Những tháng cuối năm 2010, khi dự báo về mức lạm phát 2 con số dần trở thành hiện thực, vượt xa mức dự kiến 8,5%, và chỉ tiêu GDP cả năm gần như chắc chắn sẽ hoàn thành, ngày 5/11/2010, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức nâng lãi suất cơ bản VND từ 8%/năm lên 9%/năm, mục đích là nhằm thắt chặt tiền tệ, kiềm chế lạm phát.
Cuộc đua lãi suất, theo đó, cũng chính thức bắt đầu.
Ngay trong ngày 5/11/2010, trong cuộc họp khẩn diễn ra tại NHNN, các tổ chức tín dụng (TCTD) đã đề xuất Hiệp hội Ngân hàng đứng ra chủ trì, đưa mức đồng thuận lãi suất huy động VND từ 11% lên 12%/năm.
Sở dĩ các TCTD phải gấp rút có đồng thuận là để ngăn chặn cuộc đua lãi suất sau động thái thắt chặt tiền tệ từ NHNN.
Tuy nhiên, đồng thuận này không giữ được bao lâu. Tháng 11/2010, lãi suất VND liên tục biến động theo chiều hướng gia tăng. Lãi suất huy động VND đã tăng vọt từ 11 - 11,5%/năm lên đến 17%/năm ở một số NHTM đối với một số kỳ hạn ngắn, đồng thời lãi suất cho vay VND cũng "leo thang" từ 13-14%/năm lên tới 19 - 21%/năm tùy từng loại khoản vay.
Kỷ lục lãi suất huy động 17% trên được thiết lập vào ngày 8/12/2010 bởi Techcombank với sản phẩm "3 ngày vàng", vượt xa mức đồng thuận 11% một tháng trước đó.
Ngay sau khi phát hiện sự việc, ngày 9/12/2010, NHNN có công văn số 9577/NHNN-CSTT yêu cầu Techcombank phải kịp thời rút kinh nghiệm trong việc điều chỉnh lãi suất huy động vốn VND. Ngày 13/12/2010, Chánh Thanh tra Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng đã có văn bản nghiêm khắc cảnh cáo Chủ tịch và Tổng Giám đốc Techcombank do đã làm ảnh hưởng đến thị trường lãi suất và gây mất ổn định thị trường tài chính, tiền tệ.
Sau sự việc gây "náo loạn" của Techcombank, chiều ngày 14/12/2010, ban lãnh đạo NHNN đã tổ chức cuộc họp với Tổng thư ký và các thành viên Hiệp hội Ngân hàng, các TCTD đã cam kết "mức lãi suất huy động VND bao gồm cả khoản chi khuyến mại dưới mọi hình thức theo cam kết đồng thuận của các NHTM không vượt quá 14%/năm" và đưa ra các chế tài đối với các trường hợp vi phạm.
Đồng thuận này sau đó lại bị phá vỡ, trước là do các ngân hàng vừa và nhỏ, sau các ngân hàng lớn bao gồm cả các NHTM Nhà nước cũng phải nâng lãi suất để chặn đà "chảy tiền" qua các ngân hàng khác có lãi suất cao hơn. Các mức lãi suất 15%, 16%, thậm chí là 17%/năm lần lượt được thiết lập.
Sang năm 2011, chính sách tiền tệ tiếp tục được thắt chặt hơn nữa do lo ngại ngày càng lớn về tình hình lạm phát, đặc biệt trong bối cảnh giá dầu leo thang, kinh tế thế giới đầy bất ổn với cuộc khủng hoảng nợ công tại Hy Lạp.
Ngày 24/2/2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 11 về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội. NHNN được lệnh hạ tăng trưởng tín dụng xuống dưới 20%, tổng phương tiện thanh toán xuống khoảng 15 – 16%.
Trước đó, hồi cuối năm 2010, NHNN đưa ra định hướng nhiệm vụ ngành ngân hàng năm 2011, với tín dụng đối với nền kinh tế tăng khoảng 23%, tổng phương tiện thanh toán tăng 21 - 24%.
Cụ thể hóa nghị quyết số 11, ngày 3/3/2011, NHNN đã ban hành Thông tư 02/2011 quy định mức trần lãi suất huy động tối đa bằng VND, theo đó, TCTD ấn định lãi suất huy động bằng VND của các tổ chức (trừ TCTD) và cá nhân bao gồm cả khoản chi khuyến mại dưới mọi hình thức không vượt quá 14%/năm.
Quyết định này cũng bắt đầu thực trạng oái oăm và nhức nhối, thậm chí còn đọng lại cho đến tận bây giờ với "đại án" Hà Văn Thắm cùng đồng phạm: thực trạng "vượt trần lãi suất".
Chỉ 1 ngày sau khi ban hành Thông tư 02, NHNN đã quyết định cảnh cáo Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc KienlongBank và Western Bank do huy động vốn với lãi suất vượt trần.
Ngày 8/3/2011, NHNN tiếp tục có động thái thắt chặt tiền tệ hơn nữa khi ban hành quyết định tăng các mức lãi suất tái cấp vốn, lãi suất tái chiết khấu, lãi suất cho vay qua đêm lên 12%/năm.
Vừa thắt chặt tiền tệ thông qua việc tăng lãi suất điều hành, lại vừa đặt trần lãi suất, các ngân hàng thương mại, đặc biệt là các ngân hàng nhỏ gặp rất nhiều khó khăn trong việc huy động vốn. Hệ quả tất yếu là các ngân hàng này phải tìm cách "lách" trần lãi suất.
Trong khi nhiều ngân hàng chơi "độc chiêu" khi thay vì huy động không kỳ hạn, các tổ chức này đưa ra các sản phẩm với kỳ hạn siêu ngắn 3 ngày, 4 ngày, 5 ngày, 6 ngày với lãi suất chỉ thấp hơn một chút so với trần 14%; thì một số ngân hàng khác "lách" trần với chiêu khuyến mãi cộng lãi suất thông qua thỏa thuận miệng, phần chênh được trả ngay bằng tiền mặt.
Một chiêu khác cũng rất phổ biến là sản phẩm huy động VND đảm bảo bằng USD, được giới thiệu là nhằm "bảo vệ người gửi tiền trước mọi biến động tỷ giá". Thực tế, với cách huy động này, ngoài việc trả lãi suất 14%/năm, ngân hàng sẽ trả thêm một phần tiền cho khách hàng với mục đích "bù đắp tỷ giá" nếu tỷ giá biến động tăng vào ngày đáo hạn.
Cạnh tranh lãi suất thời điểm đó là rất căng thẳng. Tình trạng "xe tiền của ngân hàng này trực sẵn trước cửa ngân hàng khác" nhằm chở tiền mà khách hàng đi rút để chuyển sang ngân hàng có lãi suất cao hơn đã trở thành câu chuyện "đau lòng" nhưng phổ biến.
Như trường hợp của OceanBank, ngay khi ngừng chi lãi ngoài, nguồn vốn huy động của ngân hàng này đã sụt "thảm" từ mức 12.000 tỷ xuống còn 5.000 tỷ, buộc lãnh đạo ngân hàng này phải huy động vượt trần lãi suất để "cứu ngân hàng".
Theo báo cáo thường niên năm 2011 của NHNN, trong 6 tháng đầu năm 2011, cả lãi suất huy động và lãi suất cho vay VND đều tăng cao. Cuối tháng 6/2011, lãi suất huy động VND bình quân ở mức 15,6%/năm, cao hơn trần lãi suất 14%/năm do một số TCTD khó khăn về thanh khoản đã "lách" quy định trần lãi suất.
Ngày 7/9/2011, NHNN ra chỉ thị 02/CT- NHNN chấn chỉnh việc thực hiện quy định về mức lãi suất huy động, bằng đồng Việt Nam và bằng đô la Mỹ của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước theo đúng Thông tư số 02/2011/TT-NHNN. Sau đó gần 10 ngày, 2 ngân hàng là DongABank và Agribank đã bị NHNN xử lý vi phạm vượt trần lãi suất.
Ngày 28/9/2011, NHNN ra Thông tư số 30/2011/TT-NHNN khống chế mức trần lãi suất đối với kỳ hạn dưới 1 tháng là 6%.
Sau đó, mặc dù một số TCTD bao gồm cả các NHTM quy mô lớn vẫn tiếp tục huy động vốn VND với lãi suất cao hơn quy định nhưng về cơ bản đã thực hiện nghiêm túc quy định trần lãi suất huy động của NHNN.
Năm 2012 liên tiếp chứng kiến động thái hạ trần lãi suất huy động của NHNN. Ngày 12/3/2012, NHNN chính thức giảm trần lãi suất từ 14% xuống 13%. Một tháng sau đó, NHNN tiếp tục hạ trần lãi suất xuống 12% và xuống 11% kể từ ngày 28/5/2012.
Chỉ 2 tuần sau, trần lãi suất ngắn hạn lại được hạ xuống mức 9%, đồng thời, trần lãi suất huy động trung dài hạn (từ 12 tháng trở lên) được bãi bỏ. Cuối năm 2012, trần lãi suất huy động ngắn hạn tiếp tục được giảm xuống 8%.
Việc giảm trần lãi suất huy động xuống rất sâu khiến nhiều thời điểm, các ngân hàng lại quay trở lại cuộc đua "vượt trần" với nhiều chiêu "lách" luật. Tuy nhiên, về cơ bản, đến cuối năm, hầu hết các NHTM đã thực hiện nghiêm túc quy định trần lãi suất, thậm chí nhiều NHTM còn niêm yết lãi suất thấp hơn mức trần quy định.
Tags:
(VNF) - Theo Tổng giám đốc VPBank Nguyễn Đức Vinh, việc tỷ lệ nợ xấu của VPBank cao hơn mặt bằng chung không phải là vấn đề mất kiểm soát mà là sự lựa chọn có chủ đích nằm trong mô hình kinh doanh khác biệt của ngân hàng.
(VNF) - Ban lãnh đạo PGBank cho biết nếu mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực rủi ro cao, như bất động sản, thì có thể thu được lợi nhuận lớn hơn để hoàn thành chỉ tiêu năm 2025. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn dài hạn, ngân hàng đã từ chối cơ hội này.
(VNF) - Ngân hàng Sacombank dự kiến sẽ tiến hành bầu bổ sung một thành viên HĐQT nhiệm kỳ 2022 - 2026 với ứng cử viên là ông Nguyễn Đức Thụy, hiện đang giữ chức Tổng giám đốc Sacombank.
(VNF) - JPMorgan Chase công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 vượt kỳ vọng nhờ tăng trưởng mạnh ở mảng giao dịch trái phiếu và ngân hàng đầu tư. Tuy nhiên, CEO Jamie Dimon vẫn cảnh báo về những rủi ro kinh tế và địa chính trị ngày càng phức tạp.
(VNF) - Sau giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng, FE CREDIT đang từng bước quay lại quỹ đạo tăng trưởng với nền tảng tài chính cải thiện, chiến lược kinh doanh khác biệt, năng lực quản trị và kiểm soát rủi ro vững chắc. Năm 2026 mở ra chu kỳ tăng trưởng mới dựa trên công nghệ, định hướng tài chính toàn diện và cộng hưởng sức mạnh từ hệ sinh thái tài chính VPBank.
Nhiều ngân hàng đã phát thông báo tới khách hàng về việc dừng tính năng tự động chia nhỏ lệnh chuyển khoản liên ngân hàng trên 500 triệu đồng/lần. Việc này là để bảo vệ chính khách hàng nhưng cũng mang lại không ít phiền toái.
(VNF) - Trong quý I/2026, Ngân hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển (PGBank) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 257,7 tỷ đồng, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Báo cáo tài chính hé lộ thù lao lãnh đạo các ngân hàng Việt Nam năm 2025. Đáng chú ý, CEO một ngân hàng tư nhân được trả lương đến 2,3 tỷ đồng/tháng, gấp 10 lần thu nhập tại nhóm Big 4.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank, HoSE: STB) vừa thông qua một số tài liệu bổ sung trình ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, trong đó nội dung đáng chú ý là việc bãi bỏ tờ trình số 25/2026/TT-HĐQT ngày 18/3/2026 về việc xin gia hạn Đề án tái cơ cấu sau sáp nhập.
(VNF) - Citigroup đạt kết quả vượt trội cả về doanh thu và lợi nhuận trong quý I/2026, đánh dấu một trong những giai đoạn kinh doanh ấn tượng nhất trong thập kỷ qua.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) chính thức ra mắt SeAPayment: nền tảng quản lý thanh toán toàn diện dành cho cá nhân và hộ kinh doanh.
(VNF) - Việc Agribank chủ động giảm lãi suất cho vay, đồng thời vẫn duy trì các chương trình tín dụng ưu đãi, không chỉ là thực hiện chủ trương của Ngân hàng Nhà nước mà còn khẳng định vai trò tiên phong, luôn nỗ lực hỗ trợ khách hàng của Agribank, tích cực góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hút ròng gần 72.500 tỷ đồng trong tuần qua khiến lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt nhanh chóng, lãi suất qua đêm giảm xuống dưới 4%/năm.
(VNF) - Nhiều ngân hàng báo lợi nhuận tăng mạnh trong quý I. Tuy nhiên, bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng có sự phân hóa rõ nét trong bối cảnh chi phí vốn và rủi ro tín dụng còn hiện hữu.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước ra thông điệp cứng rắn sẽ giám sát chặt tăng trưởng tín dụng. Lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt trong tuần qua.
(VNF) - Đó là chia sẻ của chủ tịch HĐQT MB Lưu Trung Thái về chiến lược của ngân hàng này trong những năm tới trước áp lực cạnh tranh gia tăng của các hệ sinh thái tài chính trên thị trường.
(VNF) - Agribank khẳng định vai trò là định chế tài chính trụ cột, với quy mô hoạt động và việc định hướng, phân bổ hiệu quả dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn và khu vực sản xuất kinh doanh.
(VNF) - Lãnh đạo MB khẳng định, mặc dù tăng trưởng tín dụng đã vượt huy động vốn nhưng MB có đủ nguồn để đảm bảo cân đối việc này và đây sẽ là cơ hội rất lớn cho tăng trưởng trong giai đoạn tới.
(VNF) - Nếu hoàn tất các phương án tăng vốn vẫn đang tồn đọng, đồng thời thực hiện thêm phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu với quy mô 13.200 tỷ đồng, BIDV có thể "chạm" tới mốc vốn điều lệ hơn 100.000 tỷ đồng.
(VNF) - Cổ đông nhiều ngân hàng lại có một năm bội thu cổ tức bằng tiền mặt. Có 6 ngân hàng đã công bố kế hoạch phân phối lợi nhuận với tổng số tiền mặt tới 30.800 tỷ đồng, có nhà băng chia cổ tức với tỷ lệ 30%.
(VNF) - Agribank đã và đang chủ động triển khai hệ sinh thái giải pháp toàn diện, hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế dễ dàng, quản lý hiệu quả và sẵn sàng chuyển đổi thành doanh nghiệp.
(VNF) - Một số ngân hàng điều chỉnh cách xử lý các giao dịch chuyển khoản tiền từ 500 triệu đồng trở lên, khiến thời gian nhận tiền có thể kéo dài từ vài tiếng đến trên 24 giờ làm việc.
(VNF) - Trong quý đầu tiên của năm 2026, VPBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt hơn 7.900 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), với các doanh nghiệp thân hữu trong hệ sinh thái của ngân hàng, tài sản thế chấp có giá trị 1 đồng có thể được "thổi" lên gấp 3 đến 4 lần giá trị thực.
(VNF) - Bất động sản chiếm áp tỷ trọng áp đảo trong cấu trúc tài sản bảo đảm của nhóm ngân hàng Big4 trong năm 2025, cho thấy mối quan hệ mật thiết giữa ngân hàng - bất động sản.
(VNF) - Theo Tổng giám đốc VPBank Nguyễn Đức Vinh, việc tỷ lệ nợ xấu của VPBank cao hơn mặt bằng chung không phải là vấn đề mất kiểm soát mà là sự lựa chọn có chủ đích nằm trong mô hình kinh doanh khác biệt của ngân hàng.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
