Lạm phát chức danh, nghịch lý giám đốc nhận lương 11 triệu đồng/tháng
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
Đầu năm 2024, chị Hồng Yến (Hà Nội) vui mừng khi nhận được thông báo tăng lương. Tuy nhiên, chỉ sau tháng đầu nhận mức lương mới, chị Yến đã phải “than trời” khi khoản lương tăng gần đúng bằng số tiền nộp thuế. “Thu nhập tăng thì tiền đóng thuế cũng tăng theo. Chưa kể lương tăng một phần thì giá cả hàng hóa tăng đến vài phần nên dù có thêm thu nhập thì cũng đâu lại vào đấy”, chị Yến cho hay.
Anh Quốc Trọng (Hà Nội) cũng đau đầu khi tháng nào cũng phải chắt bóp chi tiêu dù thu nhập của cả hai vợ chồng hơn 30 triệu đồng/tháng. “Tiền nhà, tiền học của con cùng với ti tỉ thứ tiền khác khiến vợ chồng tôi buộc phải cắt giảm được gì thì cắt giảm, thậm chí là tạm ‘cắt’ luôn việc sinh đứa thứ hai vì sợ không kham nổi”, anh nói.
Theo thống kê tình hình thị trường lao động Việt Nam năm 2023 của Tổng cục Thống kê, thu nhập bình quân tháng của người lao động là 7,1 triệu đồng, tăng 6,9%, tương ứng tăng 459.000 đồng so với năm 2022. Tuy nhiên, cùng với đà tăng về thu nhập bình quân, giá cả nhiều mặt hàng tiêu dùng cũng tăng mạnh. Chỉ riêng trong năm 2023, nhiều mặt hàng thiết yếu như lương thực tăng tới 6,85%, điện sinh hoạt tăng 4,86% so với năm trước đó. Bên cạnh đó, chi phí giáo dục như học phí, tiền sách vở, chi phí y tế cũng tăng một cách chóng mặt. Nhiều người dân phải “thắt lưng buộc bụng” khi mà “ngay cả mức lương 12 triệu đồng/tháng cũng không đủ sống tại đô thị” như Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc từng nói.
Mặc dù đời sống của người dân đang còn nhiều khó khăn nhưng số thu từ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) vẫn tăng đều. Theo thống kê của Tổng cục Thuế, tổng số thu thuế TNCN năm 2023 đạt trên 155.000 tỷ đồng, trong đó, thuế TNCN từ tiền lương, tiền công chiếm khoảng 70%, tương đương 108.228 tỷ đồng. Điều này cho thấy lực lượng đóng góp chính cho số thu thuế TNCN là những người làm công ăn lương – những người đang phải gồng mình để vượt qua khó khăn về kinh tế sau những năm Covid-19 và lạm phát. “Bao giờ sửa đổi thuế TNCN?” đã trở thành câu hỏi “cửa miệng” của nhiều người mỗi khi nhắc đến thuế TNCN.
Theo kế hoạch, phải tới cuối năm 2025, Chính phủ mới trình Quốc hội dự thảo sửa đổi Luật Thuế TNCN và nếu được thông qua vào năm 2026 thì dự kiến đến năm 2027 mới có hiệu lực. Điều này cũng có nghĩa, nếu tính từ thời điểm Bộ Tài chính đề xuất xây dựng dự thảo để sửa đổi Luật Thuế TNCN, tức năm 2017, đến thời điểm dự kiến khi Luật Thuế TNCN có hiệu lực nếu được Quốc hội thông qua, tức năm 2027, thì lộ trình sửa đổi Luật Thuế TNCN kéo dài tới tận 10 năm.
Mặc dù phía Chính phủ liên tục chỉ đạo, giao Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh trong tính thuế TNCN để hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho đời sống của người dân thế nhưng đến nay, sửa đổi Luật Thuế TNCN vẫn chỉ đang trong giai đoạn…chờ.

Trao đổi với Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, bà Vũ Thu Hà, Phó tổng giám đốc Dịch vụ tư vấn thuế, Deloitte Việt Nam, nhận định: “Bất cứ chậm trễ nào trong việc thay đổi các chính sách thuận lợi hơn về kê khai và nộp thuế cũng sẽ ảnh hưởng tới các khía cạnh lập kế hoạch tài chính, đầu tư, tiết kiệm, tiêu chuẩn sống và tăng trưởng kinh tế. Chính vì thế, việc các cơ quan ban ngành sớm có các chính sách thuận lợi và phù hợp hơn về thuế để tạo đòn bẩy thúc đẩy tăng trưởng tiêu dùng và đầu tư, mang lại hiệu ứng tích cực cho nền kinh tế”.
Ở thời điểm hiện tại, Luật Thuế TNCN bộc lộ nhiều hạn chế so với thực tiễn, đặc biệt là mức giảm trừ gia cảnh. Cụ thể, theo quy định hiện tại, mức tính giảm trừ gia cảnh sẽ được xem xét điều chỉnh khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) biến động vượt quá mức 20%. Tuy nhiên, bà Vũ Thu Hà nhận định, “việc chỉ sử dụng CPI để xem xét điều chỉnh mức GTGC có thể chưa hoàn toàn phản ánh khách quan mức sống của người lao động”.
Bên cạnh CPI, bà Hà cho rằng cần cân nhắc thêm những yếu tố khác để đảm bảo tính toàn diện và khách quan, ví dụ: các yếu tố về mức tăng trưởng kinh tế, GDP bình quân đầu người, mức thu nhập đầu người bình quân, chi tiêu hộ gia đình, tỷ lệ lạm phát dự kiến hàng năm…

Ngoài ra, theo đề xuất của bà Hà, để đảm bảo mức giảm trừ gia cảnh phù hợp với biến động thị trường và thực tiễn mức sống người dân, Bộ Tài chính cần có lộ trình rà soát và thay đổi định kỳ (ít nhất 2 năm/lần), thay vì đợi đến khi CPI biến động vượt 20% như hiện tại.
Quan sát thực tiễn từ nhiều nước trong khu vực, Phó tổng giám đốc Dịch vụ tư vấn thuế của Deloitte cho rằng Việt Nam có thể áp dụng thêm các hình thức giảm trừ gia cảnh khác sao cho phù hợp với tình hình thực tế.
Nhiều quốc gia trong khu vực như Singapore, Malaysia, Thái Lan… hiện áp dụng giảm trừ các chi phí sinh hoạt thực tế như chi phí khám sức khỏe, chi phí tiền học cho con, tiền điện, tiền nước…. Đơn cử, người nộp thuế tại Malaysia, ngoài mức giảm trừ cá nhân, còn được hưởng hơn 20 khoản giảm trừ khác, từ chi phí chăm sóc cha mẹ, tiền mua thiết bị hỗ trợ người thân khuyết tật, học phí cho bản thân đến chi phí tế, vaccine... Tương tự, tại Thái Lan, tiền lãi vay mua nhà trả góp, tiền bảo hiểm nhân thọ, học phí cho con, làm từ thiện, tiền cho thuê nhà đất, tiền tác quyền... cũng được trừ vào thu nhập chịu thuế.
“Đây là hình thức giảm trừ thực tiễn, phản ánh trực tiếp mức sống của người nộp thuế vào nghĩa vụ thuế TNCN phải nộp và nên được áp dụng tại nước ta”, bà Hà nhận định.
“Tuy nhiên, do nhiều người Việt Nam vẫn thường thanh toán các chi phí dịch vụ nhiều bằng tiền mặt, chưa có thói quen xuất hóa đơn cho cá nhân. Trong khi để áp dụng cơ chế giảm trừ chi phí nói trên, việc lưu trữ đầy đủ hóa đơn hợp lý, hợp lệ làm cơ sở giảm trừ là vô cùng quan trọng. Ngoài ra, việc xác minh và đối chiếu của cơ quan thuế đối với các chi phí này cũng phát sinh thêm các thủ tục hành chính và nguồn lực. Do vậy, để áp dụng hình thức giảm trừ này, cần cân nhắc xây dựng cơ chế quản lý về hành chính rõ ràng, minh bạch, tối ưu áp dụng công nghệ thông tin nhằm đảm bảo phù hợp quy định đồng thời giảm thiểu các thủ tục hành chính”, bà Hà khuyến nghị.
Bên cạnh mức giảm trừ chi phí sinh hoạt thực tế, đại diện của Deloitte Việt Nam cho rằng Bộ Tài chính còn có thể tham khảo thêm mức giảm trừ cố định (áp dụng mức giảm trừ riêng cho từng đối tượng nộp thuế dựa trên các tiêu chí như độ tuổi, tình trạng sinh sống, khả năng lao động) hay mức giảm trừ lũy tiến (tương ứng với từng bậc thuế suất lũy tiến) mà các quốc gia khác đang áp dụng.
Ngoài giảm trừ gia cảnh, theo bà Hà, Luật thuế TNCN hiện hành tại Việt Nam đang tập trung chủ yếu vào việc thu thuế đối với các cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công thông qua cơ quan chi trả thu nhập trong khi nền kinh tế số lại đang phát triển mạnh mẽ, tạo ra nhiều sản phẩm, dịch vụ, ngành nghề mới.
“Với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế kỹ thuật số như hiện nay, các cơ chế pháp lý và giải pháp quản lý liên quan tới các sản phẩm, tài sản, dịch vụ mới cần phải được cập nhật liên tục để tránh thất thu cho Ngân sách nhà nước", bà Hà nói.
Đơn cử như quy định hiện hành về thuế TNCN chưa đề cập rõ ràng về việc những tài sản ảo như tiền số, crypto, bitcoin nên hiện nay, cơ chế thu thuế đối với các cá nhân có phát sinh giao dịch tài sản ảo chưa rõ ràng và chưa thể thực thi được, đại diện Deloitte Việt Nam cho hay.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Nói người Việt, đặc biệt là người Việt nông thôn coi trọng thương mại, gọi nôm na là buôn bán, có gì đó sai sai, ít ra cũng thiếu cơ sở về mặt dẫn chứng thực tế! Càng sai so với tư duy quen thuộc mà nhiều người đang neo chặt trong đầu, được quy cho thuộc về tố chất dân tộc, bất khả bàn cãi?
(VNF) - Kinh tế Việt Nam năm 2026 diễn ra trong bối cảnh giữ ổn định vĩ mô, dư địa đầu tư công mở rộng, chi ngân sách tăng mạnh, thương mại hàng hóa quốc tế và tiêu dùng hộ gia đình phục hồi chậm, xuất khẩu chịu áp lực rõ rệt từ suy giảm tổng cầu thế giới. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu kép: vừa củng cố nền tảng tăng trưởng truyền thống, vừa đẩy nhanh chuyển đổi mô hình phát triển sang kinh tế xanh - kinh tế số - kinh tế tri thức. Nếu thành công, Việt Nam có thể tạo ra sức bật tăng trưởng mới đủ mạ
(VNF) - Đại hội XIV của Đảng được xác định là dấu mốc quan trọng, kết tinh niềm tin và kỳ vọng lớn lao của toàn dân tộc về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và văn minh. Với tầm nhìn chiến lược và những quyết sách đột phá, Đạị hội mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, nhằm mục tiêu phấn đấu đạt và duy trì mức tăng trưởng kinh tế hai chữ số trong giai đoạn 2026–2030.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập nhấn mạnh cải cách không thể dừng ở sửa đổi văn bản hay cắt giảm thủ tục trên giấy tờ. Điều cốt lõi là phải thay đổi tư duy thực thi, bảo đảm chính sách minh bạch, ổn định và tôn trọng quyền được chuẩn bị của doanh nghiệp, nếu không, những “điểm nghẽn” mới vẫn có thể tiếp tục phát sinh ngay trong quá trình triển khai.
(VNF) - TS. Nguyễn Quốc Việt cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026 là bước đi cụ thể để hiện thực hóa khát vọng phát triển mới. Chúng ta đã có đà từ nền kinh tế đã phục hồi mạnh, xuất nhập khẩu tiệm cận 1.000 tỷ USD, FDI và khu vực tư nhân gia tăng đóng góp. Tuy nhiên, để đạt mốc 10%, Việt Nam phải nâng cao hiệu quả đầu tư, chất lượng thể chế và kiểm soát chặt rủi ro vĩ mô trong quá trình tăng tốc.
(VNF) - Đà tăng lãi suất thời gian qua làm dấy lên những lo lắng về rủi ro đảo chiều chính sách tiền tệ, cũng như quan ngại về tác động tới các hoạt động đầu tư, kinh doanh, nhất là trong lĩnh vực bất động sản. Để mở rộng góc nhìn về vấn đề nóng bỏng và gây nhiều tranh luận này, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quang Huy – CEO Khoa Tài chính ngân hàng - Đại học Nguyễn Trãi:
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Hồ điều hòa Thụy Phương 2 có tổng mức đầu tư hơn 700 tỷ đồng được thực hiện theo lệnh khẩn cấp nhằm giải quyết tình trạng úng ngập tại các điểm nóng trong mùa mưa.