Tại tọa đàm "Làm tổ cho đại bàng nội", tổ chức hôm 5/3 tại FLC Hạ Long (Quảng Ninh), ông Phạm Đình Đoàn đã nêu 2 luận điểm đáng chú ý về thực trạng của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam.
Một là số lượng doanh nghiệp. Ông Đoàn cho biết 97% doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) nhưng điều này không đáng ngại, bởi 99% doanh nghiệp ở Nhật Bản là SMEs.
Thách thức của Việt Nam không chỉ là việc thiếu doanh nghiệp đầu tàu (đại bàng nội) mà là định vị các doanh nghiệp này.
"Việt Nam là nước phát triển chậm. Mình không thể chỉ dựa vào doanh nghiệp tư nhân lớn ở Việt Nam để phát triển được, vì tư nhân mới lớn thôi. Do vậy, nhà nước nên đi theo mô hình xe pháo mã, tức gồm các doanh nghiệp lớn của nhà nước, của FDI và của tư nhân. Cả 3 cái đi song song. Bài toán là nghiên cứu làm sao để đại bàng Việt là 1 trong 3 chân kiềng đó", ông Đoàn nói.
Luận điểm thứ hai là liên kết doanh nghiệp. Theo ông Đoàn, để trở thành doanh nghiệp lớn có 2 cách. Cách thứ nhất là thông qua liên kết, liên doanh. Cách thứ hai là phát triển hệ sinh thái.
Tuy nhiên, việc liên kết giữa các doanh nghiệp Việt Nam với nhau rất khó. "Có một cái khó rất khó nói ra đó là sự không minh bạch giữa các doanh nghiệp. Bất kể là doanh nghiệp lớn hay nhỏ đều có những điều không nói ra được, rất khó chia sẻ. Chính điều ấy đã cản trở sự hợp tác giữa các doanh nghiệp Việt".
Về việc tạo dựng hệ sinh thái, ông Đoàn chỉ ra doanh nghiệp Việt Nam rất tự lực, tự cường nhưng cũng vì thế mà tự phát triển, tự cạnh tranh lẫn nhau theo kiểu quân ta đánh quân mình.
"Điều này có một phần trách nhiệm của nhà nước, chưa hoạch định rõ ràng để doanh nghiệp có thể phát triển đc. Ví dụ một doanh nghiệp sản xuất gạch, làm rất tốt, lẽ ra nhà nước ra hạn mức cấp phép thành lập doanh nghiệp làm gạch mới, nhưng nhà nước lại cấp phép gấp đôi, thành ra ngành gạch lại gặp khó khăn, không bán được hàng hoặc bán dưới giá thành. Các ngành khác cũng vậy. Nhìn chung, không có điều tiết của nhà nước thì rất khó khăn", ông Đoàn nêu quan điểm.
Do vậy, ông Đoàn nêu 4 đề xuất để giải quyết thực trạng trên. Một là nhà nước phải giữ vị trí tổng công trình sư, hoạch định chính sách dài hạn đối với các ngành nghề.
"Giờ ta thấy các doanh nghiệp tư nhân cứ thích gì thì làm nấy, dẫn đến lãng phí nguồn lực. Các doanh nghiệp cứ riêng lẻ, tự làm mà ăn, mà tự làm thì kinh lắm. Bao nhiêu doanh nghiệp sinh ra, bao nhiêu nghìn tỷ đổ xuống nhưng cạnh tranh lẫn nhau, cứ suy yếu dần rồi nước ngoài vào mua hết với giá rẻ", ông Đoàn nói.
Đề xuất thứ hai ông Đoàn nêu ra là nhà nước phải phân định kiềng ba chân cho rõ: doanh nghiệp nhà nước làm lĩnh vực gì, doanh nghiệp FDI kêu gọi trong lĩnh vực gì và doanh nghiệp tư nhân lớn làm gì.
"Ít ra cái kiềng đó phải cụ thể. Như tôi bây giờ, nếu bảo làm thì cũng không biết làm gì. Nhà nước phải phân định thì chúng tôi mới thành doanh nghiệp lớn được".
Đề xuất thứ ba là huy động sức dân. Ông Đoàn cho rằng nguồn lực trong dân rất nhiều nhưng đang bị dịch chuyển ra nước ngoài. Nguyên nhân chính là người dân không an tâm.
"Phải làm sao để người dân an tâm, chứ không gây sức ép được. Làm sao chúng ta có thể ngăn chặn con đường phi pháp được, bởi vì có hàng nghìn con đường phi pháp. Huy động được sức dân sẽ tạo ra được những con đại bàng", ông Đoàn bình luận.
Đề xuất cuối cùng mà ông Đoàn nêu ra là cần có sự xích lại trong suy nghĩ giữa cơ quan công quyền và cộng đồng doanh nghiệp.
"Có cuốn sách nói nếu lãnh đạo cơ quan công quyền không nắm được thực tế thì chỉ biết được 4% công việc. Do việc nhận thức thực tế không đủ nên mới có tình trạng cơ quan công quyền ra nhiều quyết định không đúng.
"Việc đi sâu vào thực tế của cơ quan công quyền rất quan trọng. Ở các nước phát triển, nhiều lãnh đạo công quyền đi từ doanh nghiệp lên. Họ biết bệnh tật của doanh nghiệp và biết cách làm, vì thế mới có chiều sâu trong chính sách. Tôi nghĩ điều này ở Việt Nam sẽ cần thêm thời gian nhưng ít nhất cơ quan công quyền phải ý thức được rằng không thực tế, không nắm sát, cứ chung chung thì các vấn đề sẽ không được giải quyết.
"Muốn đại bàng Việt cất cánh thì phải biết sức khỏe đại bàng thế nào, thực tế có tốt không, có an tâm không, có nền tảng gì… có như vậy mới phát triển bền vững được", ông Đoàn kết luận.
Tags:
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
