Thống kê của Bộ Công thương, trong năm 2020 có khoảng 8.473 MW điện mặt trời quy mô lớn được lắp đặt. Tuy nhiên, con số này chưa tính tới khoảng 5.300 MWp (tương đương khoảng 4.400 MW) điện mặt trời áp mái cũng đã được lắp đặt và hòa lưới tới thời điểm sáng ngày 28/12/2020.
Thực trạng chạy đua để được hưởng giá bán điện cố định (FIT) tại các dự án điện mặt trời lớn và điện mặt trời áp mái trước thời điểm 1/1/2021 đã làm tăng nhiệt đầu tư vào dạng năng lượng này trong những tháng cuối cùng của năm 2020.
Dự báo của ngành điện ở thời điểm ngày 28/12, công suất điện mặt trời nối lưới của cả nước vào thời khắc trước khi bước sang ngày 1/1/2021 có thể đạt gần 14.000 MW.
Như vậy, từ chỗ chỉ có 5 MW điện mặt trời, trong đó duy nhất có 1 MW điện mặt trời nối lưới vào thời điểm trước tháng 4/2017 (thời điểm ban hành Quyết định 11/2017/QĐ-TTg) như nghiên cứu của các chuyên gia đến từ Dự án Hỗ trợ kỹ thuật thực hiện Chương trình năng lượng EU - Việt Nam, tốc độ tăng trưởng điện mặt trời ở Việt Nam trong chưa đến 3 năm qua trên thực tế là gần 14.000 lần.
Đây cũng là thực tế không nơi nào trên thế giới sánh kịp.
| Theo số liệu của EVN, tính tới ngày 28/12/2020, có 86.003 hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt với công suất là 5.289 MWp (tương đương 4.400 MW). Tuy nhiên, đăng ký được thống kê tại các tổng công ty điện lực cho thấy, công suất điện mặt trời mái nhà vào thời điểm 31/12/2020 có thể đạt khoảng 8.000 MWp (tương đương 6.600 MW). |
Đòn bẩy cho việc tăng trưởng thần tốc về điện mặt trời này không có gì khác ngoài giá mua điện hấp dẫn so với suất đầu tư ban đầu và việc dễ dàng được bổ sung dự án vào quy hoạch điện hiện hành.
Với mức giá mua điện mặt trời là 9,35 UScent/kWh theo Quyết định 11/2017/QĐ-TTg (gọi là giá FIT1), đã có sự đổ bộ của các nhà đầu tư vào làm điện mặt trời trang trại lớn. Nếu tính tới hết ngày 30/6/2019, ngày kết thúc hưởng giá FIT1, cả nước đã có gần 4.900 MW điện mặt trời hòa lưới.
Sau sự bùng nổ của điện mặt trời quy mô trang trại lớn là sự bùng nổ của các hệ thống điện mặt trời áp mái nhà. Tới ngày 28/12/2020, cả nước đã có 86.003 hệ thống điện mặt trời áp mái nhà với tổng công suất lắp đặt 5.289 MWp (tương đương 4.400 MW).
Tuy nhiên, ghi nhận của ngành điện cho thấy, lượng công suất điện mặt trời mái nhà đăng ký hòa lưới tới hết ngày 31/12/2020 có thể đạt 8.000 MWp, tương đương hơn 6.500 MW.
Cũng ở thời điểm cuối năm 2020, thống kê của Bộ Công thương cho thấy, còn 5.146 MW điện mặt trời đã và đang trình bổ sung tiếp vào quy hoạch điện.
Trong số này có 8 dự án đã được bổ sung quy hoạch trước ngày 1/1/2019 với tổng công suất 600 MW, nhưng không được áp dụng cơ chế giá FIT theo Quyết định 13/2020/QĐ-TTg (thường gọi là FIT2).
Ngoài ra, còn có 26 dự án khác với tổng quy mô công suất khoảng 1.614 MW được đồng ý bổ sung quy hoạch điện theo văn bản 1632/TTg-CN (ngày 20/11/2020); dự án điện mặt trời Dầu Tiếng 5 công suất 450 MW được điều chỉnh quy hoạch tại Văn bản 1608/TTg-CN (ngày 18/11/2020); cụm dự án điện mặt trời Thiên Tân gồm 3 nhà máy tổng công suất 250 MW được đồng ý bổ sung quy hoạch đấu nối tại Văn bản 1489/TTg-CN (ngày 27/10/2020) để thực hiện cơ chế đấu thầu.
Bên cạnh các dự án đã nằm trong quy hoạch, Bộ Công thương cũng đã trình bổ sung quy hoạch thêm 5 dự án điện mặt trời nổi với công suất 2.282 MW.
Điều đáng nói là, dù có tới xấp xỉ 12.000 MW điện mặt trời các loại đi vào vận hành thương mại và hơn 5.000 MW điện mặt trời khác đang nhấp nhổm chờ triển khai, nhưng yêu cầu về Quy hoạch Phát triển điện mặt trời quốc gia được đặt ra tại Quyết định 11/2020/QĐ-TTg vẫn không hề có và hiện nhiệm vụ này được phó thác cho Quy hoạch điện VIII đang được xây dựng để trình phê duyệt, làm cơ sở thực hiện cho giai đoạn 2021 - 2030.
Trước đó, Quy hoạch Phát triển điện VII hiệu chỉnh chỉ đặt mục tiêu 850 MW công suất lắp đặt với điện mặt trời vào năm 2020; khoảng 4.000 MW vào năm 2025 và khoảng 12.000 MW năm 2030.
So với tổng công suất nguồn của toàn hệ thống có thể đạt mức 66.000 MW trong năm 2020, tỷ trọng điện mặt trời trong hệ thống đã vượt ngưỡng 20%.
Sự bùng nổ quá nhanh của điện mặt trời các loại, trong khi không đầu tư hệ thống pin lưu trữ đã khiến hệ thống điện bắt đầu gặp những thách thức trong vận hành, đặc biệt là vào giai đoạn nhu cầu tiêu thụ điện giảm sút do tác động của Covid-19 như hiện nay.
Thống kê được công khai trên website của Trung tâm Điều độ Hệ thống điện quốc gia (A0) thời gian gần đây cho thấy, vào các ngày làm việc trong tuần, tiêu thụ điện ở cao điểm sáng (9 - 11 giờ) lẫn ở thời gian năng lượng mặt trời có bức xạ tốt nhất (10 - 13 giờ hàng ngày) là không cao, chỉ quanh mức công suất 30.000 MW.
Như vậy, nếu so nhu cầu 30.000 MW với tổng công suất đặt của hệ thống đã lên tới khoảng 66.000 MW sẽ thấy rõ một lượng lớn các nhà máy điện, kể cả điện mặt trời lẫn nhiều nguồn điện khác sẽ phải chịu cảnh cắt giảm phát điện.
Việc cắt giảm còn diễn ra trầm trọng hơn vào các ngày cuối tuần. Đơn cử, chủ nhật cuối cùng của năm 2020 (ngày 27/12/2020), nhu cầu phụ tải lúc 13 giờ chỉ là 20.565 MW, khiến rất nhiều nhà máy dù sẵn sàng phát điện, nhưng không được huy động.
Cụ thể, đã có khoảng 3.000 MW điện mặt trời bị cắt giảm trong ngày 27/12. Trước đó, ngày 26/12, cũng đã có 2.000 MW điện mặt trời bị cắt giảm.
Với thực tế được ưu tiên mua do là nguồn năng lượng tái tạo, nhưng với mức giá bán điện cao (đa phần ở mức 9,35 UScent/kWh với điện mặt trời trang trại lớn và 8,38 UScent/kWh với điện mặt trời áp mái nhà), cũng như tính chất không ổn định của điện mặt trời trong đảm bảo vận hành an toàn của hệ thống, nên tỷ trọng năng lượng tái tạo nói chung, trong đó có điện mặt trời, được các chuyên gia vận hành khuyến nghị chỉ nên ở mức 20% của hệ thống.
Cũng khác với việc cắt giảm công suất được cảnh báo từ cách đây 2 năm do lưới truyền tải không kịp phát triển với sự bùng nổ của các dự án điện mặt trời lớn, việc cắt giảm điện của các nhà máy điện mặt trời hiện nay đến từ nguyên nhân thừa điện và sự cạnh tranh mạnh mẽ của các hệ thống điện mặt trời mái nhà được phát triển rầm rộ gần đây.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) mới đây đã yêu cầu các công ty điện lực dừng tiếp nhận, giải quyết các yêu cầu về đấu nối và ký hợp đồng mua bán điện từ các hệ thống điện mặt trời mái nhà phát triển sau ngày 31/12/2020 cho đến khi có hướng dẫn mới của cơ quan có thẩm quyền.
Nguyên nhân là, Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam sẽ hết hiệu lực sau ngày 31/12/2020 và đến nay chưa có quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ cũng như hướng dẫn thực hiện tiếp theo của Bộ Công thương.
Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công thương) cũng cho hay, cơ quan này đang phối hợp với các đơn vị tư vấn nghiên cứu các mô hình, quy mô và giá mua bán điện tương ứng cho từng loại hình điện mặt trời mái nhà và dự kiến trong quý I/2021 sẽ báo cáo Bộ Công thương xem xét, trình Thủ tướng Chính phủ về chính sách khuyến khích điện mặt trời mái nhà cho giai đoạn tiếp theo.
Trao đổi với phóng viên, một lãnh đạo Bộ Công thương cho hay, sẽ sớm xây dựng cơ chế đấu thầu, đấu giá chọn nhà phát triển dự án với các dự án điện mặt trời quy mô lớn. Đối với điện mặt trời mái nhà, việc đưa ra giá mua cố định nhận được sự ủng hộ nhiều, nhưng sẽ có các quy trình chặt chẽ hơn trong đấu nối, để đảm bảo hệ thống điện hạ áp không gặp các vấn đề kỹ thuật trong quá trình tiếp nhận nguồn điện này lên lưới.
Thực tế chưa có giá mua điện mặt trời cho các loại hình sau ngày 31/12/2020 cũng đang khiến cơn sốt điện mặt trời bỏng rãy trong hơn 2 năm qua tạm thời hạ nhiệt.
Tags:
(VNF) - Nghị định 122/2026/NĐ-CP, cùng với việc hành lang pháp lý cho mô hình đối tác công tư (PPP) ngày càng hoàn thiện, đang được giới phân tích đánh giá là yếu tố quan trọng mở ra dư địa tăng trưởng mới cho nhóm cổ phiếu đầu tư hạ tầng giao thông trong giai đoạn tới.
(VNF) - Top 10 hãng ô tô bán nhiều xe nhất thị trường hiện nay trong quý I/2026 là hãng xe điện VinFast, với doanh số lên tới 53.684 xe.
(VNF) - Sáng 4/4/2026 tại Hà Nội, công nghệ ghép giác mạc từ lợn cho người đã được giới thiệu tại Hội thảo Khoa học Quốc tế về Giác mạc sinh học. Sự kiện do Công ty Cổ phần Gen và Tế bào Việt Nam (VGCT), Hội Nhãn khoa Việt Nam và Acro Biomedical (Đài Loan) phối hợp tổ chức, đánh dấu một hướng tiếp cận mới trong lĩnh vực nhãn khoa.
(VNF) - Giá vàng trong nước không có nhiều biến động sau khi đã tăng mạnh trong phiên trước đó. Hiện giá vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 173 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Thép mạ kẽm xuất khẩu của Việt Nam, trong đó có sản phẩm từ Hòa Phát, Hoa Sen, Tôn Đông Á, đang đứng trước nguy cơ bị Úc khởi xướng điều tra chống bán phá giá, buộc doanh nghiệp phải khẩn trương chuẩn bị phương án ứng phó nhằm giảm thiểu rủi ro và bảo vệ thị trường xuất khẩu.
(VNF) - Giá vàng trong nước được điều chỉnh tăng tới 2 triệu đồng/lượng chỉ sau một đêm. Hiện giá vàng miếng SJC đã chạm mốc 173 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Yamaha Gear 125 đánh dấu lần đầu tiên một mẫu xe tay ga phổ thông của hãng này được trang bị động cơ hybrid.
(VNF) - Bộ Công an đề xuất sửa đổi Nghị định 168/2024 theo hướng siết chặt xử lý xe “trá hình”, với mức phạt có thể lên tới 20 triệu đồng và bổ sung cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe.
(VNF) - Giá vàng nhẫn tiếp tục “đổ đèo”, giảm mạnh tới gần 1 triệu đồng/lượng trong phiên sáng 13/4.
(VNF) - Trong bảng xếp hạng 10 mẫu xe chạy xăng dầu bán chạy nhất trong tháng 3/2026, các thương hiệu "đình đám" Toyota, Ford và Mitsubishi đều cũng góp mặt 3 đại diện.
Chi phí xây dựng leo thang khiến nhiều gia đình phải dừng kế hoạch xây nhà, trong khi nhà thầu đối mặt nguy cơ thua lỗ do hợp đồng ký trước không kịp điều chỉnh giá.
(VNF) - Quốc hội vừa chính thức thông qua nghị quyết giảm mạnh nhiều sắc thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay, trong đó đưa một số loại thuế về mức 0%, áp dụng từ ngày 16/4 đến hết ngày 30/6.
(VNF) - Việc được vinh danh là “Khu, điểm du lịch tiêu biểu đón nhiều khách du lịch năm 2025” không chỉ ghi nhận sức hút của Khu du lịch Quốc tế Đồi Rồng, mà còn khẳng định vai trò của một điểm đến mới đang góp phần định hình diện mạo du lịch Hải Phòng.
(VNF) - Ngày 27/3/2026, tại Hội sở Tập đoàn Alphanam (Hà Nội), đã diễn ra Lễ ký kết phân phối chiến lược toàn diện giữa Virex và Euro Holdings, đánh dấu mốc son quan trọng trong chiến lược đồng hành các dự án bất động sản ra thị trường giữa hai đơn vị.
(VNF) - Công ty Điện lực Nghệ An đã chủ động kích hoạt các phương án vận hành linh hoạt, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống nhằm đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định trên toàn địa bàn.
(VNF) - Cục Hải quan vừa hướng dẫn thủ tục đối với người nhập cảnh mang theo vàng trang sức, mỹ nghệ, trong đó nhấn mạnh ngưỡng 300gram là mốc bắt buộc phải khai báo.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới diễn biến phức tạp, đặc biệt là những bất ổn tại khu vực Trung Đông ảnh hưởng đến nguồn cung toàn cầu, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã hoàn tất tiếp nhận 2 chuyến tàu LNG đầu tháng 04/2026 với tổng sản lượng khoảng 60.000 tấn (tương đương khoảng 80 triệu Sm3 khí tự nhiên), lũy kế hơn 123.000 tấn LNG tính từ đầu năm 2026, góp phần quan trọng đảm bảo nguồn khí cho sản xuất điện trong giai đoạn cao điểm mùa khô, góp phần quan trọng trong v
(VNF) - Giá vàng nhẫn và vàng miếng SJC được các thương hiệu điều chỉnh tăng trong sáng 11/4 sau nhiều phiên biến động.
(VNF) - Vingroup công bố ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) với Chính quyền bang Maharashtra, bước tiến tiếp theo trong lộ trình mở rộng hệ sinh thái đa ngành của Vingroup tại Ấn Độ. Với tổng giá trị đầu tư dự kiến khoảng 6,5 tỷ USD, sự kiện khẳng định cam kết đầu tư lâu dài và định hướng phát triển nhất quán của Tập đoàn tại quốc gia Nam Á.
(VNF) - Liên danh Đèo Cả - Petro Trade Laos (PTL) nghiên cứu, đề xuất cách thức triển khai dự án PPP đường sắt kết nối Việt – Lào từ cảng Vũng Áng (Hà Tĩnh) đến Viêng Chăn đảm bảo đồng bộ, thống nhất.
(VNF) - Huy Thanh Jewelry cho biết đã hoàn tất việc khắc phục các vi phạm theo đúng yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Hiện hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vẫn được duy trì ổn định, liên tục.
(VNF) - Mới đây, Hoa Kỳ đã khởi xướng 2 cuộc điều tra thương mại về dư thừa công suất đối với 16 quốc gia, vùng lãnh thổ và vấn đề lao động cưỡng bức đối với 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam.
(VNF) - Giá vàng trong nước tăng đáng kể trong phiên sáng 10/4. Hiện các thương hiệu đã thu hẹp chênh lệch giữa giá mua vào - bán ra so với phiên trước đó.
(VNF) - Tại họp báo thường kỳ quý I/2026 chiều 9/4, đại diện Bộ Công Thương cho biết nhu cầu sử dụng điện đang tăng nhanh do nắng nóng đến sớm, trong khi khả năng đảm bảo cung ứng điện thời gian tới vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến thời tiết.
(VNF) - Ngày 9/4/2026, Công ty Cổ phần Công nghệ DGX và Công ty Cổ phần Công nghệ Cao và Dịch vụ phần mềm FaceNet vừa chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược, mở ra định hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phát triển các giải pháp tài chính số, hướng tới nâng cao hiệu quả vận hành và trải nghiệm cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.
(VNF) - Nghị định 122/2026/NĐ-CP, cùng với việc hành lang pháp lý cho mô hình đối tác công tư (PPP) ngày càng hoàn thiện, đang được giới phân tích đánh giá là yếu tố quan trọng mở ra dư địa tăng trưởng mới cho nhóm cổ phiếu đầu tư hạ tầng giao thông trong giai đoạn tới.
(VNF) - Công trường Vành đai 2,5 từ khu đô thị mới Dịch Vọng đến đường Dương Đình Nghệ là một trong những đoạn vành đai đầu tiên được thi công theo lệnh khẩn cấp.
