Bỏ độc quyền vàng miếng SJC: 'Bàn tay' nào để kiềm chế sự hỗn loạn?
Minh Anh -
01/04/2024 10:40 (GMT+7)
(VNF) - Giới chuyên gia đều đồng tình với đề xuất bỏ độc quyền vàng miếng SJC. Nhiều giải pháp cũng được đưa ra nhằm bình ổn thị trường vàng trong nước, giảm chênh lệch với giá thế giới.
Bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng
Tổng cục Thống kê cho hay, bình quân quý I/2024, chỉ số giá vàng tăng 18,23%.
Bà Nguyễn Thu Oanh, Vụ trưởng Vụ Thống kê giá - Tổng cục Thống kê - nhận định, giá vàng trong nước tăng theo đà đi lên của giá vàng thế giới.
Hơn nữa, lãi suất tiết kiệm ngân hàng thấp, thị trường bất động sản rủi ro, trái phiếu doanh nghiệp còn nhiều hoài nghi. Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều người chọn đầu tư vàng, khiến giá vàng trong nước tăng cao.
Theo giới phân tích, giá vàng tăng liên tục sẽ gây hệ lụy đến nền kinh tế. Bởi khi một nguồn tiền lớn được đổ ra thị trường vàng khiến nền kinh tế khan hiếm tiền vào đầu tư, sản xuất.
Đã có nhiều giải pháp được các chuyên gia đưa ra nhằm bình ổn thị trường vàng trong nước, giảm chênh lệch với giá thế giới.
Tại cuộc họp Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ mới đây, các chuyên gia đề xuất bỏ quy định Nhà nước độc quyền vàng miếng SJC; thực hiện cấp phép sản xuất vàng miếng cho một số doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện.
Nói về đề xuất trên, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV kiêm Giám đốc Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV, cho biết ưu điểm rõ ràng là tạo ra tính cạnh tranh công bằng hơn giữa thương hiệu SJC và các thương hiệu khác. Thương hiệu SJC không khác nhiều các thương hiệu vàng khác nhưng lại có chênh lệch giá đến hơn chục triệu đồng trong thời gian qua; tạo ra giá trị ảo cho bản thân vàng SJC.
Hơn nữa, việc này góp phần tăng nguồn cung thông qua việc NHNN đề xuất xem xét cho một số doanh nghiệp đáp ứng đủ tiêu chí điều kiện để có thể cùng nhập khẩu vàng miếng về. Nó sẽ giảm bớt sự khan hiếm nguồn cung, dẫn đến quan hệ cung cầu được cân đối hơn, góp phần giảm đáng kể mức chênh lệch giữa giá vàng thương hiệu SJC và giá vàng quốc tế.
TS Cấn Văn Lực cũng cho rằng câu chuyện sửa đổi Nghị định 24 và bỏ cơ chế độc quyền vàng, bỏ độc quyền vàng miếng SJC là nhằm để thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng SJC với các vàng miếng thương hiệu khác của Việt Nam cũng như giữa giá vàng SJC so với giá quốc tế.
Còn ông Đinh Nho Bảng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, cho rằng, việc bỏ độc quyền vàng miếng cũng góp phần rạch ròi câu chuyện quản lý nhà nước và hoạt động kinh doanh.
Chuyên gia vàng Nguyễn Thế Hùng phân tích, thị trường vàng thế giới vẫn đang chu kỳ tăng giá. Nếu không xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng thì khó ổn định thị trường. Theo ông Hùng, chưa cần cho nhập khẩu, chỉ cần xóa bỏ độc quyền, giá vàng sẽ lập tức giảm ngay vài triệu đồng mỗi lượng.
Trong khi đó, ông Huỳnh Trung Khánh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, nhìn nhận, nếu bỏ độc quyền vàng miếng SJC ngay lập tức sẽ có những tác động nhất định tới thị trường vàng Việt Nam. Giá vàng có thể giảm ngay vài triệu đồng mỗi lượng. Tuy nhiên, nếu chỉ bỏ độc quyền vàng miếng mà không bỏ độc quyền nhập khẩu vàng, chênh lệch giá vàng Việt Nam và giá vàng thế giới vẫn ở mức cao.
Ông Khánh thông tin, Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam đã kiến nghị, trước mắt cho phép 3 doanh nghiệp (PNJ, SJC, DOJI) được nhập 1,5 tấn vàng/năm (mỗi doanh nghiệp nhập 500 kg vàng/năm). Doanh nghiệp cũng chỉ xin nhập trong phạm vi có kiểm soát.
NHNN cho biết, cùng với đề xuất bỏ độc quyền vàng miếng, NHNN sẽ thực hiện cấp hạn mức sản xuất vàng miếng trong từng thời kỳ phù hợp với mục tiêu chính sách tiền tệ và sự ổn định kinh tế vĩ mô.
Cùng với đó, NHNN cho rằng, hoạt động liên quan đến vàng trang sức mỹ nghệ nên coi là hoạt động kinh doanh thông thường và giao cho một bộ ngành khác để thống nhất quản lý từ khâu nhập khẩu, sản xuất (bao gồm cả nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ) đến khâu lưu thông trên thị trường.
Giải pháp cho thị trường vàng
Giải pháp được nhiều chuyên gia nêu ra nhất là cho phép nhập khẩu vàng để tăng nguồn cung; bỏ độc quyền thương hiệu vàng miếng quốc gia SJC.
TS. Cấn Văn Lực cho rằng cần cho phép tăng lượng cung của vàng, phù hợp với nhu cầu của người dân, bằng cách cho phép một số doanh nghiệp đủ tiêu chí đáp ứng điều kiện nhập khẩu vàng.
Theo ông Lực, khi tăng cung sẽ cân bằng hơn quan hệ giữa cung - cầu; giúp giá vàng giảm xuống, giá sẽ được điều tiết, sát hơn so với giá thế giới. Từ đó, hiện tượng nhập lậu vàng giảm bớt, góp phần thu hút lượng ngoại tệ trong dân, doanh nghiệp. Thậm chí, có thể tăng dự trữ ngoại hối thông qua cách làm đó.
Bên cạnh đề xuất cho phép nhập khẩu vàng là giải pháp giảm sức cầu vàng vật chất, trong đó có phương thức giao dịch vàng qua tài khoản.
Mới đây, NHNN Chi nhánh TP.HCM kiến nghị NHNN xem xét, nghiên cứu xây dựng cơ chế chính sách và quy định hạn chế việc rủi ro thanh toán mua vàng miếng bằng tiền mặt, nhằm phòng ngừa các rủi ro, nguy cơ phát sinh trong hoạt động kinh doanh vàng miếng của các đơn vị, bảo đảm tuân thủ quy định về phòng chống rửa tiền.
Một giải pháp được nhiều chuyên gia đưa ra đó là thành lập sàn giao dịch vàng như công cụ điều hòa cung - cầu vàng. Giải pháp này đã được nhiều quốc gia trên thế giới sử dụng.
Theo chuyên gia tài chính TS. Nguyễn Trí Hiếu, khi có sàn giao dịch vàng thì mọi thứ sẽ công bằng và rõ ràng hơn. Việc đầu cơ vàng cũng sẽ hạn chế vì các hành vi đầu cơ, làm giá sẽ dễ dàng bị phát hiện và truy tố trước pháp luật.
Các chuyên gia đề xuất sàn giao dịch vàng có thể phát triển theo từng giai đoạn. Ban đầu là vàng vật chất, sau đó đến vàng tài khoản. Những giao dịch lớn về vàng phải thực hiện ở trên sàn.
TS. Đinh Tuấn Minh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giải pháp thị trường cho các vấn đề kinh tế - xã hội, cho rằng, việc sửa đổi Nghị định 24 chỉ là giải pháp ngắn hạn cho thị trường vàng, cần có giải pháp dài hơi hơn. Theo đó, cần hướng đến việc tạo ra thị trường giao dịch vàng như một sàn giao dịch hàng hóa.
Ông Minh phân tích, khi có sàn giao dịch, mọi người có thể dễ dàng mua bán trao đổi. Ở đó, người dân sẽ tham gia giao dịch mua bán tín chỉ vàng do Nhà nước phát hành, việc này không ảnh hưởng đến số lượng vàng vật chất nên không tác động đến ngoại hối, tỷ giá. Thị trường giao dịch vàng bình thường như giao dịch mua bán xăng dầu…
Ông Huỳnh Trung Khánh nhìn nhận, khi có chứng chỉ chứng nhận vàng, thị trường sẽ bớt lệ thuộc vào vàng vật chất, người dân hay nhà đầu tư có nơi để gửi vàng vào sử dụng mua bán, giao dịch. Trong khi đó, có thể đưa được số vàng tích trữ của người dân vào nền kinh tế, để lưu thông.
Theo ông Khánh, nếu sàn giao dịch vàng được hình thành, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính hay Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ kiểm soát được việc mua bán vàng; thậm chí còn cân đối được cung - cầu trong nước, khi cầu quá lớn, cung không đủ mới cần nhập khẩu về. Sàn giao dịch vàng, chứng chỉ chứng nhận vàng sẽ đưa vàng vào nền kinh tế. Còn hiện nay, vàng vẫn 'nằm chết' một chỗ với số lượng lên đến vài trăm tấn.
Còn theo GS-TS Trần Ngọc Thơ (Đại học Kinh tế TP.HCM), trong khi chờ đợi một chiến lược căn cơ dài hạn cho thị trường vàng, trước mắt, chúng ta cần đánh giá chính xác giá trị gia tăng của ngành chế tạo vàng trang sức, ưu tiên nhập vàng nguyên liệu để phục vụ công nghiệp chế tác vàng, như theo nguyên tắc 20-80.
Theo đó, cứ 100 tấn vàng nhập khẩu thì 20 tấn sẽ sử dụng để chế tạo vàng trang sức xuất khẩu. Nếu giá trị gia tăng của vàng xuất khẩu là 4 lần sẽ bù đắp lượng ngoại tệ nhập 80 tấn cho thị trường nội địa, hay ít ra cũng tạo thêm nhiều việc làm, tăng thu ngân sách.
Phương án này sẽ giúp giảm bớt phần nào chênh lệch giá vàng nhưng không tác động đáng kể đến tỉ giá và dự trữ ngoại hối quốc gia.
(VNF) - Ông Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, được chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy cơ quan Ban Tuyên giáo Trung ương nhiệm kỳ 2025-2030.
(VNF) - Các dự án thành phần cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng do thành phố Cần Thơ quản lý mới đạt khoảng 60% sản lượng, trong khi giải ngân năm 2026 mới đạt khoảng 23%. Chính phủ yêu cầu các địa phương khẩn trương tháo gỡ điểm nghẽn về vật liệu, đẩy nhanh tiến độ thi công.
(VNF) - Với các chỉ số kinh tế 8 tháng vừa qua, chuyên gia kinh tế cho rằng mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10% trong năm 2026 vẫn có cơ hội đạt được. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là tạo nền tảng để duy trì tăng trưởng hai con số trong cả giai đoạn 2026-2030.
(VNF) - Lạm phát đang tiến sát giới hạn mục tiêu khi CPI 8 tháng tăng 4,45%, chỉ còn cách mức 4,5% được Quốc hội cho phép 0,05 điểm phần trăm. Các chuyên gia cảnh báo, nếu giá năng lượng tăng mạnh, tỷ giá chịu áp lực, nguồn cung bất lợi và các dịch vụ công đồng loạt điều chỉnh, lạm phát năm 2026 có thể vượt 5%.
(VNF) - Làm việc với Ban Chính sách và chiến lược Trung ương cùng các cơ quan liên quan về Đề án xây dựng Quy định mới về đảng viên làm kinh tế tư nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu không tạo ra đặc quyền kinh doanh.
(VNF) - Với quy hoạch chung đến năm 2050, Quy Nhơn được định hướng trở thành trung tâm khoa học, đổi mới sáng tạo và AI có tầm khu vực, quốc tế, trong khi Pleiku được xác định là cực tăng trưởng phía Tây và đầu mối liên kết biển - cao nguyên - cửa khẩu của tỉnh Gia Lai.
(VNF) - Ông Đặng Phan Tường, cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia (EVNNPT), vừa bị Bộ Công an khởi tố bị can trong vụ án xảy ra tại EVNNPT, Công ty CP Tập đoàn PC1 và các đơn vị liên quan.
(VNF) - Chiều 11/9, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với Bộ Xây dựng, Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan về việc rà soát các quy định về khoảng cách an toàn giữa các xe khi tham gia giao thông trên đường cao tốc.
(VNF) - Ủy ban Kiểm tra Trung ương xác định vi phạm của Phó Chủ tịch tỉnh Phú Thọ Nguyễn Huy Ngọc gây hậu quả rất nghiêm trọng, đến mức phải thi hành kỷ luật.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu khắc phục tình trạng mua bán lòng vòng giữa các thương nhân xăng dầu làm tăng chi phí và khó xác định trách nhiệm khi xảy ra thiếu hụt nguồn cung.
(VNF) - Hơn 7.200m2 đất tại khu đô thị mới Cầu Giấy sẽ được VietinBank Đông Anh bán đấu giá, với giá khởi điểm gần 540 tỷ đồng (tương đương khoảng 75 triệu đồng/m2).
(VNF) - Tên tuổi, hình ảnh và uy tín của nhiều doanh nhân, chuyên gia kinh tế đang bị giả mạo để dựng tài khoản giả trên Threads, tạo niềm tin và tác động đến quyết định của người dùng, nhà đầu tư.
(VNF) - Nhân sự kiện Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 và làm việc song phương tại Ấn Độ, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Tôn Sinh Thành, nguyên Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Bhutan và Nepal nhiệm kỳ 2014 - 2018 về những lợi thế và xu hướng hợp tác phát triển của Việt Nam với các đối tác lớn này.
(VNF) - Việt Nam và Pháp sẽ thúc đẩy mô hình hợp tác liên kết chuỗi giá trị theo hướng: Công nghệ Pháp - Sản xuất Việt Nam - Cung ứng khu vực và toàn cầu để đưa các sản phẩm thế mạnh của hai nước như công nghiệp chế biến, chế tạo và nông sản thực phẩm tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
(VNF) - Chiều 10/9 (giờ địa phương), tại Điện Élysée, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa Việt Nam và Pháp, trải rộng từ an ninh, y tế, hàng không vũ trụ, khoa học công nghệ, khoáng sản thiết yếu..., thể hiện sinh động tầm vóc hợp tác toàn diện của hai nước.
(VNF) - Ông Nguyễn Huy Ngọc (Giáo sư ngành y học, Phó chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ) và bác sĩ Lê Đình Thanh Sơn (Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ) bị cáo buộc liên quan vụ án tại Công ty Đầu tư y tế Việt Mỹ.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chứng kiến lễ trao 14 văn kiện hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga trên nhiều lĩnh vực, trải rộng từ đầu tư, dầu khí, công nghệ, khoa học - giáo dục và nghiên cứu tài nguyên...
(VNF) - Trong Tuyên bố chung về việc củng cố hơn nữa Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-Nga trong giai đoạn mới, hai bên coi hợp tác trong lĩnh vực nhiên liệu - năng lượng là đột phá chiến lược của quan hệ hai nước, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng cho cả hai nước.
(VNF) - TS. Cấn Văn Lực dự báo, GDP quý III/2026 có thể tăng 9,5 - 10%, trên nền mức tăng 8,18% trong 6 tháng đầu năm. Mục tiêu tăng trưởng 9% cả năm 2026 là hoàn toàn khả thi.
(VNF) - Trở thành quốc gia đối tác của khối BRICS, nâng cấp quan hệ với các quốc gia và chuẩn bị đăng cai APEC 2027, Việt Nam mở thêm không gian để đa dạng hóa đối tác, thu hút nguồn lực và nâng cao vai trò trong cấu trúc kinh tế đa cực.
(VNF) - Hơn một nửa số tiền người lao động bỏ ra vẫn nằm ở khâu tuyển dụng, môi giới và có tới 53,9% người được khảo sát phải vay tiền để trang trải chi phí trước khi xuất cảnh.
(VNF) - Thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã cải thiện rõ trong tháng 8 sau giai đoạn căng thẳng nhưng chưa chắc thể nhanh chóng chuyển thành một mặt bằng lãi suất cho vay thấp trên diện rộng.
(VNF) - Tăng trưởng cao và bền vững không thể chỉ dựa vào những động lực bên ngoài mà cần được xây dựng từ năng suất lao động và sức mạnh của khu vực doanh nghiệp trong nước. TS Phạm Anh Tuấn, Phó viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cho rằng Việt Nam cần những chính sách vi mô đột phá để giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn, đất đai, công nghệ và giảm chi phí tuân thủ.
(VNF) - Ông Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, được chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy cơ quan Ban Tuyên giáo Trung ương nhiệm kỳ 2025-2030.
(VNF) - Việc TP.Đà Nẵng chính thức giao đất trở lại cho dự án Khu đô thị Thương mại dịch vụ Bắc Hội An được kỳ vọng sẽ giải phóng nguồn lực đất đai bị đóng băng và tạo xung lực mới cho thị trường.