Chu kỳ nợ xấu mới đang bắt đầu, gối đầu với hồi kết của chu kỳ nợ xấu cũ.
Số liệu nợ xấu 9 tháng năm 2020 đang minh chứng cho điều này khi tổng nợ xấu nội bảng của 27 ngân hàng thương mại (*) tăng tới 31%, tương đương tăng gần 25.100 tỷ; nợ tái cơ cấu theo Thông tư Thông tư 01/2020/TT-NHNN ngày càng tăng, đến ngày 28/9/2020 đã chiếm tới 3,8% tổng dư nợ toàn hệ thống. Trái ngược, tổng giá trị trái phiếu đặc biệt tại VAMC của 27 ngân hàng giảm 22%, tương đương giảm gần 23.800 tỷ (xem thêm: Thực hư chuyện nợ xấu ngân hàng tăng mạnh).
Chu kỳ nợ xấu mới kéo theo mối lo về lợi nhuận ngân hàng, bởi khi phát sinh nợ xấu, ngân hàng phải trích lập dự phòng theo quy định và nghiệp vụ này làm bào mòn lợi nhuận. Mức độ trích lập dự phòng sẽ tùy thuộc vào nhóm nợ (nợ nhóm 3, nợ nhóm 4 hoặc nợ nhóm 5) và giá trị tài sản bảo đảm của khoản nợ.
Mặc dù quy định về hạch toán nợ xấu cũng như trích lập dự phòng đã khá chặt chẽ nhưng không tránh khỏi những "lỗ hổng" giúp ngân hàng có không gian để "điều tiết" mức độ trích lập dự phòng, điển hình là việc xác định giá trị tài sản bảo đảm. Đối với một khoản nợ xấu đã xác định nhóm nợ, giá trị tài sản bảo đảm càng thấp thì mức độ trích lập dự phòng càng cao, nhờ vậy mà ngân hàng có thể "điều tiết" lượng trích lập dự phòng thông qua việc "điều tiết" giá trị tài sản bảo đảm, bởi việc xác định giá trị tài sản bảo đảm phụ thuộc không ít vào các yếu tố định tính.
Ngân hàng có thể "điều tiết" trích lập dự phòng, cũng nghĩa là có thể "điều tiết" lợi nhuận. Tuy nhiên, quy mô nợ xấu thì khó "điều tiết" hơn do quy định hiện hành khá rõ ràng và phần đông các ngân hàng đã sử dụng hệ thống phân loại nhóm nợ tự động.
Việc theo dõi sự biến động của 3 yếu tố lợi nhuận - dự phòng - nợ xấu có thể giúp hình dung được những sự "điều tiết", xoay xở khác nhau của các ngân hàng, chẳng hạn ưu tiên tăng trưởng lợi nhuận hay xử lý nợ xấu. Tương ứng với 3 yếu tố này là 3 chỉ tiêu: biến động lợi nhuận trước thuế - biến động tỷ lệ bao phủ nợ xấu - biến động tỷ lệ nợ xấu.
| Tỷ lệ bao phủ nợ xấu = số dư dự phòng/quy mô nợ xấu, được ví như chỉ tiêu phản ánh "bộ đệm" rủi ro nợ xấu. Tỷ lệ này càng cao thì mỗi đồng nợ xấu càng được dự phòng nhiều, đồng nghĩa mức độ an toàn càng cao. Ví dụ, tỷ lệ này là 50% thì mỗi đồng nợ xấu được dự phòng bởi 0,5 đồng dự phòng; tỷ lệ này là 200% thì mỗi đồng nợ xấu được dự phòng bởi 2 đồng dự phòng. |
Quan sát cho thấy, trong số 27 ngân hàng thương mại trong diện thống kê, có tới 8 ngân hàng lựa chọn cùng một phương án mang tính đánh đổi: chấp nhận tăng tỷ lệ nợ xấu, giảm tỷ lệ bao phủ nợ xấu để gia tăng lợi nhuận (trong đó, nợ xấu bao gồm cả nợ xấu nội bảng và giá trị trái phiếu đặc biệt tại VAMC). Nói cách khác, các ngân hàng này "lỏng tay" hơn trong xử lý và dự phòng nợ xấu để chạy theo tăng trưởng lợi nhuận.
Các ngân hàng có xu hướng chạy theo tăng trưởng lợi nhuận này bao gồm ACB, VPBank, HDBank, VIB, TPBank, OCB, ABBank. Tăng trưởng lợi nhuận trước thuế bình quân 9 tháng năm nay của 8 ngân hàng này lên đến 24% so với cùng kỳ năm ngoái, bất chấp ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid-19.
Lựa chọn ưu tiên tăng trưởng lợi nhuận hơn là xử lý nợ xấu không phải là lựa chọn tồi nếu như quy mô nợ xấu của ngân hàng ở mức thấp hoặc/và tỷ lệ bao phủ nợ xấu ở mức cao, đồng nghĩa có đủ dư địa để tiếp nhận thêm nợ xấu nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát được mức độ an toàn. Nếu không có các điều kiện trên, lựa chọn này có phần mạo hiểm.
Một số ngân hàng thì thận trọng hơn khi chỉ giữ lợi nhuận đi ngang hoặc tăng nhẹ, thay vào đó, ưu tiên giảm tỷ lệ nợ xấu (như Eximbank và LienVietPostBank) hoặc tăng tỷ lệ bao phủ nợ xấu (như MB), hoặc tích cực hơn là đồng thời giảm tỷ lệ nợ xấu và tăng tỷ lệ bao phủ nợ xấu (như BIDV).
Thận trọng hơn nữa thì có Vietcombank và BacABank. Đây là 2 ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu thấp, tỷ lệ bao phủ nợ xấu rất cao, nghĩa là có nhiều dư địa để chạy theo tăng trưởng lợi nhuận mà vẫn kiểm soát tốt mức độ an toàn. Tuy nhiên, 2 ngân hàng này lại chọn cách hy sinh tăng trưởng lợi nhuận để gia tăng hơn nữa tỷ lệ bao phủ nợ xấu, nhằm tăng cường "bộ đệm" an toàn cho nợ xấu. Lựa chọn này cho phép Vietcombank và BacABank có thể nhanh chóng tái cân bằng sau khi lượng nợ xấu tái cơ cấu theo Thông tư 01 dần dần được ghi nhận vào báo cáo tài chính.
Không phải ngân hàng nào cũng có nhiều sự lựa chọn, điển hình là các ngân hàng như Kienlongbank, Saigonbank, VietBank... 9 tháng năm nay, không những lợi nhuận giảm mà tỷ lệ nợ xấu của 4 ngân hàng này còn tăng, thêm vào đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm. Các tín hiệu kém khả quan này phần nào phản ánh vấn đề về sức khỏe tài chính và sức mạnh cạnh tranh của 4 ngân hàng trên.
Có phần tương tự là câu chuyện ở SCB, Sacombank, PGBank. Tỷ lệ nợ xấu quá cao khiến các ngân hàng này buộc phải hy sinh lợi nhuận để mạnh tay giảm nợ xấu. Nhờ giảm mạnh quy mô nợ xấu nên tỷ lệ bao phủ nợ xấu cũng được cải thiện dù mức độ cải thiện khá khiêm tốn, tuy vậy, tỷ lệ bao phủ nợ xấu vẫn ở mức rất thấp, từ 25 - 50%, cho thấy "bộ đệm" an toàn vẫn mỏng.
Trong số 27 ngân hàng thương mại, số ít ngân hàng gồm SeABank, VietCapitalBank, MSB và Techcombank đồng loạt ghi nhận 3 tín hiệu tốt: lợi nhuận tăng, tỷ lệ nợ xấu giảm và tỷ lệ bao phủ nợ xấu tăng. Kết quả này càng đặc biệt hơn trong bối cảnh ngành ngân hàng đang chịu tác động tiêu cực rõ rệt của dịch Covid-19.
Về nguyên nhân, SeABank, VietCapitalBank và MSB là 3 trường hợp đã sạch nợ VAMC trong năm nay, vì vậy gánh nặng nợ xấu đã nhẹ hơn nhiều, cùng với đó, mức nền lợi nhuận thấp của năm ngoái (do phải dành nguồn lực xử lý nợ xấu VAMC) cũng tạo điều kiện ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận cao trong năm nay.
Riêng với Techcombank, các tín hiệu tích cực trên cho thấy sức khỏe tài chính và sức mạnh cạnh tranh của ngân hàng này là vượt trội so với mặt bằng chung.
(*) 27 ngân hàng thương mại bao gồm: ABBank, ACB, BacABank, BIDV, Eximbank, HDBank, Kienlongbank, LienVietPostBank, MB, MSB, NamABank, NCB, OCB, PGBank, Sacombank, Saigonbank, SCB, SeABank, SHB, Techcombank, TPBank, VIB, VietCapitalBank, VietBank, Vietcombank, VietinBank, VPBank; trong đó, riêng HDBank và VPBank là số liệu báo cáo tài chính riêng lẻ (do tỷ lệ nợ xấu hợp nhất chịu tác động lớn của công ty tài chính tiêu dùng trực thuộc), còn lại là số liệu báo cáo tài chính hợp nhất.
Tags:
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước vừa chấp thuận cho KienlongBank tăng vốn điều lệ thêm hơn 1.706 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên 7.527 tỷ đồng. Trong bối cảnh ngân hàng niêm yết trên HOSE, duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận và đẩy mạnh chuyển đổi số, việc bổ sung nguồn vốn được xem là bước đi quan trọng giúp KienlongBank mở rộng dư địa tăng trưởng cho giai đoạn phát triển mới.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng giảm sâu trong bối cảnh NHNN liên tiếp hút ròng hàng nghìn tỷ đồng. Giá USD tự do liên tục đi xuống, hiện thấp hơn tại các ngân hàng thương mại.
(VNF) - Vừa qua, Ngân hàng Phương Đông (OCB) đã được nhận bằng xác lập Kỷ lục Việt Nam cho chiến dịch “OCB Pin Hunter” – chương trình thu gom, xử lý pin cũ do ngân hàng khởi xướng và triển khai với quy mô lớn trên toàn quốc.
(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng đến cuối tháng 3 đã vượt 10,5 triệu tỷ đồng, tăng gần gấp đôi so với tiền gửi của doanh nghiệp.
(VNF) - Theo các chuyên gia, vấn đề của nền kinh tế Việt Nam hiện nay không nằm ở việc thiếu vốn hay thiếu thanh khoản. Ngược lại, lượng tiền trong hệ thống vẫn rất lớn, nhưng dòng vốn đang luân chuyển chậm hơn và chưa tìm được điểm đến đủ hấp dẫn.
(VNF) - Ngày 09/6/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã ban hành Công văn số 5170/UBCK-PTTT về việc lựa chọn Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) là ngân hàng duy nhất cung cấp dịch vụ thanh toán tiền cho giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon trên sàn giao dịch các-bon tại Việt Nam.
(VNF) - KienlongBank Pay mang đến giải pháp quản trị tài chính số toàn diện, hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền, tự động hóa quy trình thu chi và nâng cao hiệu quả hoạt động, thúc đẩy hoạt động chuyển đổi số cùng Chính phủ.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, trong thời gian tới, có thể chúng ta phải chấp nhận đồng VND điều chỉnh.
(VNF) - Đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược Private Banking theo chuẩn mực quốc tế của BIDV tại khu vực phía Nam
(VNF) - Lập "hattrick" công nghệ tại The Asian Banker 2026, TPBank khẳng định chiến lược đúng đắn khi đưa trí tuệ nhân tạo (AI) và số hóa vào tối ưu hóa năng lực vận hành, nâng tầm trải nghiệm khách hàng.
(VNF) - Ngày 11/6/2026, tại Hà Nội, VietinBank được The Asian Banker trao tặng giải thưởng Ngân hàng SME tốt nhất Việt Nam 2026, đánh dấu lần thứ 6 liên tiếp Ngân hàng được ghi nhận ở hạng mục giải thưởng uy tín này.
(VNF) - Ngân hàng Phương Đông (OCB) vừa nhận giải thưởng “Best API and Open Banking Technology Initiative in Vietnam” (Sáng kiến API và Open Banking Xuất sắc tại Việt Nam) do The Asian Banker công bố, đồng thời tiếp tục góp mặt trong Top 50 Doanh nghiệp Phát triển Bền vững 2026 (CSA) tại hai hạng mục “Dẫn dắt Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập” và “Tinh thần Lãnh đạo ESG”.
(VNF) - Dù tăng trưởng tín dụng vẫn duy trì đà tăng trong những tháng đầu năm nhưng hệ thống ngân hàng lại ghi nhận tình trạng thanh khoản căng thẳng và mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên. Đây là biểu hiện của một “nghịch lý dòng tiền” khi tín dụng tăng nhưng vòng quay tiền trong nền kinh tế chậm lại, khiến khả năng hấp thụ vốn chưa theo kịp nhu cầu cung ứng.
(VNF) - Vụ án NH Đông Á (Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á cũ), Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố 4 bị can.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng giảm xuống 4,9%/năm sau khi tăng vọt 9,35%/năm ở phiên đầu tuần, trong bối cảnh NHNN liên tiếp hút ròng hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Ngày 11/6/2026 tại TP. Hồ Chí Minh, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chính thức ra mắt Chi nhánh FDI I - đánh dấu bước tiến chiến lược trong hành trình chuyên môn hóa dịch vụ tài chính dành riêng cho khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong bối cảnh Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn toàn cầu.
(VNF) - BVBank có thể sẽ là ngân hàng thứ hai đưa cổ phiếu chào sàn HoSE trong năm 2026, sau khi KienlongBank đã thực hiện thành công hồi tháng 1 đầu năm.
(VNF) - Đồng loạt đưa vào vận hành bộ đôi nền tảng số thế hệ mới gồm MSB Digital Bank và MSB Business Banking, MSB thiết lập một tiêu chuẩn an toàn mới trên thị trường khi xây dựng thành công một “hệ thống phòng thủ công nghệ đa tầng chủ động” chuẩn quốc tế.
(VNF) - Giá USD tự do liên tục đi xuống, thu hẹp khoảng cách đáng kể với giá tại ngân hàng. Giá USD bán ra tại "chợ đen" hiện đã thấp hơn tại các ngân hàng thương mại.
(VNF) - Tổng cộng trong hơn hai tháng, nhóm Âu Lạc đã mua thêm hơn 102 triệu cổ phiếu ACB, ước tính số tiền chi ra vào khoảng 2.300 tỷ đồng.
(VNF) - Giới phân tích đánh giá lợi nhuận ngành ngân hàng năm 2026 có triển vọng tích cực dù vẫn chịu nhiều sức ép, đặc biệt liên quan đến NIM và chất lượng tài sản.
(VNF) - Sau khi hoàn tất đợt phát hành, vốn điều lệ của BIDV sẽ tăng từ mức 72.800 tỷ đồng hiện tại lên 77.782 tỷ đồng.
(VNF) - Người trẻ hôm nay có quá nhiều thứ để nghĩ đến: công việc, gia đình, “deadline”, những kế hoạch dang dở và hàng loạt quyết định lớn nhỏ nối tiếp nhau mỗi ngày. Trong guồng quay đó, chuyện quản lý tiền nong – chuyển khoản, thanh toán hóa đơn, theo dõi chi tiêu hay nhớ ngày đến hạn thẻ,… dù nhỏ nhưng nếu quản lý không hiệu quả lại có thể gây nhiều phiền toái.
(VNF) - Eximbank vừa tiếp nhận đơn đề nghị thôi tham gia hội đồng quản trị (HĐQT) của các ông Phạm Tuấn Anh, Nguyễn Trí Trung và Nguyễn Trọng Hiền.
(VNF) - Hà Nội, ngày 08 tháng 06 năm 2026 - Eximbank đang tiếp tục triển khai các nội dung quản trị theo định hướng đã được Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026 thông qua.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước vừa chấp thuận cho KienlongBank tăng vốn điều lệ thêm hơn 1.706 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên 7.527 tỷ đồng. Trong bối cảnh ngân hàng niêm yết trên HOSE, duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận và đẩy mạnh chuyển đổi số, việc bổ sung nguồn vốn được xem là bước đi quan trọng giúp KienlongBank mở rộng dư địa tăng trưởng cho giai đoạn phát triển mới.
(VNF) - Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập có quy mô gần 60.000 tỷ đồng, được xây dựng tại phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An.
