Tiền ảo là một chủ đề nóng trong thế giới tài chính những năm gần đây. Nó là một loại tài sản kỹ thuật số sử dụng mật mã để tăng cường bảo mật các giao dịch. Tiền ảo hoạt động độc lập với các ngân hàng trung ương. Đặc điểm độc đáo này của tiền ảo đã đặt ra một số câu hỏi về tính hợp pháp của nó với tư cách là một công cụ tài chính và cách các cơ quan quản lý trên toàn thế giới đối phó với nó.
Tiền ảo được xác định là một loại tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán kỹ thuật số. Nó được tạo ra và quản lý bởi mạng lưới máy tính phân tán, không có tổ chức hoặc chính phủ nào điều khiển nó. Bitcoin là một loại tiền ảo phổ biến nhất và nổi tiếng nhất. Một số tiền ảo khác cũng được sử dụng rộng rãi, bao gồm Ethereum, Ripple, Litecoin và Bitcoin Cash.
Tiền ảo có thể được sử dụng để mua và bán hàng hóa và dịch vụ, chuyển tiền và đầu tư. Nó cũng có thể được giao dịch trên các sàn giao dịch tiền ảo. Các giao dịch được thực hiện bằng cách sử dụng mã hóa để bảo vệ tính bảo mật và đảm bảo tính toàn vẹn của giao dịch.
Công nghệ Blockchain là công nghệ đằng sau tiền ảo. Nó là một hệ thống phân tán, trong đó các giao dịch được xác nhận và ghi nhận trên các khối (block) liên kết với nhau. Mỗi khối chứa thông tin về các giao dịch cũng như mã hóa để đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu. Mỗi khối mới được thêm vào chuỗi Blockchain chỉ khi các nút trong mạng đã xác nhận rằng giao dịch đó là hợp lệ.
Công nghệ Blockchain là một công nghệ tiên tiến và đang được áp dụng rộng rãi trong các lĩnh vực khác nhau, bao gồm cả các lĩnh vực như bảo hiểm, ngân hàng, chứng khoán và quản lý chuỗi cung ứng.
Tiền ảo là một công cụ tài chính mới đã đạt được sức hút đáng kể trong những năm gần đây. Bitcoin, loại tiền ảo đầu tiên và phổ biến nhất, được tạo ra vào năm 2009 và kể từ đó, một số loại tiền ảo khác đã xuất hiện, chẳng hạn như Ethereum, Litecoin và Ripple. Một trong những lợi thế chính của tiền ảo là nó hoạt động trên một hệ thống phi tập trung, có nghĩa là nó không bị kiểm soát bởi bất kỳ cơ quan trung ương hoặc chính phủ nào. Sự phân cấp này đảm bảo rằng không có điểm thất bại duy nhất, làm cho nó an toàn hơn các hệ thống tài chính truyền thống.
Hơn nữa, các giao dịch tiền ảo gần như diễn ra ngay lập tức và có phí giao dịch thấp hơn so với các hệ thống ngân hàng truyền thống. Tính năng này làm cho tiền ảo trở thành một giải pháp thay thế hấp dẫn cho các công cụ tài chính truyền thống, đặc biệt đối với những người muốn tránh phí giao dịch cao và thời gian xử lý lâu khi sử dụng dịch vụ ngân hàng truyền thống.
Một lợi thế đáng kể khác của tiền ảo là bất kỳ ai có kết nối internet đều có thể truy cập dễ dàng. Không giống như các hệ thống ngân hàng truyền thống đòi hỏi nhiều tài liệu để xác minh giao dịch, tiền ảo sẵn có cho bất kỳ ai có internet. Khả năng truy cập này đã làm cho tiền ảo trở thành lựa chọn phổ biến cho những người sống ở các quốc gia có tiền tệ không ổn định và quyền truy cập hạn chế vào các hệ thống ngân hàng truyền thống.
Tuy nhiên, khi nhìn ở một khía cạnh khác thì hầu hết những người sở hữu tiền ảo lại chưa xem nó là một công cụ thanh toán mà một số xem đó là một kênh đầu tư hoặc một kênh đầu cơ. Giá trị của tiền ảo có thể biến động dữ dội, khiến việc dự đoán trở nên khó khăn, dẫn đến lãi hoặc lỗ lớn. Nhiều người đầu tư vào tiền ảo với hy vọng kiếm được lợi nhuận nhanh chóng, thay vì sử dụng nó như một phương tiện trao đổi hoặc vì lợi ích công nghệ của nó.
Lấy ví dụ về Bitcoin, loại tiền ảo đầu tiên và phổ biến nhất, đã có biên độ biến động cực kỳ cao trong những năm gần đây. Chẳng hạn vào năm 2015, giá Bitcoin chỉ xấp xỉ 200 USD mỗi Bitcoin và giá này ổn định trong gần như suốt cả năm, đến khoảng cuối năm thì giá lên đến 410 USD mỗi Bitcoin và đạt đỉnh điểm vào khoảng 20.000 USD mỗi Bitcoin trong năm 2017. Sau giai đoạn đó, giá Bitcoin biến động dữ dội và vào năm 2021, giá Bitcoin đạt mức cao nhất mọi thời đại, vượt qua 60.000 USD vào tháng 4. Tuy nhiên, ngay sau đó, đồng tiền này cũng trải qua những biến động giá đáng kể trong suốt cả năm, với giá trị giảm hơn 50% vào tháng 5 và tháng 6. Giá Bitcoin hiện nay xấp xỉ 21.000 USD mỗi đồng Bitcoin.
Giá của Bitcoin đã bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm cả việc chấp nhận bởi các nhà đầu tư tổ chức, hành động pháp lý và tâm lý thị trường. Một trong những động lực chính của việc tăng giá vào năm 2021 là việc các công ty lớn và các nhà đầu tư tổ chức chấp nhận Bitcoin. Trong đó, Tesla đã thông báo vào tháng 2/2021 rằng họ đã mua số Bitcoin trị giá 1,5 tỷ USD và sẽ bắt đầu chấp nhận số tiền này dưới dạng thanh toán cho các sản phẩm của mình. Động thái này của Tesla được coi là sự chứng thực chính cho việc Bitcoin là của một công ty chính thống và giúp cho đồng tiền này tăng giá.
Ở chiều ngược lại, các hành động pháp lý cũng đã đóng một vai trò đáng kể trong việc ảnh hưởng đến giá cả của Bitcoin. Vào tháng 5/2021, Chính phủ Trung Quốc đã tuyên bố đàn áp hoạt động khai thác và giao dịch Bitcoin, dẫn đến giá Bitcoin tụt dốc đáng kể. Ngoài ra, các hành động pháp lý của các quốc gia khác cũng đã tạo ra sự không chắc chắn trên thị trường và góp phần vào biến động giá cả của Bitcoin.
Do vậy, một số nhà phê bình cho rằng tiền ảo là một bong bóng và cuối cùng sẽ vỡ, dẫn đến tổn thất tài chính đáng kể cho những người đầu tư vào nó. Bên cạnh đó, tiền ảo không được hỗ trợ bởi bất kỳ tài sản hữu hình hoặc bảo lãnh của Chính phủ, không được quản lý bằng luật pháp, do vậy khiến chúng có tính đầu cơ cao dễ bị lừa đảo, rửa tiền và là đối tượng của các hoạt động tội phạm khác.
Việc thiếu quy định điều chỉnh trong thị trường tiền ảo là nguyên nhân gây lo ngại cho các cơ quan quản lý trên toàn thế giới. Các cơ quan quản lý đã phải vật lộn để theo kịp thị trường tiền ảo có nhịp độ biến động nhanh và không ngừng phát triển, điều này đã gây khó khăn cho việc tạo ra các quy định toàn diện có hiệu quả trong việc giảm thiểu rủi ro liên quan đến tiền ảo.
Tại Hoa Kỳ, quy định về tiền ảo đang cho thấy sự “chia rẽ” giữa một số cơ quan quản lý, bao gồm Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC), Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) và Mạng lưới Thực thi pháp luật về tội phạm tài chính (FinCEN). SEC đã tập trung làm rõ liệu tiền ảo có phải là chứng khoán hay không, trong khi đó CFTC phân loại tiền ảo là hàng hóa.
Vào năm 2019, SEC đã đệ đơn kiện Telegram, một ứng dụng nhắn tin phổ biến, vì đã tiến hành một đợt chào bán tiền ảo lần đầu (ICO) chưa đăng ký nhưng đã huy động được 1,7 tỷ USD. SEC lập luận rằng thương vụ ICO của Telegram đã vi phạm luật chứng khoán liên bang.
Ở châu Âu, Liên minh châu Âu đã thực hiện một cách tiếp cận thận trọng hơn đối với tiền ảo. Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) đã cảnh báo về những rủi ro liên quan đến tiền ảo và kêu gọi các quy định chặt chẽ hơn. Cơ quan Chứng khoán và Thị trường Châu Âu (ESMA) cũng đã cảnh báo về những rủi ro liên quan đến tiền ảo, đồng thời kêu gọi sự minh bạch và công khai hơn.
Ở châu Á, Nhật Bản đã đi đầu trong các quy định về tiền ảo. Vào năm 2017, Nhật đã trở thành quốc gia đầu tiên quản lý tiền ảo và kể từ đó, họ đã thiết lập một khung pháp lý toàn diện giúp mang lại sự rõ ràng và chắc chắn cho các nhà đầu tư.
Mặt khác, Trung Quốc đã thực hiện một cách tiếp cận thận trọng hơn đối với tiền ảo. Vào năm 2017, Trung Quốc đã cấm các đợt chào bán tiền ảo lần đầu (ICO). Năm 2021, Trung Quốc cũng đã tấn công các sàn giao dịch và đào tiền ảo.
Ở bên kia địa cầu, El Salvador là quốc gia đầu tiên trên thế giới công nhận tiền ảo và hiện đang đối mặt với nguy cơ vỡ nợ và nhiều vấn đề khác. Ngày 7/9/2021, El Salvador ban hành Luật Bitcoin, trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới áp dụng tiền ảo làm tiền tệ quốc gia, mặc cho nhiều chuyên gia cảnh báo. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) khuyến cáo quốc gia Trung Mỹ nên loại bỏ Bitcoin nếu muốn cứu nền kinh tế. Quốc gia này đang nợ 23 tỷ USD và phải trả 800 triệu USD cho IMF vào năm 2023. Nếu không thể thanh toán, họ có nguy cơ trở thành quốc gia đầu tiên vỡ nợ vì Bitcoin.
Tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước từng nhiều lần khẳng định, Bitcoin và các loại tiền ảo khác hoàn toàn không phải là tiền tệ, không được thực hiện chức năng của đồng tiền pháp lệnh ở Việt Nam. Ngày 21/07/2017, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã gửi Công văn số 5747/NHNN-PC tới Văn phòng Chính phủ trả lời về vấn đề tiền ảo: “Tiền ảo nói chung và Bitcoin, Litecoin nói riêng không phải là tiền tệ và không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam. Việc phát hành, cung ứng và sử dụng tiền ảo nói chung và Bitcoin, Litecoin nói riêng (phương tiện thanh toán không hợp pháp) làm tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán là hành vi bị cấm. Chế tài xử lý hành vi này đã được quy định tại Nghị định 96/2014/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng và Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung). Ngoài ra, về việc đầu tư vào tiền ảo, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã cảnh báo nhiều lần rằng việc đầu tư này tiềm ẩn rủi ro rất lớn cho nhà đầu tư”.
Tuy vậy, Việt Nam cũng không mong muốn đứng ngoài cuộc chơi. Ngày 15/6/2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 942 về chiến lược phát triển chính phủ điện tử hướng tới chính phủ số giai đoạn 2021-2025, trong đó cũng nêu rõ “nghiên cứu, xây dựng và thí điểm tiền ảo dựa trên công nghệ chuỗi khối (Blockchain)” là một trong các nhiệm vụ để phát triển, làm chủ các công nghệ lõi.
Tiền ảo là một chủ đề phức tạp và gây tranh cãi. Trong khi một số người xem nó như một công nghệ mang tính cách mạng có thể biến đổi thế giới tài chính, thì những người khác coi nó như một khoản đầu tư hoặc một trò chơi đầu cơ tài chính. Nhiều chính phủ trên thế giới đã bắt đầu điều chỉnh tiền ảo theo nhiều cách khác nhau. Các quy định không ngừng được sửa đổi và phát triển nên vẫn còn phải xem tiền ảo sẽ được quy định như thế nào trong tương lai. Cuối cùng, tiền ảo là một công nghệ hay một trò chơi tài chính phụ thuộc vào quan điểm của từng cá nhân, quan trọng nhất là cách nó được sử dụng và quản lý sẽ định hình tác động của nó đối với thế giới tài chính.
Tags:
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Dự án 'đất vàng' Hồ Tùng Mậu Tower, hiện đã được đổi tên thành Central Square do Công ty TNHH Đầu tư Central Capital phối hợp cùng Công ty cổ phần Sản xuất – dịch vụ - xuất nhập khẩu Từ Liêm thực hiện.
