây. Trong khuôn khổ hội nghị, CEO Techcombank Jens Lottner đã chia sẻ thẳng thắn những thách thức nhiều doanh nghiệp đang phải đối mặt cũng như chiến lược tạo lợi thế cạnh tranh khó sao chép của ngân hàng trong kỷ nguyên AI tăng trưởng.
(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng đến hết tháng 1 lập kỷ lục, vượt 10,3 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, tỷ lệ tiền mặt lưu thông tới cuối tháng 1 lên mức cao nhất trong 3 năm.
(VNF) - Ngân hàng Sacombank thông báo thu giữ tài sản bảo đảm là 507 lô đất tại dự án Viva City tại Đồng Nai của Công ty CP đầu tư LDG để xử lý nợ xấu.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đồng loạt tái cơ cấu đội ngũ lãnh đạo cấp cao nhằm chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn về chuyển đổi số và chuẩn bị cho chiến lược tăng trưởng dài hạn.
(VNF) - Mặc dù nới điều kiện với nhà ở xã hội và khu công nghiệp song NHNN vẫn yêu cầu các ngân hàng vẫn phải kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản, không vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của ngân hàng.
(VNF) - NHNN cam kết công bố số liệu mua ngoại tệ ròng dương (bao gồm giao dịch giao ngay và kỳ hạn) hàng năm, độ trễ 03 tháng cùng số liệu dự trữ ngoại hối và vị thế kỳ hạn từ năm 2027.
(VNF) - Dự thảo nghị định mới đề xuất sửa đổi nhiều quy định mang tính "cởi trói" cho vàng trang sức, mỹ nghệ, trong đó có việc xóa bỏ toàn bộ giấy phép con cho vàng trang sức từ 1/7/2026.
(VNF) - Bằng cách bắt tay với các nền tảng quản lý bán hàng, nhiều ngân hàng số đang đẩy mạnh cho vay hộ kinh doanh trên nền tảng số nhờ lợi thế từ hệ sinh thái dữ liệu lớn.
(VNF) - NHNN nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của Đảng, Chính phủ là khuyến khích chuyển đổi nguồn lực vàng trong dân cho phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, hạn chế tâm lý găm giữ vàng, chống vàng hóa nền kinh tế, đầu cơ vàng, không sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán.
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết thanh toán số từ một lựa chọn mới mẻ, đến nay đã trở thành một nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế và xã hội, tiến tới mục tiêu xây dựng hệ sinh thái tài chính toàn diện, hiện đại, an toàn, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.