Hiện thực hóa tham vọng trung tâm tài chính quốc tế

- Thưa bà, Quốc hội Việt Nam mới đây đã chính thức thông qua nghị quyết về việc thành lập các Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) tại TP. HCM và Đà Nẵng. Bà đánh giá như thế nào về triển vọng của những IFC này?

Bà Alexandra Smith: Tôi tin rằng tương lai của TP. HCM với tư cách là một IFC là rất tươi sáng. Vị trí chiến lược tại trung tâm khu vực Đông Nam Á, dân số trẻ năng động và nền kinh tế số đang phát triển là những yếu tố quan trọng giúp thành phố tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ. Việc đầu tư thêm vào hạ tầng bền vững, chuyển đổi số và phát triển kỹ năng sẽ là chìa khóa để khai phá hết tiềm năng.

Đà Nẵng cũng có nhiều tiềm năng trở thành một trung tâm tài chính khu vực. Nhiều nhà đầu tư quốc tế và các quỹ tài chính từ Mỹ, Singapore, Trung Đông, Thụy Sĩ và tất nhiên cả Vương quốc Anh đã bày tỏ sự quan tâm lớn đến việc phát triển trung tâm tài chính của thành phố này với trọng tâm là đổi mới sáng tạo, tài chính xanh, công nghệ tài chính và tài trợ thương mại.

Mục tiêu là tận dụng vị trí địa kinh tế chiến lược dọc theo hành lang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và cơ sở hạ tầng đô thị thuận lợi của Đà Nẵng để tạo ra sự kết hợp độc đáo giữa dịch vụ tài chính truyền thống và công nghệ tiên tiến, thúc đẩy hợp tác, kết nối và hội nhập vào các chuỗi giá trị toàn cầu đang thay đổi.

- Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt việc thành lập Khu Thương mại Tự do (FTZ) Đà Nẵng. Theo bà, đâu là yếu tố then chốt giúp Đà Nẵng thu hút nhà đầu tư quốc tế?

Bà Alexandra Smith: Có rất nhiều lý do khiến Đà Nẵng trở nên hấp dẫn với các nhà đầu tư quốc tế. Đây là một thành phố trẻ và hiện đại, được đánh giá cao cả về môi trường kinh doanh lẫn chất lượng sống. Thành phố có kết nối tốt cả trong nước và quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho các chuyến công tác. Và rõ ràng, với vị trí nằm giữa trung tâm hành chính Hà Nội và đầu tàu kinh tế TP. HCM, Đà Nẵng là lựa chọn hợp lý để phát triển khu thương mại tự do đầu tiên của Việt Nam.

Các nhà đầu tư Anh sẽ đặc biệt quan tâm liệu các cải cách IFC có đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế hay không, vì vậy tôi khuyến khích Đà Nẵng hãy thật tham vọng trong việc phát triển một hệ sinh thái tài chính đẳng cấp thế giới để thu hút đầu tư từ Vương quốc Anh.

Việt Nam cần làm gì để nâng cao năng lực cạnh tranh và tận dụng các cơ hội từ hợp tác với Vương quốc Anh trong phát triển trung tâm tài chính, thưa bà?

Trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng, Việt Nam nói chung và TP. HCM nói riêng cần tập trung vào một số lĩnh vực then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh. Đầu tư vào hạ tầng và kỹ năng số là điều kiện tiên quyết để nắm bắt cơ hội từ nền kinh tế số. Đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh sẽ giúp thu hút thêm đầu tư. Phát triển bền vững và bảo vệ môi trường cũng rất quan trọng để tăng trưởng dài hạn và thu hút các nhà đầu tư có trách nhiệm. Thúc đẩy văn hóa đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sẽ là động lực cạnh tranh lâu dài. Tôi cho rằng đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội mà Việt Nam cần vượt qua khi phát triển các trung tâm tài chính.

Tôi rất tự hào khi nói rằng Vương quốc Anh luôn là đối tác tin cậy của Việt Nam trên hành trình này. Chỉ riêng trong tháng 3 vừa qua, chúng tôi đã tổ chức hai đoàn doanh nghiệp về đổi mới sáng tạo trong y tế và công nghệ sang Việt Nam, mở rộng quan hệ đối tác kinh doanh và tăng cường đối thoại chuyên môn giữa hai nước.

Mỗi đoàn đều đạt được một biên bản ghi nhớ (MOU) giữa các cơ quan chính phủ của hai nước về các lĩnh vực như thành phố thông minh, công nghệ tài chính, công nghệ y tế… Việc chia sẻ kiến thức và kỹ năng chưa bao giờ gián đoạn.

Trong thời gian tới, có rất nhiều triển vọng hợp tác giữa Vương quốc Anh và cả khu vực công và tư nhân của Việt Nam trong các lĩnh vực tài chính, dịch vụ chuyên nghiệp, chuyển dịch năng lượng, giáo dục, y tế, hạ tầng và chuyển đổi số. Mỗi lĩnh vực đều đóng vai trò riêng trong việc thu hút đầu tư, thúc đẩy tài chính toàn diện, phát triển hạ tầng thích ứng với khí hậu và xây dựng phong cách sống hấp dẫn cho Việt Nam nói chung và TP. HCM nói riêng.

Với việc Vương quốc Anh gia nhập Hiệp định CPTPP, nâng tổng giá trị GDP khối lên 15 nghìn tỷ USD, các doanh nghiệp Anh - Việt có thể tận hưởng một môi trường thương mại sôi động, thông suốt và chi phí thấp, góp phần hình thành các khu thương mại tự do trong tương lai.

- Theo bà, Việt Nam có thể học hỏi gì từ mô hình của Vương quốc Anh, đặc biệt là trung tâm tài chính London, để xây dựng các IFC thành công?

Bà Alexandra Smith: Ngành tài chính - dịch vụ chuyên nghiệp của Anh, vốn có mối quan hệ lâu dài và vững mạnh với Việt Nam thông qua các doanh nghiệp như HSBC, Standard Chartered, Prudential và Dragon Capital, hoàn toàn có khả năng hỗ trợ Việt Nam xây dựng hệ sinh thái tài chính, thúc đẩy quản trị tốt và thượng tôn pháp luật. Môi trường pháp lý và kinh doanh được cải thiện sẽ tạo điều kiện cho tăng trưởng bền vững và mở ra cánh cửa giúp các doanh nghiệp Việt Nam, bao gồm cả SME, tiếp cận nguồn vốn và đầu tư quốc tế.

Do đó, bài học quan trọng nhất mà Việt Nam có thể rút ra từ Vương quốc Anh là xây dựng một khung pháp lý mạnh mẽ và dễ dự đoán, đặt trên nền tảng của common law. Hầu như mọi trung tâm tài chính quốc tế trên thế giới đều xây dựng theo mô hình common law - bởi nó đáng tin cậy, dễ hiểu và được giới đầu tư toàn cầu tôn trọng. Chỉ khi áp dụng common law, IFC của Việt Nam mới có thể trở thành điểm đến ưa thích của các tổ chức tài chính quốc tế. Và tất nhiên, Vương quốc Anh luôn sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam trong việc tìm hiểu và triển khai hệ thống pháp lý này.

Tôi cũng khuyến nghị Việt Nam tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh để nâng cao sức cạnh tranh và hấp dẫn. Tập trung vào việc đạt các chuẩn mực quốc tế như Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS), đẩy mạnh đào tạo chuyên môn trong ngành tài chính và sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ chính thức trong hoạt động tài chính cũng là các yếu tố quan trọng. Lập kế hoạch chiến lược cho chuyển đổi số và tăng trưởng bền vững cũng rất cần thiết để các IFC thành công.

Các sáng kiến như Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP. HCM và Đà Nẵng là những ý tưởng đầy tham vọng và thú vị. Vương quốc Anh cam kết đồng hành cùng Việt Nam trên hành trình này, thông qua chia sẻ kiến thức, hợp tác chính sách, và kết nối doanh nghiệp. Các sự kiện như Tuần lễ Công nghệ Đông Nam Á tại TP. HCM hay London Tech Week cũng mở ra nhiều cơ hội để tăng cường hợp tác song phương trong lĩnh vực tài chính và công nghệ mới nổi.

- Để hiện thực hóa các sáng kiến IFC và FTZ tại Việt Nam, theo bà đâu là những yếu tố cốt lõi cần ưu tiên?

Bà Alexandra Smith: Để thúc đẩy các sáng kiến như IFC và FTZ, tôi đề xuất 3 hành động ưu tiên như sau:

Thứ nhất là thiết lập môi trường pháp lý theo tiêu chuẩn quốc tế, đặt trên nền tảng common law. Việt Nam cần tiếp tục cải cách, xây dựng một khung pháp lý tài chính minh bạch, ổn định và thân thiện với nhà đầu tư. Kinh nghiệm từ Vương quốc Anh cho thấy điều này bao gồm: bảo vệ pháp lý mạnh mẽ, nền tảng common law, quy trình cấp phép hiệu quả, và cơ chế giám sát chặt chẽ, cả với tài chính truyền thống lẫn Fintech.

Thứ hai là tạo lập hệ sinh thái tài chính dựa trên đổi mới sáng tạo. Các nhà đầu tư quốc tế bị thu hút bởi những hệ sinh thái năng động và có nền tảng công nghệ mạnh. Việt Nam có thể khuyến khích các cơ chế “thử nghiệm có kiểm soát” (sandbox), các vùng đổi mới tài chính số, thông qua hợp tác với các công ty AI, Fintech hàng đầu của Anh. Đây là cách để thể hiện Việt Nam đã sẵn sàng cho thế hệ dịch vụ tài chính tiếp theo.

Thứ ba là thể hiện cam kết mạnh mẽ với ESG và phát triển bền vững. Hiện nay, yếu tố bền vững là một tiêu chí không thể thiếu trong đầu tư. Việc tích hợp các nguyên tắc tài chính xanh và tiêu chuẩn ESG vào mô hình IFC và FTZ sẽ giúp Việt Nam trở thành trung tâm tài chính có trách nhiệm và có tầm nhìn trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

Điều có thể tạo bước ngoặt cho nhà đầu tư nước ngoài không chỉ nằm ở khung pháp lý thông minh hay mức độ sẵn sàng số hóa – mà còn là khả năng của Việt Nam trong việc thúc đẩy hợp tác quốc tế thực chất. Vương quốc Anh là đối tác sẵn sàng, thông qua các đoàn công tác doanh nghiệp, hợp tác công nghệ và đối thoại chính sách. Chúng tôi đánh giá cao những bước tiến của Việt Nam và cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ trong tương lai.

Xin cảm ơn bà!