Các nhà kinh tế khó có thể dự báo chính xác những gì sẽ diễn ra đối với nền kinh tế toàn cầu năm 2022 trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn còn tiếp diễn. Bên cạnh việc chỉ ra các rủi ro về lạm phát leo thang, khủng hoảng nợ, thiếu hụt năng lượng..., các chuyên gia cũng có cái nhìn khá lạc quan về bức tranh kinh tế thế giới trong năm tới.
Nhiều chuyên gia kinh tế có kịch bản cơ sở là một đợt phục hồi mạnh, giá cả hạ nhiệt và giảm dần các chính sách tiền tệ khẩn cấp. Tuy nhiên, với những diễn biến khó lường của Covid-19 và những ảnh hưởng khủng khiếp của nó thì mọi dự đoán đều có thể không chính xác.
Nguy cơ mới đối với nền kinh tế thế giới có thể là biến chủng Omicron, lạm phát kéo dài, các gói hỗ trợ dần bị siết chặt, cuộc khủng hoảng nợ ở Trung Quốc, giá thực phẩm leo thang, chuỗi cung ứng đứt gãy chưa được hàn gắn,... Song, vẫn có những tín hiệu lạc quan nếu Chính phủ các nước quyết định giữ nguyên các biện pháp hỗ trợ, thúc đẩy đầu tư, kích cầu tiêu dùng.
Những mối đe dọa tiềm ẩn
Hiện còn quá sớm để biết chắc ảnh hưởng từ biến chủng Omicron sẽ như thế nào. Omicron đang lây nhiễm mạnh nhưng lại ít độc lực hơn so với các biến chủng trước đó. Thế giới được dự đoán sẽ có thể tiến về gần hơn với trạng thái bình thường trước đại dịch – đồng nghĩa với việc người dân chi tiêu nhiều hơn, nhu cầu tiêu dùng sẽ đi lên. Việc tái cân bằng chi tiêu có thể thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu lên 5,1% từ dự báo cơ bản 4,7% của Bloomberg Economics.
Các kịch bản cơ sở (màu vàng), tích cực (màu đen), tiêu cực (màu hồng tím) và xu hướng trước đại dịch (xanh dương) của chi tiêu cho những dịch vụ dễ bị tổn thương do Covid-19 như thương mại, vận tải, du lịch. Chỉ số là 100 điểm trong quý IV/2019. (Nguồn: Bloomberg Economics, OECD)
Tuy nhiên, tình hình có thể không hoàn toàn khả quan như vậy. Một biến chủng dễ lây nhiễm hơn, nguy hiểm hơn có thể xuất hiện và đẩy lùi các nền kinh tế. Chỉ cần 3 tháng với những lệnh phong tỏa cứng rắn nhất 2021 có thể khiến tăng trưởng toàn cầu năm 2022 giảm còn 4,2%.
Trong kịch bản này, lực cầu sẽ yếu hơn, các rắc rối trong chuỗi cung ứng kéo dài, công nhân tiếp tục ở ngoài thị trường lao động và logistics gặp khó khăn.
Đầu năm 2021, Mỹ dự báo kết thúc năm với lạm phát 2%. Song, trên thực tế, lạm phát tại nền kinh tế số 1 thế giới đã tiến sát mức 7%. Năm 2022, rất khó dự đoán lạm phát bởi sự biến thiên khó lường của Omicron. Lương đã tăng nhanh ở Mỹ và có thể còn tăng hơn nữa. Căng thẳng giữa Nga và Ukraine khiến giá khí đốt có nguy cơ tăng mạnh. Biến đổi khí hậu có thể gây ra nhiều hình thái thời tiết bất ổn hơn và giá thực phẩm sẽ tiếp tục tăng.
Cũng không loại trừ khả năng xuất hiện một làn sóng Covid-19 mới làm ảnh hưởng đến đi lại, kéo tụt giá dầu. Dù vậy, vẫn có nguy cơ lạm phát khiến các ngân hàng trung ương phải "đau đầu" khi phải điều chỉnh chính sách tiền tệ.
Tại Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, áp lực ngày càng tăng từ cuộc khủng hoảng nợ của tập đoàn bất động sản Evergrande, tái triển khai phong tỏa vì Covid-19 và thiếu năng lượng đã kéo tăng trưởng kinh tế xuống còn 0,8% - thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng 6% thường thấy của nền kinh tế khổng lồ này.
"Cơn khát" năng lượng của Trung Quốc có thể hạ nhiệt trong năm 2022, nhưng các lệnh phong tỏa vì biến chủng Omicron và lực cầu yếu có thể sẽ khiến nền kinh tế số 2 thế giới gặp nhiều khó khăn trong khi khả năng tiếp cận vốn bị hạn chế, lĩnh vực xây dựng bất động sản - lực đẩy của 25% nền kinh tế Trung Quốc - lại đang đi xuống.
Thêm vào đó, ảnh hưởng kép từ Covid-19 và thời tiết xấu đã đẩy giá thực phẩm thế giới gần đỉnh lịch sử và có thể tăng tiếp trong năm 2022. Cú sốc giá thực phẩm năm 2011 từng dẫn đến hàng loạt cuộc biểu tình, đặc biệt là ở Trung Đông. Nhiều quốc gia trong khu vực vẫn nhạy cảm với nguy cơ này, từ đó gây bất ổn diện rộng.
Ngoài ra, một cuộc chiến giữa các cường quốc là kịch bản tồi tệ nhất. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc có thể áp biện pháp trừng phạt lẫn nhau, dẫn đến đóng băng quan hệ. Sự sụp đổ sản xuất bán dẫn ở Đài Loan (Trung Quốc) cũng sẽ ảnh hưởng đến sản xuất toàn cầu, từ điện thoại thông minh đến xe hơi.
Vẫn có nhiều điểm sáng
Bên cạnh những rùi ro tiềm ẩn, nền kinh tế toàn cầu vẫn có nhiều yếu tố hỗ trợ tích cực, ví dụ như chính sách ngân sách của Mỹ có thể mở rộng hơn so với hiện tại – giữ nền kinh tế tránh xa khỏi bờ vực tài chính và thúc đẩy tăng trưởng.
Trên thế giới, các hộ gia đình vẫn đang nắm giữ hàng nghìn tỷ USD tiết kiệm vượt mức, nhờ các gói kích thích thời đại dịch và giai đoạn phong tỏa. Nếu số tiền đó được chi tiêu nhanh hơn dự báo, tăng trưởng sẽ được thúc đẩy.
Tại Trung Quốc, đầu tư vào năng lượng xanh và nhà ở giá hợp lý, đã được nêu trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 14, có thể thúc đẩy đầu tư nói chung.
Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) của châu Á – bao trùm 2,3 tỷ người và 30% GDP toàn cầu – có thể tăng cường xuất khẩu.
Nhìn lại năm 2020, nhiều nền kinh tế tệ hơn nhiều so với dự báo từ giới chuyên gia nhưng điều này không còn đúng trong năm 2021, khi đà phục hồi tích cực bất ngờ. Đó cũng là lý do năm 2022 được cho là sẽ có nhiều gam màu tươi sáng./.
Tags:
(VNF) - Những căng thẳng xoay quanh cơ chế tiền thưởng tại Samsung Electronics đang làm dấy lên lo ngại về việc gián đoạn sản xuất, dẫn tới tác động lan tỏa đối với thị trường bán dẫn toàn cầu.
(VNF) - Khoản lỗ 228 triệu bảng từ cú sập của một công ty cho vay thế chấp đang buộc Barclays phải siết chặt hoạt động cho vay, gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiệu ứng dây chuyền trong hệ thống tín dụng.
(VNF) - Đợt tăng trưởng bùng nổ của thị trường chứng khoán Hàn Quốc vừa tạo ra công ty mới nhất trên thế giới đạt mức vốn hóa 1.000 tỷ USD.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối diện áp lực kép khi làn sóng đình công gây thiệt hại hàng trăm triệu USD, đe dọa chuỗi cung ứng, uy tín doanh nghiệp và vị thế thị trường, trong khi công ty còn phải trả 392 triệu USD trong tranh chấp bằng sáng chế với ZTE, buộc lãnh đạo phải lên tiếng kêu gọi đối thoại.
(VNF) - Grab Holdings Limited vừa công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý I/2026 với nhiều chỉ số tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, bất chấp khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do xung đột Trung Đông gây ra.
(VNF) - Ngân hàng HSBC hôm 5/5 đã báo cáo khoản lỗ bất ngờ 400 triệu USD liên quan đến một vụ gian lận tín dụng. Điều này làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về rủi ro tín dụng tư nhân của các ngân hàng, đồng thời khiến cổ phiếu của ngân hàng giảm 5%.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
(VNF) - Những căng thẳng xoay quanh cơ chế tiền thưởng tại Samsung Electronics đang làm dấy lên lo ngại về việc gián đoạn sản xuất, dẫn tới tác động lan tỏa đối với thị trường bán dẫn toàn cầu.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
