Chủ tịch tỉnh sẽ trực tiếp điều hành xã nếu phát hiện trì trệ, né tránh trách nhiệm
Tiểu Vy -
14/05/2025 15:31 (GMT+7)
(VNF) - Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết dự thảo luật mới cho phép Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp chỉ đạo cấp xã khi phát hiện trì trệ, né tránh hoặc phát sinh tình huống khẩn cấp, nhằm bảo đảm điều hành thông suốt, hiệu quả.
Phát biểu tại phiên thảo luận ngày 14/5 về dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã làm rõ nhiều nội dung then chốt được các đại biểu Quốc hội quan tâm, nhất là về phân cấp, phân quyền, ủy quyền và tổ chức bộ máy chính quyền 2 cấp theo mô hình mới.
Cơ sở pháp lý cho mô hình chính quyền mới
Bộ trưởng cho biết, dự thảo Luật cơ bản kế thừa Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 65/2025 được Quốc hội thông qua hồi tháng 2, đồng thời có sự hoàn thiện về kỹ thuật lập pháp để đảm bảo tính chính trị, pháp lý và tính quản trị trong bối cảnh mới. Đây cũng là cơ sở dẫn dắt các luật chuyên ngành điều chỉnh phù hợp, từ đó đảm bảo hiệu quả vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp.
Dự thảo Luật xác lập đầy đủ nguyên tắc, nội dung, hình thức, điều kiện để thực hiện phân cấp, phân quyền, ủy quyền và đi kèm cơ chế kiểm soát. Mục tiêu là phát huy vai trò chủ thể của chính quyền địa phương trong quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm với các nhiệm vụ được giao.
Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà. Ảnh: Quochoi.vn
Bộ trưởng nhấn mạnh tinh thần Nghị quyết 27 của Trung ương về xây dựng Nhà nước pháp quyền: quyền lực nhà nước cần thống nhất, nhưng có sự phân công, phối hợp hợp lý giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp, đặc biệt là giữa Trung ương và địa phương.
Bà cho biết, sau khi luật được thông qua, Chính phủ sẽ ban hành 25 nghị định để triển khai mô hình tổ chức mới, đồng thời phân cấp, phân quyền, ủy quyền cho chính quyền địa phương một cách đồng bộ và hiệu quả.
Trước ý kiến của một số đại biểu băn khoăn về khoản 4 Điều 11 dự thảo Luật cho phép Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo trực tiếp các cơ quan chuyên môn hoặc cấp xã trong “trường hợp cần thiết” Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đây là quy định rất cần thiết nhằm bảo đảm sự linh hoạt trong điều hành.
Bà làm rõ: “Trường hợp cần thiết” là khi cơ quan chuyên môn hoặc cấp xã không đủ năng lực xử lý một nhiệm vụ, hoặc khi xảy ra vấn đề khẩn cấp, nhạy cảm, vượt khả năng xử lý của cấp dưới, hay khi phát hiện tình trạng trì trệ, né tránh trách nhiệm, hoặc cần có sự điều phối liên vùng, liên xã trong các tình huống cấp bách. Nếu không có cơ chế này, sẽ không đảm bảo được sự vận hành thông suốt và hiệu quả trong bộ máy hành chính.
Bộ trưởng dẫn chứng: Luật Tổ chức Chính phủ cũng đã có quy định trao quyền cho Thủ tướng xử lý các tình huống tương tự.
Khối lượng rà soát lớn, định hướng phân cấp rõ ràng
Hiện tại, theo Bộ trưởng, có tới 177 luật quy định thẩm quyền của các Bộ trưởng, 152 luật liên quan tới Thủ tướng, và 170 luật quy định cụ thể thẩm quyền của HĐND, UBND cấp huyện. Việc điều chỉnh lại toàn bộ hệ thống pháp luật liên quan là “việc buộc phải làm”.
Kết quả rà soát cho thấy: Có 474 nội dung trong 104 luật, 249 nghị định và thông tư liên quan; 140 nhiệm vụ sẽ được phân cấp cho chính quyền địa phương; 300 nhiệm vụ sẽ được phân định lại cho cấp xã Và 90/99 nhiệm vụ trong luật hiện hành sẽ tiếp tục được chuyển giao.
Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định: "Đây là một dấu mốc lịch sử về lập pháp và cải cách hành chính, khi mô hình chính quyền được chuyển từ 3 cấp sang 2 cấp, phản ánh tư duy đổi mới toàn diện, sâu sắc và có tính kiến tạo rõ nét".
Bà nhấn mạnh 4 yếu tố xuyên suốt được xác lập trong dự thảo luật:
Thứ nhất là thiết lập cấu trúc pháp lý chỉnh thể cho mô hình 2 cấp, dựa trên các nguyên tắc Hiến pháp sửa đổi và thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng như Nghị quyết 60, Kết luận 126, 127 và 137.
Thứ hai là phân định rõ ràng thẩm quyền phân cấp, phân quyền, ủy quyền, giữa Trung ương với địa phương và giữa các cấp trong chính quyền địa phương, làm nền tảng pháp lý cho việc sửa đổi các luật chuyên ngành sau này.
“Phải phân định rõ để các luật chuyên ngành có căn cứ sửa đổi, và chính quyền địa phương có thể vận hành chủ động theo phương châm: địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần chỉ đạo,” Bộ trưởng nói.
Thứ ba là minh định rõ thẩm quyền, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cấp chính quyền, phù hợp với yêu cầu quản trị địa phương trong giai đoạn phát triển mới.
Thứ tư là thiết lập cơ sở pháp lý đầy đủ để tháo gỡ mọi khó khăn khi chuyển sang mô hình 2 cấp, đồng thời triển khai luôn việc phân cấp, phân quyền, ủy quyền theo đúng chủ trương của Đảng và Trung ương.
Bộ trưởng kết luận: Dự thảo lần này không chỉ là một sửa đổi kỹ thuật, mà là cuộc cải cách toàn diện về thể chế và hành chính, nhằm chuyển đổi từ tư duy hành chính sang tư duy quản trị từ “chỉ đạo, điều hành” sang “kiến tạo, phục vụ”. Đây là nền tảng pháp lý quan trọng để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, chủ động, hiệu quả và gần dân hơn.
(VNF) - Nhà nước có thể bố trí nguồn lực mua lại các khu nhà ở xã hội để làm cơ sở cho thuê. Bộ Tài chính và các bộ, ngành đang liên quan đang được giao nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế và chính sách hỗ trợ đi kèm.
(VNF) - Tính đến ngày 21/5, TP. HCM mới giải ngân được 23.620 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 16% so với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 30% đặt ra cho quý I/2026.
(VNF) - Cùng với việc nâng cao chất lượng sống cho người dân, TP. HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực với quy mô kinh tế dự kiến khoảng 800 tỷ USD vào năm 2050.
(VNF) - Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết năm 2025 chứng kiến tốc độ xây dựng và hoàn thiện pháp luật nhanh chưa từng có, với hàng loạt đạo luật, nghị quyết được ban hành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư kinh doanh.
(VNF) - Bảo hiểm xã hội TP. HCM vừa kiến nghị bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử vào nhóm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc khi sửa đổi các quy định liên quan đến Luật BHXH và Luật Bảo hiểm y tế.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, trong đó đề xuất không cổ phần hóa các đơn vị đang độc quyền cung cấp dịch vụ công trên phạm vi cả nước hoặc tại từng địa phương.
(VNF) - Cục Quản lý Dược vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu The Vigo hơn 112 triệu đồng do kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố và quảng cáo sản phẩm sai quy định.
(VNF) - Công an TP. Hà Nội đã khởi tố Chủ tịch CCV Group Mai Hà Trang để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, liên quan vụ huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ hàng trăm nhà đầu tư.
(VNF) - Một hộ kinh doanh ở Đà Nẵng đã sử dụng máy POS để thực hiện các giao dịch quẹt thẻ nhằm hợp thức hóa dòng tiền, hỗ trợ rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng và thu phí dịch vụ trái quy định của pháp luật.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”, với lộ trình triển khai theo 3 giai đoạn từ giữa năm 2026 đến hết năm 2029.
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, khu vực kinh tế tư nhân ghi nhận sự bứt phá về số lượng với làn sóng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh. Tuy nhiên, bài toán về quy mô, năng lực cạnh tranh và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu vẫn là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.
(VNF) - Theo báo cáo mới công bố của S&P Global, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt 52,8 điểm, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2/2026. Kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất tiếp tục cải thiện tháng thứ 11 liên tiếp.
(VNF) - Sau cuộc hội đàm sáng 1/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. nhất trí nâng quan hệ song phương Việt Nam - Philippines lên Đối tác Chiến lược tăng cường.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Việt Nam đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Mỹ.
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đang phối hợp với Bộ Công an nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin nhằm rút ngắn tối đa thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, người nộp thuế sẽ được gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gần như ngay lập tức sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.
(VNF) - Từ tháng 6/2026, nhiều chính sách mới liên quan đến tiêu dùng, viễn thông, thuế, đăng ký phương tiện và sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở sẽ chính thức có hiệu lực.
(VNF) - Phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau trên thế giới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam cho rằng, nếu tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về hạ tầng, pháp lý và dòng vốn, thành phố không chỉ bứt tốc tăng trưởng mà còn có cơ hội vươn lên thành trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Trước làn sóng phản ánh từ nhà bán hàng về việc nhiều sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí và bổ sung các khoản thu mới, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu các nền tảng liên quan giải trình, đồng thời giám sát chặt tác động tới môi trường cạnh tranh và giá bán tới tay người tiêu dùng.
(VNF) - Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 21/5/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt 182.544 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
(VNF) - Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), xăng sinh học E5 và E10 không gây ảnh hưởng tới động cơ phương tiện nếu xe đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.
(VNF) - Tập đoàn Gulf mong muốn trở thành đối tác chiến lược lâu dài của Việt Nam trong tăng cường an ninh năng lượng quốc gia, thông qua đầu tư dài hạn vào điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và năng lượng tái tạo.
(VNF) - Nhà nước có thể bố trí nguồn lực mua lại các khu nhà ở xã hội để làm cơ sở cho thuê. Bộ Tài chính và các bộ, ngành đang liên quan đang được giao nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế và chính sách hỗ trợ đi kèm.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.