"Bão Covid-19" đang ập đến các ngân hàng khi nhiều hoạt động kinh tế bị tê liệt tạm thời, ảnh hưởng nặng nề đến khả năng hoạt động liên tục của nhiều doanh nghiệp, suy giảm thu nhập ở nhiều cá nhân. Nguy cơ nợ xấu tăng nhanh đang hiển hiện trước mắt.
Nhiều chuyên gia nhận định rằng suy thoái kinh tế đã diễn ra. Tuy nhiên, mức độ suy thoái đến đâu thì còn phải chờ đợi vào các quyết định của chính phủ và tình hình thực tế của dịch bệnh. Dù vậy, chắc chắn đây là thời kỳ khó khăn với cả người đi vay là doanh nghiệp lẫn cá nhân.
Hiện các ngân hàng đang tích cực miễn giảm lãi vay, tái cơ cấu thời hạn trả nợ... nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, cá nhân "sống sót" qua đại dịch. Lợi nhuận trước mắt chắc chắn phải hy sinh nhưng bù lại, quy mô nợ xấu phát sinh giảm, khả năng thu hồi nợ cao hơn giúp ngân hàng nhanh chóng phục hồi về mức lợi nhuận cũ và tiếp tục tăng trưởng bền vững trong tương lai.
Tuy nhiên, mỗi ngân hàng lại có cấu trúc cho vay khác nhau, dẫn đến khả năng chống đỡ "bão Covid-19" cũng khác nhau. Trong đó, "nội soi" cấu trúc cho vay theo kỳ hạn rất quan trọng trong việc đo lường mức độ rủi ro trước những biến động tiêu cực về kinh tế.
Nhìn chung, cho vay kỳ hạn càng dài thì càng rủi ro, đổi lại là lãi suất cho vay cao. Về cơ bản, có hai loại rủi ro đáng chú ý ở thời điểm hiện tại.
Thứ nhất là rủi ro lệch hạn. Rủi ro này đã được Ngân hàng Nhà nước quản lý bởi trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn hạn nên về cơ bản là trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, các ngân hàng cho vay trung dài hạn nhiều thì nguồn vốn huy động trung dài hạn cũng nhiều và đa phần là vốn huy động từ tiền gửi khách hàng, trái phiếu... với kỳ hạn trên 1 năm.
Vấn đề là, các nguồn vốn này đại đa số đều có lãi suất cố định cao hơn đáng kể các khoản huy động ngắn hạn. Khi mặt bằng lãi suất hạ trong bối cảnh chống suy thoái kinh tế do Covid-19 thì lãi suất các khoản huy động này cũng không thể giảm do bị cố định, trong khi lãi suất các khoản cho vay lại giảm theo mặt bằng chung.
Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến biên lợi nhuận mảng tín dụng nói riêng và lợi nhuận của ngân hàng nói chung. Ngân hàng càng huy động nhiều vốn trung dài hạn thì càng ảnh hưởng và đây thường là các ngân hàng tập trung nhiều hơn vào cho vay trung dài hạn.
Thứ hai là rủi ro thời hạn. Thời gian cho vay càng dài đồng nghĩa thu hồi vốn (cả gốc lẫn lãi) càng chậm. Trong bối cảnh suy thoái kinh tế, thu hồi vốn càng chậm thì càng khó xoay xở. Tình hình còn tệ hơn với các khoản nợ gốc được thỏa thuận trả dần về cuối kỳ vay.
Đặc biệt, nếu xảy ra nợ xấu, khả năng thu hồi sẽ kém hơn nhiều các khoản cho vay ngắn hạn bởi áp lực trả nợ quá lớn xét cả về quy mô lẫn thời gian trả nợ, do các khoản cho vay trung dài hạn thường là để đầu tư tài sản cố định – thường có quy mô lớn (ví dụ như nhà cửa, ô tô… đối với cá nhân hay nhà xưởng, máy móc thiết bị… đối với doanh nghiệp).
Tỷ trọng nợ trung và dài hạn trong tổng dư nợ cho vay của các ngân hàng thương mại Việt Nam thời điểm cuối năm 2019. (*): số liệu cuối tháng 6/2019
Trong số các ngân hàng thương mại hiện nay, VIB, TPBank và OCB là ba ngân hàng có tỷ trọng cho vay trung và dài hạn trong tổng dư nợ cho vay cao nhất hệ thống ngân hàng, đều trên 70%, thậm chí như trường hợp VIB là trên 80%. Đây là một trong những nguyên nhân rất quan trọng giúp 3 ngân hàng này bứt phá về lợi nhuận trong vài năm gần đây (Xem thêm: Những 'kỵ binh' trong làng ngân hàng Việt).
Các ngân hàng có tỷ trọng cho vay trung và dài hạn cao trên 60% có thể kể đến: LienVietPostBank, VPBank, Techcombank, SHB và NCB. Trong đó, VPBank và Techcombank là hai ngân hàng ghi nhận mức tăng lợi nhuận rất ấn tượng trong những năm qua, nằm trong số ít các ngân hàng "chung mâm" lợi nhuận vạn tỷ cùng với "bộ tứ" ngân hàng quốc doanh.
Nhìn chung, các ngân hàng quốc doanh luôn giữ tỷ trọng này ở mức thấp. Trường hợp cao nhất là Vietcombank cũng chỉ 48%, đồng nghĩa hơn nửa dư nợ cho vay là ngắn hạn. Trong khi đó, VietinBank và Agribank chỉ 43%. BIDV thậm chí chỉ 37%, nằm trong số ít những ngân hàng có tỷ trọng cho vay trung và dài hạn dưới 40%.
NamABank và Saigonbank là hai ngân hàng có tỷ trọng dư nợ cho vay trung và dài hạn rất thấp, đều dưới 30%.
Cần lưu ý rằng mặc dù quan trọng nhưng kỳ hạn cho vay chỉ là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng chống đỡ "bão Covid-19" của các ngân hàng. Nếu cường độ "bão" không quá mạnh, tổn thương kinh tế sẽ không quá phân hóa giữa các ngân hàng và ngược lại.
Trong khó khăn cũng sẽ có những thuận lợi nhất định, đặc biệt là về thanh khoản. Không chỉ là động thái bơm thanh khoản từ Ngân hàng Nhà nước, lượng tiền tạm thời dư thừa do các tổ chức, cá nhân rút vốn khỏi các tài sản hoặc hoạt động kinh doanh chờ đến khi dịch qua, được gửi vào ngân hàng cũng giúp thanh khoản của các ngân hàng gia tăng. Điều này giúp nhà băng có thể tập trung vào vấn đề giảm thiểu đến mức thấp nhất quy mô nợ xấu phát sinh do Covid-19 mà không cần quá lo lắng đến rủi ro thanh khoản.
Tags:
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước vừa chấp thuận cho KienlongBank tăng vốn điều lệ thêm hơn 1.706 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên 7.527 tỷ đồng. Trong bối cảnh ngân hàng niêm yết trên HOSE, duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận và đẩy mạnh chuyển đổi số, việc bổ sung nguồn vốn được xem là bước đi quan trọng giúp KienlongBank mở rộng dư địa tăng trưởng cho giai đoạn phát triển mới.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng giảm sâu trong bối cảnh NHNN liên tiếp hút ròng hàng nghìn tỷ đồng. Giá USD tự do liên tục đi xuống, hiện thấp hơn tại các ngân hàng thương mại.
(VNF) - Vừa qua, Ngân hàng Phương Đông (OCB) đã được nhận bằng xác lập Kỷ lục Việt Nam cho chiến dịch “OCB Pin Hunter” – chương trình thu gom, xử lý pin cũ do ngân hàng khởi xướng và triển khai với quy mô lớn trên toàn quốc.
(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng đến cuối tháng 3 đã vượt 10,5 triệu tỷ đồng, tăng gần gấp đôi so với tiền gửi của doanh nghiệp.
(VNF) - Theo các chuyên gia, vấn đề của nền kinh tế Việt Nam hiện nay không nằm ở việc thiếu vốn hay thiếu thanh khoản. Ngược lại, lượng tiền trong hệ thống vẫn rất lớn, nhưng dòng vốn đang luân chuyển chậm hơn và chưa tìm được điểm đến đủ hấp dẫn.
(VNF) - Ngày 09/6/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã ban hành Công văn số 5170/UBCK-PTTT về việc lựa chọn Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) là ngân hàng duy nhất cung cấp dịch vụ thanh toán tiền cho giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon trên sàn giao dịch các-bon tại Việt Nam.
(VNF) - KienlongBank Pay mang đến giải pháp quản trị tài chính số toàn diện, hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền, tự động hóa quy trình thu chi và nâng cao hiệu quả hoạt động, thúc đẩy hoạt động chuyển đổi số cùng Chính phủ.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, trong thời gian tới, có thể chúng ta phải chấp nhận đồng VND điều chỉnh.
(VNF) - Đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược Private Banking theo chuẩn mực quốc tế của BIDV tại khu vực phía Nam
(VNF) - Lập "hattrick" công nghệ tại The Asian Banker 2026, TPBank khẳng định chiến lược đúng đắn khi đưa trí tuệ nhân tạo (AI) và số hóa vào tối ưu hóa năng lực vận hành, nâng tầm trải nghiệm khách hàng.
(VNF) - Ngày 11/6/2026, tại Hà Nội, VietinBank được The Asian Banker trao tặng giải thưởng Ngân hàng SME tốt nhất Việt Nam 2026, đánh dấu lần thứ 6 liên tiếp Ngân hàng được ghi nhận ở hạng mục giải thưởng uy tín này.
(VNF) - Ngân hàng Phương Đông (OCB) vừa nhận giải thưởng “Best API and Open Banking Technology Initiative in Vietnam” (Sáng kiến API và Open Banking Xuất sắc tại Việt Nam) do The Asian Banker công bố, đồng thời tiếp tục góp mặt trong Top 50 Doanh nghiệp Phát triển Bền vững 2026 (CSA) tại hai hạng mục “Dẫn dắt Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập” và “Tinh thần Lãnh đạo ESG”.
(VNF) - Dù tăng trưởng tín dụng vẫn duy trì đà tăng trong những tháng đầu năm nhưng hệ thống ngân hàng lại ghi nhận tình trạng thanh khoản căng thẳng và mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên. Đây là biểu hiện của một “nghịch lý dòng tiền” khi tín dụng tăng nhưng vòng quay tiền trong nền kinh tế chậm lại, khiến khả năng hấp thụ vốn chưa theo kịp nhu cầu cung ứng.
(VNF) - Vụ án NH Đông Á (Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á cũ), Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố 4 bị can.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng giảm xuống 4,9%/năm sau khi tăng vọt 9,35%/năm ở phiên đầu tuần, trong bối cảnh NHNN liên tiếp hút ròng hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Ngày 11/6/2026 tại TP. Hồ Chí Minh, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chính thức ra mắt Chi nhánh FDI I - đánh dấu bước tiến chiến lược trong hành trình chuyên môn hóa dịch vụ tài chính dành riêng cho khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong bối cảnh Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn toàn cầu.
(VNF) - BVBank có thể sẽ là ngân hàng thứ hai đưa cổ phiếu chào sàn HoSE trong năm 2026, sau khi KienlongBank đã thực hiện thành công hồi tháng 1 đầu năm.
(VNF) - Đồng loạt đưa vào vận hành bộ đôi nền tảng số thế hệ mới gồm MSB Digital Bank và MSB Business Banking, MSB thiết lập một tiêu chuẩn an toàn mới trên thị trường khi xây dựng thành công một “hệ thống phòng thủ công nghệ đa tầng chủ động” chuẩn quốc tế.
(VNF) - Giá USD tự do liên tục đi xuống, thu hẹp khoảng cách đáng kể với giá tại ngân hàng. Giá USD bán ra tại "chợ đen" hiện đã thấp hơn tại các ngân hàng thương mại.
(VNF) - Tổng cộng trong hơn hai tháng, nhóm Âu Lạc đã mua thêm hơn 102 triệu cổ phiếu ACB, ước tính số tiền chi ra vào khoảng 2.300 tỷ đồng.
(VNF) - Giới phân tích đánh giá lợi nhuận ngành ngân hàng năm 2026 có triển vọng tích cực dù vẫn chịu nhiều sức ép, đặc biệt liên quan đến NIM và chất lượng tài sản.
(VNF) - Sau khi hoàn tất đợt phát hành, vốn điều lệ của BIDV sẽ tăng từ mức 72.800 tỷ đồng hiện tại lên 77.782 tỷ đồng.
(VNF) - Người trẻ hôm nay có quá nhiều thứ để nghĩ đến: công việc, gia đình, “deadline”, những kế hoạch dang dở và hàng loạt quyết định lớn nhỏ nối tiếp nhau mỗi ngày. Trong guồng quay đó, chuyện quản lý tiền nong – chuyển khoản, thanh toán hóa đơn, theo dõi chi tiêu hay nhớ ngày đến hạn thẻ,… dù nhỏ nhưng nếu quản lý không hiệu quả lại có thể gây nhiều phiền toái.
(VNF) - Eximbank vừa tiếp nhận đơn đề nghị thôi tham gia hội đồng quản trị (HĐQT) của các ông Phạm Tuấn Anh, Nguyễn Trí Trung và Nguyễn Trọng Hiền.
(VNF) - Hà Nội, ngày 08 tháng 06 năm 2026 - Eximbank đang tiếp tục triển khai các nội dung quản trị theo định hướng đã được Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026 thông qua.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước vừa chấp thuận cho KienlongBank tăng vốn điều lệ thêm hơn 1.706 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên 7.527 tỷ đồng. Trong bối cảnh ngân hàng niêm yết trên HOSE, duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận và đẩy mạnh chuyển đổi số, việc bổ sung nguồn vốn được xem là bước đi quan trọng giúp KienlongBank mở rộng dư địa tăng trưởng cho giai đoạn phát triển mới.
(VNF) - Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập có quy mô gần 60.000 tỷ đồng, được xây dựng tại phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An.
