Như vậy, đa số người dân không những không có tiền để dành mà còn phải đi vay một phần để tiêu dùng, theo khuyến cáo của giới chuyên gia.
Góp tham luận tại hội thảo khoa học quốc gia "Kinh tế Việt Nam 2017 và triển vọng 2018", TS Nguyễn Hồ Phi Hà (Học viện Tài chính) và TS Bùi Trinh (Viện Nghiên cứu Phát triển Việt Nam) đã phân tích cấu trúc và tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn 2005 – 2016, thông qua việc đánh giá một số chỉ tiêu vĩ mô.
Đáng chú ý, tham luận đã chỉ ra nghịch lý trong thu nhập của người dân Việt Nam: GDP tăng, thu nhập bình quân đầu người tăng nhưng đa số người dân lại không có tiền để dành.
Theo quan điểm của 2 tác giả, thu nhập của người lao động (một nhân tố của GDP) được hiểu bao gồm thu nhập bằng tiền và hiện vật của người lao động trong quá trình sản xuất.
Hàng năm Tổng cục Thống kê không công bố chỉ tiêu này, nhưng dựa vào bảng cân đối liên ngành (input-output table) có thể ước tính thu nhập từ sản xuất chiếm khoảng 53% GDP.
Như vậy GDP bình quân đầu người năm 2016 vào khoảng 2.188 USD, tăng 25% so với năm 2012 (1.755 USD).
Tuy nhiên, một điều trớ trêu là trong cơ cấu GDP bình quân, thu nhập từ sản xuất bình quân của người lao động chỉ tăng 1,2% trong cùng giai đoạn trên (từ 860 USD năm 2012 lên 870 USD năm 2016).
"Điều này cho thấy phần thặng dư bình quân tăng rất cao, do nền kinh tế phụ thuộc vào khu vực có vốn đầu tư nước ngoài. Thặng dư tăng cao, nhưng về thực chất không có ích gì nhiều cho Việt Nam mà chỉ có lợi cho nước ngoài", 2 tác giả nhấn mạnh.
Dẫn tiếp số liệu của Tổng cục Thống kê, 2 tác giả cho biết tổng thu nhâp bình quân đầu người năm 2016 khoảng 1.648 USD. Điều này có nghĩa là khoản thu nhập bình quân đầu người ngoài sản xuất (từ sở hữu và từ chuyển nhượng) là khoảng 778 USD.
Nếu tỷ lệ giữa thu nhập từ sản xuất so với tổng thu nhập năm 2012 khoảng 74-75% thì đến năm 2016 tỷ lệ này giảm xuống 53%. Đồng nghĩa phần còn lại là thu nhập kiếm được từ ngoài quá trình sản xuất đã tăng từ 25-26% lên 47% trong cùng giai đoạn.
"Điều này cho thấy GDP bình quân đầu người và thu nhập bình quân đầu người là hoàn toàn khác nhau. Và nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào bên ngoài từ khâu sản xuất, lưu thông đến phân phối lại".
Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, tỷ lệ giữa tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình giai đoạn 2010 - 2017 luôn ổn định ở mức 70 - 72% GDP. Như vây có thể thấy mức tiêu dùng bình quân đầu người của dân cư bình quân tháng của năm 2016 khoảng 2,572 triệu đồng. Trong khi đó thu nhập từ sản xuất bình quân tháng khoảng 2,386 triệu đồng.
"Từ những con số này có thể thấy đa số người dân không những không có tiền để dành mà còn phải đi vay một phần để tiêu dùng! Đây là tín hiệu khá nguy hiểm, không những thế nó còn cho thấy việc GDP tăng cao hầu như không có ý nghĩa với người dân", 2 tác giả nhận định.
Cũng theo 2 tác giả, dù mức tổng thu nhập của dân cư (bao gồm từ sở hữu và chuyển nhượng) hàng tháng vẫn cao hơn mức chi tiêu khoảng 500.000 đồng, nhưng điều đáng nói là mức thu nhập này lại chưa bao gồm rất nhiều khoản lạm thu của chính quyền địa phương.
"Nếu trừ đi thì phần còn lại (saving) của khu vực hộ gia đình chỉ còn khoảng 30.000 tỷ đồng (khoảng 1,2 - 1,5 tỷ USD). Như vậy lượng kiều hối đổ vào Việt Nam mấy năm gần đây trên dưới 10 tỷ USD nhưng lượng tiền có thể đưa vào đầu tư chỉ khoảng 1,2 - 1,5 tỷ USD".
Theo 2 tác giả, số liệu từ Tổng cục Thống kê cho tổng thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2016 chỉ khoảng hơn 3 triệu đồng/tháng. Đây là mức thu nhập khiêm tốn, rất khó khăn cho người dân.
Đặc biệt là khu vực nông thôn, tổng thu nhập bình quân đầu người/tháng của năm 2016 chỉ là 2,4 triệu đồng, thấp hơn mức bình quân, trong khi 66% dân số là ở nông thôn.
Đó là chưa kể đến tình trạng phân hóa giàu nghèo, làm cho khoảng cách thu nhập giữa 20% người nghèo nhất và 20% người giàu nhất lên tới gần 10 lần và không ngừng tăng lên.
"Các nhà mô hình và các nhà thiết lập chính sách mất nhiều công sức chú trọng vào cấu trúc và sự liên kết ngành, tuy nhiên một số nghiên cứu gần đây cho thấy mức độ chi tiêu dựa trên thu nhập của các nhóm dân cư ảnh hưởng quan trọng đối với tăng trưởng.
"Một điều được rút ra từ mô hình cân bằng tổng thể đó là chi tiêu của nhóm có thu nhập cao không lan tỏa nhiều đến nền kinh tế trong nước bằng các nhóm thu nhập trung bình và thấp.
"Việc phân hóa giàu nghèo trong xã hội cần phải được đặt ngang hàng với mục tiêu tăng trưởng GDP. Cái mà xã hội và người dân là các chính sách cần hướng đến người dân thay vì hoàn toàn hướng đến doanh nghiệp", 2 tác giả khuyến cáo.
Tags:
(VNF) - Dịp Quốc khánh năm nay, cán bộ, công chức, viên chức sẽ được nghỉ liên tục 5 ngày, từ 29/8 đến hết 2/9, nhờ thực hiện hoán đổi ngày làm việc. Khối doanh nghiệp được khuyến khích áp dụng lịch nghỉ tương tự để tạo điều kiện cho người lao động nghỉ ngơi và tham gia các hoạt động trong dịp lễ.
(VNF) - Dù Luật Thuế thu nhập cá nhân đã mở đường cho việc đánh thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng, Bộ Tài chính cho biết hiện chưa đủ cơ sở để quy định chi tiết và triển khai thu thuế đối với các giao dịch này.
(VNF) - Tính đến ngày 21/5, TP. HCM mới giải ngân được 23.620 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 16% so với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 30% đặt ra cho quý I/2026.
(VNF) - Cùng với việc nâng cao chất lượng sống cho người dân, TP. HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực với quy mô kinh tế dự kiến khoảng 800 tỷ USD vào năm 2050.
(VNF) - Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết năm 2025 chứng kiến tốc độ xây dựng và hoàn thiện pháp luật nhanh chưa từng có, với hàng loạt đạo luật, nghị quyết được ban hành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư kinh doanh.
(VNF) - Bảo hiểm xã hội TP. HCM vừa kiến nghị bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử vào nhóm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc khi sửa đổi các quy định liên quan đến Luật BHXH và Luật Bảo hiểm y tế.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, trong đó đề xuất không cổ phần hóa các đơn vị đang độc quyền cung cấp dịch vụ công trên phạm vi cả nước hoặc tại từng địa phương.
(VNF) - Cục Quản lý Dược vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu The Vigo hơn 112 triệu đồng do kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố và quảng cáo sản phẩm sai quy định.
(VNF) - Công an TP. Hà Nội đã khởi tố Chủ tịch CCV Group Mai Hà Trang để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, liên quan vụ huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ hàng trăm nhà đầu tư.
(VNF) - Một hộ kinh doanh ở Đà Nẵng đã sử dụng máy POS để thực hiện các giao dịch quẹt thẻ nhằm hợp thức hóa dòng tiền, hỗ trợ rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng và thu phí dịch vụ trái quy định của pháp luật.
(VNF) - Thủ tướng gợi ý cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”, với lộ trình triển khai theo 3 giai đoạn từ giữa năm 2026 đến hết năm 2029.
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, khu vực kinh tế tư nhân ghi nhận sự bứt phá về số lượng với làn sóng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh. Tuy nhiên, bài toán về quy mô, năng lực cạnh tranh và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu vẫn là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.
(VNF) - Theo báo cáo mới công bố của S&P Global, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt 52,8 điểm, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2/2026. Kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất tiếp tục cải thiện tháng thứ 11 liên tiếp.
(VNF) - Sau cuộc hội đàm sáng 1/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. nhất trí nâng quan hệ song phương Việt Nam - Philippines lên Đối tác Chiến lược tăng cường.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Việt Nam đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Mỹ.
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đang phối hợp với Bộ Công an nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin nhằm rút ngắn tối đa thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, người nộp thuế sẽ được gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gần như ngay lập tức sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.
(VNF) - Từ tháng 6/2026, nhiều chính sách mới liên quan đến tiêu dùng, viễn thông, thuế, đăng ký phương tiện và sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở sẽ chính thức có hiệu lực.
(VNF) - Phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau trên thế giới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam cho rằng, nếu tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về hạ tầng, pháp lý và dòng vốn, thành phố không chỉ bứt tốc tăng trưởng mà còn có cơ hội vươn lên thành trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Trước làn sóng phản ánh từ nhà bán hàng về việc nhiều sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí và bổ sung các khoản thu mới, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu các nền tảng liên quan giải trình, đồng thời giám sát chặt tác động tới môi trường cạnh tranh và giá bán tới tay người tiêu dùng.
(VNF) - Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 21/5/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt 182.544 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
(VNF) - Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), xăng sinh học E5 và E10 không gây ảnh hưởng tới động cơ phương tiện nếu xe đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.
(VNF) - Dịp Quốc khánh năm nay, cán bộ, công chức, viên chức sẽ được nghỉ liên tục 5 ngày, từ 29/8 đến hết 2/9, nhờ thực hiện hoán đổi ngày làm việc. Khối doanh nghiệp được khuyến khích áp dụng lịch nghỉ tương tự để tạo điều kiện cho người lao động nghỉ ngơi và tham gia các hoạt động trong dịp lễ.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.
