Tiền không còn 'rẻ' và áp lực nguồn vốn của các ngân hàng
Mai Hạnh -
26/03/2026 09:30 (GMT+7)
(VNF) - Việc lãi suất huy động và lãi suất cho vay đồng loạt tăng trở lại cho thấy chu kỳ “tiền rẻ” đang dần khép lại, đồng thời phản ánh áp lực huy động vốn ngày càng gia tăng trong hệ thống ngân hàng.
Tiền không còn rẻ
Đầu năm 2026, sau thời gian dài duy trì lãi suất ở mức thấp, các nhà băng đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất huy động, từng bước hình thành mặt bằng lãi suất mới. Vùng 7%/năm đang dần trở thành mặt bằng cạnh tranh trong khối ngân hàng tư nhân. Tại các kỳ hạn dài, mức lãi suất phổ biến đã vượt 7%/năm. Thậm chí, nhiều ngân hàng còn tăng lãi suất huy động lên 8 - 9%/năm cho khách hàng gửi số tiền lớn.
Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, lãi suất tiền gửi lần đầu tăng trở lại sau hơn 3 năm duy trì mặt bằng ổn định. Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank đã lên mức 5,3 - 6%/năm.
Cùng với xu hướng neo cao của lãi suất huy động, lãi suất cho vay trên thị trường cũng đang chịu áp lực tăng. Đáng chú ý, từ cuối tháng 10/2025 đến nay, mặt bằng lãi suất cho vay mua nhà tăng mạnh, tạo áp lực đáng kể lên người vay. Cả 4 ngân hàng thương mại nhà nước đều tăng mạnh lãi suất cho vay mua nhà lên mức ngang ngửa với các ngân hàng tư nhân. Từ mức phổ biến 6 - 8%/năm, hiện lãi suất cho vay mua nhà đã tăng lên 12 - 15%/năm.
Lãnh đạo các ngân hàng cho biết nguyên nhân chính đến từ chi phí vốn đầu vào neo cao (lãi suất tiết kiệm quanh 7%, cộng chi phí dự trữ, bảo hiểm tiền gửi và vận hành) đẩy tổng chi phí lên xấp xỉ 11%. Khi cộng thêm biên lợi nhuận, mức cho vay từ 12 - 15%/năm được cho là không quá bất thường. Hơn nữa, việc tăng lãi suất cho vay bất động sản là động thái chủ động nhằm kiểm soát dòng vốn vào lĩnh vực rủi ro, nắn dòng tiền sang sản xuất kinh doanh.
Nhận định về lãi suất vay mua nhà, đất, chuyên gia FiinRatings đánh giá chu kỳ “tiền rẻ” đối với lĩnh vực bất động sản đang dần kết thúc. Giá nhà không rẻ, trong khi tiền vay không còn dễ chịu như vài năm trước. Không chỉ ảnh hưởng đến người vay, chi phí vay vốn tăng còn tạo sức ép lên doanh nghiệp, thị trường bất động sản, đồng thời đặt ra bài toán điều hành thận trọng để giữ ổn định vĩ mô.
Có thể thấy thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn sàng lọc thực chất hơn, nơi dòng tiền được cân đo kỹ lưỡng trước khi xuống tiền. Khi thời kỳ tiền rẻ khép lại, các chủ thể trên thị trường buộc phải thay đổi tư duy, điều chỉnh cách tiếp cận vốn, chú trọng quản trị rủi ro và kiểm soát đòn bẩy tài chính. Nhiều tổ chức tài chính và chuyên gia kinh tế đánh giá lãi suất tăng không còn mang tính ngắn hạn mà đã trở thành xu hướng mang tính cấu trúc.
TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), khuyến nghị doanh nghiệp bất động sản cần chủ động thích ứng, thay vì kỳ vọng mặt bằng lãi suất quay trở lại mức thấp như giai đoạn trước. Trong giai đoạn hiện nay, việc tái cơ cấu danh mục đầu tư, hạn chế dàn trải dự án, nâng cao năng lực dự báo dòng tiền và kiểm soát đòn bẩy tài chính là điều kiện sống còn để giảm thiểu rủi ro tín dụng và duy trì khả năng phát triển bền vững.
Áp lực huy động vốn
Diễn biến trên thị trường lãi suất phản ánh áp lực huy động vốn gia tăng trong hệ thống ngân hàng, đồng thời cho thấy sự dịch chuyển của dòng tiền nhàn rỗi trong bối cảnh các kênh đầu tư khác ngày càng cạnh tranh.
TS Châu Đình Linh (Đại học Ngân hàng TP. HCM) cho rằng mặt bằng lãi suất tiết kiệm nhích dần một phần do nhu cầu vốn tăng lên, phần khác do lãi suất tiền gửi đã giảm xuống mức thấp trong giai đoạn trước. Trong bối cảnh giá vàng, tỷ giá và bất động sản có xu hướng đi lên, dòng tiền nhàn rỗi sẽ cân nhắc kỹ hơn nếu lãi suất tiền gửi không đủ hấp dẫn.
Theo giới phân tích, khi nhu cầu huy động vốn trở nên "căng" hơn, áp lực lớn nhất của các ngân hàng lúc này không còn là cho vay rẻ đến đâu mà là phải huy động vốn với giá nào để giữ nhịp tăng trưởng tín dụng. Lãi suất huy động tăng trở lại, tạo mặt bằng mới trên thị trường tiền gửi và đặt ra áp lực lên chi phí vốn, biên lợi nhuận của hệ thống ngân hàng.
Áp lực thanh khoản của hệ thống được dự báo tiếp tục duy trì trong giai đoạn đầu năm 2026. Sang nửa cuối năm 2026, áp lực thanh khoản được kỳ vọng sẽ dần giảm bớt nhờ nhiều yếu tố hỗ trợ như mặt bằng lãi suất huy động tăng trong nửa đầu năm giúp củng cố nguồn vốn đầu vào; giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh sẽ góp phần đưa dòng tiền quay trở lại hệ thống ngân hàng; tăng trưởng tín dụng được định hướng thấp hơn so với năm 2025, cùng với chủ trương kiểm soát chặt dòng vốn vào các lĩnh vực rủi ro góp phần giảm áp lực mở rộng tín dụng quá mức.
Báo cáo của S&I Ratings cho thấy rủi ro lớn nhất đối với hệ thống ngân hàng trong năm 2026 chính là áp lực nhu cầu vốn kéo dài. Thực trạng này bắt nguồn từ sự chênh lệch đáng kể giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và huy động vốn trong năm 2025, khi dư nợ cho vay tăng tới 19,1% nhưng nguồn vốn huy động chỉ tăng trưởng ở mức 14,1%. Hệ quả là tỷ lệ dư nợ trên tổng tiền gửi (LDR) toàn ngành đã bị đẩy lên mức kỷ lục 110% vào cuối quý III/2025.
Để bảo vệ biên lãi ròng (NIM) vốn đang bị thu hẹp, nhiều ngân hàng buộc phải tăng tỷ trọng cho vay trung và dài hạn, vô hình trung lại làm gia tăng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay dài hạn, tạo thêm áp lực phải huy động nguồn lực mới để bù đắp thanh khoản.
Theo các chuyên gia, năm 2026 sẽ là năm thử lửa thực sự về sức bền của hệ thống ngân hàng. Khi làn sóng tiền rẻ giảm dần và lãi suất dâng cao, chỉ những ngân hàng có bộ đệm vốn dày, chất lượng tài sản tốt và chiến lược quản trị rủi ro thận trọng mới có thể duy trì đà tăng trưởng bền vững.
Những ngân hàng có CASA (tiền gửi không kỳ hạn) cao, hệ sinh thái khách hàng mạnh hoặc khả năng bán chéo tốt sẽ chống chịu tốt hơn, trong khi những ngân hàng phụ thuộc lớn vào huy động kỳ hạn dài và tín dụng bán lẻ truyền thống sẽ dễ bị tổn thương hơn. Vì thế, câu hỏi lớn nhất của năm 2026 không phải NIM đã chạm đáy chưa mà là ngân hàng nào đủ năng lực giữ NIM ổn định khi chi phí vốn đang bước vào chu kỳ tăng mới.
Trong bối cảnh yêu cầu ổn định vĩ mô vẫn là ưu tiên, các ngân hàng đứng trước bài toán cân đối giữa chi phí vốn, khả năng cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh. Nhiều ngân hàng đang điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo hướng nâng cao hiệu quả hoạt động, quản trị lợi nhuận theo chiều sâu, đa dạng hóa nguồn thu từ việc phát triển các sản phẩm trái phiếu, chứng chỉ quỹ, bảo hiểm và dịch vụ tài chính nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào thu nhập từ tín dụng truyền thống. Việc kiểm soát tốt rủi ro, đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao hiệu quả hoạt động được cho là yếu tố then chốt giúp hệ thống ngân hàng thích ứng với mặt bằng lãi suất mới trong thời gian tới.
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng quý I đang dần rõ nét, nhiều nhà băng báo lãi tăng mạnh. Trong khi đó, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị loạt giải pháp 'gỡ nghẽn' thị trường.
(VNF) - Theo lãnh đạo BIDV, nếu các phương án tăng vốn được triển khai thành công, năm nay, hệ số an toàn vốn của nhà băng này có thể đạt tối thiểu 9,5% và hướng tới 10%.
(VNF) - Ngày 24/6/2026 tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) đã tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, thông qua các nội dung quan trọng liên quan đến kết quả kinh doanh năm 2025, định hướng phát triển và kế hoạch kinh doanh năm 2026.
(VNF) - Chia sẻ về lý do đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng thấp dù nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết ngân hàng hướng đến tăng trưởng bền vững chứ không phải tăng trưởng nóng hôm nay rồi ngày mai lại đi xử lý.
(VNF) - Ngày 24/4, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (HoSE: VCB) đã thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến kế hoạch kinh doanh 2026, phương án phát hành cổ phiếu để tăng vốn điều lệ hơn 10.600 tỷ đồng và chủ trương thành lập ngân hàng tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.
(VNF) - Tổng giám đốc Nguyễn Hoàng Linh cho biết trong trung hạn, ngân hàng sẽ chưa thực hiện thoái vốn khỏi TNEX, đồng thời kỳ vọng trong vòng 5-7 năm tới có thể định giá công ty tài chính này ở mức 1-2 tỷ USD.
(VNF) - Đại hội đồng cổ đông Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) đã thông qua nhiều nội dung quan trọng, trong đó nổi bật là phương án tăng vốn từ 31.200 tỷ đồng lên 37.440 tỷ đồng theo hình thức phát hành cổ phiếu với tỷ lệ 20% từ nguồn vốn chủ sở hữu.
(VNF) - Theo đại diện VietinBank, đặc thù của các tài sản bảo đảm đối với các khoản nợ hiện nay phần lớn là bất động sản. Trong bối cảnh thị trường bất động sản gặp khó, việc xử lý nợ của ngân hàng sẽ có khó khăn và đây cũng là áp lực chung của nhiều ngân hàng khác.
(VNF) - TPBank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 10.300 tỷ trong năm 2026, nếu hoàn thành, ngân hàng này sẽ chính thức bước vào câu lạc bộ của những ngân hàng 'lãi vạn tỷ'.
(VNF) - Ngày 23/4, tại Hà Nội, Bộ Tài chính Việt Nam phối hợp với Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam – Hàn Quốc, thu hút hơn 500 đại biểu cấp cao cùng cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Tham dự Diễn đàn, Agribank đã có cơ hội tăng cường kết nối, mở rộng hợp tác trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.
(VNF) - Gần 3.000 cổ đông trực tiếp tham dự Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 của Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội không chỉ tạo nên một kỷ lục đáng chú ý trong mùa đại hội ngân hàng năm nay, mà còn phản chiếu khá rõ một thực tế lớn hơn: SHB đang sở hữu sức hút thị trường vượt ra ngoài khuôn khổ của một kỳ họp cổ đông thông thường.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đã triển khai nhiều gói tín dụng với mức lãi suất cạnh tranh, phù hợp từng phân khúc khách hàng trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tiền gửi có xu hướng hạ nhiệt, nhu cầu vay vốn phục vụ sản xuất kinh doanh và mua nhà đang dần gia tăng trở lại.
(VNF) - BIDV ghi nhận lợi nhuận trước thuế riêng lẻ trong quý I đạt 8.254 tỷ đồng, tăng 17,6%, dự kiến thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ lên gần 100.000 tỷ đồng.
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông diễn ra ngày 24/4, MSB thông qua nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là xác định những mục tiêu tăng trưởng gắn liền với tính hiệu quả tính bền vững trong năm 2026.
(VNF) - Ngày 22/4/2026, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) tổ chức thành công đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, thu hút gần 3.000 cổ đông trực tiếp tham dự - mức cao kỷ lục trong mùa đại hội ngân hàng năm nay. Con số ấn tượng này là minh chứng rõ nét cho thấy sức hút mạnh mẽ và niềm tin ngày càng bền chặt của cộng đồng nhà đầu tư đối với SHB.
(VNF) - Cuộc đua lãi suất huy động đang có nhiều thay đổi đáng chú ý khi các ngân hàng lớn tham gia cuộc đua, thậm chí vượt nhóm ngân hàng nhỏ. Diễn biến này không chỉ phản ánh áp lực thanh khoản mà còn đặt ra câu hỏi về cấu trúc cạnh tranh của hệ thống. Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với ông Trương Đắc Nguyên, Giám đốc đầu tư của Blue Horizon Financial để làm rõ hơn về vấn đề này.
(VNF) - Ngày 22/4, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã tổ chức thành công đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026. Đại hội đã thông qua nhiều nội dung quan trọng về hoạt động kinh doanh, chi trả cổ tức, nhân sự ban kiểm soát.
(VNF) - Ngày 23/4, Ngân hàng TMCP Kiên Long (KienlongBank; HOSE: KLB) đã tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026 theo hình thức trực tuyến. Tại Đại hội, với tỷ lệ đồng thuận cao, cổ đông KienlongBank đã thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến chiến lược của Ngân hàng trong thời gian tới.
(VNF) - Sau khoảng 9 năm kể từ lần gần nhất NHNN cấp phép cho Ngân hàng TNHH MTV UOB Việt Nam, IBK mới đây đã được cấp Giấy phép thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam,.
(VNF) - Nhân viên một số nhà băng năm 2025 mang về gần 3 tỷ đồng lợi nhuận trong khi mặt bằng chung quanh mốc 1-2 tỷ đồng. Tuy vậy, hiệu suất lao động cao có thể không đi kèm thu nhập khủng.
(VNF) - Trong chiến lược phát triển những năm gần đây, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số đang trở thành trụ cột trong quá trình tái định hình mô hình kinh doanh của ngành ngân hàng. Trọng tâm không còn dừng ở quản lý dữ liệu, mà đã chuyển sang khai thác dữ liệu như một tài sản có khả năng sinh lợi và tạo khác biệt cạnh tranh trong bối cảnh sản phẩm tài chính ngày càng đồng dạng.
(VNF) - Theo Tổng giám đốc VPBank Nguyễn Đức Vinh, việc tỷ lệ nợ xấu của VPBank cao hơn mặt bằng chung không phải là vấn đề mất kiểm soát mà là sự lựa chọn có chủ đích nằm trong mô hình kinh doanh khác biệt của ngân hàng.
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng quý I đang dần rõ nét, nhiều nhà băng báo lãi tăng mạnh. Trong khi đó, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị loạt giải pháp 'gỡ nghẽn' thị trường.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.