Doanh nghiệp nhỏ và vừa khó ‘với tay’ tới tín dụng xanh
Khánh Hồng -
Thứ sáu, 15/08/2025 16:30 (GMT+7)
(VNF) - Phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn khó tiếp cận tín dụng xanh do rào cản từ chính sách, tiêu chí quá cao và thiếu hướng dẫn cụ thể. Việc xây dựng hệ tiêu chuẩn phù hợp, linh hoạt hơn là chìa khóa để các doanh nghiệp này không bị gạt khỏi cuộc chơi tài chính xanh.
Doanh nghiệp khó tiếp cận
Ông Phạm Bắc Bình, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Đà Nẵng, cho biết từ trước đến nay, các doanh nghiệp nhỏ và vừa hầu như không thể tiếp cận được vốn tín dụng xanh do thiếu chính sách rõ ràng. Thỉnh thoảng có hỗ trợ từ Sở Khoa học và Công nghệ địa phương, song chỉ là trường hợp đơn lẻ, chưa phản ánh một chủ trương thống nhất cấp quốc gia.
Một trong những kiến nghị của ông Bình là tín dụng xanh không nên chỉ giới hạn cho các dự án đầu tư mới, mà cần mở rộng sang cải tiến thiết bị, “xanh hóa” từng phần quy trình sản xuất. Với doanh nghiệp đã đầu tư từ trước, việc cải tạo toàn bộ dây chuyền để đạt tiêu chuẩn xanh là không khả thi do chi phí lớn, ảnh hưởng đến dòng tiền và tiến độ sản xuất kinh doanh.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận với tín dụng xanh.
“Ví dụ, doanh nghiệp có ba nhà xưởng thì nên được phép xanh hóa từng xưởng; có ba ngành nghề thì bắt đầu với một ngành. Đó là quá trình xanh hóa từng phần, cần được hỗ trợ và khuyến khích”, ông Bình nêu quan điểm.
Theo ông, chính sách cần linh hoạt, phù hợp thực tiễn doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đặt tiêu chuẩn quá cao hoặc áp dụng một mô hình chuẩn cho mọi đối tượng sẽ khiến nhiều doanh nghiệp bị loại khỏi cuộc chơi. Bài học từ các gói hỗ trợ tín dụng trước, dù hàng chục nghìn tỷ đồng nhưng giải ngân không hiệu quả. Lần này, các bộ ngành cần xây dựng nghị định, thông tư với tiêu chí rõ ràng, khả thi, giúp doanh nghiệp tiếp cận và triển khai thực chất hơn.
Ông Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) miền Trung - Tây Nguyên, cho biết doanh nghiệp nhỏ và vừa miền Trung có mức độ nhận thức và triển khai chuyển đổi xanh khá cao, tuy nhiên, chỉ một số rất ít doanh nghiệp được tiếp cận nguồn tài chính xanh và chỉ 10% hoạt động chuyển đổi xanh được tài trợ từ nguồn này.
Theo ông Quang, rào cản lớn nhất là hệ tiêu chí, bộ chỉ số, “thang kỹ thuật” mà các ngân hàng và định chế tài chính đưa ra quá cao so với năng lực của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. “Các tiêu chí này còn cao hơn cả chuẩn quốc tế, vượt khả năng của nhiều doanh nghiệp lớn trong nước. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa có nguồn lực và năng lực quản trị hạn chế, nên càng khó đáp ứng”, ông nói.
Cần xây dựng tiêu chí phù hợp
Theo ông Nguyễn Tiến Quang, để các doanh nghiệp nhỏ và vừa không bị bỏ lại phía sau trong tiếp cận tài chính xanh, cần xây dựng hệ chuẩn, bộ chỉ số, tiêu chí, “thang kỹ thuật” phù hợp và có lộ trình nâng cấp, hướng tới chuẩn mực cao hơn.
Các ngân hàng, định chế tài chính có thể tham khảo một số bộ tiêu chí trong chuyển đổi xanh, phát triển bền vững của các tổ chức trong nước hiện có để có áp dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn tài chính xanh. Ví dụ như: Bộ chỉ số doanh nghiệp bền vững (CSI) tiếp tục được sử dụng làm căn cứ đánh giá mức độ phát triển bền vững của các doanh nghiệp do VCCI thực hiện. Đồng thời, tham khảo thêm các bộ chỉ số khác của quốc tế và cần được hiệu chỉnh phù hợp với năng lực và trình độ của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Để các doanh nghiệp nhỏ và vừa không bị bỏ lại phía sau trong tiếp cận tài chính xanh, cần xây dựng hệ chuẩn, bộ chỉ số, tiêu chí...
Bên cạnh đó, đối với các doanh nghiệp, cần nâng cao nhận thức và đầu tư thích đáng cho chuyển đổi xanh. Xác định đây không còn là sự lựa chọn mà là sự tuân thủ, nâng cao năng lực tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu và chinh phục những thị trường có yêu cầu cao, nhận thức cao trong tiêu dùng. Cùng với đó, đầu tư cho nhân lực có thể đáp ứng được quá trình chuyển đổi xanh. Theo một cuộc khảo sát, có 65% doanh nghiệp trả lời rằng họ thiếu nhân lực trong đưa ra các giải pháp, thực thi việc chuyển đổi xanh.
Đồng thời, bố trí nguồn tài chính cho chuyển đổi xanh, giảm sự phụ thuộc vào ngân hàng, thực hiện triệt để các giải pháp chuyển đổi xanh tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể thực hiện được mà không cần có sự hỗ trợ từ bên ngoài. Tích cực hơn trong tham gia xây dựng chính sách thúc đẩy chuyển đổi xanh do Nhà nước và các tổ chức trong ngoài nước để có thể có những chính sách, bộ tiêu chí phù hợp hơn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Ông Phạm Bắc Bình cho hay, theo tinh thần của Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội, các doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được hỗ trợ lãi suất 2%/năm khi vay vốn để triển khai các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội và quản trị). Đây là bước tiến quan trọng mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp chuyển đổi theo hướng phát triển bền vững. Với định hướng rõ ràng từ Chính phủ, chỉ còn chờ hệ thống chính quyền hai cấp đi vào hoạt động ổn định để có hướng dẫn cụ thể về những ngành nghề được ưu tiên, điều kiện vay và phương thức triển khai.
(VNF) - Danh mục Phân loại Xanh được quy định với 45 lĩnh vực, loại hình dự án thuộc 7 nhóm ngành, tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho thị trường tài chính xanh trong nước, bao gồm tín dụng xanh và trái phiếu doanh nghiệp xanh.
(VNF) - Dù tín dụng xanh đang ghi nhận mức tăng trưởng bình quân 21% mỗi năm nhưng nhiều tổ chức tín dụng vẫn chưa có động thái rõ nét trong việc cấp vốn cho các dự án thân thiện với môi trường.
(VNF) - Dù được xác định là đòn bẩy quan trọng giúp khu công nghiệp (KCN) chuyển đổi sang mô hình xanh, tín dụng xanh tại Việt Nam vẫn đang đối diện với nhiều rào cản khiến dòng vốn này chưa thực sự chảy đến đúng nơi cần thiết.
(VNF) - Theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số Việt Nam không còn cách nào khác ngoài đổi mới tư duy điều hành, cải cách thể chế mạnh mẽ và tạo ra các dư địa tăng trưởng mới. Nếu vẫn duy trì cách làm cũ, cải cách manh mún và thiếu tính hệ thống, mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững sẽ rất khó đạt được.
(VNF) - Từ ngày 1/6/2026, xăng E10 sẽ được triển khai đại trà trên toàn quốc, mở ra thị trường ethanol quy mô lớn và tạo cơ hội tăng trưởng mới cho các doanh nghiệp đầu ngành như Petrolimex, PV OIL, BSR hay QNS.
(VNF) - Đằng sau mô hình tưởng như “cho vay miễn phí” là bài toán fintech, dữ liệu và chuỗi cung ứng đang mở ra cơ hội lớn trong thị trường điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam.
(VNF) -Hoạt động mua bán tín chỉ carbon rừng tại Việt Nam sẽ phải thực hiện thông qua hợp đồng hoặc sàn giao dịch và được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác nhận trước khi chuyển nhượng.
(VNF) - Cuộc cạnh tranh trong ngành xe điện toàn cầu đang bước sang giai đoạn mới khi các doanh nghiệp và viện nghiên cứu Trung Quốc liên tục công bố những bước tiến đáng chú ý trong công nghệ pin thế hệ mới.
(VNF) - Trong khi thị trường startup khan hiếm vốn và nhu cầu điện tăng mạnh do nắng nóng cùng biến động địa chính trị ở Trung Đông, startup năng lượng mặt trời Stride của Việt Nam vẫn huy động thành công 15 triệu USD từ các quỹ đầu tư quốc tế, cho thấy sức hút ngày càng lớn của lĩnh vực năng lượng sạch tại Việt Nam.
(VNF) - Trong bối cảnh chi phí vốn neo cao, tín dụng xanh đang trở thành nguồn lực hấp dẫn với nhiều doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, chỉ những doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), minh bạch tài chính và phát triển bền vững mới có cơ hội tiếp cận dòng vốn ưu đãi từ các quỹ và tổ chức tài chính quốc tế.
(VNF) - Dự án Nhà máy xử lý môi trường và phát điện công nghệ cao Núi Thoong có tổng vốn đầu tư khoảng 5.250 tỷ đồng, công suất xử lý 2.000 tấn rác/ngày đêm, công suất phát điện 45MW.
(VNF) - Tín dụng xanh tăng mạnh tại Việt Nam, nhưng nhiều ngân hàng vẫn khó giải ngân vì thiếu doanh nghiệp đáp ứng chuẩn ESG minh bạch và phát triển bền vững, trong bối cảnh rủi ro “tẩy xanh” gia tăng.