Nâng chuẩn xanh: Cơ hội dài hạn và áp lực vốn đầu tư trước mắt

Doanh nghiệp tăng tốc đáp ứng chuẩn xanh toàn cầu

Chia sẻ tại một diễn đàn mới đây, ông Trần Đức Tý, Trưởng phòng Tuân thủ và Phát triển bền vững, Tập đoàn PPJ Group cho hay áp lực lớn nhất trong quá trình chuyển đổi xanh hiện nay đến từ các nhãn hàng và thị trường xuất khẩu. Các đối tác quốc tế ngày càng siết chặt yêu cầu liên quan đến biến đổi khí hậu, cam kết Net Zero, giảm phát thải khí nhà kính cũng như các tiêu chí về minh bạch, trách nhiệm xã hội và hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Không chỉ vậy, hệ thống quy định tại các thị trường lớn như châu Âu và Mỹ cũng liên tục được nâng chuẩn, buộc doanh nghiệp phải thay đổi công nghệ, tối ưu quy trình sản xuất để đáp ứng yêu cầu mới.

Trước bối cảnh đó, PPJ Group xác định phát triển bền vững là chiến lược dài hạn thay vì các giải pháp ngắn hạn. PPJ Group đã rà soát toàn bộ chuỗi cung ứng nhằm hướng tới sử dụng nguyên liệu xanh, ưu tiên các vật liệu có chứng nhận, thân thiện môi trường và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Song song với đó, doanh nghiệp cũng đẩy mạnh tuân thủ các tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội, đồng thời triển khai mô hình sản xuất bền vững thông qua ứng dụng công nghệ để đo lường khí thải, nước thải và hóa chất trên từng sản phẩm.

Một trọng tâm khác được PPJ Group thúc đẩy là chuyển đổi số và quản trị theo tiêu chí ESG. Theo đó, công nghệ được ứng dụng để theo dõi, đánh giá hiệu quả vận hành, tối ưu sản xuất và nâng cao năng lực quản trị. Đồng thời, doanh nghiệp tập trung xây dựng “đội ngũ xanh”, đào tạo nhân sự có tư duy và kỹ năng quản lý các chương trình phát triển bền vững.

Theo ông Tý, quá trình chuyển đổi xanh đã mang lại nhiều cơ hội cho doanh nghiệp, đặc biệt trong việc tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành. Nhờ ứng dụng công nghệ và mô hình kinh tế tuần hoàn, doanh nghiệp tiết giảm được điện, nước, hóa chất, chi phí xử lý chất thải cũng như chi phí sản xuất.

Bên cạnh đó, việc đầu tư công nghệ kỹ thuật cao cũng giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn vốn xanh từ các tổ chức tài chính quốc tế. Không dừng lại ở đó, chuyển đổi xanh còn tạo lợi thế trong việc tiếp cận đơn hàng và nâng cao hình ảnh thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, đại diện PPJ Group cũng thừa nhận doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là áp lực chi phí đầu tư cho công nghệ xanh và tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu.

Dẫn chứng thực tế, ông Tý cho biết trong năm 2024, nhiều nhà máy của doanh nghiệp tại khu vực miền Trung như Huế, Quảng Trị đã bị ảnh hưởng bởi mưa lũ, buộc doanh nghiệp phải đánh giá kỹ các yếu tố rủi ro trước khi triển khai đầu tư. Ngoài ra, biến động thương mại, suy giảm tiêu dùng toàn cầu và thay đổi liên tục của thị trường cũng đang tạo áp lực lớn lên hành trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp chậm chuyển đổi xanh sẽ mất lợi thế cạnh tranh

Ông Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc VCCI Miền Trung – Tây Nguyên cho hay, chuyển đổi xanh không còn là câu chuyện của tương lai mà đã trở thành yêu cầu của hiện tại. Đây được xem là “giấy thông hành” để doanh nghiệp tham gia thị trường toàn cầu, vượt qua các rào cản kỹ thuật mới, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn và bền vững hơn.

“Tôi cho rằng doanh nghiệp đi chậm trong chuyển đổi xanh sẽ mất lợi thế cạnh tranh và ngược lại, những doanh nghiệp đi trước, tiên phong sẽ mở ra cơ hội rất lớn”, ông Quang nhấn mạnh.

Trong khi đó, bà Trần Thị Lan Anh, Tổng Thư ký VCCI cho biết thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc và khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược, xu hướng bảo hộ thương mại, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động năng lượng cùng yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững đang tạo ra nhiều sức ép đối với doanh nghiệp.

Theo bà Lan Anh, trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế carbon thấp và thực hành ESG không còn là xu hướng mang tính khuyến khích mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Đối với Việt Nam, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững. Khu vực này sở hữu nhiều lợi thế chiến lược về logistics, kinh tế biển, du lịch, nông nghiệp và năng lượng tái tạo, đồng thời có tiềm năng lớn để phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và các ngành công nghiệp bền vững.

Dù vậy, doanh nghiệp trong khu vực vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn như quy mô nhỏ, năng lực chống chịu hạn chế, khó tiếp cận vốn và công nghệ xanh, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao cũng như chưa có đầy đủ thông tin và lộ trình đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế.

Từ thực tế đó, bà Lan Anh cho rằng doanh nghiệp cần tập trung vào ba định hướng trọng tâm. Thứ nhất là nâng cao năng lực thích ứng và quản trị rủi ro thông qua đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng và nguồn nguyên liệu; đồng thời tăng cường quản trị tài chính, dữ liệu và chuyển đổi số nhằm nâng cao sức cạnh tranh.

Thứ hai, doanh nghiệp cần xem chuyển đổi xanh là động lực tăng trưởng mới. Việc đầu tư vào công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và minh bạch quản trị không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu quốc tế mà còn tạo lợi thế cạnh tranh bền vững, nhất là khi các cơ chế như thuế carbon, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU (CBAM) hay yêu cầu truy xuất nguồn gốc xanh đang được triển khai mạnh mẽ.

Cuối cùng, doanh nghiệp cần thúc đẩy liên kết và hợp tác đa phương, tăng cường kết nối với chính quyền, tổ chức quốc tế, cơ sở đào tạo và các định chế tài chính để hình thành hệ sinh thái hỗ trợ chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.