Hai năm trở lại đây, việc đại dịch Covid-19 diễn biến khó lường và sự xuất hiện của các biện pháp giãn cách xã hội nghiêm ngặt nhưng cũng vô cùng cần thiết đã gây ra nhiều tác động tiêu cực chưa từng có tiền lệ lên nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp.
Thực tế đáng buồn cho thấy, đất nước ta đang ở trong những ngày tháng gian nan nhất, minh chứng cho điều này là tăng trưởng GDP quý III vừa qua đã âm 6,17%, là mức âm sâu nhất trong lịch sử. Bên cạnh đó, số lượng doanh nghiệp rời khỏi thị trường cũng liên tục gia tăng, đồng thời lần đầu tiên số lượng doanh nghiệp rút lui trong một tháng nhiều hơn số doanh nghiệp thành lập mới.
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10) lần thứ 17, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với TS. Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) về những dự báo cho việc mở cửa lại của các doanh nghiệp trong thời gian tới, và những
- Nước ta đang có động thái tái khởi động mở cửa lại nền kinh tế sau khi cơ bản khống chế được sự lây lan của dịch bệnh, theo ông, giai đoạn sắp tới cộng đồng doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với những khó khăn như thế nào?
TS. Vũ Tiến Lộc: Những ngày đầu tháng 10 đánh dấu một thời điểm hệ trọng của nền kinh tế Việt Nam khi chúng ta dần mở cửa lại nền kinh tế ở tỉnh thành trọng điểm như TP. HCM, Hà Nội và các tỉnh miền Đông Nam Bộ...
Theo tôi, khó khăn và trở ngại đầu tiên đối với doanh nghiệp sau một thời gian dài thực hiện giãn cách xã hội, đó là sự thiếu hụt lao động. Chúng ta đã chứng kiến những dòng người lao động "hồi hương" với quy mô chưa từng có, dù là tự nhiên và chính đáng để họ có thể ổn định về tâm lý, phục hồi sức khỏe và quay trở lại thị trường lao động sau này.
Tuy nhiên, điều này sẽ gây ra khó khăn không nhỏ cho doanh nghiệp trong việc nối lại chuỗi cung ứng lao động trong ngành sản xuất, và càng cơ cực hơn đối với doanh nghiệp có đặc thù sử dụng nhiều lao động. Bởi lẽ, để nối lại chỗi cung ứng nguyên liệu doanh nghiệp chỉ cần 3 đến 6 tháng, song để nối lại chuỗi cung ứng lao động thì có thể kéo dài 6 tháng đến cả năm.
Tôi cho rằng, đây là nguyên nhân lớn ảnh hưởng đến tiến trình tái khởi động phục hồi nền kinh tế trong thời gian tới.
- Theo ông, các doanh nghiệp cần xây dựng tâm thế, chiến lược thế nào để giảm thiểu tác động của dịch bệnh trong trường hợp có diễn biến kém tích cực mới?
Công cuộc phòng chống Covid-19 cơ bản đã có những thành quả bước đầu, nhưng theo dự báo thì chủng virus này sẽ không sớm biến mất, thậm chí còn có thể trở thành phần tất yếu của cuộc sống trong nhiều năm tháng nữa. Ở góc độ thận trọng hơn, dù Covid-19 có qua đi thì vẫn tồn tại những rủi ro về loại virus, dịch bệnh mới và những tai họa khác phát sinh từ biến đổi khí hậu, chiến tranh thương mại có thể đẩy thế giới này vào một tương lai bất định, mơ hồ, căng thẳng và phức tạp hơn nữa.
Điều này phản ánh thực tế rằng chúng ta đang sống trong một thế giới không ngừng thay đổi và để tồn tại, phát triển trong bối cảnh này thì cộng đồng doanh nghiệp cần nâng cao năng lực cạnh tranh cốt lõi của mình thông qua việc cải thiện khả năng thích ứng, khả năng chống chịu lên mức cao. Tôi nghĩ rằng doanh nghiệp không nên chờ đợi cuộc khủng hoảng này qua đi, mà cần tập sống chung với nó.
Bên cạnh đó, trong kỷ nguyên mới này, mô hình kinh doanh mà các doanh nhân cần phải định hình chính là số hóa - xanh hóa - xã hội hóa. Tôi cho rằng đó là mô hình hiệu quả, nhân văn và có khả năng thích nghi, khả năng chống chịu cao.
Về số hóa, chuyển đổi số tích hợp với các công nghệ khác của cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4 sẽ làm cho doanh nghiệp trở nên thông minh hơn, hiệu quả hơn. Còn xanh hóa sẽ giúp giúp chúng ta bảo vệ được trái đất, thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, xu hướng quan trọng hơn cả đó là xã hội hóa, hay nói khác đi là đề cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Tôi nhận thấy tầm vóc doanh nhân ngày nay sẽ không còn chủ yếu đo bằng tài sản nắm giữ, mà sẽ đo bằng sự nể trọng, sự tri ân của xã hội thông qua sự cống hiến, sự dấn thân. Tôi cũng tin rằng, trong lòng dân tộc đang hình thành đội ngũ doanh nhân như thế và các doanh nhân hàng đầu đang kể cho chúng ta những câu chuyện nhân văn, chứ không phải chỉ là những câu chuyện kinh doanh.
- Để hỗ trợ hơn nữa cho cộng đồng doanh nghiệp phục hồi trở lại, về phần minh, ông có đề xuất, kiến nghị nào đối với các nhà xây dựng chính sách không, thưa ông?
Như đã chia sẻ tại một số tọa đàm gần đây, tôi cho rằng Chính phủ gần có giải pháp "5T", bao gồm trợ thở, tiếp máu, tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy nâng cấp doanh nghiệp về quản trị, tăng cường liên kết và mở rộng các hoạt động xúc tiến thương mại.
Về trợ thở, Chính phủ đã có quyết định đúng đắn nhưng khó khăn đó là mở cửa lại nền kinh tế và chấp nhận sống chung an toàn với dịch. Việc doanh nghiệp được tái khởi động sản xuất kinh doanh sẽ giúp họ phần nào giải được bài toán cơm áo gạo tiền.
Đối với tiếp máu, để yểm trợ cho doanh nghiệp tái khởi động phục hồi, tôi đề nghị Chính phủ tiếp tục bổ sung và tổ chức thực hiện thật tốt, thật nhanh các gói hỗ trợ về tài khoá, tiền tệ, an sinh - xã hội cho người dân và doanh nghiệp. Các biện pháp giãn hoãn, giảm thuế, phí, giảm giám giảm lãi suất, nới lỏng các điều kiện cho vay... cũng cần được thực hiện với phạm vi rộng hơn, liều lượng lớn hơn, thời hạn dài hơn.
Tôi đề nghị cần mở rộng phạm vi giảm thuế giá trị gia tăng, bổ sung các biện pháp mới như bảo lãnh tín dụng và cấp bù lãi suất cho vay từ ngân sách... để hỗ trợ cho những nỗ lực cho vay và giảm lãi suất của hệ thống ngân hàng. Chúng ta đang còn dư địa để thực hiện chính sách tài khoá ngược chu kỳ hỗ trợ cho doanh nghiệp và nền kinh tế.
Tôi cho rằng để tháo gỡ khó khăn vướng mắc, cởi trói cho doanh nghiệp thì cần đẩy mạnh cải cách thể chế và thủ tục hành chính, qua đó cũng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tăng cường khả năng chống chịu cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế.
Cải cách thủ tục hành chính cho giai đoạn tái khởi động, phục hồi nền kinh tế cũng phải triển khai thần tốc, khẩn trương như việc triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh để tranh thủ thời cơ cho doanh nghiệp vượt lên.
Để thúc đẩy nâng cấp doanh nghiệp về quản trị, công nghệ và về nguồn nhân lực, tôi nghĩ rằng cần đẩy mạnh các hoạt động thông tin, tư vấn, đào tạo... giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực nội sinh để cạnh tranh thắng lợi. Ở đây cần có sự chung tay của các cơ quan chính quyền, các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp.
Cuối cùng, tôi đề nghị Chính phủ cần có các biện pháp tăng cường liên kết, mở rộng các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư để yểm trợ doanh nghiệp tiếp cận các thị trường. Trong thời đại dịch các chuỗi cung ứng đang được định hình lại thì sự nhanh chân của doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam sẽ quyết định thành công. Chúng ta cần hoan nghênh các hoạt động xúc tiến trực tuyến được triển khai đón đầu cho thời mở cửa.
Tags:
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.
