Trong định giá cổ phiếu, chỉ số P/E (chỉ số giá trên lợi nhuận mỗi cổ phiếu) là một trong những thước đo rất quan trọng thường được đông đảo nhà đầu tư sử dụng. Mức P/E xuống thấp so với mặt bằng quá khứ là một trong những chỉ báo cho thấy cổ phiếu đang bị định giá rẻ hơn "giá trị thật".
Tuy nhiên, trong bối cảnh suy thoái kinh tế do Covid-19 như hiện nay, việc sử dụng P/E làm thước đo giá trị cổ phiếu phải rất thận trọng, bởi suy thoái kinh tế tác động trực tiếp không chỉ vào thị giá (biến số P) mà còn tác động trực tiếp vào lợi nhuận (biến số E).
Biến số P thường thay đổi ngay lập tức trên thị trường chứng khoán, khiến chỉ số P/E tại một thời điểm có thể bị thấp giả tạo, do biến số E thường phải đợi cập nhật theo chu kỳ hàng quý.
Chẳng hạn, một doanh nghiệp lớn có P/E hiện chỉ ở mức 4 lần, thấp chưa từng có, dễ khiến nhà đầu tư lao vào "bắt đáy". Tuy nhiên do suy thoái kinh tế, rất có thể cuối năm, lợi nhuận bị giảm chỉ còn một nửa, đồng nghĩa P/E tăng lên mức 8 lần - đây lại là mức cao so với quá khứ.
Để tránh bẫy P/E, nhà đầu tư phải tự dự đoán về sự thay đổi lợi nhuận của doanh nghiệp trong tương lai. Tuy nhiên, điều này không hề đơn giản.
Chẳng hạn như ngành ngân hàng, suy thoái kinh tế chắc chắn ảnh hưởng đến triển vọng lợi nhuận nhưng ảnh hưởng đến đâu thì ngay cả ban lãnh đạo ngân hàng cũng chưa thể ước tính được. Điều này là bình thường.
Tuy vậy, ngay cả khi đã đo đếm được ảnh hưởng, đo đếm được quy mô nợ xấu phát sinh do Covid-19 thì đại đa số nhà đầu tư cũng không thể dự đoán được rằng lượng nợ xấu phát sinh này sẽ được hạch toán thế nào và trong bao nhiêu năm.
Ở chu kỳ nợ xấu trước (mà đến nay một vài ngân hàng vẫn còn đang phải vật lộn), một số ngân hàng chọn cách "đau một lần rồi thôi", một số khác lại trải đều ra các năm để xử lý dần. Tác động đến lợi nhuận theo đó rất khó lường. Ví dụ năm 2020, ngân hàng chưa xử lý nhiều nợ xấu, lợi nhuận vẫn cao, P/E vẫn được cho là thấp nhưng sang năm 2021, 2022, ngân hàng lại tập trung xử lý nợ xấu làm lợi nhuận giảm, khiến P/E tăng cao dù thị giá giữ nguyên.
Điều đó có nghĩa rằng ngay cả khi hết dịch, việc căn cứ vào chỉ số P/E để mua, bán cổ phiếu vẫn là bài toán phải được nhà đầu tư trung dài hạn tìm lời giải một cách kỹ lưỡng.
Nhưng những tác động trực tiếp mới chỉ là một phần câu chuyện. Một điểm lưu ý khác của đợt dịch lần này là có thể thay đổi cả thói quen tiêu dùng. "Khi Covid-19 qua đi, người ta sẽ tự đặt câu hỏi ‘có nhất thiết phải dùng lại không’, đó mới là điều nguy hiểm", một vị lãnh đạo doanh nghiệp chia sẻ.
Dễ hình dung nhất là ở ngành bán lẻ. Trong báo cáo nhận định công bố gần đây, Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho rằng ngành bán lẻ sẽ bị ảnh hưởng mạnh bởi dịch bệnh, theo đó, người dân sẽ hạn chế mua sắm trực tiếp và chuyển qua mua sắm online.
Ngoài ra, theo MBS, trong các loại hình bán lẻ, kênh siêu thị và chợ dự kiến bị ảnh hưởng mạnh nhất. Tuy nhiên, so sánh giữa 2 hình thức này, người tiêu dùng cho rằng họ sẽ hạn chế đi siêu thị hơn so với chợ do siêu thị là môi trường khép kín và máy lạnh nên dễ lây lan virus. Loại hình mua sắm online sẽ được hưởng lợi nhất, tiếp đến là các cửa hàng tiện lợi quy mô nhỏ.
"Chúng tôi nhận định tình hình dịch bệnh không chỉ ảnh hưởng ngắn hạn đến thói quen mua sắm tại các chuỗi siêu thị mà còn ảnh hưởng dài hạn khi mà sự kiện này sẽ thúc đẩy quá trình chuyển dịch mua sắm từ offline sang online của người dân nhanh hơn", chuyên gia của MBS nhấn mạnh.
Như vậy, các doanh nghiệp sở hữu chuỗi bán lẻ offline lớn chắc chắn chịu tác động không chỉ trong ngắn hạn mà cả trong dài hạn.
Tuy nhiên như thế vẫn chưa đủ. Kể cả khi nhà đầu tư có thể dự đoán được những thay đổi trong lợi nhuận tương lai thì vẫn còn một bẫy P/E khác: mức P/E trong quá khứ có thể trở nên kém tin cậy bởi thị trường có xu hướng tái định giá cổ phiếu trong suy thoái kinh tế để chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới.
Đó là còn chưa kể đến việc rất nhiều cổ phiếu lớn tại Việt Nam lên sàn sau cuộc khủng hoảng 2008 - 2009 nên cũng không có dữ liệu P/E thời điểm đó để so sánh với thời điểm bây giờ.
Tags:
(VNF) - Sự gia tăng đồng loạt của các khoản chi đã vượt quá mức doanh thu mà Petrolimex kiếm được trong quý I. Kết quả, doanh nghiệp xăng dầu này lỗ thuần 493 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh. Lỗ sau thuế ghi nhận 662 tỷ đồng.
(VNF) - Tether - công ty phát hành stablecoin USDT mới đây đã công bố thông tin tài chính quý I/2026, ghi nhận mức lợi nhuận tỷ đô.
(VNF) - Thống kê trên VN-Index cho thấy, xác suất tăng điểm trong tháng Năm duy trì trên 50%, đặc biệt khi mức tăng trong tháng Tư vượt ngưỡng 5%.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp quyết định "nói không" với cổ tức trong kỳ ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, bao gồm cả những đơn vị từng có chính sách cổ tức rất tốt cho cổ đông.
(VNF) - Sự rút lui của dòng tiền đã kéo theo làn sóng điều chỉnh tại nhóm năng lượng, khiến các mã PC1, REE, GEG, PVC rơi vào danh sách cổ phiếu giảm mạnh.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian gần đây xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý: nhiều cổ phiếu có thị giá rất thấp, thậm chí chỉ vài trăm đến vài nghìn đồng - tương đương một ly trà đá - nhưng lại chi trả cổ tức tiền mặt cao gấp nhiều lần giá đang giao dịch.
(VNF) - Rất nhiều người nghĩ rằng các quyết định tài chính lớn trong Big Tech Mỹ được đưa ra trong những phòng họp sang trọng, bởi những vị lãnh đạo với tầm nhìn thiên tài. Thực tế thì khác hẳn.
(VNF) - Sự phát triển nhanh của tiền mã hóa thúc đẩy nhiều quốc gia chuyển từ quan sát sang hành động, xây dựng pháp lý và tăng cường giám sát dòng tiền trên blockchain
(VNF) - Không chỉ cổ đông, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tại mùa ĐHĐCĐ 2026 cũng thẳng thắn bày tỏ sự trăn trở khi giá cổ phiếu chưa phản ánh tương xứng kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp.
(VNF) - Mùa công bố báo cáo tài chính quý 1/2026 khép lại với nhiều điểm sáng đáng chú ý, khi lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, số lượng doanh nghiệp đạt mức lợi nhuận trên 10.000 tỷ đồng đã tăng đáng kể.
(VNF) - Công ty cổ phần Máy tính Vĩnh Xuân là một trong số 108 doanh nghiệp nằm trong kế hoạch kiểm tra chuyên ngành năm 2026 của Cục Thuế.
(VNF) - Danh sách cổ phiếu tăng mạnh tháng 4 chứng kiến pha bứt tốc của bộ ba VIC – VHM – VRE, cùng màn hồi sinh ấn tượng của NVL.
(VNF) - Các chuyên gia đều chung nhận định, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) tại Việt Nam đang tồn tại những khoảng trống rất lớn về cấu trúc thị trường, cần phải có chính sách đủ hấp dẫn để nâng cao xếp hạng tín nhiệm, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài.
(VNF) - Tổng CTCP Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý I/2026, với lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng – mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp đi vào hoạt động, đồng thời vượt gấp nhiều lần kế hoạch năm.
(VNF) - Với tỷ lệ sở hữu hơn 51% tại Dược Hậu Giang, Taisho Pharmaceutical không chỉ nắm quyền chi phối hoạt động doanh nghiệp mà còn đều đặn thu về hàng trăm tỷ đồng cổ tức mỗi năm, biến khoản đầu tư này thành một trong những "mỏ tiền mặt" ổn định nhất trong chiến lược mở rộng tại Đông Nam Á.
(VNF) - Thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh sôi động khi nhiều doanh nghiệp tăng tốc hoàn thiện hồ sơ, nâng vốn và tái cấu trúc để tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa.
(VNF) - Ngay từ những tháng đầu năm 2026, hàng loạt thương vụ thâu tóm, chuyển nhượng các doanh nghiệp, thương hiệu lớn đã được hoàn tất, tiếp tục khuấy động thị trường M&A trong nước.
(VNF) - Tập đoàn Tài chính Shinhan ghi nhận kết quả kinh doanh quý 1/2026 tích cực, với lợi nhuận ròng vượt kỳ vọng nhờ đà tăng trưởng mạnh của thu nhập ngoài lãi.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ Tài chính triển khai các giải pháp mang tính đột phá nhằm nâng thị trường chứng khoán thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực của nền kinh tế, qua đó tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội.
(VNF) - Trong quý I/2026, hoạt động đầu tư vàng miếng và vàng xu tại Việt Nam ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong khu vực, giảm 24% so với cùng kỳ năm trước do giá vàng tăng kỷ lục.
(VNF) - Năm 2025, tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt từ có thể vượt 17 tỷ USD với nhiều vụ việc nhắc tên Lazarus – nhóm tin tặc khét tiếng thị trường tiền mã hóa.
(VNF) - Xu hướng tội phạm kết hợp tiền mã hóa và lừa đảo đang nổi lên như một cách thức mới, tiềm ẩn nhiều rủi ro nền kinh tế các quốc gia
(VNF) - Kết thúc quý I/2026, Vietnam Airlines đạt doanh thu hợp nhất hơn 37.500 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 4.514 tỷ đồng.
(VNF) - Tập đoàn Keppel đã chính thức khởi kiện các đối tác tại liên doanh dự án Thành phố Đế vương (Empire City) liên quan đến khoản tiền nợ thuế 6.877 tỷ đồng.
(VNF) - VN-Index quay đầu giảm mạnh trước kỳ nghỉ lễ do chịu áp lực bán ròng mạnh mẽ của khối ngoại và sự suy yếu của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.
(VNF) - Sự gia tăng đồng loạt của các khoản chi đã vượt quá mức doanh thu mà Petrolimex kiếm được trong quý I. Kết quả, doanh nghiệp xăng dầu này lỗ thuần 493 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh. Lỗ sau thuế ghi nhận 662 tỷ đồng.
(VNF) - Dự án 'đất vàng' Hồ Tùng Mậu Tower, hiện đã được đổi tên thành Central Square do Công ty TNHH Đầu tư Central Capital phối hợp cùng Công ty cổ phần Sản xuất – dịch vụ - xuất nhập khẩu Từ Liêm thực hiện.
