Sự bành trướng đáng kinh ngạc của Trung Quốc tại khu vực Biển Đông rộng gần 3,5 triệu km2 và ngay sau đó là các động thái quân sự hóa trái phép trong vài năm qua đã tạo nên một môi trường an ninh phức tạp. Giai đoạn khởi đầu của sự phức tạp đó được định hình dựa trên sự mở rộng và mối quan tâm địa chính trị, đặc biệt trong nhiệm kỳ thứ hai của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama.
Theo Scott N. Romaniuk, nhà nghiên cứu về an ninh toàn cầu và vai trò quân sự của Trung Quốc tại Viện Trung Quốc thuộc đại học Alberta, và Tobias Burgers, nghiên cứu sinh tại Viện Otto-Suhr ở Berlin (Đức), mặc dù có quan điểm cho rằng căng thẳng trong khu vực sẽ không tăng nhiệt vì Trung Quốc đã dừng các hành động mở rộng lãnh thổ trái phép về phía nam, song môi trường an ninh phức tạp trong khu vực có thể sẽ bước vào giai đoạn căng thẳng dâng cao và phức tạp mới trong năm 2019.
Các nhà nghiên cứu cho rằng giai đoạn mới có thể sẽ diễn ra khi Trung Quốc đẩy mạnh củng cố những gì mà nước này đã ngang nhiên giành được trên Biển Đông thông qua một loạt biện pháp, bao gồm việc sử dụng sức mạnh quân sự và chính trị, những lời đe dọa cứng rắn từ các cuộc tuần tra quân sự và bước nhảy vọt trong việc triển khai các máy bay trinh sát, các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường và hàng loạt khí tài quân sự.
Mặc dù Trung Quốc đang ở trong giai đoạn “im hơi lặng tiếng” khi tạm dừng chiếm thêm các thực thể trên Biển Đông, song cách hành xử của Bắc Kinh vẫn không che giấu được mục tiêu hòng đạt được sự bá quyền trong khu vực.
Theo hai nhà nghiên cứu, Trung Quốc hiện vẫn chưa đạt được mức độ kiểm soát như nước này mong muốn đối với tuyến hàng hải quan trọng chiến lược trên Biển Đông. Trong bối cảnh các quốc gia và vùng lãnh thổ khác cũng tuyên bố chủ quyền đối với các thực thể trên Biển Đông, yêu sách do Trung Quốc đưa ra phải đối mặt với nhiều sức ép. Ngay cả những thực thể mà Bắc Kinh đã kiểm soát cũng vẫn bị đe dọa.
Việc Trung Quốc lớn tiếng chỉ trích những hành động mà nước này cho là khiêu khích của Mỹ trên Biển Đông là dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy các thực thể do Trung Quốc ngang nhiên chiếm đóng trên Biển Đông và các lợi ích của Bắc Kinh tại khu vực này vẫn bị đe dọa. Hai chuyên gia dự đoán, nếu các mối đe dọa bên ngoài vẫn còn hiện hữu, Trung Quốc có thể sẽ còn tiếp tục tiến hành các hoạt động lấn chiếm và bồi đắp trên Biển Đông.
Hai nhà nghiên cứu Romaniuk và Burgers nhận định sau chiến dịch xây đảo ban đầu kéo dài gần 10 năm, giai đoạn tiếp theo trong kế hoạch bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông là củng cố và tăng cường năng lực quân sự tại những thực thể mà Bắc Kinh đã ngang nhiên chiếm được như đóng quân trên nhiều đảo nhỏ từng không có người ở, bao gồm bãi cạn Scarborough chiến lược - nơi nằm cách đảo chính Luzon của Philippines chỉ 225km.
Việc thiết lập các căn cứ quân sự đã góp phần hình thành “tam giác chiến lược” của Trung Quốc. Mặc dù Bắc Kinh đã thực hiện hàng loạt động thái phi pháp như xây dựng các căn cứ không quân, triển khai các hệ thống trinh sát và hệ thống vận chuyển vũ khí, song tác động của những nỗ lực mang tính hệ thống này chưa đủ để tạo ra sự thay đổi đáng kể trên Biển Đông.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã mở rộng các bãi đá ngầm và san hô hiện có lên tới hàng nghìn hecta, tuy vậy hiện diện quân sự và khả năng sẵn sàng tác chiến của Trung Quốc vẫn chưa đủ để nước này có thể giành quyền kiểm soát đối với toàn bộ Biển Đông. Quá trình này sẽ kéo dài hơn so với dự tính.
Hai chuyên gia dự đoán sự kết hợp của 3 yếu tố có khả năng làm gia tăng hoạt động quân sự hóa trên Biển Đông trong thời gian tới: Thứ nhất là việc Trung Quốc trước đây mở rộng và ngày nay củng cố các thực thể trên Biển Đông, bất chấp xung đột với tuyên bố chủ quyền của các nước khác. Thứ hai là việc Mỹ tuyên bố duy trì nguyên tắc tự do hàng hải và tuân thủ luật pháp quốc tế trên Biển Đông. Thứ ba là việc Bắc Kinh “nuốt lời” khi từng hứa không tiếp tục phát triển các thực thể trên Biển Đông.
Trung Quốc lâu nay vẫn lấy cớ thực hiện các chiến dịch dân sự và cứu hộ để biện minh cho hoạt động xây dựng các cơ sở quân sự cũng như triển khai vũ khí trên Biển Đông, bao gồm các máy bay chiến đấu hiện đại, các tên lửa đất đối không, tên lửa đạn đạo chống hạm, công nghệ gây nhiễu. Trong khi đó, Chủ tịch Tập Cận Bình trước đây từng đảm bảo rằng Trung Quốc sẽ không quân sự hóa các thực thể tại vùng biển này.
Bắc Kinh từng đánh tín hiệu rằng các sứ mệnh gìn giữ hòa bình trong tương lai của Liên Hợp Quốc với sự tham gia của quân đội Trung Quốc sẽ cần tới các căn cứ quân sự trên Biển Đông. Tuy nhiên, đây thực chất là chìa khóa để Trung Quốc tăng cường năng lực chống tiếp cận/chống xâm nhập.
Theo dự đoán của các chuyên gia, trong bối cảnh không đủ khả năng theo kịp Mỹ về tất cả khía cạnh trong năng lực quân sự, ít nhất về mặt chất lượng, Trung Quốc có thể nhận ra rằng việc mở rộng hiện diện quân sự ra ngoài lãnh thổ là điều cần thiết để phô diễn sức mạnh. Đầu tư quân sự của Trung Quốc tiếp tục tăng và nước này chỉ có một “mặt trận” duy nhất để tập trung lực lượng, đó là Biển Đông.
Các chuyên gia nhận định những vụ việc như bắt giữ giám đốc tài chính Huawei, tập đoàn viễn thông khổng lồ của Trung Quốc, hay cuộc chiến thương mại dai dẳng với Mỹ có thể thu hút sự chú ý của dư luận, từ đó tạo ra “vỏ bọc” hữu ích để Bắc Kinh triển khai hoạt động trên Biển Đông. Những vấn đề gây xao lãng có thể trao cho Trung Quốc khoảng thời gian quý báu để nước này thiết lập ảnh hưởng quân sự mạnh mẽ hơn tại các thực thể sẵn có trên Biển Đông, thay vì tìm cách tăng cường các dự án lấn chiếm thêm.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng có thể tính đến những biện pháp khác để khẳng định yêu sách phi lý ở phía nam, bao gồm thắt chặt quan hệ với các nước trong khu vực.
Brunei đã tăng cường liên kết kinh tế với Trung Quốc thông qua các thỏa thuận tài chính và thương mại. Nhờ vậy, Trung Quốc không chỉ bảo đảm được các lợi ích của mình, mà còn có thêm một đồng minh mà Bắc Kinh đang rất cần trong vấn đề Biển Đông. Đồng minh này có thể giữ im lặng hoặc xoay chiều theo lợi ích chiến lược của Trung Quốc.
Ngoài Brunei, Philippines cũng tăng cường quan hệ với Trung Quốc sau khi bị lôi cuốn bởi những lời hứa hẹn về lợi ích của Vành đai và Con đường. Chiến lược này của Trung Quốc không chỉ là công cụ chính trị mà còn là sáng kiến kinh tế phục vụ cho lợi ích của Bắc Kinh.
Xem thêm >> Ấn Độ bán đấu giá tranh của tý phủ nghi lừa đảo, thu về 8 triệu USD
Tags:
(VNF) - Đúng như dự báo của nhiều nhà phân tích, các ngân hàng trung ương đã tận dụng đợt điều chỉnh mạnh của giá vàng trong tháng trước để gia tăng dự trữ vàng chính thức. Trong đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của thị trường.
(VNF) - Bitcoin quay đầu tăng trong phiên giao dịch ngày 6/7 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với tiền điện tử.
(VNF) - Trong nhiều thập kỷ, hàng nghìn nhà sản xuất chuyên biệt đẳng cấp thế giới, lực lượng tạo nên xương sống của nền kinh tế Đức, đã dựa vào một lợi thế cạnh tranh tưởng chừng không thể bị xói mòn: chất lượng vượt trội. Nhưng hiện nay, "hào lũy" ấy đang dần mất đi.
(VNF) - Các doanh nghiệp từng sa thải nhân viên vì tin rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người nay đang bắt đầu hối tiếc về quyết định đó.
(VNF) - Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang giành thị phần từ các đối thủ Nhật Bản tại Tây Âu, đẩy thị phần của các hãng xe Nhật xuống mức thấp nhất trong bốn thập kỷ. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, những bất ổn liên quan đến chính sách thuế quan của châu Âu có thể trở thành lực cản đối với đà tăng trưởng xuất khẩu ô tô của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Nhật Bản đã thu hút dòng vốn ngoại kỷ lục trong nửa đầu năm 2026. Các nhà đầu tư nước ngoài mua ròng khoảng 9.700 tỷ yên, tương đương 60 tỷ USD, đưa chỉ số Nikkei liên tiếp lập đỉnh và vượt xa nhiều thị trường lớn trên thế giới.
(VNF) - Từ ngày 1/7, du khách cần thị thực để nhập cảnh Nhật Bản sẽ phải trả mức phí cao gấp 5 lần. Đây là lần đầu tiên Tokyo điều chỉnh phí visa kể từ năm 1978. Chính phủ cho biết quyết định này nhằm ứng phó với chi phí tăng cao và biến động tỷ giá hối đoái, trong bối cảnh ngành du lịch đang bùng nổ.
(VNF) - Kim cương tự nhiên từng được xem là biểu tượng của sự khan hiếm, giá trị và tình yêu vĩnh cửu. Thế nhưng, vị thế đó đang lung lay mạnh mẽ khi kim cương nhân tạo ngày càng phổ biến, chất lượng gần như tương đương nhưng giá chỉ bằng một phần nhỏ. Điều từng được xem là một trào lưu ngắn hạn sau đại dịch Covid-19 giờ đây đang được nhiều chuyên gia đánh giá là sự thay đổi mang tính cấu trúc, có thể làm thay đổi vĩnh viễn ngành công nghiệp kim cương.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chính thức triển khai chương trình Trump Accounts, cấp tài khoản đầu tư với số vốn ban đầu 1.000 USD cho mọi công dân Mỹ sinh từ năm 2025 đến 2028.
(VNF) - Hồng Kông vừa vượt Thụy Sĩ để trở thành trung tâm quản lý tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, cột mốc này cũng làm nổi bật mâu thuẫn giữa tham vọng tài chính toàn cầu của Bắc Kinh và chính sách kiểm soát dòng vốn ngày càng chặt chẽ.
(VNF) - JPMorgan vừa chuyển sang quan điểm thận trọng hơn đối với thị trường vàng trong ngắn hạn khi hạ khoảng 25% dự báo giá vàng cho quý IV/2026, xuống còn 4.500 USD/ounce từ mức khoảng 6.000 USD/ounce trước đó.
(VNF) - Đà phục hồi mạnh của đồng USD đang mang đến sự lạc quan cho thị trường tài chính, nhưng cũng đồng thời thổi bùng một nguy cơ từng khiến chứng khoán Mỹ lao dốc vào năm 2024. Giới phân tích cảnh báo, nếu hoạt động giao dịch chênh lệch lãi suất (carry-trade) đồng yên bị đảo ngược, Phố Wall có thể phải đối mặt với một cú sốc mới.
(VNF) - Sau nhiều năm theo đuổi chiến lược tích lũy Bitcoin, Strategy đang bước sang một giai đoạn phát triển mới khi trọng tâm không còn chỉ là mở rộng quy mô nắm giữ tài sản số mà còn là hoàn thiện mô hình quản trị.
(VNF) - Giá nhà tăng cao, nguồn cung khan hiếm và chi phí vay mua nhà đắt đỏ đang khiến ngày càng nhiều người Anh phải lựa chọn thuê nhà thay vì sở hữu. Dù Chính phủ đã triển khai nhiều cải cách trong giai đoạn 2025-2026, bài toán nhà ở giá phải chăng vẫn là một trong những thách thức lớn nhất của Vương quốc Anh.
(VNF) - OpenAI đã thảo luận về khả năng chuyển nhượng 5% cổ phần cho chính phủ Mỹ, trong bối cảnh công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo được định giá 852 tỷ USD này đang tìm cách tháo gỡ các rào cản chính trị bằng việc tạo dựng sự đồng thuận về lợi ích tài chính với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.
(VNF) - Cơn mưa bàn thắng của các ngôi sao World Cup khiến các hãng cá cược thiệt hại hàng chục triệu USD.
(VNF) - Trong khi nhiều quốc gia đối mặt với khủng hoảng khả năng chi trả nhà ở, Pháp vẫn duy trì được một thị trường cho thuê tương đối ổn định nhờ sự can thiệp mạnh mẽ của khu vực công. Hệ thống nhà ở xã hội quy mô lớn, trợ cấp tiền thuê phổ quát, ưu đãi thuế và khung pháp lý bảo vệ người thuê đã tạo nên "tấm đệm" an sinh cho hàng triệu hộ gia đình.
(VNF) - Báo cáo tài chính hé lộ thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump mạnh tay "bắt đáy" cổ phiếu công nghệ ngay trước khi thị trường bùng nổ trở lại.
(VNF) - Theo các chuyên gia, mục tiêu thực sự của Bắc Kinh không phải lật đổ vị thế của đồng bạc xanh, mà là từng bước xây dựng một hệ thống tài chính đủ mạnh để giảm sự phụ thuộc vào Mỹ và giành quyền định hình trật tự tài chính toàn cầu.
(VNF) - Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) đã mở cuộc thanh tra đối với Shinhan Securities Hàn Quốc và Kiwoom Securities để làm rõ quy trình bảo lãnh phát hành và phân phối trái phiếu của JTBC trước khi doanh nghiệp này rơi vào tình trạng vỡ nợ. Cuộc điều tra tập trung vào việc công bố rủi ro và khả năng bán sản phẩm không phù hợp cho nhà đầu tư cá nhân.
(VNF) - Đồng USD dường như sắp bước vào một đợt tăng mạnh. Dưới đây là những lý do khiến Phố Wall ngày càng lạc quan.
(VNF) - AI có thể giúp các thương hiệu tìm kiếm các nhà sáng tạo nội dung (content creator) nhanh hơn, nhưng không phải lúc nào cũng tìm được người phù hợp nhất. Chính khoảng trống đó đang tạo nên giá trị của những người xây "hào lũy" cho thương hiệu.
(VNF) - Vàng vừa trải qua quý giảm mạnh nhất trong vòng 13 năm sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát đi tín hiệu duy trì lập trường chính sách tiền tệ cứng rắn. Tài sản vốn được xem là nơi trú ẩn an toàn của giới đầu tư lại trở thành một trong những kênh đầu tư suy giảm mạnh nhất, khi triển vọng lãi suất cao hơn làm thay đổi hoàn toàn tâm lý trên thị trường.
(VNF) - Liên minh châu Âu (EU) đặt mục tiêu thu hẹp mức thâm hụt thương mại kỷ lục với Trung Quốc trước tháng 10. Thế nhưng, đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất trong lịch sử khu vực lại đang thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu máy điều hòa không khí sản xuất tại Trung Quốc lên mức chưa từng có.
(VNF) - Đồng yên bất ngờ tăng mạnh so với USD trong phiên giao dịch ngày 2/7, khi giới đầu tư cảnh giác trước khả năng Chính phủ Nhật Bản can thiệp để hỗ trợ đồng nội tệ vốn suy yếu kéo dài. Đồng thời, thị trường cũng tỏ ra thận trọng trước những tín hiệu cho thấy các nhà chức trách Nhật Bản có thể đang áp dụng một cách tiếp cận mới trong việc can thiệp vào thị trường ngoại hối.
(VNF) - Đúng như dự báo của nhiều nhà phân tích, các ngân hàng trung ương đã tận dụng đợt điều chỉnh mạnh của giá vàng trong tháng trước để gia tăng dự trữ vàng chính thức. Trong đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của thị trường.
(VNF) - Hà Nội đang nghiên cứu phương án xén dải phân cách trên hai tuyến Nguyễn Chí Thanh và Lê Văn Lương để tổ chức phân làn giao thông linh hoạt theo từng khung giờ, kỳ vọng giảm ùn tắc tại các trục hướng tâm có lưu lượng phương tiện lớn theo thực tế ở từng thời điểm trong ngày.
