Lãi suất đảo chiều, gửi tiết kiệm có còn hút dòng tiền?

Lãi suất đã đổi chiều, mất mốc 8%

Từ cuối năm 2025 đến đầu tháng 4, cuộc đua tăng lãi suất huy động nóng trở lại. Các ngân hàng liên tục tiến hành điều chỉnh lãi suất. Phần lớn ngân hàng đã nâng lãi suất tiền gửi thêm khoảng 1% - 3%/năm so với thời điểm cuối năm ngoái. Lãi suất tiết kiệm cao nhất ở nhiều nhà băng đã tiệm cận mức 8% - 9%/năm cho kỳ hạn dài.

Chiều 9/4, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có cuộc họp với 46 ngân hàng thương mại. Sau cuộc họp này, làn sóng giảm lãi suất huy động diễn ra trên diện rộng. Đến sáng 14/4, đã có gần 30 ngân hàng điều chỉnh hạ lãi suất tiền gửi, với mức giảm 0,1% - 1%/năm. Trong đó, tại nhóm ngân hàng có vốn nhà nước: Vietcombank giảm 0,5%/năm lãi suất kỳ hạn 24 tháng; Vietinbank, BIDV và Agribank giảm 0,5%/năm lãi suất huy động từ 24 tháng trở lên.

Tại nhóm ngân hàng tư nhân, LPBank ghi nhận mức giảm mạnh nhất thị trường, lên tới 1%/năm ở các kỳ hạn 36 - 60 tháng. Ở mức thấp hơn, Viet A Bank và ABBank giảm 0,5%/năm ở một số kỳ hạn. Eximbank hạ 0,5%/năm với các kỳ hạn từ 18 - 36 tháng. VPBank giảm 0,3% - 0,5%/năm các kỳ hạn 6 - 36 tháng. HDBank giảm 0,5% lãi suất các kỳ hạn dài. PVcomBank giảm 0,5%/năm lãi suất các kỳ hạn 6 - 36 tháng. BVBank hạ 0,3% - 0,5%/năm. OCB giảm 0,2% - 0,5%/năm. Trong khi đó, Techcombank giảm 0,1%/năm với các kỳ hạn ngắn 3 - 5 tháng và hạ tới 0,5%/năm ở các kỳ hạn 6 - 36 tháng. Còn Sacombank giảm 0,3%/năm tại kỳ hạn 6 - 11 tháng và hạ 0,5%/năm ở các kỳ hạn 12 - 18 tháng.

Ngân hàng số Cake by VPBank - từng là "quán quân" lãi suất với mức 9,2%/năm - nay cũng hạ trần xuống còn 8,7%/năm. SeABank cũng điều chỉnh giảm lãi suất ở các kỳ hạn 6 - 36 tháng với mức 0,2% - 0,3%/năm.

Sau đợt điều chỉnh, mặt bằng lãi suất huy động mới nhanh chóng được thiết lập. Theo đó, lãi suất kỳ hạn ngắn phổ biến quanh mức 4 - 4,7%/năm; kỳ hạn 6 - 12 tháng dao động trong khoảng 6% - 7%/năm; trong khi mức trên 7%/năm hiện chỉ còn xuất hiện ở một số ngân hàng với các kỳ hạn dài.

Điểm gây bất ngờ nhất trong đợt điều chỉnh này không nằm ở lãi suất huy động mà chính là lãi suất cho vay. NamABank công bố giảm lãi suất cho vay đối với khách hàng cá nhân với biên độ lên tới 3%/năm. KienlongBank thông báo hạ 1%/năm lãi suất cho vay. Lãi vay trung và dài hạn tại Agribank cũng giảm 0,5%. Còn lãnh đạo VietinBank cho biết, ngân hàng này sẽ giảm lãi suất cho vay 0,5 điểm % với các lĩnh vực ưu tiên...

Tuy nhiên, đặt trong tương quan với làn sóng tăng lãi suất dồn dập từ đầu quý IV/2025, nhịp điều chỉnh giảm hiện nay vẫn chỉ mang tính “hạ nhiệt" nhẹ, chưa đủ để tạo dấu ấn rõ rệt trên nhiều kỳ hạn. Các ngân hàng cần thời gian để cân đối và lãi suất huy động với giá rẻ hơn hòa vào nguồn vốn mới, cho phép vay ra rẻ hơn.

Ông Nguyễn Dương Công Nguyên - chuyên gia phân tích ngành tại Mirae Asset, đánh giá việc các ngân hàng đồng thuận giảm lãi suất cần được hiểu là nhằm ổn định mặt bằng chung chứ không phải tín hiệu nới lỏng mạnh chính sách tiền tệ. Trên thực tế, NHNN vẫn duy trì lãi suất điều hành ở mức thấp, thanh khoản được điều tiết theo từng giai đoạn và tăng trưởng tín dụng được kiểm soát chặt.

TS Đinh Thế Hiển, chuyên gia tài chính, cho rằng lãi suất huy động ở mức 5,5% - 6%/năm được xem là hợp lý. Trong bối cảnh lạm phát dự kiến khoảng 4%, mức này vẫn đảm bảo lãi suất thực dương cho người gửi tiền, đồng thời giảm áp lực chi phí vốn cho doanh nghiệp. Nếu lãi suất huy động khoảng 8%/năm, lãi suất cho vay có thể lên tới 14% - 16%/năm, tạo áp lực lớn lên hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Gửi tiết kiệm có còn là kênh đầu tư hấp dẫn?

Mặt bằng lãi suất huy động bật tăng mạnh trong những tháng đầu năm đã kéo một lượng tiền đáng kể rời khỏi vàng, chứng khoán và các kênh đầu tư rủi ro để quay trở lại hệ thống ngân hàng.

Theo thống kê từ NHNN chi nhánh khu vực 2, tính đến cuối tháng 2, tiền gửi dân cư đã tăng 2,63% so với cuối năm 2025, chiếm khoảng 40% tổng huy động. Điều này cho thấy dòng tiền đang có sự dịch chuyển theo hướng phòng thủ, ưu tiên sự ổn định thay vì tìm kiếm lợi nhuận cao trong ngắn hạn.

Nhiều chuyên gia nhận định, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, thị trường tài sản biến động mạnh thì tiết kiệm ngân hàng vẫn giữ vai trò là kênh đầu tư trú ẩn của dòng tiền cá nhân. Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực đánh giá dòng tiền chảy mạnh vào hệ thống ngân hàng trong thời gian qua phản ánh tâm lý thận trọng của người dân. Dù xu hướng đa dạng hóa kênh đầu tư được duy trì nhưng gửi tiết kiệm vẫn là lựa chọn phổ biến nhờ tính an toàn cao, thanh khoản tốt và ít rủi ro.

Tuy nhiên, sau thông điệp của NHNN vào chiều 9/4, nhiều ngân hàng “nhanh tay” giảm lãi suất huy động ở nhiều kỳ hạn. Điều này đã làm giảm nhiệt “cơn sốt” gửi tiết kiệm thời gian qua. Trong bối cảnh lãi suất tiết kiệm có tín hiệu đảo chiều giảm, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường sẽ sớm hình thành các làn sóng tăng trưởng mới.

Thực tế cho thấy khi lãi suất đi xuống, một phần dòng tiền trong nền kinh tế có xu hướng dịch chuyển, tìm đến các kênh đầu tư có khả năng sinh lời cao hơn. Chứng khoán và bất động sản có thể nhận được sự lan tỏa từ đợt hạ lãi suất lần này.

Giới chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần linh hoạt phân bổ tài sản để vừa đảm bảo an toàn vừa tối ưu lợi nhuận trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.

TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính - ngân hàng, cho rằng gửi tiền ngân hàng là kênh đầu tư an toàn, dù lợi nhuận không cao. Việc đầu tư các kênh khác hiện vẫn rủi ro trong bối cảnh bất ổn tại khu vực Trung Đông và các điểm nóng trên trên thế giới.

Cụ thể, vàng vẫn rất "nóng" nhưng giá đã đứng ở ngưỡng cao, lại biến động thất thường. Chứng khoán là kênh tiềm năng, có dư địa bứt phá nhưng lại đòi hỏi nhà đầu tư phải có kiến thức cũng như khả năng chịu áp lực bởi thị trường vẫn tiềm ẩn không ít rủi ro. Vì thế, ông Hiếu khuyên nhà đầu tư không nên "bỏ trứng vào 1 giỏ" mà nên phân bổ vào 3 kênh là vàng, chứng khoán, tiền gửi ngân hàng, tùy "khẩu vị" rủi ro. Với người chấp nhận rủi ro cao, kỳ vọng lợi nhuận lớn thì có thể dành khoảng 40% cho vàng, 30% cho chứng khoán và 30% gửi ngân hàng. Còn người thiên về an toàn có thể đảo ngược lại, khoảng 60% gửi ngân hàng, 40% còn lại chia đều cho vàng và chứng khoán.

Trong khi đó, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, khuyến nghị nhà đầu tư nên phân bổ 30% - 50% tiền nhàn rỗi vào kênh tiết kiệm để tạo bộ đệm thanh khoản, đảm bảo nguồn lợi tức ổn định hàng tháng. Với phần vốn còn lại, chiến lược phân bổ cần dựa trên sự am hiểu từng thị trường cụ thể của mỗi cá nhân.