Thanh toán không tiền mặt: Kéo đàn rong cũng dùng POS
Nguyễn Hoài -
24/08/2018 12:20 (GMT+7)
(VNF) - “Ở Hàng Châu, Trung Quốc, siêu thị không cho trả tiền mặt, kéo đàn rong kiếm tiền ngoài phố cũng cài POS trên ngực”, lãnh đạo Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước nói tại một hội thảo về thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng vào sáng 24/8.
Hạ tầng đã sẵn sàng nhưng thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng vẫn còn trở ngại.
Ngày 24/8, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), LienVietPostBank cùng đối tác truyền thông là Báo Lao động tổ chức hội thảo “Đẩy mạnh thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng”.
Thay đổi từ thói quen
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, đến nay, Ngân hàng Nhà nước và các trung gian thanh toán nội ngành đã hoàn thành một bước căn bản hạ tầng thanh toán. Đó là, gần 18.300 ATM, hơn 289.000 POS, có 76 ngân hàng triển khai Internet banking và 41 ngân hàng đã có Mobile banking. Đáng chú ý, 18 ngân hàng đã triển khai 5 nghìn điểm giao dịch QR code.
“Ngành ngân hàng đã chuẩn bị hạ tầng thanh toán hiện đại như chuyển mạch tài chính, bù trừ điện tử, cổng thanh toán điện tử, chuyển tiền điện tử, hỗ trợ thu chi hộ, ví điện tử tại trung gian thanh toán”, ông Phạm Tiến Dũng, Vụ trưởng Vụ Thanh toán cho biết.
Cũng theo ông Dũng, việc thu tiền điện hiện nay đã có những đột phá, đó là toàn bộ hoá đơn điện đã được thanh toán trên điện thoại di động (mobile). Toàn bộ hoá đơn tiền điện hiện lên mobile khách hàng thì lập tức, ngân hàng trả hộ ngay. Nhiều khách hàng không biết, trả một lần nữa thì phần mềm cũng không cho trả. “Chúng tôi cũng đang phối hợp với ngành thuế, làm sao đó việc thanh toán các sắc thuế cá nhân cũng diễn ra như vậy”, ông Dũng nói.
Tuy nhiên, việc thay đổi thói quen từ thanh toán tiền mặt qua thanh toán điện tử, thanh toán qua ngân hàng hiện gặp phải không ít trở ngại.
Ông Phạm Thanh Du, Phó Vụ trưởng, Vụ Tài chính kế toán (Bảo hiểm xã hội Việt Nam) cho biết, có vô số lý do để các đối tượng nhận lương, chế độ chính sách xã hội chưa từ bỏ thói quen nhận tiền mặt và đó là một trở ngại để hiện thực hoá phương thức thanh toán điện tử qua ngân hàng.
“Có cụ không muốn thanh toán, chi trả qua ngân hàng vì sợ con cháu biết, vì lóng ngóng không biết sử dụng smartphone hay muốn cất một cục tiền trong túi để mua sắm cho thoải mái”, ông Du nói.
Theo ông, việc chi trả bảo hiểm tiền mặt hiện nay có những con số đáng lưu tâm. Tính đến 2017, chỉ 15% tổng số tiền thực hiện chi trả qua ATM, con số này đến tháng 2/2018 là 21%. Tuy nhiên, tỷ lệ đó cũng phân bổ không đồng đều giữa các tỉnh, thành, chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn.
Với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), việc thu tiền điện qua ngân hàng thực sự là cuộc chiến. Khởi điểm 2005, EVN ký thoả thuận hợp tác với 4 ngân hàng thương mại lớn của Nhà nước. Và từ đó đến tận 2017, tập đoàn đã không còn thu ngân viên của điện lực đến nhà khách hàng thu tiền khi mà đã có 27 bản hợp tác với 27 ngân hàng và 10 tổ chức trung gian.
“Để tạo nên con số ấn tượng như vậy, chúng tôi đã trải qua một quá trình nỗ lực không ngừng trong quá trình giảm dần và tiến tới chấm dứt thu tiền tại nhà thay bằng thu trực tuyến”, ông Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng Ban kinh doanh Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nói tại hội thảo.
Gỡ những nút thắt
Bà Trần Thị Hồng Anh, giám đốc Trung tâm Phát triển sản phẩm và Maketing VietinBank nói về những trở ngại mà ngân hàng đối mặt.
“Khi hệ thống đã xây rồi, chúng tôi miễn phí 3 – 6 tháng, thậm chí tặng tiền, ví như hoá đơn 100 nghìn nhưng ngân hàng tặng thêm 20 nghìn để người dân quen với việc đó nhưng chỉ mình ngân hàng đơn thương độc mã thì không thể duy trì mãi”, bà Trần Thị Hồng Anh nói.
Theo bà Hồng Anh, khi triển khai còn vướng một số cơ chế và văn bản pháp lý. Ví dụ, ngân hàng kết hợp thu tiền mặt trong bệnh viện, mỗi bệnh nhân đều có thẻ để thanh toán. Tuy nhiên, theo quy định phát hành thẻ, chỉ quy định mối quan hệ giữa ngân hàng phát hành thẻ và bệnh nhân; không quy định đơn vị trung gian phối hợp là bệnh viện nên khi triển khai ở bệnh viện nào, ngân hàng lại phải có một quầy giao dịch tại đó. “Bệnh viện hoạt động từ 5 giờ sáng, đóng cửa 11 giờ đêm, vậy là quân của VietinBank phải thay nhau 3 ca một ngày. Phải tháo gỡ cái này cho chúng tôi”, bà Hồng Anh thở than.
Ngoài ra, một trở ngại khác cũng được bà này nêu là ngành nước 63 tỉnh thành cả nước chưa hề đồng bộ về dữ liệu, hạ tầng kết nối thanh toán với ngân hàng. Mỗi tỉnh thành có một hệ thống riêng, chưa kể, nhiều công ty nước ở mỗi tỉnh, thành lại còn một hệ thống riêng nữa nên việc kết nối với ngân hàng vô cùng khó khăn, dẫn tới mã số thanh toán trong một địa phương đã không thống nhất.
Ông Bùi Quốc Dũng (EVN) bổ sung thêm: tại khu vực nông thôn, việc thanh toán qua ngân hàng không có điểm, quầy. Các ngân hàng chủ yếu ở mặt đường lớn, tập trung ngoài đường, khu vực phát triển, nên khó khăn trong việc chuyển đổi hình thức thanh toán. Chưa kể, ngân hàng chỉ làm việc trong giờ hành chính, ngoài giờ muốn đóng tiền cũng khó.
Bên cạnh đó, mặc dù Chính phủ đã có đề án thanh toán không dùng tiền mặt, trong đó có yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích thanh toán điện tử trong lĩnh vực điện, nước, internet nhưng đến nay vẫn chưa ban hành cơ chế chính thức.
Ông Phạm Tiến Dũng kể, nhiều lần qua Hàng Châu (Trung Quốc) thấy bất ngờ với phương thức thanh toán tại đây. Ông đã không mua được bất cứ thứ gì bằng tiền mặt, đành phải nhờ bạn có ví điện từ Alipay mua được vài món đồ. “Không ít siêu thị không cho trả tiền mặt và Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc nói là 3 năm để họ làm được việc đó. Ngay cả những người kéo đàn rong kiếm tiền ngoài phố cũng cài thẻ POS lên ngực. Cho bao nhiêu tiền thì chìa điện thoại ra ấn và thế là xong”, ông Dũng nói.
Thậm chí, tất cả những cửa hàng nhỏ đều có POS, những cửa hàng phở trước đây bán 200 bát nhưng khai thuế 100 bát thì khi triển khai phương thức thanh toán mới, nhà nước lờ đi 100 bát kia không truy thu để tạo thói quen thanh toán không tiền mặt cho người dân.
Napas là trung tâm chuyển mạch quốc gia, cung ứng hạ tầng thanh toán điện tử cho các ngân hàng, trung gian thanh toán và các đơn vị hành chính công để người dân có thể dễ dàng và nhanh chóng thực hiện thanh toán.
Ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng giám đốc Napas cho biết, đối với dịch vụ công thanh toán phí điện tử, Napas đã phối hợp với một số bộ ngành triển khai bước đầu đạt những tín hiệu lạc quan, đơn cử Dịch vụ thu phí đăng ký kinh doanh & cung cấp thông tin với Cục Quản lý Đăng ký kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư).
Cùng với đó, triển khai Cổng dịch vụ công (Keypay) cho Cục thương mại điện tử và công nghệ thông tin (Bộ Công thương), Tổng cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Giao thông vận tải), Cục An toàn thực phẩm, Cục Quản lý môi trường Y tế (Bộ Y tế), Cục quản lý quốc gia giao dịch đảm bảo (Bộ Tư Pháp), Sở giao thông vận tải Hà Nội…
Ngoài ra, Napas cũng phối hợp với Công ty TNHH Một Thành viên khai thác điểm đỗ xe Hà Nội và công ty CIS kết nối Cổng Thông tin nội địa và quốc tế cho dịch vụ đỗ xe tự động (iParking), cho phép thanh toán phí đỗ xe theo giờ và theo tháng từ cuối 2017, được mở rộng trên địa bàn 9 quận nội thành Hà Nội với 151 điểm trông giữ xe từ ngày 1/1/2018.
(VNF) - Tổ chức xếp hạng tín nhiệm toàn cầu Moody’s Ratings vừa công bố kết quả rà soát định kỳ đối với Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank, HoSE: HDB), trong đó duy trì các mức xếp hạng chủ chốt và nâng triển vọng xếp hạng từ “Ổn định” lên “Tích cực”.
(VNF) - Lãi suất huy động giảm rầm rộ trên diện rộng nhưng vẫn chưa đủ mạnh. Lãi suất cho vay còn rất cao, dự đoán đến nửa cuối năm mới có đợt giảm sâu.
(VNF) - Lợi nhuận của ngân hàng StanChart tăng mạnh nhờ phát hành trái phiếu tại các quốc gia vùng Vịnh, dù ghi nhận khoản lỗ 190 triệu USD do chiến sự Iran.
(VNF) - Các chuyên gia phân tích từ KBVS dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 sẽ duy trì đà tăng ổn định ở mức 2,5–3%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng của năm 2025 nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố vĩ mô tích cực.
(VNF) - Từ đầu tháng 5, nhiều ngân hàng tại Việt Nam đồng loạt dừng tính năng tự động chia nhỏ lệnh chuyển tiền đối với các giao dịch trên 500 triệu đồng, khiến việc chuyển tiền nhanh 24/7 không còn áp dụng với các khoản giá trị lớn như trước.
(VNF) - Sau giai đoạn giảm sâu 2023 - 2024, mặt bằng lãi suất đang bước vào một chu kỳ điều hành mới với nhiều ràng buộc hơn. Áp lực lạm phát từ bên ngoài, căng thẳng thanh khoản trong nước và yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng đang đặt chính sách tiền tệ vào thế “đi dây”, nơi mỗi quyết định giảm lãi suất đều phải đánh đổi.
(VNF) - Mùa ĐHĐCĐ năm nay cho thấy ngân hàng tư nhân không còn chỉ đua lợi nhuận. Đằng sau các kế hoạch tăng trưởng cao là tham vọng mở rộng quy mô, tăng vốn, làm dày hệ sinh thái và giành vị thế dẫn dắt chu kỳ mới. Câu hỏi quan trọng không còn là ai tăng nhanh hơn, mà là ai đủ năng lực biến tham vọng đó thành tăng trưởng bền vững.
(VNF) - Trong quý I/2026, ngân hàng Vietcombank giữ ngôi vương với lợi nhuận trước thuế cao nhất hệ thống, đạt 11.803 tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Ngân hàng ANZ đang tiến tới việc nắm toàn quyền kiểm soát liên doanh ANZ Worldline để giành lại quyền kiểm soát mảng thanh toán, trong khi đối tác Worldline gặp nhiều biến động về tài chính và uy tín.
(VNF) - Sau một thời gian tăng nhanh, lãi suất tiết kiệm được các ngân hàng “hạ nhiệt”. Nhiều người băn khoăn nên gửi tiết kiệm hay mang đầu tư trong thời điểm này. Trước sự dịch chuyển của lãi suất, điều quan trọng với người có tiền nhàn rỗi là phân bổ nguồn vốn hợp lý thay vì chỉ lựa chọn một kênh đầu tư duy nhất.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đẩy mạnh thu nợ bất động sản đồng thời siết chặt cho vay với lĩnh vực địa ốc trong bối cảnh khối bất động sản đảm bảo tại các nhà băng ngày càng phình to.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank - HDB) vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với 6.107 tỷ đồng lợi nhuận, ROE đạt 24,29% và CAR đạt 16,16%, tiếp tục ghi nhận hiệu quả ở nhóm đầu ngành trên nền tảng vốn mạnh và quản trị chặt chẽ.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026, ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực ngay từ đầu năm, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định và củng cố nền tảng tài chính trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
(VNF) - NHNN lấy ý kiến rộng rãi dự thảo thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng.
(VNF) - Dù lãi suất huy động đồng loạt giảm trong 2 tuần qua nhưng lãi vay vẫn điều chỉnh chậm, trong khi chi phí đầu vào neo cao khiến các doanh nghiệp chịu áp lực từ nhiều phía.
(VNF) - Ngân hàng Kasikornbank (KBank) ghi nhận lợi nhuận ròng tăng mạnh trong quý I/2026 nhờ thu nhập ngoài lãi, dù mảng cho vay truyền thống suy giảm. Tuy nhiên, nhà băng Thái Lan cảnh báo căng thẳng địa chính trị và môi trường kinh tế bất ổn có thể ảnh hưởng đến triển vọng kinh doanh trong thời gian tới.
(VNF) - Kết thúc quý I/2026, Techcombank lập kỷ lục về NFI (thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ) khi đạt tăng trưởng hơn 46%, vượt xa mức trung bình ngành và trong bối cảnh nhiều khó khăn thách thức, cạnh tranh.
(VNF) - Sáng 28/4, Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank, HoSE: LPB) đã tổ chức thành công ĐHĐCĐ thường niên 2026 tại Ninh Bình, thông qua nhiều nội dung quan trọng, đáng chú ý là chiến lược phát triển và phân phối lợi nhuận.
(VNF) - Giá USD trên thị trường tự do hôm nay tăng thêm 100 đồng, tiến sát mốc 27.000 đồng/USD. Trong khi đó, giá USD tại các ngân hàng thương mại và giá USD thế giới suy yếu.
(VNF) - Chủ tịch Vũ Văn Tiền bộc bạch nguyên nhân cốt lõi khiến ông lựa chọn quay lại ABBank là do không thể chịu đựng nổi khi nhìn thấy các ngân hàng khác không ngừng đổi mới trong khi ABBank lại rơi vào tình trạng "cứ đều đều như vậy và không phát triển được".
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam (VIB) công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với lợi nhuận trước thuế đạt hơn 2.800 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng đạt hơn 1% và huy động vốn tăng 7% so với đầu năm, phản ánh định hướng tăng trưởng có chọn lọc, tập trung vào chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động.
(VNF) - Tổ chức xếp hạng tín nhiệm toàn cầu Moody’s Ratings vừa công bố kết quả rà soát định kỳ đối với Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank, HoSE: HDB), trong đó duy trì các mức xếp hạng chủ chốt và nâng triển vọng xếp hạng từ “Ổn định” lên “Tích cực”.