Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản gửi đến Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nêu các yêu cầu cụ thể của Thủ tướng Chính phủ, nhằm góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2017.
Và thêm một lần nữa, Thủ tướng Chính Phủ yêu cầu Thống đốc NHNN "tiếp tục tập trung nghiên cứu, có giải pháp phù hợp huy động các nguồn ngoại tệ, vàng trong dân phục vụ cho đầu tư phát triển".
Huy động vàng trong dân là đề tài "nóng" hơn một năm trở lại đây. Và là "đề tài khó" cho NHNN. Nhiều chuyên gia đã mổ xẻ, hầu hết đều thống nhất rằng chủ trương huy động vàng là đúng, nhưng rất khó làm theo cách sử dụng một vài công cụ quản lý kinh tế hay một vài chính sách cụ thể, bởi điều này có thể gây nhiều hệ lụy tiêu cực.
TS. Phan Minh Ngọc, chuyên gia trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, từng đưa ra phản bác đối với giải pháp được cho là khả thi nhất để huy động 500 tấn vàng trong dân: phát hành chứng chỉ vàng và trải lãi cho số vàng được huy động.
Vị chuyên gia này nêu ra 5 lý do cần cân nhắc. Thứ nhất, khi huy động bằng chứng chỉ vàng, tức có trả lãi, điều này vô hình trung lại kích hoạt thêm việc đầu cơ nắm giữ vàng trong dân, làm cho dân chúng càng có xu hướng ly khai mạnh hơn nữa việc nắm giữ tiền đồng, một hậu quả tương tự như nạn "đô la hóa", tạm gọi là nạn "vàng hóa".
Thứ hai, việc hợp pháp hóa sự tồn tại của vàng vật chất thông qua chứng chỉ vàng, việc giao dịch, thanh toán, và cất trữ tài sản vàng này trong dân chúng lại trở nên thuận lợi, dễ dàng, nạn vàng hóa, theo đó, lại càng trầm trọng.
"Về mặt tổ chức, nếu NHNN được huy động chứng chỉ vàng, NHNN sẽ phải dựa vào hệ thống ngân hàng và đại lý ủy quyền để thực hiện việc huy động và chi trả vàng/chứng chỉ vàng. Đương nhiên, ngoài việc vẫn phải tốn chi phí để trả cho hệ thống thu gom và chi trả vàng như thế này, NHNN còn hợp pháp hóa lại sự hiện diện của vàng trong hệ thống ngân hàng và các chân rết đại lý, là điều mà NHNN đã cố gắng chấm dứt, xóa sổ không lâu trước đây", TS. Phan Minh Ngọc nêu thêm lý do.
Thứ tư, do huy động vàng bằng chứng chỉ vàng nên vàng huy động phải được chuẩn hóa. Hiện lượng vàng được chuẩn hóa chỉ chiếm một phần rất nhỏ. Nếu chuẩn hóa vàng trong dân thì chi phí phát sinh rất lớn.
Thứ năm, khi NHNN huy động vàng, họ phải trả lãi cho số lượng vàng huy động này. Số vàng này, sau đó, nếu theo đúng kế hoạch, sẽ được Bộ Tài chính dùng làm tài sản thế chấp để vay nước ngoài.
"Với lãi suất phải trả cho người có vàng trong nước, lãi suất trả cho khoản vay nước ngoài, cộng thêm vô số chi phí liên quan như kể trên, khó có thể nói rằng Chính phủ Việt Nam sẽ có lợi hơn nếu huy động vàng trong dân để làm thế chấp vay nước ngoài, thay vì đi vay trực tiếp nước ngoài", vị chuyên gia tài chính – ngân hàng nhìn nhận.
Quan điểm của các chuyên gia kinh tế khác về chuyện huy động vàng trong dân, nhìn chung, cũng nằm 5 lý do trên. Rõ ràng, nhiệm vụ "huy động vàng trong dân" đang đặt NHNN vào trong thế khó.
Giải pháp huy động vàng an toàn không khó để nhìn ra và được hầu hết các chuyên gia kinh tế chỉ ra, đó là phải nâng cao niềm tin của người dân, để họ chủ động đưa vàng ra nền kinh tế, hoặc là để làm ăn kinh doanh, hoặc là vì họ thấy rủi ro ít đi, giữ vàng không còn quá cần thiết.
Thế nhưng, những biện pháp căn bản hiện nay để tăng niềm tin cho người dân, cải thiện môi trường kinh doanh như bãi bỏ hàng nghìn điều kiện kinh doanh đang "trói tay trói chân" doanh nghiệp, hạn chế nhũng nhiễu, ngăn chặn nạn tư bản thân hữu, doanh nghiệp sân sau, "lobby" chính sách… đều không nằm trong tay NHNN.
"Cái khó chung" này cũng xảy ra với trường hợp của Bộ Tài chính. Mới đây, Bộ này đã đề nghị nâng mức thuế suất thuế GTGT theo hai phương án. Phương án 1 tăng từ 10% lên 12% kể từ ngày 1/1/2019, phương án 2 là tăng theo lộ trình lên 12% từ ngày 1/1/2019 và 14% từ ngày 1/1/2021. Trong đó, Bộ Tài chính đề nghị cân nhắc phương án 1.
Bộ Tài chính cho rằng mức thuế suất thông thường đang áp dụng 10% là thấp, chưa phù hợp với thông lệ quốc tế, khó đảm bảo an toàn tài chính quốc gia cũng như "bất bình đẳng" vì thế phải tăng.
Đề xuất của Bộ Tài chính vấp phải sự phản đối rất lớn từ phía người dân và tất nhiên là cả các chuyên gia kinh tế.
Trong số nhiều ý kiến chuyên gia, quan điểm của TS. Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc Nghiên cứu của Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright tại TP. HCM rất đáng chú ý.
Vị chuyên gia này cho rằng Bộ Tài chính cần thận trọng với quyết định tăng thuế VAT vì 3 lý do.
Thứ nhất, thuế VAT nhìn chung có tính "lũy thoái", do vậy sẽ đánh vào người thu nhập thấp nặng nề hơn. Người tiêu dùng, bất kể thu nhập cao hay thấp, đều phải đóng cùng một mức thuế VAT cho cùng một sản phẩm chịu thuế. Song do người thu nhập thấp phải dành một tỷ trọng thu nhập lớn hơn cho tiêu dùng nên gánh nặng thuế họ phải chịu sẽ chiếm một tỷ trọng cao hơn so với thu nhập. Tăng thuế VAT vì vậy sẽ làm người thu nhập thấp bị tổn thương nhiều hơn - do vậy khó được chấp nhận dưới góc độ công bằng.
Thứ hai, theo ông Tự Anh, tỷ trọng đóng góp của VAT trong tổng thu ngân sách của Việt Nam hiện đã khá cao, cao hơn hẳn so với các nước EU – là những nước có thuế suất VAT thuộc nhóm cao nhất thế giới. Với thuế suất VAT phổ thông hiện nay là 10%, VAT đã chiếm tới 27,5% tổng thu ngân sách của Việt Nam. Trong khi đó, với mức thuế suất phổ thông trung bình cao hơn hẳn (21,3%), VAT cũng chỉ chiếm trung bình 21,4% tổng thu ngân sách của các nước EU. Điều này cũng ngụ ý rằng, việc tăng thuế suất VAT không hiển nhiên cải thiện vai trò của sắc thuế này trong tổng ngân sách.
"Thứ ba, và quan trọng nhất, nguồn gốc của nợ công và thâm hụt ngân sách nặng nề ở Việt Nam không phải do thiếu khả năng huy động ngân sách mà chính là do hiệu quả chi ngân sách thấp, trong khi tỷ lệ chi ngân sách hiện đã rất cao, lên tới 28-29% GDP. Việc tăng thuế VAT để tăng thu ngân sách không những không giải quyết được gốc rễ của vấn đề mà còn tạo điều kiện và dung dưỡng cho việc chi ngân sách "vung tay quá trán" hay các dự án nghìn tỷ đắp chiếu và kém hiệu quả", chuyên gia này nêu quan điểm.
Thực chất, mục đích của việc Bộ Tài chính đề nghị tăng thuế VAT cũng giống như việc huy động vàng bằng chứng chỉ vàng, đó là tăng nguồn lực tài chính nhà nước thông một/một vài chính sách cụ thể. Chỉ khác nhau ở chỗ Bộ Tài chính đã chính thức đề xuất, trong khi NHNN chưa hoặc không làm.
Và vẫn như trường hợp của NHNN, giải pháp an toàn và bền vững để tăng nguồn lực tài chính nhà nước, mà một trong số đó như đề cập của TS. Vũ Thành Tự Anh là tăng hiệu quả chi ngân sách, không nằm trong tay Bộ Tài chính.
Tags:
(VNF) - M&A trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam phục hồi trong năm 2025 và dự báo tiếp tục tăng trưởng trong 2026. Nhu cầu điện tăng cao sẽ thúc đẩy hoạt động M&A ở ngành năng lượng.
(VNF) - TP.HCM đặt mục tiêu thu ngân sách nhà nước năm 2026 ở mức 1 triệu tỷ đồng; riêng 6 tháng đầu năm phải hoàn thành tối thiểu 500.000 tỷ đồng.
(VNF) - Cổ phiếu DDG của CTCP Đầu tư Công nghiệp Xuất nhập khẩu Đông Dương đang đứng trước nguy cơ bị hủy niêm yết bắt buộc trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh rơi vào tình trạng đình trệ kéo dài.
(VNF) - Cơ quan thuế thông tin, từ 15/5, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hộ kinh doanh bắt buộc phải thực hiện sinh trắc học đối với một số vấn đề liên quan đến hoá đơn điện tử.
(VNF) - Theo ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn, Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực Chứng khoán tại Dragon Capital, với một doanh nghiệp vận hành hết tốc lực như Vingroup, việc giá cổ phiếu tăng 5 lần trong 8 năm không phải là điều quá vô lý.
(VNF) - Bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT của CTCP Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS, HoSE: SBT) vừa thông báo đăng ký mua 42.755.629 cổ phiếu SBT trong tháng 5, nâng tổng sở hữu lên 13,93% vốn điều lệ.
(VNF) - Circle - công ty phát hành tiền mã hóa USDC ghi nhận khoản lợi nhuận 55 triệu USD trong quý I, giảm 15% so với cùng kỳ.
(VNF) - Cơ quan thuế cho biết, ngành thuế vừa phát động chiến dịch làm sạch dữ liệu, nhằm loại bỏ các doanh nghiệp, hộ kinh doanh “đã chết nhưng chưa được chôn”, con số này theo thống kê lên đến gần 1 triệu.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về Dự thảo quy định chào bán trái phiếu ra công chúng của DN dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), kỳ vọng sẽ có thêm hàng tỷ USD cho đầu tư hạ tầng mỗi năm.
(VNF) - Áp lực điều chỉnh gia tăng ở nhóm tài chính, thép và bán lẻ, khiến VN-Index không thể giữ vững vùng 1.925 điểm.
(VNF) - Dragon Capital cho rằng vẫn còn dư địa để mặt bằng giá cổ phiếu dần phản ánh sát hơn các yếu tố nền tảng khi bối cảnh bên ngoài ổn định hơn.
(VNF) - Tập đoàn PAN dự kiến chia cổ phiếu thưởng cho cổ đông với tỷ lệ 20%, đồng trả cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ 30%.
(VNF) - Tổng giám đốc Lưu Bách Đạt cho biết DGC đã lựa chọn được đơn vị kiểm toán báo cáo tài chính năm 2025 là Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn UHY. Hai bên đã ký kết hợp đồng kiểm toán vào ngày 11/5 vừa qua và đang “gấp rút triển khai” công việc.
(VNF) - Nhờ lực kéo từ bộ đôi VIC – VHM cùng nhóm cổ phiếu ngân hàng, VN-Index tăng mạnh, vượt mốc 1.920 điểm, qua đó thiết lập vùng đỉnh cao mới.
(VNF) - EVN cho biết tình hình tài chính đã cải thiện đáng kể khi lỗ lũy kế của công ty mẹ giảm từ khoảng 44.792 tỷ đồng xuống còn khoảng 5.611 tỷ đồng vào cuối năm 2025.
(VNF) - Sau nhịp phục hồi mạnh mẽ của VN-Index lên vùng đỉnh mới trên 1.900 điểm, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào “điểm rơi” IPO khi hàng loạt doanh nghiệp lớn đồng loạt tăng tốc kế hoạch lên sàn.
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đang tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ xây dựng chính sách thuế bất động sản và dự kiến trình Quốc hội xem xét sửa đổi Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp vào tháng 10/2026. Đây được xem là bước đi tiếp theo trong lộ trình cải cách chính sách thuế liên quan đến bất động sản và sử dụng đất tại Việt Nam.
(VNF) - Sau sự cố công nợ và chậm công bố BCTC kiểm toán năm 2024, Lộc Trời cho biết đang đẩy mạnh tái cấu trúc, hé lộ được các ngân hàng cấp gói tài trợ khoảng 1.500 tỷ đồng.
(VNF) - “Muốn có thị trường tốt thì trước hết phải có hàng hóa tốt. Đây là yếu tố sống còn khi nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường chứng khoán Việt Nam”, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết.
(VNF) - Thép Pomina báo lỗ quý thứ 16 liên tiếp, kéo vốn chủ sở hữu âm hơn 800 tỷ đồng. "Cựu vương" ngành thép vẫn đang "oằn mình" dưới "núi nợ" hơn 11.000 tỷ đồng giữa bối cảnh dòng tiền eo hẹp và các dự án nghìn tỷ chưa thể vận hành trở lại.
(VNF) - Quỹ ngoại đến từ Hàn Quốc không còn là cổ đông lớn tại Coteccons sau khi bán gần 1 triệu cổ phiếu CTD.
(VNF) – Vingroup đang tái định hình hệ sinh thái trong mắt các nhà đầu tư bằng việc chuyển dịch VinFast từ một “startup” thâm dụng vốn sang một doanh nghiệp xe điện có vị thế cạnh tranh cao và dòng tiền khoẻ mạnh.
(VNF) - Trong khi các định chế tài chính tăng tốc “giữ chỗ” tại trung tâm tài chính quốc tế, startup và fintech vẫn thận trọng chờ “điểm rơi hệ sinh thái” để tham gia mạnh mẽ hơn.
(VNF) - Bất chấp áp lực giá nguyên vật liệu leo thang và chi phí vận chuyển biến động mạnh do xung đột địa chính trị, hai “ông lớn” ngành nhựa là NTP và BMP vẫn quyết chi hàng trăm tỷ đồng cổ tức tiền mặt nhờ nền tảng lợi nhuận kỷ lục trong năm 2025.
(VNF) - Quý I/2026 chứng kiến sự trở lại đầy bất ngờ của Công ty CP Chứng khoán Bảo Minh (BMS) khi doanh nghiệp chuyển từ thua lỗ sang báo lãi hàng chục tỷ đồng.
(VNF) - M&A trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam phục hồi trong năm 2025 và dự báo tiếp tục tăng trưởng trong 2026. Nhu cầu điện tăng cao sẽ thúc đẩy hoạt động M&A ở ngành năng lượng.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
