Tăng tốc phổ cập xe điện, Việt Nam ở đâu trong chuỗi giá trị pin lithium toàn cầu?

Thiên Ân - Thứ năm, 17/07/2025 13:00 (GMT+7)

(VNF) - Khi Việt Nam tăng tốc chuyển đổi năng lượng sạch, công tác logistics cho pin lithium đang trở thành yếu tố then chốt thúc đẩy tăng trưởng. Với cơ sở hạ tầng, chính sách và đối tác phù hợp, Việt Nam sẵn sàng dẫn đầu chuỗi giá trị pin trong khu vực.

Theo báo cáo từ Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), nhu cầu pin toàn cầu dự kiến sẽ tăng mạnh, gấp 4,5 lần vào năm 2030 và hơn 7 lần vào năm 2035, do chính sách thúc đẩy năng lượng sạch.

Ông Lê Tuấn Anh, Vụ trưởng Vụ Kinh tế công nghiệp, dịch vụ cho biết, thế giới đang chứng kiến sự dịch chuyển mạnh mẽ của ngành năng lượng toàn cầu, với pin lithium-ion đóng vai trò trung tâm trong sự phát triển của xe điện (EV) và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS).

Trên khắp châu Á, các chính phủ và ngành công nghiệp không ngừng nỗ lực giữ vững vị thế trong nền kinh tế năng lượng sạch. Chuỗi cung ứng lithium và sản xuất pin được nâng tầm ưu tiên chiến lược, và Việt Nam đang vươn mình thành một nhân tố chủ chốt trong ngành này, bà Ee-Hui Tan, Giám đốc Khai thác của FedEx Việt Nam và Campuchia, nhận định.

Vận chuyển pin lithium đặt ra những thách thức đặc thù bởi chúng được xếp vào nhóm Hàng nguy hiểm bởi các đặc tính hóa học.

Ngành pin lithium của Việt Nam phát triển nhanh chóng

Quy hoạch Phát triển Điện lực Quốc gia VIII đặt mục tiêu hơn 39% năng lượng tái tạo trong tổng sản lượng điện vào năm 2030, và áp dụng hoàn toàn xe điện vào năm 2050. Những mục tiêu này không chỉ thể hiện cam kết mạnh mẽ về phát triển bền vững, mà còn củng cố vai trò ngày càng quan trọng của quốc gia trong chuỗi giá trị năng lượng sạch khu vực và toàn cầu.

Theo dự báo của IMARC Group, thị trường pin lithium-ion của Việt Nam được kỳ vọng sẽ tăng trưởng với tốc độ kép hàng năm (CAGR) 10,1% trong giai đoạn 2025–2033, do nhu cầu bùng nổ từ ngành xe điện và năng lượng tái tạo. Khi ngành này phát triển, tầm quan trọng của việc xây dựng các hệ sinh thái hỗ trợ vững chắc càng trở nên thiết yếu. Trong đó, logistics nổi bật như một trụ cột chính đảm bảo chuỗi giá trị pin lithium của Việt Nam từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm hoàn thiện đều có thể vận hành hiệu quả, an toàn và đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Nhìn về tương lai, theo bà Ee-Hui Tan, ngành pin lithium của Việt Nam mở ra cơ hội lớn để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn và khẳng định vai trò chiến lược của quốc gia trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch toàn cầu.

Với nhu cầu quốc tế ngày càng tăng, trữ lượng khoáng sản tiềm năng và môi trường chính sách thuận lợi, đặc biệt sau khi Nghị quyết số 68-NQ/TW được ban hành thì Việt Nam đang ở vị thế thuận lợi để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng. Nghị quyết nhấn mạnh vai trò phát triển khu vực kinh tế tư nhân, mở rộng khu công nghiệp và nâng cấp hạ tầng, qua đó trực tiếp hỗ trợ nhu cầu doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng sạch và sản xuất pin. Để tận dụng tối đa đà phát triển này, việc tiếp tục đầu tư vào logistics, nguồn nhân lực và cải cách thủ tục pháp lý sẽ đóng vai trò then chốt.

Bà Ee-Hui Tan, Giám đốc Khai thác của FedEx Việt Nam và Campuchia

Đồng thời, Việt Nam cần nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh các nền kinh tế cùng khu vực đang phát triển nhanh chóng. Các quốc gia như Indonesia và Thái Lan không chỉ mở rộng quy mô sản xuất pin mà còn xây dựng hệ sinh thái tích hợp từ khai thác, sản xuất đến tái chế.

Để vươn lên dẫn đầu, Việt Nam cần vượt qua mục tiêu về năng lực, chuyển sang ưu tiên nội địa hóa chuỗi cung ứng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và bảo đảm tuân thủ các tiêu chuẩn toàn cầu. Khi các tập đoàn quốc tế mở rộng hiện diện tại ASEAN, Việt Nam đối mặt với thách thức kép là thu hút đầu tư bền vững trong khi vẫn phải đảm bảo khả năng phục hồi trước những cú sốc bên ngoài cũng như sự phụ thuộc vào công nghệ.

Với hạ tầng phù hợp, năng lực vững chắc và các đối tác chiến lược, Việt Nam không chỉ sẵn sàng cạnh tranh mà còn sẵn sàng dẫn đầu trong định hình tương lai ngành năng lượng sạch của Đông Nam Á, đồng thời tạo ra giá trị bền vững cho cả nhà đầu tư lẫn ngành công nghiệp.

Vai trò then chốt của logistics trong xuất khẩu pin lithium

Vận chuyển pin lithium đặt ra những thách thức đặc thù bởi chúng được xếp vào nhóm Hàng nguy hiểm (Dangerous Goods – DG) bởi các đặc tính hóa học. Pin lithium chịu sự quản lý chặt chẽ từ các tổ chức quốc tế như Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) và Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), với yêu cầu nghiêm ngặt về bao bì, nhãn mác, chứng từ và quy trình vận chuyển nhằm đảm bảo an toàn ở mọi giai đoạn của chuỗi cung ứng.

Do đó, một hệ thống logistics hiệu quả không chỉ bảo vệ tính toàn vẹn của loại sản phẩm nhạy cảm này mà còn giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm thiểu rủi ro sự cố và nâng cao độ tin cậy của toàn bộ chuỗi cung ứng.

Trong môi trường được quản lý chặt chẽ như hiện nay, việc có một đối tác logistics đủ năng lực có thể tạo nên sự khác biệt quan trọng. Chẳng hạn, FedEx đang hỗ trợ các nhà sản xuất trong nhiều lĩnh vực như năng lượng sạch, y tế và công nghệ cao thông qua những giải pháp vận chuyển hàng nguy hiểm (DG) trọn gói.

Mỗi năm, FedEx vận chuyển an toàn hàng triệu lô hàng chứa pin và thiết bị sử dụng pin trên toàn cầu, được hỗ trợ bởi các giải pháp đóng gói đạt chứng nhận Liên Hợp Quốc (UN), dán nhãn chính xác và vận chuyển hàng không chuyên biệt thông qua mạng lưới toàn cầu của mình, bà Ee-Hui Tan cho biết.

Đặc biệt đối với các nhà xuất khẩu pin Việt Nam trong môi trường cạnh tranh toàn cầu, ngoài việc tuân thủ quy định thì tốc độ và độ tin cậy cũng đóng vai trò không kém quan trọng. Tận dụng dịch vụ giao hàng nhanh và công cụ theo dõi đơn hàng theo thời gian thực, các nhà sản xuất có thể đáp ứng lịch giao hàng khắt khe và xây dựng niềm tin với khách hàng quốc tế.

Khu công nghiệp tập trung đóng vai trò là chất xúc tác cho hiệu quả chuỗi cung ứng. Ở tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc), các thành phố như Tế Nam và Thanh Đảo đóng vai trò trung tâm chuyên sản xuất pin lithium, được đầu tư 14 tỷ USD nhằm xây dựng chuỗi cung ứng tích hợp toàn diện từ nguyên liệu đầu vào đến lắp ráp thành phẩm cuối cùng. Chính sách hỗ trợ và cơ sở hạ tầng thúc đẩy mô hình liên kết công nghiệp, cho phép Sơn Đông mở rộng công suất và hợp nhất hoạt động sản xuất.

Tại Việt Nam, ngành công nghiệp sản xuất pin đang hình thành cũng có thể phát triển theo mô hình tương tự, các tỉnh phía Bắc như Hải Phòng, Hà Nội và Hà Tĩnh thu hút sự quan tâm từ nhiều nhà đầu tư lớn.

Bằng cách tập trung đầu tư, hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực tại các khu vực này, Việt Nam hướng tới xây dựng một trung tâm sản xuất pin hiệu quả cao. Điều này cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với hệ thống logistics tuân thủ quy chuẩn nhằm vận chuyển pin lithium một cách an toàn và hiệu quả.

Pin lithium 'Made in USA': Nước đi mới của 'ông lớn' Trung Quốc

Pin lithium 'Made in USA': Nước đi mới của 'ông lớn' Trung Quốc

(VNF) - Các công ty lớn của ngành pin Trung Quốc, như Kandi Technologies và CBAK Energy, vừa công bố kế hoạch hợp tác xây dựng hai cơ sở sản xuất pin lithium tại Mỹ với mục tiêu khai thác nhu cầu ngày càng tăng của nước này với thị trường xe điện.

‘Than đá của tương lai’ châm ngòi cuộc chiến mới giữa Mỹ và Trung Quốc

‘Than đá của tương lai’ châm ngòi cuộc chiến mới giữa Mỹ và Trung Quốc

(VNF) - Tập đoàn pin lithium Albemarle Corp. của Mỹ đã thất bại trong việc mua lại doanh nghiệp sở hữu mỏ lithium tiềm năng nhất tại Australia. Điều này đã góp phần khiến tham vọng thống trị lĩnh vực pin lithium của Mỹ chững lại một bước và tụt lại so với Trung Quốc.

'Ông lớn' sản xuất pin lưu trữ năng lượng của Trung Quốc muốn làm nhà máy tại Hải Dương

'Ông lớn' sản xuất pin lưu trữ năng lượng của Trung Quốc muốn làm nhà máy tại Hải Dương

(VNF) - Công ty Xiamen Hithium Energy Storage Technology (Trung Quốc) - đơn vị sản xuất pin lithium đứng đầu thị trường Trung Quốc - có ý định đầu tư xây dựng nhà máy tại tỉnh Hải Dương.

Ý kiến ( )
Điện rác: Lời giải bài toán xử lý chất thải

Điện rác: Lời giải bài toán xử lý chất thải

(VNF) - Mô hình nhà máy điện rác tại Sóc Sơn không chỉ góp phần giải quyết bài toán rác thải đô thị mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, khi vừa xử lý chất thải, vừa tạo ra nguồn năng lượng hữu ích cho xã hội.

56 quốc gia đạt thỏa thuận lịch sử loại bỏ nhiên liệu hóa thạch

56 quốc gia đạt thỏa thuận lịch sử loại bỏ nhiên liệu hóa thạch

(VNF) - Một nhóm gồm 56 quốc gia đã đạt được đồng thuận về việc xây dựng lộ trình loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch, trong một hội nghị quốc tế diễn ra tại Santa Marta, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực toàn cầu nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và khủng hoảng năng lượng.

Người Việt chuyển hướng dùng xe điện, Honda chịu sức ép lớn

Người Việt chuyển hướng dùng xe điện, Honda chịu sức ép lớn

(VNF) - Honda Motor đang gấp rút tìm cách lấy lại vị thế sau khi bị bỏ lại phía sau trên thị trường xe máy điện tại Việt Nam và Ấn Độ.

Hàng trăm tỷ USD đổ vào năng lượng tái tạo: Đầu tư sai chỗ, hệ lụy khó chữa

Hàng trăm tỷ USD đổ vào năng lượng tái tạo: Đầu tư sai chỗ, hệ lụy khó chữa

(VNF) - Dòng vốn hàng trăm tỷ USD đang đổ vào năng lượng tái tạo tại châu Á, nhưng sự lệch hướng trong phân bổ - ưu tiên công suất phát điện thay vì hạ tầng lưới và lưu trữ, đang khiến nhiều dự án rơi vào cảnh lãng phí. Nếu không sớm điều chỉnh, tài chính khí hậu có nguy cơ làm chậm, thậm chí đi ngược lại mục tiêu giảm phát thải của khu vực.

'Điện xanh' gia tăng: 'Bài toán sống còn' thử thách DN xuất khẩu

'Điện xanh' gia tăng: 'Bài toán sống còn' thử thách DN xuất khẩu

(VNF) - Áp lực sử dụng điện xanh từ các thị trường lớn như EU, Hoa Kỳ đang gia tăng, buộc doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải đẩy nhanh chuyển đổi. Đây đã trở thành điều kiện “sống còn” để giữ đơn hàng và duy trì vị thế trong chuỗi cung ứng.

Đầu tư lớn và thua lỗ tỷ USD: Samsung SDI sẽ đi về đâu?

Đầu tư lớn và thua lỗ tỷ USD: Samsung SDI sẽ đi về đâu?

(VNF) - Samsung SDI đã ký thỏa thuận cung cấp pin xe điện dài hạn với Mercedes-Benz, đánh dấu lần hợp tác đầu tiên giữa hai bên trong lĩnh vực này, trong bối cảnh công ty Hàn Quốc đang mở rộng hoạt động sản xuất và ghi nhận kết quả tài chính chịu áp lực trong năm 2025.

Sau 20 năm vào lộ trình giảm phát thải, nhiều DN Việt chưa thể tự kiểm kê khí nhà kính

Sau 20 năm vào lộ trình giảm phát thải, nhiều DN Việt chưa thể tự kiểm kê khí nhà kính

(VNF) - PGS.TS Lương Đức Long, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam cho biết, nhiều doanh nghiệp trong nước vẫn chưa thực sự quan tâm, thiếu chủ động trong kiểm kê khí nhà kính và xây dựng lộ trình giảm phát thải, qua đó đối mặt với không ít thách thức khi tiếp cận các chuẩn mực quốc tế.

Thị trường carbon: Không thiếu vốn chỉ thiếu dự án tốt và cơ chế chưa rõ ràng

Thị trường carbon: Không thiếu vốn chỉ thiếu dự án tốt và cơ chế chưa rõ ràng

(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy lộ trình phát thải ròng bằng “0”, thị trường carbon được kỳ vọng trở thành “mỏ vàng” mới cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, dù nhu cầu tham gia rất lớn, nhiều doanh nghiệp vẫn loay hoay vì thiếu dữ liệu, năng lực triển khai và đặc biệt là những điểm nghẽn về cơ chế, pháp lý.

Thị trường carbon Việt Nam: Chờ giờ G mở cơ chế tài chính mới

Thị trường carbon Việt Nam: Chờ giờ G mở cơ chế tài chính mới

(VNF) - Từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai, thị trường carbon tại Việt Nam đang đi những bước cuối cùng để chính thức vận hành. Đây không đơn thuần là một cơ chế “đánh thuế phát thải”, mà là một cơ chế tài chính mới với các loại tài sản mới có thể giao dịch.