Nền kinh tế hồi phục tích cực
- Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về tốc độ phục hồi nền kinh tế ở thời điểm hiện tại?
2023 là một năm nhiều biến động đối với nền kinh tế thế giới. Mặc dù chịu nhiều tác động từ bên ngoài do có độ mở cao, sự phục hồi kinh tế Việt Nam tương đối tích cực. Ổn định vĩ mô tiếp tục được giữ vững, lạm phát được kiểm soát tốt, và các chỉ số của nền kinh tế cũng đang dần phục hồi.
Tổng thu nhập quốc nội GDP ước tính đạt 5% theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, trong đó các quý sau đều tăng trưởng cao hơn quý trước (tăng từ 3,4% quý I lên 6,7% quý IV). Cơ cấu nền kinh tế tiếp tục chuyển dịch như kỳ vọng theo hướng tăng tỷ trọng khu vực dịch vụ (chiếm 42,54% GDP). Khu vực công nghiệp và xây dựng phục hồi tốt, tăng 7,35% trong quý 4 so với giảm 0,34% trong quý I.
Ấn tượng nhất là thu hút đầu tư nước ngoài, đạt 36,6 tỷ USD (tăng 32,1% so với năm 2022) với hơn 400 dự án FDI mới được phê duyệt. Kết quả này rất khả quan khi tổng dòng vốn FDI toàn cầu nửa đầu 2023 giảm tới 30% so với cùng kỳ năm 2022 theo số liệu thống kế của OECD. Nền kinh tế ổn định cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp thành lập mới và tái gia nhập thị trường, dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang tốt lên.
- Nhưng, rõ ràng những thách thức mà nền kinh tế đối diện hiện nay là không nhỏ, thưa ông?
Việt Nam có nền kinh tế hội nhập khu vực và quốc tế cao, cả về thương mại lẫn tài chính, giúp tiếp cận dễ dàng với các thị trường lớn. Tuy nhiên, nền kinh tế cũng dễ bị tác động tiêu cực từ bất ổn địa chính trị, những định hình liên kết kinh tế mới khó dự đoán. Trước mắt, hệ quả từ cuộc chiến Nga – Ukraina, nguy cơ xung đột lan rộng ở khu vực Trung Đông từ xung đột Israel – Hamas... còn nặng nề, nhiều nguy cơ tiềm tàng, mà dễ thấy nhất là rủi ro khủng hoảng giá xăng dầu thế giới thêm một lần nữa.
Các thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam có sự phục hồi chậm, nhu cầu suy giảm và tình trạng này có thể tiếp diễn trong năm 2024. Lạm phát ở Mỹ và Châu Âu cơ bản được kiểm soát, song vẫn ở mức cao và chưa cho phép các nước chủ động hơn trong điều chỉnh lãi suất và cung tín dụng. Trung Quốc thì ngược lại, đang phải đối mặt với giảm phát sau giai đoạn Zero Covid, khó khăn của thị trường bất động sản, và dòng vốn nước ngoài rời khỏi thị trường. Sự phục hồi của kinh tế Trung Quốc cũng không khả quan khi dự báo tăng trưởng suy giảm vào năm 2024 theo tính toán của IMF (4,6% so với 5,4% năm 2023), trong khi thâm hụt ngân sách năm 2023 đã là 3,8% GDP.
Ở trong nước, rào cản lớn nhất cho việc quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng cao là tâm lý thị trường còn chưa ổn định sau một loạt các vụ án kinh tế, tham nhũng và thao túng thị trường. Tâm lý này có thể gây suy giảm đầu tư từ nhà đầu tư cá thể và tái đầu tư của doanh nghiệp. Bối cảnh kinh tế chung có nhiều bất ổn nên người tiêu dùng cũng tiết kiệm hơn, đặc biệt đối với các chi tiêu dịch vụ di chuyển và du lịch do mặt bằng giá cả tăng đáng kể (lạm phát cơ bản tăng 4,16%).
- Lãi suất đã hạ về mức kịch trần nhưng dường như doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận vốn. Theo ông, nên gỡ nút thắt này như thế nào?
Rào cản pháp lý và thủ tục hành chính là lý do đầu tiên đã được nói đến nhiều. Về điểm này, giải pháp không nằm ngoài việc làm rõ các điều kiện cấp vốn vay, linh hoạt hóa các cơ chế đánh giá doanh nghiệp dựa trên kế hoạch kinh doanh và hiệu quả dự kiến, đồng thời loại bỏ các thủ tục hành chính, và các văn bản chồng chéo không cần thiết. Đồng thời, hướng dẫn doanh nghiệp chú trọng vào nâng cao năng lực quản trị điều hành, minh bạch tình hình tài chính, và cải tiến hoạt động để duy trì tăng trưởng kinh doanh.
Lý do thứ 2, dù lãi suất đã giảm nhưng vẫn ở mức khá cao. Các doanh nghiệp cần nhận diện được triển vọng phát triển kinh tế trong và ngoài nước trước khi ra quyết định đầu tư hay tái đầu tư, để đảm bảo có lãi và bền vững trong kinh doanh. Do vậy, các giải pháp đảm bảo ổn định vĩ mô, mở rộng thị trường quốc tế, thúc đẩy tăng trưởng và tự cường của nền kinh tế sẽ giúp doanh nghiệp giảm sự lo lắng, ngần ngại trong vay vốn.
Tôi muốn nhấn mạnh đến tính tự cường của nền kinh tế như năng lực kháng cự với các cơn gió ngược từ môi trường quốc tế thông qua phát triển thị trường tiêu dùng trong nước và nâng cao giá trị gia tăng nội địa của các mặt hàng xuất khẩu.
Ở cấp độ quốc gia, có những ngành nghề trọng yếu cho phát triển tương lai, hay an sinh xã hội, nhưng không thể kỳ vọng mức có lãi cao, hay có lãi ngay. Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ tiếp cận vốn, và giảm chi phí vốn vay cho các hoạt động đặc biệt này, ví dụ cho đầu tư vào những công nghệ tương lai (công nghệ giáo dục, công nghệ chống biến đổi khí hậu, công nghệ lai tạo và sản xuất con giống, ứng dụng trí tuệ nhân tạo...), hay đầu tư vào các sản phẩm phục vụ nhu cầu cấp thiết của đời sống kinh tế xã hội như dịch vụ y tế, sức khỏe, năng lượng, nước...
Quy mô thị trường vốn tăng, pháp lý cải thiện
- Làm thế nào để thị trường vốn thực sự là bệ đỡ cho cộng đồng doanh nghiệp, thưa ông?
Nhìn chung thị trường vốn Việt Nam có tốc độ tăng trưởng tích cực, quy mô thị trường có xu hướng tăng, khuôn khổ pháp lý liên tục được cải thiện. Sự phục hồi trong năm 2023 còn chậm, vừa do bối cảnh kinh tế chung toàn cầu, vừa do nguy cơ nợ xấu tiềm ẩn trong hệ thống ngân hàng cũng như rủi ro từ tổ chức tài chính phi ngân hàng, thị trường chứng khoán, và bất động sản.
Một thị trường vốn hiệu quả phải đảm bảo được ít nhất 3 đặc tính sau để cung cấp nguồn vốn dài hạn ổn định cho phát triển kinh doanh và kinh tế: thông tin minh bạch, độ sâu thị trường và các cơ chế điều phối thị trường để loại bỏ các hành vi đầu cơ, lũng đoạn thị trường và bảo vệ các nhà đầu tư cá thể. Một sự phối hợp liên ngành giữa các cơ quan quản lý để giám sát và thúc đẩy hiệu quả thị trường vốn sẽ giúp lấy lại niềm tin của nhà đầu tư và doanh nghiệp.
Các nghiên cứu trong ngành tài chính cho thấy sự có mặt của các nhà đầu tư quốc tế thúc đẩy hiệu quả thị trường thông qua tăng thanh khoản thị trường nhờ dịch chuyển dòng vốn đầu tư tài chính xuyên biên giới, yêu cầu minh bạch thông tin cao, và áp dụng các chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế như IFRS. Do đó, chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho thị trường chứng khoán Việt Nam thăng hạng và gia nhập vào nhóm các thị trường mới nổi (emerging markets) cũng sẽ là một yếu tố tích cực, tạo điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài có thêm thông tin về thị trường và doanh nghiệp trong nước.
- Trong bối cảnh đó, đâu sẽ là động lực cho tăng trưởng trong 2024 và những năm tiếp theo, thưa ông?
Đầu tư công, tiêu dùng trong nước và xuất khẩu là ba động lực lớn của tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong những năm gần đây, và năm 2024. Để duy trì sự năng động của nền kinh tế và đảm bảo một mức tăng trưởng ổn định, ưu tiên trước mắt vẫn phải là làm tốt hơn nữa việc kích hoạt các động lực này, như tiếp tục mở rộng thị trường cho xuất khẩu và cải thiện khung pháp lý để tăng tốc độ giải ngân vốn đầu tư công cũng như thúc đẩy hợp tác công tư trong các dự án đầu tư hạ tầng chiến lược.
Trong những năm tiếp theo, các động lực tăng trưởng cần có chất lượng cao hơn, đa chiều hơn, tính đến các nhu cầu tương lai, và thậm chí dẫn dắt nhu cầu tương lai của Việt Nam và thế giới. Đơn cử như xuất khẩu, chúng ta sẽ không thể tiếp tục xuất khẩu hàng hoá giá trị thấp, mà phải đi vào nâng cao giá trị gia tăng. Các mặt hàng xuất khẩu cũng phải đi theo hướng thân thiện với môi trường, ít phát thải các bon. Bangladesh đã đi trước chúng ta một bước, với sự chuyển dịch ấn tượng của ngành may mặc, đáp ứng với yêu cầu bền vững và an toàn của Liên minh Châu Âu. Hay như tiêu dùng trong nước, cần hướng người dân đến các sản phẩm hữu cơ, sử dụng ít nguyên liệu đầu vào.
Trong trung và dài hạn, Việt Nam cần khẳng định “ADN” phát triển của mình thông qua thúc đẩy mạnh mẽ một nền kinh tế tri thức. Đó là nền kinh tế dựa trên lực lượng lao động có trình độ chuyên môn cao, khoa học, công nghệ, và đổi mới sáng tạo. Trong đó đặc biệt cần quan tâm đến khoa học. Không có khoa học thì không có công nghệ lõi và cũng không có đổi mới sáng tạo đột phá. Các nghiên cứu bậc cao, các phát minh sáng chế sẽ được “kinh tế hóa” theo nghĩa được phát triển ứng dụng vào kinh doanh và đời sống xã hội. Khi đó, các động lực lớn của tăng trưởng sẽ có chất lượng cao, bền vững.
Tags:
(VNF) - Từ một câu hỏi trong đề thi tốt nghiệp THPT 2026, vấn đề "Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” trở thành chủ đề thảo luận tại diễn đàn quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu về đầu tư, công nghệ và startup.
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Từ một câu hỏi trong đề thi tốt nghiệp THPT 2026, vấn đề "Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” trở thành chủ đề thảo luận tại diễn đàn quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu về đầu tư, công nghệ và startup.
(VNF) - Trên công trường cầu Thượng Cát - Hà Nội, hàng trăm công nhân cùng nhiều thiết bị cơ giới đang làm việc liên tục ngày đêm để đẩy nhanh tiến độ thi công, hướng tới mục tiêu hoàn thành công trình trong năm 2027.
