Trong tháng 8/2018, có một bài báo khá dài, được đưa trên nhiều tờ điện tử, làm tôi chú ý và bật ra cái cảm giác rất vui mừng. Bài báo thuật lại cuộc trò chuyện với PGS.TS Trần Đình Thiên, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Tổ Tư vấn Kinh tế của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, với nội dung phân tích, bình luận xung quanh câu chuyện tỷ phú Phạm Nhật Vượng hiện nay và Tập đoàn Vingroup nhân 25 năm thành lập.
Ông Trần Đình Thiên là một chuyên gia, một nhà phân tích kinh tế có uy tín, từng tham gia vào nhiều tổ chức và nhóm tham mưu cho việc hoạch định, dự thảo nhiều chính sách phát triển kinh tế của đất nước. Ông là thành viên tư vấn kinh tế của Thủ tướng từ năm 2011 và hiện vẫn đang là một trong 15 thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng đương nhiệm. Với vị thế và trải nghiệm, những ý kiến phân tích và đánh giá của vị Tiến sỹ này thường là “nặng đồng cân”, thuyết phục và chí lý.
Trong cuộc trò chuyện, ông Thiên nói về nhiều vấn đề, từ sự biến chuyển của hình thái kinh tế đất nước, tâm lý xã hội Việt Nam, đến con đường hình thành và nhận định về tương lai của nhiều tỷ phú ở nước ta hiện nay. Ông phân tích về căn bệnh ghét người giàu và tâm lý "giấu giàu" ở Việt Nam và nhận định rằng, thái độ xã hội và của bộ phận đông đảo người còn nghèo ở nước ta đối với sự giàu có và đối với người giàu đang tích cực dần lên. Từ chỗ thù ghét, đối địch, "xúc đất đổ đi", coi những người giàu là con buôn, con phe, dần chuyển sang thái độ tôn trọng và tôn vinh, đang ngày càng mạnh lên.
Những người giàu đóng vai trò là những người sáng nghiệp, dẫn dắt, là trụ cột của phát triển. Người giàu nêu tấm gương chính trực, làm ăn đàng hoàng, đặt Tổ quốc, đặt mục tiêu thịnh vượng quốc gia lên hàng đầu là tấm gương sáng cho xã hội noi theo.
TS Trần Đình ThiênĐiều đặc biệt, trong cuộc trò chuyện này, Tiến sỹ Trần Đình Thiên đã đưa ra nhận định: “Phạm Nhật Vượng có những phẩm chất và năng lực nền tảng của một doanh nhân dân tộc đích thực!”
Đây là một nhận định kèm theo danh xưng hết sức mới mẻ trong lịch sử đất nước thời hiện đại hơn 70 năm qua.
Nội hàm danh từ “Doanh nhân” để gọi những chủ doanh nghiệp mới xuất hiện ở nước ta chừng hơn mười năm nay. “Ngày Doanh nhân Việt Nam” là mới có, bắt đầu từ 13/10/2004, cách đây 14 năm. Tôi không biết mình có chủ quan không nhưng từ đánh giá về một trong những tỷ phú hàng đầu Việt Nam hiện nay, kèm theo việc nêu lên danh xưng “Doanh nhân dân tộc” thì ông Trần Đình Thiên là người đầu tiên. Tôi vui mừng là vì điều này…
Cách đây hơn một thế kỷ, những năm cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, ở nước ta, đã xuất hiện một lớp người giàu có với sản nghiệp được bồi đắp nên từ các hoạt động giao thương, buôn bán, tổ chức sản xuất công nghiệp… Trong số những người giàu có ấy, có một số người được người dân kính trọng, gọi là những “Nhà tư sản dân tộc”, những “Đại doanh gia”.
Câu chuyện về công cuộc kinh doanh của những con người này đầy ắp những yếu tố phi thường, những cạnh tranh, sóng gió khốc liệt thương trường… Họ đã khẳng định được khát vọng làm giàu và tính cách độc lập, tự chủ của cộng đồng dân tộc Việt. Ở miền Bắc, những “Nhà tư sản dân tộc” như: “Vua tàu thủy đất Bắc” Bạch Thái Bưởi, chủ hiệu buôn tơ lụa Phúc Lợi Trịnh Văn Bô, nhà đại tư sản quý tộc Đỗ Đình Thiện, thương gia, người đã khai sinh ra nghề sản xuất sơn dầu, ông chủ Hãng sơn Gecko Nguyễn Sơn Hà, nhà tư sản dân tộc, chủ nhà in số một Đông Dương Ngô Tử Hạ…
Ở miền Nam, những “Đại doanh gia” như: “Tứ đại phú hộ": Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Định” với những tên tuổi: Lê Phát Đạt (còn có tên là Sỹ), Đỗ Hữu Phương (Tổng đốc Phương), Lý Tường Quan (Bá hộ Xường), Trần Hữu Định. Rồi Huỳnh Văn Hoa (Chú Hỏa), Trần Trinh Trạch, Quách Đàm, Trương Văn Bền, Trần Chánh Chiếu…
Đa số các nhà tư sản nổi tiếng kể trên ở miền Nam đều đã kết thúc sự nghiệp trước khi Cách mạng Tháng Tám thành công, chỉ duy nhất ông Trương Văn Bền còn duy trì sự nghiệp đến năm 1956 với nhãn hiệu “Xà bông Cô Ba” nổi tiếng. Ở miền Bắc, trừ Bạch Thái Bưởi mất năm 1932, các nhà tư sản dân tộc đã thành những người tham gia cách mạng, tận hiến sản nghiệp của mình cho công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.
.jpg)
“Doanh nhân dân tộc” là một khái niệm đồng nghĩa hoặc tích hợp các khái niệm “Nhà tư sản dân tộc”, “Đại doanh gia” của cách đây hơn một thế kỷ, mặc dù bây giờ mới xuất hiện. Khái niệm “dân tộc” được gắn với “doanh nhân” như một phẩm tính, một hàm nghĩa thật đáng tự hào! Những “Doanh nhân dân tộc” là những doanh nhân chính trực, tài trí cao, mang lại cảm hứng lớn, là trụ cột mạnh mẽ và là tấm gương dẫn dắt dân tộc làm giàu, hướng đến cộng đồng phát triển thịnh vượng, nâng tầm dân tộc Việt Nam, nâng cao vị thế của đất nước trên bình diện khu vực và quốc tế. Và như thế, dân tộc sẽ yêu kính, biết ơn và tự hào về họ.
Họ sẽ là những “Doanh nhân dân tộc” của chúng ta!
Lịch sử hơn 70 năm của nước Việt Nam mới là một hành trình gian nan, nhiều máu xương và nước mắt. Bây giờ chúng ta mới có tương đối đủ điều kiện để mở ra một kỷ nguyên phát triển. Bây giờ mới là giai đoạn để những doanh nhân có phẩm chất và năng lực nền tảng, có hoài bão lớn vì đất nước và cộng đồng, phấn đấu trở thành những doanh nhân dân tộc đích thực của thời đại chúng ta.
Chỉ trong vòng hai thập niên vừa qua, đất nước đã phát triển và thay đổi rất nhiều với sự đóng góp lớn lao của đội ngũ doanh nhân. Đằng sau sự thay đổi lớn lao ấy, có thể còn tồn tại nhiều vấn đề phải bàn định và điều chỉnh, nhưng dấu ấn và xu thế phát triển hiện đại là không thể phủ nhận. Những thay đổi ấy làm cho chúng ta vững tin vào chính nội lực phát triển của đất nước.
Nhiều doanh nhân hàng đầu của Việt Nam đã lọt vào bảng xếp hạng những tỷ phú của thế giới. Và càng vui hơn khi những tên tuổi hàng đầu ấy lại là những doanh nhân có phẩm chất và năng lực nền tảng, có hoài bão, kiên định việc dốc hết vốn liếng của mình để đầu tư phát triển ở ngay tại đất nước của mình. Họ đang trở thành những doanh nhân dân tộc.
Một VINGROUP mở rộng các lĩnh vực kinh doanh, cân bằng, hài hòa giữa lợi ích thương mại và phát triển xã hội một cách bền vững. Vingroup đã có những thành tựu lớn trong phát triển du lịch, thương mại, y tế, giáo dục, bây giờ đang tiếp tục phát triển nông nghiệp, hỗ trợ phát triển nông nghiệp song song với phát triển công nghiệp và tiếp cận công nghệ cao.
Một THACO Trường Hải mang công nghiệp nặng về làm thành thế mạnh cho một vùng đất nghèo nàn. Thaco mới đây đã liên kết với Hoàng Anh Gia Lai để tạo nên sức mạnh tổng hợp trong kinh doanh đa lĩnh vực.
Một TH TRUE MILK đi đầu trong phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao, biến những vùng đất sỏi đá cỗi cằn thành đầm ấm trù phú.
Một SUNGROUP làm những công trình đồ sộ và tinh xảo, đầu tư chiều sâu để phát triển văn hóa đỉnh cao.
Một VIETJET AIR làm hàng không giá rẻ để mọi người cùng được bay…
Đứng đầu những tập đoàn này là những doanh nhân, dù vẫn còn “rơi rớt” cái cảm xúc “ghét người giàu”, thì ta vẫn phải công nhận, ta đã bắt đầu quý trọng và nhiều cảm mến đối với họ. Đó là Phạm Nhật Vượng, là Trần Bá Dương, là Thái Hương, là Lê Viết Lam, là Nguyễn Thị Phương Thảo, là Trần Đình Long, là Nguyễn Trần Bạt, là nhiều doanh nhân khác nữa…
Và tôi tin là, từ những tên tuổi doanh nhân này, sẽ hình thành một đội ngũ doanh nhân dân tộc đích thực trong thời gian không xa nữa…
Một đội ngũ doanh nhân dân tộc để sáng nghiệp, dẫn dắt, làm trụ cột phát triển, mang lại thịnh vượng cho quốc gia, tạo nền văn minh và dân chủ cho xã hội. Đây sẽ là thành tựu lớn nhất, kỳ vỹ nhất trong lịch sử nước Việt Nam của chúng ta.
Tags:
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
