Trong báo cáo mới đây của VDSC, các chuyên gia phân tích nhận định bài toán kiểm soát thanh khoản là một trong những thách thức trực tiếp và rõ ràng nhất với ngành ngân hàng trong năm 2026. Thực tế, áp lực này đã hiện hữu khi tín dụng tăng 1,4% còn huy động vốn mới chỉ tăng 0,8% trong 2 tháng đầu năm.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến áp lực thanh khoản hệ thống. Đầu tiên, việc tín dụng tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2025 (tăng 19,1%) trong khi tăng trưởng huy động vốn chỉ tăng 14,1% là nguyên nhân chính tạo áp lực rõ rệt lên thanh khoản hệ thống. Các chỉ số thanh khoản, đặc biệt là tỷ lệ cho vay/tiền gửi (LDR), cũng ghi nhận xu hướng gia tăng rõ rệt trong năm 2025.
Theo báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán, tính đến 31/12/2025, chỉ có 8 ngân hàng ghi nhận tỷ lệ LDR dưới 85%. Trong khi đó, có 4 ngân hàng gồm VPBank, VietinBank, VIB, SeABank đưa tỷ lệ này vượt mức 100%.
Một nguyên nhân khác là quy mô, cấu trúc kỳ hạn tín dụng. Trong một sự kiện mới đây, ông Đào Minh Tú, Nguyên Phó Thống đốc Thường trực NHNN, Ủy viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính, Tiền tệ Quốc gia cho biết, phần lớn tiền gửi tiết kiệm của người dân là ngắn hạn, chủ yếu là 1 năm, hiếm có người gửi 5 năm, trong khi nhu cầu vốn cho các dự án đầu tư lại là dài hạn. Điều này tạo ra áp lực và rủi ro rất lớn cho hoạt động của ngân hàng khi phải dùng vốn ngắn hạn cho vay dài hạn.
Còn theo số liệu của FiinRatings, khoảng 80% nguồn vốn của hệ thống là ngắn hạn, trong khi gần một nửa dư nợ cho vay là trung và dài hạn. Cấu trúc này khiến hệ thống ngân hàng phụ thuộc về mặt cấu trúc vào việc liên tục đảo nợ tiền gửi, tạo ra rủi ro thanh khoản hệ thống mà các công cụ chính sách tiền tệ chỉ có thể bù đắp một phần.
Bên cạnh đó, việc loại bỏ hoàn toàn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước khỏi cách tính tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động (LDR) theo Thông tư 26/2022 (có hiệu lực từ tháng 1/2026) sẽ làm thắt chặt các tỷ lệ báo cáo một cách cơ học.
Theo VDSC, khi thanh khoản hệ thống ngân hàng trở nên căng thẳng, mặt bằng lãi suất huy động có xu hướng tăng trong ngắn hạn trước khi tỷ lệ LDR được đưa về mức kiểm soát và giúp lãi suất dần tìm được điểm cân bằng.
Thực tế, áp lực thanh khoản đã và đang đẩy lãi suất tăng mạnh từ cuối năm 2025 đến nay. Chỉ tính riêng từ đầu tháng 3, đã có khoảng 15 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất huy động, bao gồm cả Big4 lẫn các ngân hàng TMCP quy mô lớn. Thậm chí, một số ngân hàng đã tăng lãi suất hai lần trong thời gian ngắn và mức lãi suất thực nhận (bao gồm ưu đãi) có thể lên tới trên 9%/năm đối với nhóm khách hàng phổ thông.
Bên cạnh đó, các ngân hàng mà còn phải siết chặt tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn (SMLR), vốn đã có xu hướng gia tăng trong năm 2025. Việc đồng thời tuân thủ các chỉ tiêu an toàn này khiến dư địa mở rộng tín dụng của hệ thống ngân hàng bị thu hẹp. Khi khả năng cung ứng vốn bị hạn chế, các ngân hàng buộc phải chọn lọc phân bổ tín dụng, ưu tiên cho các lĩnh vực có tính lan tỏa cao như sản xuất, hạ tầng và đầu tư công nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Theo FiinRatings, hệ quả là dòng vốn tín dụng truyền thống trở nên khắt khe hơn đối với các lĩnh vực phi ưu tiên. Đặc biệt, các doanh nghiệp bất động sản không có quan hệ tín dụng mạnh hoặc không thuộc nhóm dự án được ưu tiên sẽ phải đối mặt với việc bị siết hạn mức vay vốn, qua đó làm gia tăng áp lực huy động vốn từ các kênh khác.
Tuy nhiên, ở góc độ tích cực, sự dịch chuyển này cũng mở ra cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc tài chính theo hướng bền vững hơn. Như ông Đào Minh Tú nhận định, cốt lõi vẫn nằm ở việc nâng cao năng lực nội tại của doanh nghiệp, giảm sự phụ thuộc vào vốn vay và tăng cường vốn chủ sở hữu.
“Doanh nghiệp bây giờ đi vay mà không có vốn đối ứng, kiểu ‘tay không bắt giặc’, thì trách nhiệm rất thấp, hiệu quả cũng không cao. Muốn vay vốn thì phải có năng lực tài chính. Khi doanh nghiệp mạnh lên, sử dụng vốn tốt hơn, thì mới tạo được dòng tiền ổn định để trả nợ cho ngân hàng, qua đó gián tiếp củng cố thanh khoản cho hệ thống ngân hàng”, ông nói.
Song song với đó, đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, chủ động đa dạng hóa nguồn vốn thông qua phát hành trái phiếu hoặc huy động vốn cổ phần, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng.
Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng bị kiểm soát chặt hơn, việc phát triển các kênh dẫn vốn thay thế không chỉ là lựa chọn, mà dần trở thành yêu cầu tất yếu nhằm giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng, đồng thời góp phần hình thành một cấu trúc tài chính cân bằng và bền vững hơn cho nền kinh tế.
Tags:
(VNF) - Sau một thời gian tăng nhanh, lãi suất tiết kiệm được các ngân hàng “hạ nhiệt”. Nhiều người băn khoăn nên gửi tiết kiệm hay mang đầu tư trong thời điểm này. Trước sự dịch chuyển của lãi suất, điều quan trọng với người có tiền nhàn rỗi là phân bổ nguồn vốn hợp lý thay vì chỉ lựa chọn một kênh đầu tư duy nhất.
(VNF) - Dù lãi suất huy động đồng loạt giảm trong 2 tuần qua nhưng lãi vay vẫn điều chỉnh chậm, trong khi chi phí đầu vào neo cao khiến các doanh nghiệp chịu áp lực từ nhiều phía.
(VNF) - Ngân hàng Kasikornbank (KBank) ghi nhận lợi nhuận ròng tăng mạnh trong quý I/2026 nhờ thu nhập ngoài lãi, dù mảng cho vay truyền thống suy giảm. Tuy nhiên, nhà băng Thái Lan cảnh báo căng thẳng địa chính trị và môi trường kinh tế bất ổn có thể ảnh hưởng đến triển vọng kinh doanh trong thời gian tới.
(VNF) - Kết thúc quý I/2026, Techcombank lập kỷ lục về NFI (thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ) khi đạt tăng trưởng hơn 46%, vượt xa mức trung bình ngành và trong bối cảnh nhiều khó khăn thách thức, cạnh tranh.
(VNF) - Sáng 28/4, Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank, HoSE: LPB) đã tổ chức thành công ĐHĐCĐ thường niên 2026 tại Ninh Bình, thông qua nhiều nội dung quan trọng, đáng chú ý là chiến lược phát triển và phân phối lợi nhuận.
(VNF) - Giá USD trên thị trường tự do hôm nay tăng thêm 100 đồng, tiến sát mốc 27.000 đồng/USD. Trong khi đó, giá USD tại các ngân hàng thương mại và giá USD thế giới suy yếu.
(VNF) - Chủ tịch Vũ Văn Tiền bộc bạch nguyên nhân cốt lõi khiến ông lựa chọn quay lại ABBank là do không thể chịu đựng nổi khi nhìn thấy các ngân hàng khác không ngừng đổi mới trong khi ABBank lại rơi vào tình trạng "cứ đều đều như vậy và không phát triển được".
(VNF) - Lợi nhuận trước thuế của NCB trong quý I đạt hơn 216 tỷ đồng, tăng tới 43%. NCB đặt mục tiêu hoàn thành sớm kế hoạch kinh doanh năm 2026.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam (VIB) công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với lợi nhuận trước thuế đạt hơn 2.800 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng đạt hơn 1% và huy động vốn tăng 7% so với đầu năm, phản ánh định hướng tăng trưởng có chọn lọc, tập trung vào chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) mới đây đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026. Với các chỉ tiêu tài chính duy trì ổn định theo đúng lộ trình kế hoạch đã đề ra, lợi nhuận trước thuế đạt 1.388 tỷ đồng, đã phản ánh định hướng điều hành thận trọng, bám sát kế hoạch năm và phù hợp với diễn biến thị trường từ phía ngân hàng.
(VNF) - Ngân hàng Shinhan cho biết họ vừa ký kết hàng loạt thỏa thuận với các đối tác chủ chốt của Việt Nam nhằm mở rộng hiện diện tại thị trường này.
(VNF) - Lãnh đạo các ngân hàng đều nhìn nhận bất động sản vẫn là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Điều cốt lõi là phải kiểm soát dòng vốn vào đúng phân khúc.
(VNF) - Làn sóng chuẩn hóa dòng tiền và số hóa hoạt động kinh doanh đang mở ra cơ hội lớn để ngân hàng đẩy mạnh cho vay tiểu thương hộ kinh doanh trên nền tảng số. Tuy nhiên, việc mở rộng nhóm khách hàng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về thẩm định và kiểm soát rủi ro cho ngân hàng.
(VNF) - Theo giới phân tích, đợt điều chỉnh lãi suất huy động gần đây mới chỉ mang tính cục bộ, chưa tạo ra sự dịch chuyển đủ mạnh để kéo mặt bằng lãi suất chung xuống mức như kỳ vọng.
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng quý I đang dần rõ nét, nhiều nhà băng báo lãi tăng mạnh. Trong khi đó, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị loạt giải pháp 'gỡ nghẽn' thị trường.
(VNF) - Ban đầu chỉ là khoản nợ hơn 11 triệu đồng, nhưng theo thời gian, con số phải trả đã tăng lên gần 188 triệu đồng. Điều gì khiến khoản vay nhỏ trở thành gánh nặng lớn như vậy?
(VNF) - Nhiều ngân hàng lên kế hoạch nâng vốn điều lệ lên xấp xỉ hoặc vượt 100.000 tỷ đồng nhằm củng cố bộ đệm tài chính.
(VNF) - Việt Nam và Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác tài chính, triển khai thanh toán QR xuyên biên giới từ ngày 23/4/2026, kết nối hơn 115 triệu người dùng và mở rộng giao thương.
(VNF) - Chủ tịch HĐQT Techcombank Hồ Hùng Anh khẳng định, ngân hàng không phụ thuộc hoàn toàn vào hạn mức tín dụng do NHNN cấp để đáp ứng nhu cầu khách hàng.
(VNF) - Eximbank áp dụng mức phí dành cho khách hàng cá nhân với nghiệp vụ phong tỏa và cấp giấy xác nhận số dư phong tỏa để vay vốn tại ngân hàng khác là 500.000 đồng/tài khoản.
(VNF) - Theo lãnh đạo BIDV, nếu các phương án tăng vốn được triển khai thành công, năm nay, hệ số an toàn vốn của nhà băng này có thể đạt tối thiểu 9,5% và hướng tới 10%.
(VNF) - Ngày 24/6/2026 tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) đã tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, thông qua các nội dung quan trọng liên quan đến kết quả kinh doanh năm 2025, định hướng phát triển và kế hoạch kinh doanh năm 2026.
(VNF) - Chia sẻ về lý do đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng thấp dù nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết ngân hàng hướng đến tăng trưởng bền vững chứ không phải tăng trưởng nóng hôm nay rồi ngày mai lại đi xử lý.
(VNF) - Ngày 24/4, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (HoSE: VCB) đã thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến kế hoạch kinh doanh 2026, phương án phát hành cổ phiếu để tăng vốn điều lệ hơn 10.600 tỷ đồng và chủ trương thành lập ngân hàng tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.
(VNF) - Theo tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo, hoạt động M&A là “năng lực đặc biệt” của HDBank.
(VNF) - Sau một thời gian tăng nhanh, lãi suất tiết kiệm được các ngân hàng “hạ nhiệt”. Nhiều người băn khoăn nên gửi tiết kiệm hay mang đầu tư trong thời điểm này. Trước sự dịch chuyển của lãi suất, điều quan trọng với người có tiền nhàn rỗi là phân bổ nguồn vốn hợp lý thay vì chỉ lựa chọn một kênh đầu tư duy nhất.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.
