PGS.TS Phạm Thế Anh: Lãi suất có thể được giảm sớm hơn
Ái Châu Tử -
24/02/2023 14:30 (GMT+7)
(VNF) – PGS.TS Phạm Thế Anh, Trưởng khoa Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng năm 2023 sẽ có nhiều yếu tố hỗ trợ giúp “cắt ngọn” lãi suất. Nếu chấp nhận sự mất giá của VND trong ngắn hạn, thì lãi suất sẽ được giảm sớm, ngay từ cuối quý I này.
Lãi suất đang là một trong những vấn đề được giới đầu tư, kinh doanh quan tâm nhất hiện nay, đặc biệt là với nhóm bất động sản. Vì sao lãi suất vẫn neo ở mức cao và khi nào có thể giảm được lãi suất, VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Phạm Thế Anh về các nội dung này:
- Xin ông phân tích các yếu tố đang tác động tới lãi suất hiện nay để làm rõ nguyên nhân vì sao lãi suất neo cao như vậy?
PGS.TS Phạm Thế Anh: Lãi suất Việt Nam phụ thuộc vào một số yếu tố. Một là lạm phát, hai là động thái của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới, ba là rủi ro hệ thống.
Về lạm phát, tôi cho rằng trong thời gian tới, lạm phát sẽ giảm. Lạm phát của Việt Nam nhiều khả năng đã đạt đỉnh vào tháng 1 vừa rồi. Nguyên nhân là sức mua của người dân trong nước bị suy giảm, do kinh tế khó khăn khiến thu nhập giảm sút; lãi suất cao khiến tâm lý phòng thủ lên ngôi; cầu xuất khẩu cũng kém. Bên cạnh đó, lạm phát thế giới cũng đã đạt đỉnh, tình trạng hàng hóa, nhiên liệu cũng không còn tăng vọt như năm ngoái. Tôi cho rằng từ tháng 2 trở đi, lạm phát so với cùng kì sẽ giảm dần, còn lạm phát so với tháng trước sẽ ở mức thấp.
Tất nhiên, lạm phát trong năm 2023 chịu một số tác động như: giá bán điện tăng, lương cơ bản tăng. Tuy vậy, tôi cho rằng các tác động này không ảnh hưởng quá nhiều tới lạm phát cả năm.
Về động thái của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới, thời gian gần đây có vẻ họ đang rất kiên quyết với việc tăng lãi suất. Song, tôi nghĩ lạm phát tại các nền kinh tế lớn sẽ suy giảm, dù cần thời gian dài, và điều này sẽ giúp lãi suất hạ nhiệt. Với Mỹ, khả năng là Fed sẽ tăng lãi suất vào tháng 3 tới, với mức tăng 0,25%, vì sau đó lạm phát giảm dần, đến giữa năm nay sẽ còn khoảng 3,5%. Với kịch bản xấu hơn, Fed có thể tăng lãi suất 0,5%, nâng mặt bằng lãi suất lên 5% – 5,25%, đây là mức rất cao và khó có thể tăng thêm, vì sẽ làm tổng cầu suy thoái nghiêm trọng.
Về rủi ro hệ thống, có thể nói đây là điểm yếu cố hữu của Việt Nam và rất khó xử lý trong ngắn hạn. Doanh nghiệp chịu lãi cao thì kém về khả năng thanh toán. Việc huy động các nguồn vốn khác hiện không thuận lợi, làm cầu tín dụng tăng cao, kéo theo rủi ro tăng cao.
Như vậy, trong 3 yếu tố trên, chúng ta thấy có 2 yếu tố hỗ trợ cho đà giảm của lãi suất. Vì vậy, tôi cho rằng trong thời gian tới, lãi suất sẽ giảm đáng kể.
- Doanh nghiệp đang rất khát vốn và cũng rất sợ đòn lãi suất cao, có cách nào khiến lãi suất giảm nhanh hơn không?
Tất nhiên là có, nhưng chính sách nào thì cũng có sự đánh đổi. Ví dụ, nếu Ngân hàng Nhà nước chấp nhận sự mất giá của VND trong ngắn hạn thì có thể hạ lãi suất sớm hơn, do hiện nay lãi suất cao đang hỗ trợ cho tỷ giá. Việc hạ lãi suất sẽ được hỗ trợ nếu lạm phát của Việt Nam suy giảm và đà tăng lãi suất của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới sẽ dừng lại trong thời gian tới.
Còn nếu cơ quan điều hành cẩn trọng, không lạc quan về xu hướng giảm của lạm phát trong nước và bi quan đối với động thái của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới thì có thể hạ lãi suất chỉ khi có những tín hiệu cực kỳ rõ ràng hoặc các tín hiệu đó đã được hiện thực hóa. Việc hạ lãi suất có thể phải chờ đợi lâu hơn nữa.
Tôi thì thiên về việc nên chấp nhận mất giá VND trong ngắn hạn để giảm được lãi suất. Bởi xét ra, lãi suất cao có hại nhiều hơn cho nền kinh tế so với việc VND mất giá. Về dài hạn, nếu Việt Nam giữ được lạm phát ở mức thấp, kiểm soát tốt cung tiền (dưới hai chữ số) thì tỷ giá VND sẽ ổn định, còn ngắn hạn VND có thể mất giá 5% - 7% là điều bình thường, không có gì phải hốt hoảng.
Trong khi đó, giảm được lãi suất là doanh nghiệp giảm được chi phí, nâng được sức cạnh tranh với hàng hóa của các nước khác trên thị trường quốc tế. Một điều quan trọng khác là nó sẽ giúp cho khả năng thanh toán cho nhu cầu nhà ở được tốt hơn, góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp bất động sản, giảm nguy cơ điêu đứng hoặc phá sản.
Điều này liên quan rất chặt tới sự an toàn của hệ thống, bởi doanh nghiệp bất động sản có ảnh hưởng không nhỏ tới các ngân hàng. Nếu nhóm doanh nghiệp này sụp đổ, nền kinh tế sẽ chịu tác động mạnh. Ngược lại, nếu họ thoát khỏi khủng hoảng, rủi ro hệ thống sẽ giảm. Rủi ro giảm thì lãi suất lại có thêm điều kiện giảm.
Tất nhiên, việc VND mất giá sẽ tác động tới nhập khẩu, nhưng tôi nghĩ đó cũng là sức ép để doanh nghiệp quốc nội có động lực đi tìm nguồn thay thế - đây là điều mà doanh nghiệp quốc nội làm rất chậm trong những năm qua.
- Dường như Ngân hàng Nhà nước đang thận trọng và ưu tiên nhiều hơn cho tỷ giá?
Chúng ta thấy mặt bằng lãi suất huy động rất cao nên người dân gửi tiền vào ngân hàng rất nhiều. Trong số này, nhóm “Big 4” (VietinBank, Vietcombank, BIDV, Agribank) có thanh khoản rất tốt bởi người dân e ngại rủi ro hệ thống nên gửi tiền nhiều hơn vào những ngân hàng này. Tuy nhiên, nhóm ngân hàng TMCP tư nhân không làm được như vậy.
Theo tôi quan sát thì có vẻ Ngân hàng Nhà nước đang nghiêng về mục tiêu bảo vệ tỷ giá. Khi USD chịu sức ép tăng trên thị trường quốc tế và thanh khoản hệ thống dư thừa, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện các nghiệp vụ thị trường mở để hút tiền về bảo vệ tỷ giá.
Như vậy, câu chuyện vẫn như trên đã nói, giảm lãi suất nhanh hay chậm là do quan điểm điều hành, khẩu vị đối với sự đánh đổi giữa hạ lãi suất hay bảo vệ tỷ giá trong ngắn hạn của cơ quan điều hành.
- Khuyến nghị của ông đối với chính sách tiền tệ cho cả năm 2023?
Mục tiêu vẫn là kiểm soát lạm phát ở mức thấp, về lâu dài kiểm soát tăng trưởng cung tiền ở mức hợp lý – tốt nhất là dưới 2 chữ số, nhưng cũng không nên thấp quá. Còn với tăng trưởng tín dụng, tôi nghĩ cần nới lỏng hơn để các ngân hàng được thoải mái. Nếu Ngân hàng Nhà nước kiểm soát được tăng trưởng cung tiền thì tăng trưởng tín dụng không đáng ngại trong việc tác động đến lạm phát. Khi đó, Ngân hàng Nhà nước có thể tập trung kiểm soát các chỉ tiêu an toàn của hệ thống ngân hàng và từng ngân hàng.
(VNF) - Lợi nhuận tăng mạnh trong năm 2025 đang kéo theo thu nhập lãnh đạo doanh nghiệp nông nghiệp đi lên, với cấu trúc đãi ngộ ngày càng đa tầng, không chỉ dừng ở lương mà còn gồm thưởng và cổ phiếu.
(VNF) - Thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn đang tồn tại các vấn đề hạn chế mang tính cấu trúc nhưng trong giai đoạn tới cơ hội là rất lớn. Nhu cầu vốn dài hạn cho sản xuất hạ tầng rất lớn nhưng tỷ lệ phát hàng đang ngày càng thu hẹp do đó cần áp dụng mô hình mới đó là Quỹ đầu tư hạ tầng.
(VNF) - Phát biểu tại Đại hội đồng cổ đông thường niên, ông Nguyễn Trọng Thông – nhà sáng lập Tập đoàn Hà Đô – nhấn mạnh doanh nghiệp phải đặt yếu tố an toàn và bền vững lên hàng đầu trong phát triển bất động sản, thay vì chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Theo ông, trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động và phụ thuộc lớn vào chính sách, việc kiểm soát rủi ro và duy trì kỷ luật tài chính là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp phát triển lâu dài.
(VNF) - Chủ tịch Trần Bá Dương cho biết HNG năm sau dự kiến phát hành riêng lẻ cho đối tác chiến lược, với kế hoạch bán khoảng 20% vốn cho hai nhà đầu tư, ưu tiên các đối tác có tầm nhìn đầu tư dài hạn, hướng đến mục tiêu hưởng cổ tức.
(VNF) - Sự bùng nổ của AI và dữ liệu đang tái định hình quyền lực kinh tế toàn cầu, nhưng đồng thời kéo theo rủi ro tài chính gia tăng, từ tội phạm công nghệ cao đến các lỗ hổng trong quản trị dữ liệu và tài sản số.
(VNF) - TS Phan Đức Hiếu cho rằng trong bối cảnh số hóa mạnh mẽ, dữ liệu đang trở thành tài sản có giá trị đặc biệt đối với doanh nghiệp và nền kinh tế, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn rủi ro lớn nếu không được quản trị và kiểm soát chặt chẽ. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực quản lý dữ liệu trong giai đoạn tới.
(VNF) - Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, trong kỷ nguyên AI và kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn quyền lực cốt lõi nhưng lại tập trung vào một số ít tập đoàn công nghệ lớn, làm gia tăng rủi ro về kiểm soát thông tin và đặt ra thách thức cấp bách đối với bảo mật, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.
(VNF) - Tại Đại HĐCĐ 2026, Cảng Hải Phòng dự kiến sẽ trở lại HNX trong thời gian tới. Cùng với đó, công ty kỳ vọng doanh thu đạt 3.495 tỷ đồng trong năm 2026.
(VNF) - Đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận khoảng 10% trong năm 2026, Vissan đồng thời cho biết doanh nghiệp hiện chưa đáp ứng điều kiện của công ty đại chúng do cơ cấu cổ đông chưa đạt tỷ lệ theo quy định.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và kinh tế số phát triển mạnh mẽ, dữ liệu tài chính vừa là động lực tăng trưởng, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro lớn, đòi hỏi phải hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực bảo mật để bảo đảm an toàn hệ thống.
(VNF) - Phát biểu tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Chủ tịch SSI cho biết doanh nghiệp chưa nhìn thấy rõ hiệu quả và mô hình phù hợp đối với mảng tài sản mã hóa trong bối cảnh khung pháp lý đang hoàn thiện. Dù vậy, công ty khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi và sẵn sàng tham gia khi đủ điều kiện.
(VNF) - Tổng giám đốc Lester Tan khẳng định Bia Sài Gòn là thương hiệu số 1 của Việt Nam. Riêng tại TP. HCM, doanh số của Sabeco trong 4 năm gần đây đã tăng gấp đôi và đang giữ vị trí dẫn đầu.
(VNF) - Dẫn đầu nhóm doanh nghiệp có số nợ nghĩa vụ tài chính về đất tại thời điểm ngày 15/1/2026 là Khu liên hợp Thể thao Quốc gia, với số nợ tiền thuế về đất hơn 997,44 tỷ đồng.
(VNF) - Sáng nay (23/4), tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance phối hợp cùng CTCP Đầu tư Thương mại và Phát triển Công nghệ FSI tổ chức hội thảo "An toàn dữ liệu tài chính trong kỷ nguyên AI” nhằm cập nhật các diễn biến chính sách và xu hướng của thị trường liên quan đến vấn đề này.
(VNF) - Sự bùng nổ của AI đang tiếp tay cho tội phạm mạng nâng cấp các phương thức tấn công tài chính, từ việc sử dụng Deepfake Live (giả mạo thời gian thực) để vượt qua eKYC (định danh điện tử từ xa) đến khai thác các lỗ hổng Shadow API. Thực tế cho thấy, việc chỉ đáp ứng các quy định pháp lý là chưa đủ để bảo vệ dữ liệu trong một môi trường tấn công tự động hóa.
(VNF) - Trong kỷ nguyên số, vấn đề bảo vệ an ninh tài chính quốc gia đang đứng trước những yêu cầu mới, không dừng lại việc đảm bảo ổn định hệ thống tài chính – tiền tệ trong phạm vi nội địa hay duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế, mà còn là bảo vệ dữ liệu và chủ quyền dữ liệu tài chính. Đó là những chia sẻ của PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế, nguyên Trưởng khoa Tài chính Quốc tế, Học viện Tài chính với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance.
(VNF) - Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ) công bố kế hoạch kinh doanh với mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, trong bối cảnh thị trường vàng và bán lẻ trang sức tiếp tục đối mặt nhiều biến động.
(VNF) - Sáng ngày 22/4, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk – mã chứng khoán: VNM) đã tổ chức Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026. Đại hội thông qua kế hoạch tăng trưởng ổn định, duy trì mức chi trả cổ tức ở mức cao và nền tảng phát triển trong giai đoạn mới.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất bỏ mức doanh thu miễn thuế cố định 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh. Nhiều ý kiến đồng tình nhưng cũng có quan điểm cho rằng cần thêm thời gian đánh giá để đảm bảo ổn định chính sách.
(VNF) - Lợi nhuận tăng mạnh trong năm 2025 đang kéo theo thu nhập lãnh đạo doanh nghiệp nông nghiệp đi lên, với cấu trúc đãi ngộ ngày càng đa tầng, không chỉ dừng ở lương mà còn gồm thưởng và cổ phiếu.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.