Khu vực DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang đóng góp vô cùng quan trọng cho phát triển nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, tình trạng một bộ phận DN FDI bỏ trốn đã gây nên nhiều hệ luỵ cho xã hội. Trong khi chính quyền địa phương lúng túng xử lý thì người lao động rơi cảnh bơ vơ, mất lương; cơ quan Bảo hiểm xã hội, công ty cho thuê mặt bằng ngậm ngùi vì bị quỵt tiền.
Tháng 6/2015, gần 440 công nhân Công ty TNHH Gmie (Bắc Ninh) ngỡ ngàng bởi đến giờ làm việc thì công ty bỗng "vườn không nhà trống". Lương tháng trước đó, họ vẫn chưa kịp nhận. Nhiều ngày sau đó, công nhân liên tục đứng chờ ở cổng công ty trông ngóng cơ quan chức năng thông báo về chủ DN, nhưng càng chờ càng vô vọng.
Đây chỉ là một trong hàng loạt các DN FDI bỏ trốn mà Ban quản lý các khu công nghiệp (KCN) gửi trát tìm chủ đầu tư. Một số công ty khác như: Công ty TNHH Tsoca Vina (khu công nghiệp Biên Hoà 2), Công ty TNHH Kỹ nghệ J&V (khu công nghiệp dệt may Nhơn Trạch)… ra đi cũng để lại khoản nợ bảo hiểm lên tới 500-600 triệu đồng.
Để tiếp tục tìm hiểu về hệ luỵ khi chủ DN FDI bỏ trốn, chúng tôi tìm đến cụm công nghiệp Ngọc Lâm (Mỹ Hào, Hưng Yên). Trước đó, người dân và DN trong cụm công nghiệp này bàng hoàng bởi lãnh đạo Công ty TNHH Sina Imtech bỗng dưng mất tích.
"Công ty Sina Imtech chủ yếu sản xuất thiết bị điện tử như pin, sạc điện thoại. Giám đốc bỏ trốn, máy móc do ngân hàng siết nợ hết rồi. Khi tham gia niêm phong, tôi thấy hầu hết đều là máy móc cũ, lạc hậu. Công ty Hưng Thành đòi mặt bằng, nên số máy móc do ngân hàng chuyển đi thanh lý. Công nhân bị nợ lương cũng đành chịu", ông Nguyễn Xuân Sơn, Trưởng Công an xã Ngọc Lâm kể lại.
Ngoài công nhân bị quỵt lương, mất tiền bảo hiểm xã hội (BHXH), Công ty Hưng Thành - đơn vị cho thuê mặt bằng, cũng mất số tiền thuê mặt bằng gần 2 năm chưa thanh toán của Sina Imtech. "Số tiền thuê mặt bằng chúng tôi bị quỵt khá lớn nhưng cũng không biết kêu ai vì có kêu cũng không xử lý được. Khi họ bỏ trốn, hoá ra giám đốc cũng là đi thuê. Kêu nhiều lại mất uy tín của công ty mình", đại diện Công ty Hưng Thành bức xúc.
Theo thống kê của BHXH huyện Mỹ Hào, đến nay, Sina Imtech nợ hơn 620 triệu đồng. Sau khi công ty đóng cửa, công nhân nhiều lần tìm đến xin giải quyết nhận lại sổ bảo hiểm để nộp vào công ty mới nhưng không thể giải quyết.
"Đúng quy định, khi công ty quyết toán hết số nợ BHXH, chúng tôi mới chốt sổ và trao trả cho người lao động. Đến nay, giám đốc công ty bỏ trốn, sổ bảo hiểm cũng thất lạc, không biết ai đang cầm. Không có sổ, và còn nợ tiền nên chúng tôi không thể chốt sổ cho người lao động", bà Nguyễn Thị Kim Dung, Giám đốc BHXH huyện Mỹ Hào cho biết.
Theo bà Dung, BHXH có hướng dẫn người lao động làm giấy xác nhận của UBND xã về việc DN bỏ trốn để làm hồ sơ xin cấp lại sổ BHXH. Nhưng thủ tục phức tạp, sau khi được hướng dẫn, đa số người lao động bỏ luôn sổ BHXH này.
Theo thống kê của Bộ KH&ĐT, đến hết tháng 5/2013, cả nước có 518 DN FDI vắng chủ, với tổng vốn đăng ký hơn 900 triệu USD. Con số DN FDI bỏ trốn ở các địa phương qua các năm đều có nhưng từ 2013 đến nay chưa có tổng hợp chung gửi về Bộ KH&ĐT.
Hai năm gần đây, các sở KH&ĐT liên tục thu hồi giấy phép đầu tư của dự án bỏ trốn, cho thấy sự quyết liệt, giải quyết xoá bỏ dự án không hiệu quả, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi.
Theo quy định, sau 90 ngày kể từ khi đăng tải thông tin, nhà đầu tư không liên lạc, sở KH&ĐT các tỉnh sẽ làm thủ tục chấm dứt dự án theo quy định. Để đảm bảo môi trường đầu tư kinh doanh, các sở KH&ĐT khá mạnh tay chấm dứt dự án FDI ngưng hoạt động hoặc giải ngân chậm, không hiệu quả.
Tại Đồng Nai, đến 8/2016 còn 26 dự án FDI ngưng hoạt động với tổng số vốn 133 triệu USD. Trong đó chỉ có 2 dự án chưa giải ngân vốn, còn lại 24 dự án đã giải ngân một phần vốn đăng ký. Trước đó vào cuối năm 2015, tỉnh này cũng tiến hành thu hồi hơn 37 dự án FDI. Trong đó có 22 dự án vắng chủ, phần lớn các dự án đã ngưng hoạt động trên 5 năm.
Ông Cao Tiến Dũng, Giám đốc Sở KH&ĐT Đồng Nai cho biết, hiện có 2 nơi quản lý DN FDI là Ban quản lý các khu công nghiệp và Sở KH&ĐT. Một số DN do điều kiện kinh doanh thua lỗ, gặp khó khăn về vốn, điều kiện bất lợi nên đành chấm dứt hoạt động. Với DN bỏ trốn, sở liên lạc với lãnh sự quán, đề nghị họ can thiệp tìm nhà đầu tư. Nếu không tìm được sẽ xử lý theo đúng luật của Việt Nam.
Để giảm thiểu tình trạng DN FDI bất ngờ bỏ trốn, nguyên Cục trưởng Đầu tư nước ngoài (Bộ KH&ĐT) - ông Phan Hữu Thắng cho rằng, địa phương cần kiểm tra, sàng lọc và phân luồng dự án. Ví dụ dự án kinh doanh, nộp thuế đầy đủ cho vào luồng xanh. Dự án có dấu hiệu kinh doanh không hiệu quả, chậm nộp thuế xếp vào "luồng đỏ"; cơ quan thuế, hải quan có số liệu thống kê, báo cáo lên UBND tỉnh, thành phố để lưu tâm, hạn chế việc chủ DN bất ngờ bỏ trốn.
"Có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý đầu tư, thuế, hải quan, BHXH, UBND các tỉnh chắc chắn hạn chế và chấm dứt tình trạng DN bỏ trốn. Từ đó không còn cảnh người lao động bơ vơ, cơ quan chức năng mỏi mắt tìm nhà đầu tư", ông Thắng nói.
Dự án "bánh vẽ" tỷ đô chết yểu
Trên thực tế, có rất nhiều dự án đã và đang bị thu hồi do chủ đầu tư không triển khai hoặc chỉ giữ đất. Năm 2016, UBND tỉnh Quảng Ngãi ra quyết định chấm dứt hoạt động của dự án thép Guang Lian Dung Quất do Tập đoàn Tycoons (Đài Loan) đầu tư. Dự án được cấp phép năm 2006 với số vốn đầu tư 556 triệu USD, sau nâng quy mô vốn lên 4,5 tỷ USD, công suất 7 triệu tấn. Nhằm tạo điều kiện cho nhà đầu tư, Ban quản lý Khu kinh tế đã giải tỏa, bàn giao 337ha đất.
Tháng 7/2015, Guang Lian đã gửi văn bản lên tỉnh Quảng Ngãi thừa nhận không thể thu xếp được nguồn tài chính tiếp tục thực hiện dự án. Công trình do đó đã dừng hoạt động từ giữa năm 2014 đến nay. Tính đến tháng 9/2014, dự án mới được đầu tư được 42 triệu USD.
Trong khi đó, ngân sách Nhà nước đã tạm ứng 175 tỷ đồng để giải phóng mặt bằng sạch. UBND tỉnh Quảng Ngãi đã nhiều lần họp bàn về việc chấm dứt dự án, đề nghị thu hồi diện tích đất đã cấp, thực hiện thanh lý tài sản để tránh gây lãng phí mặt bằng.
Trên đây chỉ là một trong rất nhiều dự án "bánh vẽ" của nhà đầu tư nước ngoài. Ở các địa phương khác cũng phải thu hồi nhiều dự án tương tự. Như tỉnh Khánh Hoà đã thu hồi dự án trên bãi biển Phượng Hoàng của Công ty TNHH Dewan International (Hồng Kông), vốn đầu tư 1,25 tỷ USD.
Lý do thu hồi dự án do nhà đầu tư không góp vốn điều lệ theo tiến độ quy định tại Giấy chứng nhận đầu tư cấp ngày 20/8/2014. UBND tỉnh Bình Định cũng rút giấy phép đầu tư của dự án xây dựng nhà máy lắp ráp và sản xuất phụ tùng xe ô tô buýt và các loại máy nông nghiệp cùng các dịch vụ hỗ trợ trên diện tích 50ha tại KCN Nhơn Hoà, thị xã An Nhơn….
Đánh giá về các siêu dự án tỷ USD nhưng chậm tiến độ, bị thu hồi giấy phép, GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cho rằng: "Để phản ánh đúng tình hình FDI của nước ta, Bộ KH&ĐT nên chỉ đạo các địa phương kiểm tra toàn diện tình hình các dự án chưa triển khai để phân thành 2 loại: dự án có khả năng thực hiện và dự án không thể triển khai. Từ đó, tập trung đôn đốc các dự án triển khai và loại bỏ dự án không có khả năng. Nhất là các dự án có vốn đầu tư lớn, cần xem xét kỹ trước khi cấp phép, tránh lãng phí nguồn đất đai, cơ hội của nhà đầu tư khác".
Theo TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, để hạn chế vốn FDI ảo, đặc biệt là nhà đầu tư ôm đất phải đánh thuế luỹ tiến. Nhà đầu tư 3 năm không làm gì với dự án thì phải đánh thuế tăng 3-4 lần. Chiến lược thu hút FDI của Việt Nam cũng nên thay đổi, đừng chú trọng số lượng mà chú trọng chất lượng.
"Chúng ta phải tìm kiếm nhà đầu tư tốt, chiến lược dài hạn, lựa chọn, xây dựng chiến lược đầu tư với các nhóm ngành nghề, từ đó thu hút nhà đầu tư phù hợp. Trước khi cấp phép, cơ quan chức năng cần cân nhắc kỹ về công nghệ, quá trình hoạt động ở nước ngoài của nhà đầu tư ra sao, chứ không cấp phép ồ ạt. Tránh việc chạy theo sau xử lý hậu quả", ông Thiên nói.
Tags:
(VNF) - Duy trì thị giá quanh mức 38.500 đồng/cổ phiếu, tương đương mức vốn hóa xấp xỉ 8.000 tỷ đồng, cổ phiếu Regal Group (HoSE:RGG) đang thu hút sự chú ý của dòng tiền trên thị trường. Dù các chỉ số định giá cơ bản hiện tại ở mức cao, nhiều đánh giá cho rằng giới đầu tư đang trả giá cho kỳ vọng về điểm rơi lợi nhuận của doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 - 2028.
(VNF) - Từ các định hướng chính sách, dòng vốn đã bắt đầu thực sự chảy vào ngành khoáng sản chiến lược. Sau khi các sáng kiến như Project Vault được triển khai, thị trường nhanh chóng ghi nhận những thương vụ quy mô lớn.
(VNF) - Sau nhiều phiên lao dốc, giá vàng trong nước đã bắt đầu "chững lại" khi vàng miếng tiếp tục neo ở mức 165 triệu đồng/lượng.
(VNF) - CTCP Sản xuất thương mại và Dịch vụ Ô tô PTM, doanh nghiệp phân phối dòng xe “bình dân” Trung Quốc MG, ghi nhận lợi nhuận sau thuế trong quý I “lao dốc” tới 97% xuống chỉ còn hơn 372 triệu đồng.
(VNF) - Dù đã có những động thái cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, VCCI cho rằng cách tiếp cận hiện nay của Bộ Công Thương về quá trình cắt giảm điều kiện kinh doanh xăng dầu vẫn chưa chạm tới các rào cản cốt lõi, khiến hiệu quả cải cách còn hạn chế và chưa tương xứng với tiềm năng mở rộng cạnh tranh, thu hút thêm doanh nghiệp tham gia thị trường.
Thị trường pickleball tại Hà Nội đang chứng kiến một cuộc thanh lọc sân bãi mạnh mẽ, khi những tính toán sai lầm đẩy nhiều nhà đầu tư vào kịch bản trắng tay.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được các thương hiệu điều chỉnh giảm 1,3 triệu đồng/lượng, xuống mức thấp nhất là 161,5 triệu đồng/lượng chiều mua vào.
(VNF) - Thương hiệu điều hòa Sanyo của Panasonic vẫn giữ được vị thế tại thị trường dù đã vắng bóng gần một thập kỷ.
(VNF) - Quý I/2026, Tổng công ty Phát điện 3 – CTCP (EVNGENCO3, HoSE: PGV) ghi nhận kết quả sản xuất điện ổn định và lợi nhuận tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ chi phí sản xuất điện giảm và biến động tỷ giá theo hướng thuận lợi.
(VNF) - Dù nhanh gọn và có tỷ giá hấp dẫn, việc đổi ngoại tệ tại tiệm vàng không phép hay trên “chợ đen” đang tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.
(VNF) - TP.HCM và Đà Nẵng đã ghi nhận kết quả sơ bộ của đợt cao điểm 9 ngày vừa qua với việc thu hút hàng triệu khách du lịch, doanh thu đạt hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Giá vàng trong nước bất ngờ được điều chỉnh tăng nhẹ sau nhiều ngày đi ngang. Hiện giá vàng miếng SJC đang tiến gần tới mốc 167 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Tasco ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trong quý I/2026 khi doanh thu hợp nhất đạt hơn 11.000 tỷ đồng. Đà tăng trưởng đến từ các mảng cốt lõi như phân phối ô tô, bảo hiểm và dịch vụ thu phí không dừng, cùng đóng góp từ mảng nước sạch và sản xuất sau khi hợp nhất DNP.
(VNF) - 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận nhập siêu 7,11 tỷ USD trong bối cảnh nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu. Dù tổng kim ngạch thương mại tiếp tục tăng trưởng cao, cán cân thương mại đã đảo chiều so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Trong tuần qua, giá bạc trong nước liên tục biến động khi giảm mạnh trong nửa đầu tuần và phục hồi dần về cuối tuần.
(VNF) - Một vụ án trốn thuế quy mô lớn trong lĩnh vực kinh doanh hàng hiệu online vừa được Viện Kiểm sát Nhân dân Hà Nội truy tố, với số tiền doanh thu bị che giấu lên tới 835 tỷ đồng trong hơn 5 năm.
(VNF) - Giá vàng trong nước liên tục "đổ đèo", kéo theo người mua vàng nhẫn đã lỗ tới 11,6 triệu đồng/lượng sau một tháng.
(VNF) - Chi tiêu trực tuyến tại Việt Nam tiếp tục bùng nổ trong những tháng đầu năm 2026, phản ánh rõ xu hướng dịch chuyển mạnh sang mua sắm số. Dữ liệu từ các nền tảng cho thấy mỗi ngày người tiêu dùng chi gần 1.700 tỷ đồng và thực hiện khoảng 13 triệu đơn hàng trên các sàn thương mại điện tử, đưa quy mô thị trường lên mức kỷ lục và duy trì tốc độ tăng trưởng vượt xa kênh bán lẻ truyền thống.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc tiếp tục cắt giảm các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó có đề xuất đáng chú ý là bỏ yêu cầu giấy phép đối với một số lĩnh vực như casino, karaoke và vũ trường.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được điều chỉnh tăng nhẹ trong khi giá vàng miếng SJC vẫn tiếp tục 'bất động' trong phiên sáng 2/5.
(VNF) - Tổng cộng 5.072 xe Mitsubishi Xpander và Xpander Cross bán tại thị trường Việt Nam vừa dính án triệu hồi do liên quan tới lỗi an toàn ở hàng ghế thứ 2.
(VNF) - Giá vàng trong nước tiếp tục đi ngang trong phiên sáng 1/5 khi vàng miếng SJC được neo ở mức 166 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
(VNF) - Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh mới đây đã trao chứng nhận đầu tư dự án trung tâm thương mại AeonMall Bắc Ninh Tân Tiến hơn 149 triệu USD.
(VNF) - Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (HoSE: BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý I/2026 khi doanh thu hợp nhất đạt 46.462 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng, gấp hơn 20 lần quý I năm trước.
(VNF) - Trước kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã kịp thời nhập khẩu hơn 71.000 tấn LNG (khí thiên nhiên hóa lỏng) từ Australia và 45.000 tấn LPG từ Hoa Kỳ, đảm bảo duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
(VNF) - Duy trì thị giá quanh mức 38.500 đồng/cổ phiếu, tương đương mức vốn hóa xấp xỉ 8.000 tỷ đồng, cổ phiếu Regal Group (HoSE:RGG) đang thu hút sự chú ý của dòng tiền trên thị trường. Dù các chỉ số định giá cơ bản hiện tại ở mức cao, nhiều đánh giá cho rằng giới đầu tư đang trả giá cho kỳ vọng về điểm rơi lợi nhuận của doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 - 2028.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
