Cuộc đấu công nghệ với Mỹ, Trung Quốc hồi sinh 'vành đai rỉ sét' gần biên giới Nga
Khánh Tú -
22/10/2023 23:43 (GMT+7)
(VNF) - Trong bối cảnh Washington đang nỗ lực tách Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, chính quyền Bắc Kinh dự định hồi sinh “vành đai gỉ sét” với tham vọng sẽ “tự cung tự cấp” trong lĩnh vực này.
Ảnh minh họa.
Biển hiệu “Cần phát huy tình thần tự lực, tự cường về khoa học công nghệ, nắm bắt mọi thời điểm để tạo đột phá trong các vấn đề quan trọng” nằm nổi bật trên đường cao tốc Thẩm Dương (tỉnh Liêu Ninh) dẫn đến trụ sở của nhà sản xuất robot công nghiệp lớn nhất Trung Quốc.
Đó là những lời mà Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói trong chuyến thăm công ty chuyên sản xuất robot dùng trong ngành sản xuất ô tô Siasun Robot & Automation vòa tháng 8/2022.
Chuyến đi của Chủ tịch Tập Cận Bình diễn ra 2 tháng sau khi một cổ đông lớn của Viện Tự động hóa Thẩm Dương bị chính phủ Mỹ liệt vào danh sách đen của xuất khẩu.
Trung Quốc đang đặt cược vào sự hồi sinh của "vành đai gỉ sét".
Trong bối cảnh Washington nỗ lực ngăn chặn tầm ảnh hưởng của Bắc Kinh trong chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu, Trung Quốc đã tìm thấy một tương lai đầy tiềm năng ở khu vực “vành đai gỉ sét” phía Đông Bắc, gần biên giới với Nga.
Vùng Đông Bắc của Trung Quốc bao gồm các tỉnh Liêu Ninh, Cát Lâm, Hắc Long Giang và một phần của khu tự trị Nội Mông. Nơi đây từng được so sánh với thành phố Detroit của Mỹ khi góp phần không nhỏ trong sự phát triển công nghiệp nặng và quân sự của Trung Quốc vào những năm 1950.
Tuy nhiên, khu vực này đã nhanh chóng bị bỏ lại phía sau trong suốt nhiều thập kỷ sau đó kể từ khi Trung Quốc mở cửa vào năm 1978. Từ một thủ phủ công nghiệp trọng điểm của quốc gia, vùng Đông Bắc đã trở thành “vành đai gỉ sét”, thậm chí là “gánh nặng” của quốc gia châu Á.
Thế nhưng, khi nền kinh tế Trung Quốc ngày càng hướng nội hơn, khu vực gần biên giới Nga này lại đang dần thu hút sự chú ý của chính quyền Bắc Kinh và đứng trước cơ hội “hồi sinh”.
Vào đầu tháng 9, khi các nhà lãnh đạo thế giới khác tập trung tại New Delhi để dự Hội nghị thượng đỉnh G20, ông Tập Cận Bình lại đến thăm Hắc Long Giang. Đây là chuyến đi thứ 10 của ông tới vùng Đông Bắc kể từ khi lên nắm quyền 11 năm trước.
“Hiện tại, chúng ta đang có thêm nhiều cơ hội mới để thúc đẩy quá trình hồi sinh toàn diện vùng Đông Bắc Trung Quốc”, người đứng đầu nhà nước Trung Quốc nói trong một hội nghị chuyên đề được tổ chức tại thủ phủ tỉnh Cáp Nhĩ Tân.
Theo Sinolink Securities, “khi xu hướng phi toàn cầu hóa ngày càng gia tăng, việc đẩy nhanh chuyển đổi công nghiệp, nâng cấp và đạt được công nghệ cao đã trở thành mục tiêu chính trong phát triển kinh tế ngắn hạn và trung hạn của Trung Quốc”. Và Bắc Kinh đã giao phó cho khu vực Đông Bắc nhiều nhiệm vụ quan trọng trong tiến trình này.
Vùng Đông Bắc của Trung Quốc.
Trên thực tế, nỗ lực hồi sinh vùng Đông Bắc đã chính thức được triển khai từ cách đây 20 năm. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, việc hồi sinh vành đai gỉ sét vẫn chưa được như kỳ vọng. Đến thời điểm hiện tại, Bắc Kinh đã nhìn thấy những hy vọng mới tại khu vực này.
Trong quý đầu tiên của năm 2023, tốc độ tăng trưởng công nghiệp của 3 tỉnh phía Đông Bắc nhìn chung đã vượt xa cả nước với tỷ lệ tăng trưởng hàng năm lần lượt là 7,5%, 7,6% và 5,1%. Yếu tố đóng góp nhiều nhất cho tăng trưởng công nghiệp tại khu vực này là các ngành sản xuất tiên tiến.
Lấy nền kinh tế Liêu Ninh, nơi chiếm gần ½ tổng GDP của khu vực, làm ví dụ. Nền kinh tế của tỉnh thành này từng khốn đốn trước sự sụp đổ của hàng loạt công ty lớn nhỏ trong cuộc suy thoái kinh tế. Chưa kể, tốc độ già hóa dân số tại Liêu Ninh thuộc top nhanh nhất ở Trung Quốc khiến nơi đây trở nên kém hấp dẫn trong mắt các doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Tuy nhiên, trong 3 quý năm 2023, kinh tế Liêu Ninh tăng trưởng 5,3% so với cùng kỳ năm ngoái và cao hơn mức tăng trưởng 5,2% của cả nước. Năm 2023 cũng đánh dấu lần đầu tiên GDP của Liêu Ninh vượt qua GDP của Trung Quốc trong vòng một thập kỷ qua.
Sản xuất thiết bị là lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất tại Liệu Ninh với mức tăng 21,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Lĩnh vực này bao gồm các ngành sản xuất tiên tiến như ô tô, hàng không vũ trụ và đóng tàu, những thế mạnh vốn có của Liêu Ninh.
Là trung tâm của khu vực Đông Bắc nói chung và tỉnh Liêu Ninh nói riêng, thành phố Thẩm Dương đang lấy sản xuất thiết bị làm ngành công nghiệp trụ cột. Nhờ sự đóng góp của các ngành công nghiệp này, tốc độ tăng trưởng công nghiệp của Thẩm Dương đạt 18% trong quý I, đứng đầu trong số 15 thành phố trực thuộc tỉnh của Trung Quốc.
Tăng trưởng kinh tế ấn tượng của Liêu Ninh.
Tín hiệu tích cực của nền kinh tế Liêu Ninh là kết quả của cuộc cải cách cơ cấu đầy “đau đớn” kéo dài cả thập kỷ qua. Liêu Ninh đã thực hiện cải cách đối với hệ thống và cơ chế kinh tế của khu vực, tích cực hấp thụ vốn từ khu vực nước ngoài, tư nhân và đặc biệt là việc ban hành thêm nhiều quy định mới nhằm tiếp thêm động lực cho các doanh nghiệp “lớn nhưng yếu”.
Tập đoàn thiết bị điện lạnh và điều hòa không khí khổng lồ Bingshan Group, có trụ sở tại thành phố cảng Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, đã trải qua hai đợt cải tổ quyền sở hữu kể từ năm 2008. Một phần ba cổ phần của tập đoàn này hiện thuộc sở hữu của chính quyền thành phố, trong khi phần còn lại đã được tư nhân hóa hoặc bán cho các công ty nước ngoài, trong đó có Panasonic của Nhật Bản.
Tập đoàn Công nghiệp nặng Phương Bắc cũng có những bước tiến ấn tượng sau quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp vào năm 2019, khi tập đoàn tư nhân Fangda Group trở thành cổ đông lớn nhất của nhà sản xuất thiết bị khai thác mỏ và kỹ thuật đường hầm này.
Liêu Ninh cũng tận dụng lợi thế về nguồn tài nguyên khoáng sản để phát triển các ngành công nghiệp hiện đại của mình. Hơn 110 loại khoáng sản được phát hiện tại Liêu Ninh, trong đó trữ lượng sắt, boron, magnesit, kim cương, bột talc, ngọc bích và gần 10 loại khoáng sản khác ở Liêu Ninh đứng đầu cả nước.
Giao thông đường bộ và đường thủy phát triển cũng là yếu tố thúc đẩy sự phát triển ngoạn mục của tỉnh này. Liêu Ninh không chỉ có mạng lưới đường sắt dày đặc nhất Trung Quốc mà còn là tỉnh duy nhất ở phía Đông Bắc Trung Quốc có đường bờ biển với Đại Liên, Dinh Khẩu, Hồ Lô Đảo và các bến cảng tự nhiên khác.
Liêu Ninh đã trải qua một cuộc cải cách sâu rộng trong nhiều năm.
Những lợi thế này đã được Liêu Ninh tận dụng thành công và góp phần không nhỏ vào sự phát triển của nền kinh tế tỉnh. Nơi đây thu hút ngày càng nhiều các doanh nghiệp sản xuất nguyên liệu sắt thép, doanh nghiệp hóa chất, doanh nghiệp chế biến nguyên liệu thô, cũng như doanh nghiệp sản xuất công cụ gia công,…
Để giải quyết vấn đề nhân lực, trong những năm qua, Liêu Ninh đã tăng cường củng cố và phát triển hệ thống giáo dục và nghiên cứu khoa học ở các trường dạy nghề, đại học và viện nghiên cứu. Vấn đề cạn kiệt nguồn lao động đã được giải quyết đáng kể bằng cách sử dụng các công nhân lành nghề kết hợp với những công nghệ hiện đại, tiên tiến.
Công cuộc cải cách đầy mạnh mẽ và quyết liệt đã giúp Liêu Ninh “thoát kén” và rũ bỏ hoàn toàn nền công nghiệp xưa cũ. Sự thành công của Liêu Ninh đã chứng minh được sự đúng đắn của chính quyền Bắc Kinh khi quyết định hồi sinh lại khu vực Đông Bắc đầy tiềm năng.
Vị thế của khu vực Đông Bắc đã được củng cố trong những năm gần đây, phù hợp với chiến lược “lưu thông kép” của Bắc Kinh nhằm kêu gọi thúc đẩy khả năng tự lực của Trung Quốc trước những bất ổn bên ngoài ngày càng gia tăng.
(VNF) - Từng khiến giới đầu tư phát cuồng và tạo nên những cơn FOMO lớn nhất trên thị trường tài chính toàn cầu, vàng và Bitcoin đang đánh mất dần sức hút. Dòng tiền suy giảm, niềm tin lung lay và sự trỗi dậy của những câu chuyện đầu tư mới đang khiến ánh hào quang của chúng trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.
(VNF) - Chính quyền Mỹ ngày 8/6 đã công bố danh sách cập nhật các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc mà Washington cho rằng có liên hệ hoặc hỗ trợ quân đội nước này. Danh sách này bao gồm nhiều tên tuổi nổi bật như Alibaba, Baidu và nhà sản xuất xe điện BYD.
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
(VNF) - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã kéo dài chuỗi mua vàng liên tiếp lên tháng thứ 19 trong tháng 5, trong bối cảnh dự trữ ngoại hối của nước này tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
(VNF) - OPEC+ tiếp tục nâng mục tiêu khai thác dầu từ tháng 7, nhưng xung đột tại Trung Đông khiến phần lớn sản lượng tăng thêm vẫn chỉ tồn tại trên giấy.
(VNF) - Trước thềm cuộc họp đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh đang chịu sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người tiếp tục kêu gọi hạ lãi suất. Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi báo cáo việc làm tích cực của Mỹ làm gia tăng kỳ vọng Fed có thể phải nâng lãi suất trở lại.
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
(VNF) - Đồng won rơi xuống mức thấp nhất trong 17 năm khi đồng USD tăng giá và dòng vốn ngoại liên tục rời khỏi Hàn Quốc. Trong khi đó, thị trường chứng khoán Seoul chứng kiến phiên giảm sâu nhất nhiều tháng do làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và tâm lý né tránh rủi ro lan rộng.
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
(VNF) - Sự suy yếu của đồng yên đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản khi tác động ngày càng rõ nét đến giá nhập khẩu, lạm phát và chi phí sinh hoạt của người dân.
(VNF) - Làn sóng bán tháo kéo dài trên thị trường tiền điện tử đã khiến hàng nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa bị thổi bay, làm gia tăng tâm lý bất an của giới đầu tư và một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính ổn định của nhóm tài sản thay thế này.
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú trên thế giới cho rằng điều quan trọng là giúp thế hệ sau giữ được động lực tự vươn lên, thay vì sống dựa vào “núi tiền” thừa kế.
(VNF) - Giữa lúc niềm tin tiêu dùng lao dốc vì giá năng lượng tăng cao và kinh tế suy yếu, Thái Lan đang đặt cược 3,7 tỷ USD vào một chương trình trợ giá mua sắm quy mô lớn với hy vọng vực dậy sức mua nội địa.
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Để tạo ra mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, ngành công nghiệp sân cỏ toàn cầu đang bước vào một trong những dự án phức tạp và tốn kém nhất từ trước đến nay. Phía sau 90 phút bóng đá là chuỗi đầu tư kéo dài hàng thập kỷ.
(VNF) - Sau nhiều năm chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, thị trường nhà ở Trung Quốc đang xuất hiện những tín hiệu phân hóa ngày càng rõ rệt.
(VNF) - Sau những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thuế quan, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho các biện pháp thương mại của mình.
(VNF) - Dù thường xuyên nằm trong nhóm những đô thị có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới, Singapore vẫn duy trì được một hệ thống nhà ở mà ở đó người thu nhập thấp vẫn có cơ hội tiếp cận chỗ ở với mức thuê rất thấp, chỉ từ khoảng 26-33 đô la Singapore (SGD) mỗi tháng, tương đương khoảng hơn 500.000 đồng.
(VNF) - Khoản đầu tư 9,4 tỷ USD của Nippon Life vào tín dụng tư nhân cho thấy các công ty bảo hiểm Nhật Bản đang đẩy mạnh tìm kiếm lợi suất ở nước ngoài, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro của lĩnh vực này.
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
(VNF) - Từng khiến giới đầu tư phát cuồng và tạo nên những cơn FOMO lớn nhất trên thị trường tài chính toàn cầu, vàng và Bitcoin đang đánh mất dần sức hút. Dòng tiền suy giảm, niềm tin lung lay và sự trỗi dậy của những câu chuyện đầu tư mới đang khiến ánh hào quang của chúng trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.