Chưa bao giờ giới doanh nhân Việt Nam lại phải đối mặt với tình huống đặc biệt như hiện tại. Covid-19 đẩy doanh nhân này vào bước đường cùng nhưng lại “cất cánh” cho sự nghiệp kinh doanh của doanh nhân khác. Cũng vì thế mà chưa bao giờ sự sẻ chia giữa các doanh nhân lại được nhắc nhiều đến thế giữa lúc xuất hiện rất nhiều sự rạn nứt, sự đứt gãy niềm tin, song song với sự đứt gãy chuỗi sản xuất, đứt gãy chuỗi cung ứng.
Có thể nhận thấy rất rõ sự rạn nứt, xung đột xuất hiện giữa các doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam qua 3 ví dụ điển hình.
Thứ nhất là rạn nứt giữa ngân hàng và các doanh nghiệp khác. Suốt từ khi dịch Covid-19 khởi phát đến nay, ngân hàng là ngành bị “réo tên” nhiều nhất bởi đây là ngành đặc thù, có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ nền kinh tế cũng như các doanh nghiệp vượt qua đại dịch, tuy nhiên, trái ngược với sự điêu đứng của đa số doanh nghiệp, ngành ngân hàng lại ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận khá cao, gây ra sự “phản cảm” nhất định.
Năm 2020, lợi nhuận trước thuế của các ngân hàng ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 16%. Số liệu ước tính gần nhất của hãng nghiên cứu FiinGroup với 9 ngân hàng thương mại cho thấy lợi nhuận 9 tháng năm 2021 của các ngân hàng này tăng tới 35% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó quý III dù chịu ảnh hưởng nặng nề bởi làn sóng Covid-19 lần thứ tư nhưng lợi nhuận vẫn tăng 11%.
Ngân hàng có hưởng lợi từ đại dịch không? Có. Covid-19 khiến chính sách tiền tệ buộc phải được thực thi theo hướng giảm lãi suất huy động, nhờ đó ngân hàng tiết kiệm được lượng lớn chi phí huy động vốn, từ đó có nguồn lực để giảm lãi suất cho vay.
Tuy nhiên, thực tế là không phải lãi suất huy động giảm bao nhiêu thì lãi suất cho vay giảm bấy nhiêu và điều này gây ra không ít bức xúc trong cộng đồng doanh nhân. Có thể thấy rõ sự dè sẻn của các ngân hàng khi giảm lãi suất cho vay và phải đến khi bị thúc ép từ Ngân hàng Nhà nước, mức giảm lãi suất cho vay mới trở nên thực sự đáng kể trên diện rộng.
Nhưng sự dè sẻn của ngân hàng cũng không phải không có lý do. Họ phải tuân thủ hệ số an toàn vốn (CAR) ngặt nghèo theo các tiêu chuẩn được nâng dần qua các năm, hệ số rủi ro LDR đa phần đã tiến tới ngưỡng tối đa, trong khi áp lực nợ xấu ngày càng lớn khiến các ngân hàng buộc phải chuẩn bị nguồn lực để dự phòng rủi ro trong tương lai bởi ngân hàng luôn là ngành “hứng bão” sau cùng. Dù vậy, điều đó không có nghĩa là sự dè sẻn ấy không bị ảnh hưởng bởi ý chí chủ quan của giới chủ ngân hàng.
Rạn nứt điển hình thứ hai là giữa doanh nghiệp được hưởng lợi từ xu hướng tăng giá hàng hóa và doanh nghiệp chịu bất lợi từ xu hướng tăng giá hàng hóa. Dễ thấy nhất là giữa ngành thép và ngành xây dựng.
Chưa bao giờ ngành thép kiếm lời nhiều như hiện nay. Nhu cầu thép và các sản phẩm từ thép rất lớn trên thế giới khiến giá cả loại hàng hóa này tăng mạnh. Cung không đủ cầu trên phạm vi toàn thế giới khiến giá thép trong nước cũng buộc phải “hòa mình” vào xu hướng tăng. Ngành xây dựng từng nhiều lần “kêu cứu” và các cơ quan có thẩm quyền cũng đã vào cuộc nhưng cuối cùng, giá thép vẫn… tiếp tục tăng. Rốt cuộc, ai hưởng lợi vẫn tiếp tục hưởng lợi và ai chịu thiệt vẫn tiếp tục phải xoay xở.
Ở rạn nứt điển hình thứ ba, khốc liệt hơn, là không ai được hưởng lợi gì cả. Đó là câu chuyện xung đột lợi ích giữa Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) và những người chủ cho thuê nhà.
Với MWG, chính sách ESOP (phát hành cổ phiếu với giá ưu đãi cho cán bộ nhân viên) là chính sách trụ cột, mang tính sống còn, quyết định hiệu quả kinh doanh dài hạn của doanh nghiệp. Để duy trì chính sách này, năm 2021, MWG sẽ phải đạt được tăng trưởng lợi nhuận trên 10% trong bối cảnh có những thời điểm 70% số cửa hàng của “ông trùm” bán lẻ này phải đóng cửa. Trong tình thế ngặt nghèo đó, MWG buộc phải bảo vệ lợi nhuận bằng cách cắt giảm thật mạnh chi phí mặt bằng và xung đột với chủ cho thuê nhà nảy sinh từ đó.
Đừng chỉ vào một vài người chủ cho thuê nhà lên tiếng phản đối, ai dám chắc trong lòng những người cho thuê nhà khác không có “sóng ngầm”?
Nhưng, không ai là người chiến thắng trong cuộc chiến này cả.
Covid-19 khiến xã hội như bước vào mùa đông lạnh giá chưa từng có. Những rạn nứt giữa các doanh nghiệp, doanh nhân nêu trên chỉ là một phần của tảng băng chìm. Hãy nhìn vào làn sóng hồi hương “thắt lòng” của những người lao động nghèo. Hãy nhìn vào sự cát cứ địa phương khiến dòng chảy kinh tế tưởng chừng được khơi thông lại đóng băng trở lại.
Chưa bao giờ cộng đồng doanh nhân Việt Nam cần một “làn gió xuân” đến thế, để những băng giá, rạn nứt dần tan chảy để trở về thành khối nước duy nhất, để tiềm lực Việt Nam không tiếp tục bị tiêu hao từ bên trong. Sẽ không có một doanh nghiệp, doanh nhân nào thực sự thành công khi lợi ích quốc gia bị tổn hại.
Hòa khí sinh tài. Sự đoàn kết và cảm thông cho nhau trong cộng đồng doanh nhân ở thời điểm hiện tại có giá trị hơn bất kỳ thời điểm nào khác. Và đó cũng là cách để các doanh nghiệp, doanh nhân tự cứu mình. Ai có thể “vỗ ngực” nói rằng doanh nghiệp của mình mãi mãi thuận lợi, không cần tới sự giúp đỡ của người khác?
Trong cơn sốt rét, những chính sách hỗ trợ, phục hồi kinh tế cứng rắn và quyết liệt từ Chính phủ cũng sẽ giúp giới doanh nhân “vã mồ hôi”. Nếu không thể “vung tiền” ban phát cho người dân, doanh nghiệp như những nước giàu bởi hạn chế về nguồn lực và lo ngại lạm phát làm mất ổn định kinh tế vĩ mô, thì Chính phủ buộc phải nhanh chóng nối lại các hoạt động kinh tế, giải quyết tận gốc tình trạng cát cứ địa phương, không để rạn nứt ngày càng lớn, tiềm lực của doanh nghiệp, của nền kinh tế ngày càng bị tiêu hao.
Nghị quyết số 128/NQ-CP quy định tạm thời “Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19” vừa được Thủ tướng ban hành kỳ vọng sẽ tạo ra “làn gió xuân” giúp thông thương toàn quốc, nếu như Chính phủ quyết liệt trong việc loại bỏ tình trạng cát cứ địa phương.
Trong khi chờ đợi “làn gió xuân” thực sự thổi đến, nương tựa vào nhau là cách duy nhất để cộng đồng doanh nhân Việt Nam vượt qua mùa đông lạnh giá mang tên “Covid-19”.
Tags:
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.
