Giải bài toán nguồn vốn cho năng lượng tái tạo: Cần 5,2 tỷ USD mỗi năm
Đình Vũ -
26/06/2021 12:33 (GMT+7)
(VNF) - Theo dự thảo đề án quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhòn tới năm 2045 (Quy hoạch điện VIII), mục tiêu đặt ra tới năm 2030, công suất năng lượng tái tạo là khoảng 39,7GW, chiếm 29% tổng công suất nguồn điện cả nước. Tầm nhìn tới năm 2045, con số này lên đến 121,7GW, chiếm 44%.
Tới tháng 9/2020, mới có 17/35 ngân hàng thương mại trong nước đã xây dựng chính sách cho vay với năng lượng tái tạo.
Mỗi năm cần 5,2 tỷ USD
Để thực hiện mục tiêu này, dự kiến giai đoạn 2021-2030 cần 1.031.365 tỷ đồng đầu tư cho phát triển năng lượng tái tạo, và 1.947.173 tỷ đồng giai đoạn 2031-2045. Tổng cộng là gần 3 triệu tỷ đồng, tương đương 130 tỷ USD, trung bình 5,2 tỷ USD mỗi năm. Để hiện thực hoá mục tiêu này, một trong những vấn đề quan trọng nhất cần giải quyết là nguồn vốn, trong đó chiếm một tỷ lệ đáng kể là tín dụng ngân hàng.
Trong 5 năm qua, Ngân hàng Nhà nước, trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ đã ban hành một số văn bản, chính sách phục vụ phát triển năng lượng tái tạo, cụ thể là: Chỉ thị số 03/CT-NHNN ngày 24/3/2015 về thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng; Quyết định số 1552/QĐ-NHNN ngày 6/8/2015 về kế hoạch hành động ngành Ngân hàng thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh đến năm 2020; Quyết định số 1731/QĐ-NHNN ngày 31/8/2018 ban hành kế hoạch hành động của ngành Ngân hàng thực hiện chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững.
Trước năm 2017, các ngân hàng thương mại chủ yếu thực hiện giải ngân vốn cho các dự án năng lượng tái tạo từ các nguồn của các tổ chức quốc tế như: World Bank, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), vốn viện trợ không hoàn lại. Từ năm 2017, sau khi Chính phủ ban hành các quyết định về cơ chế hỗ trợ phát triển năng lượng tái tạo, các ngân hàng thương mại bắt đầu xây dựng chính sách tín dụng đối với các dự án năng lượng tái tạo.
Mặc dù duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh trong giai đoạn 2018-2020, nhưng tỷ trọng dư nợ tín dụng cho năng lượng tái tạo còn khá thấp (từ 0,6% - 1%) trong tổng dư nợ của hệ thống ngân hàng. Tới tháng 9/2020, mới có 17/35 ngân hàng thương mại trong nước đã xây dựng chính sách cho vay với năng lượng tái tạo.
Theo TS Cấn Văn Lực, bản thân các ngân hàng trong nước cũng chưa có định hướng cụ thể cho tài trợ phát triển năng lượng tái tạo mà chủ yếu thực hiện thông qua định hướng tín dụng xanh. Mặt khác, ngân hàng thương mại cũng gặp hạn chế về nguồn vốn trung dài hạn do chủ yếu huy động ngắn hạn từ dân cư, trong khi cơ quan quản lý ngày càng quan tâm kiểm soát rủi ro thanh khoản của các ngân hàng thương mại (giảm dần tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung dài hạn).
“Các ngân hàng thương mại còn gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin, đánh giá rủi ro do lĩnh vực này còn mới, trong khi các quy định về hỗ trợ còn chưa thực sự rõ ràng và nhất quán; và chủ đầu tư cũng còn thiếu kinh nghiệm, còn đầu tư theo tâm lý phong trào và chưa bài bản, còn hiện tượng lách luật”, ông Lực nói.
Trong khi đó, doanh nghiệp trong nước cũng rất khó tiếp cận nguồn vốn nước ngoài, bởi thường yêu cầu đi kèm bảo lãnh Chính phủ, dù lãi suất chỉ từ 4-5%/năm. Cùng với đó, việc ra đời Nghị định 81/2020 cũng hạn chế khả năng tiếp cận vốn của nhà đầu tư qua kênh phát hành trái phiếu.
Tìm vốn ở đâu?
Với vai trò nhà đầu tư, Chủ tịch HĐQT HBRE ông Hồ Tá Tín cho rằng lãi suất cho vay lên tới 10% là quá cao, đẩy rủi ro về phía doanh nghiệp. Trong khi yêu cầu vốn tự có 30-40% cũng là rào cản rất lớn trong việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.
Đồng quan điểm, ông Hoàng Mạnh Tân - Phó tổng giám đốc Tập đoàn Sơn Hà đề xuất, với các dự án năng lượng tái tạo vốn tự có chỉ cần 15-20% nhằm khuyến khích phát triển, đồng thời cần có chính sách ưu đãi lãi suất phù hợp cho các dự án xanh. NHNN cần hoàn thiện hướng dẫn và xây dựng cơ chế cho tín dụng xanh và ưu tiên giới hạn tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng cho vay vào các dự án năng lượng xanh hàng năm.
Đối với Bộ Công Thương và EVN, ông Tân cho rằng, cần xem lại hợp đồng mẫu, không đẩy rủi ro về doanh nghiệp, dự án đã được phê duyệt và tính toán hiệu quả trên công suất phát thiết kế, khi phát điện EVN phải mua hết công suất phát, không để quyền từ chối mua điện trên các hợp đồng mẫu.
Với Bộ Tài chính, Phó TGĐ Tập đoàn Sơn Hà đề xuất cần xem lại Nghị định 81/2020, không giới hạn số đợt phát hành trái phiếu của doanh nghiệp vì các dự án điện gió phải thi công mất 2-3 năm nên việc giới hạn các đợt phát hành như Nghị định 81 làm cho các chủ đầu tư không huy động được nguồn vốn thông qua hình thức phát hành trái phiếu doanh nghiệp.
Theo GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư Nước ngoài (VAFIE), thực tế Việt Nam không thiếu vốn. Hiện nay, các ngân hàng đang dư thừa vốn, phải giảm huy động, giảm lãi suất huy động. Dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong những năm qua cũng rất lớn, cả vốn đăng ký và thực hiện đều tăng trưởng vượt cả chỉ tiêu Nghị quyết 50 của Bộ Chính trị về thu hút đầu tư nước ngoài đến năm 2030. “Có thể nói, để phát triển năng lượng tái tạo hiện nay ở Việt Nam không phải là giải quyết vấn đề thiếu vốn mà là thiếu cơ chế chính sách để thu hút vốn, giải toả dòng vốn đang còn ách tắc”.
Lấy ví dụ cụ thể, GS. Nguyễn Mại dẫn trường hợp dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn III (Cần Thơ), Chính phủ Nhật Bản đã có sẵn vốn ODA để cấp cho dự án nhưng do chúng ta chưa xác định được thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư khiến dự án chậm tiến độ và có nguy cơ kéo theo việc chậm tiến độ của hàng loạt các dự án liên quan về sau.
“Chúng ta cần có chính sách ổn định kéo dài 5-10 năm, thậm chí là 20-30 năm, đảm bảo được lợi ích cho nhà đầu tư mới mong giải quyết được căn cơ bài toán cho năng lượng và năng lượng tái tạo. Với một đất nước đang phát triển như Việt Nam, năng lượng là vấn đề cốt tử. Nên nếu chính sách ưu đãi có gây thiệt hại cho nguồn thu ngân sách thì vẫn nên làm để đảm bảo không thiếu điện, không phải mua điện nước ngoài, hỗ trợ ổn định nền kinh tế. Cần đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích riêng ngành năng lượng”, GS. Nguyễn Mại nhấn mạnh và cho rằng cần sớm ban hành những chính sách ưu đãi cho các dự án NLTT để thu hút cả nhà đầu tư trong và ngoài nước.
(VNF) - Từ ngày 13/5 đến 2/6, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) triển khai chương trình khuyến mại “Tiết kiệm cùng Vietcombank, Út Ha mời bạn ghé Quán Nhà” dành cho khách hàng gửi tiết kiệm có kỳ hạn trong thời gian đồng hành cùng chương trình truyền hình thực tế Quán Nhà Haha.
(VNF) - Ngày 11/5, BIM Group và AEONMALL Vietnam đã ký kết hợp tác phát triển dự án Trung tâm thương mại AEON MALL Đà Nẵng Hòa Xuân với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 4.300 tỷ đồng, đánh dấu bước mở rộng hợp tác giữa hai bên sau dự án AEON MALL Hà Đông.
(VNF) - Những tháng đầu năm 2026, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực ở nhiều chỉ tiêu sản xuất kinh doanh trọng yếu, đặc biệt bảo đảm nguồn dầu thô cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước, cùng nguồn cung các sản phẩm xăng dầu, khí... góp phần quan trọng ổn định thị trường, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
(VNF) - UBND TP. Hà Nội vừa phê duyệt Đề án phát triển kinh tế đêm giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045, trong đó đáng chú ý là kế hoạch phát triển dịch vụ du thuyền đêm trên sông Hồng vào năm 2030.
(VNF) - Ngân hàng Quốc Tế (VIB) và Visa cùng đồng hành trong nhiều sáng kiến đổi mới, từ phát triển sản phẩm thẻ cá nhân và doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ thanh toán linh hoạt, đến mở rộng các giải pháp thanh toán dành cho doanh nghiệp.
(VNF) - Thị trường xe sang tiếp tục chứng kiến làn sóng giảm giá mạnh khi loạt các thương hiệu BMW, Audi, Lexus, Mercedes-Benz giảm giá bán cho hầu hết các mẫu xe hàng trăm triệu, thậm chí đến hơn 1 tỷ đồng.
(VNF) - Ngày 11/05, Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank, HoSE: NAB) và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) đã chính thức ký kết thỏa thuận và khởi động dự án Hỗ trợ kỹ thuật Tài trợ Chuỗi Cung ứng (Supply Chain Finance - SCF), đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển khách hàng doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp SMEs tại Nam A Bank.
(VNF) - Hai doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu vừa bị xử phạt tổng cộng 320 triệu đồng do không duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu theo quy định, trong bối cảnh cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và nguồn cung thị trường.
(VNF) - Ngày 11/05/2026, VinFast được vinh danh với giải thưởng “Nhà sản xuất xe điện của năm” tại Times Drive Auto Summit & Awards 2026. Giải thưởng ghi nhận đà phát triển mạnh mẽ của VinFast trên thị trường với danh mục sản phẩm ngày càng mở rộng.
(VNF) - VietinBank triển khai loạt ưu đãi “kép” cho cả dịch vụ mở tài khoản EKYC, tiền gửi và tài trợ thương mại để chào đón các khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).
(VNF) - Tập đoàn Hoa Sen khẳng định mức biên độ bán phá giá 56,21% đối với sản phẩm tôn mạ xuất khẩu sang Australia chỉ là cáo buộc ban đầu từ phía nguyên đơn, chưa phải kết luận của cơ quan điều tra. Doanh nghiệp cho biết đang phối hợp với phía Australia để cung cấp dữ liệu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
(VNF) - Mặc dù có giá bán cạnh tranh nhất trong phân khúc MPV đa dụng, tuy nhiên Hyundai không ngại trang bị cho Stargazer loạt tính năng cao cấp như tự động canh làn, Smart Cruise Control, cảnh báo điểm mù.
(VNF) - Tính đến hết tháng 04/2026, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã nhập khẩu 230.000 tấn LNG phục vụ phát điện, đồng thời duy trì nguồn cung LPG khoảng 100.000 tấn/tháng cho thị trường nội địa và xuất khẩu khu vực.
(VNF) - Theo kế hoạch, Công an TP. Hà Nội sẽ tiến hành kiểm tra gần 10.000 hộ, cá nhân kinh doanh về việc chấp hành các quy định pháp luật đối với tổ chức kinh doanh trên địa bàn.
(VNF) - Chịu tác động từ chính sách tăng thuế nhập khẩu ô tô, lợi nhuận ròng của Tập đoàn Toyota Motor giảm tới 19,2% trong năm tài chính 2025 (kết thúc vào tháng 3/2026).
(VNF) - Giá vàng trong nước đã trải qua một tuần nhiều biến động. Tuy nhiên, kết phiên tuần, giá vàng nhẫn và vàng miếng đều tăng 1,5 triệu đồng/lượng so với đầu tuần.
(VNF) - Giá vật liệu xây dựng leo thang, đấu giá khoáng sản bất cập và áp lực hoàn thiện giấy phép môi trường đang trở thành những “nút thắt” lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp Đà Nẵng.
(VNF) - Ngày 07/05/2026, Công ty Cổ phần Vinpearl đã ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) với ba doanh nghiệp du lịch lữ hành Ấn Độ là Thomas Cook India, SOTC Travel và MakeMyTrip. Đây là bước đi chiến lược nhằm tiếp cận trực tiếp và toàn diện tới mọi phân khúc khách hàng, góp phần đưa Việt Nam thành “điểm đến ưu tiên” tại thị trường đông dân nhất hành tinh.
(VNF) - Ngày 7/5, Công ty TNHH Khai thác Chế biến Khoáng sản Núi Pháo (Nui Phao Mining), công ty con của Masan High-Tech Materials (UpCOM: MSR) chính thức công bố được cấp phép tiếp tục khai thác phần trữ lượng 28 triệu tấn quặng vonfram đa kim được phê duyệt trong giấy phép cũ. Đồng thời, nhà thầu thực hiện dịch vụ nổ mìn tại mỏ Núi Pháo cũng chính thức được cấp Giấy phép sử dụng vật liệu nổ công nghiệp.
(VNF) - Từ ngày 13/5 đến 2/6, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) triển khai chương trình khuyến mại “Tiết kiệm cùng Vietcombank, Út Ha mời bạn ghé Quán Nhà” dành cho khách hàng gửi tiết kiệm có kỳ hạn trong thời gian đồng hành cùng chương trình truyền hình thực tế Quán Nhà Haha.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.