Lãi suất và hành động của NHNN: Chặng đường khó cùng những thách thức phía trước
Thanh Trúc -
26/05/2026 12:30 (GMT+7)
(VNF) - Sự hạ nhiệt rõ rệt của mặt bằng lãi suất huy động ở thời điểm hiện tại chính là minh chứng rõ nét cho những nỗ lực điều hành chủ động và quyết liệt từ phía NHNN. Dẫu vậy, nhà điều hành vẫn còn chặng đường dài phía trước.
Biến động lãi suất và hành động của nhà điều hành
Ngay từ đầu năm, lãi suất đã trở thành tâm điểm của thị trường tài chính. Trong các phiên họp điều hành, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng đã nhiều lần nhấn mạnh việc bảo đảm giữ ổn định mặt bằng lãi suất là nhiệm vụ trọng tâm của ngành ngân hàng.
Phát biểu tại họp báo thường kỳ hồi tháng 4/2026, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Phạm Chí Quang thừa nhận thách thức của việc điều hành giảm lãi suất trong khi áp lực lạm phát có xu hướng tăng cao do tác động của giá dầu thế giới và biến động địa chính trị. Ông Quang cho rằng đây là một “bài toán rất lớn” đặt ra cho cả hệ thống ngân hàng.
Song, lãnh đạo NHNN cũng khẳng định NHNN đủ dư địa điều hành chính sách tiền tệ nhằm vừa kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, vừa hỗ trợ tăng trưởng.
Thực tế, kể từ đầu năm đến nay, NHNN đã liên tục triển khai các giải pháp điều hành nhằm góp phần hạ nhiệt lãi suất, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Đầu tiên, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp. Đồng thời, nhà điều hành cũng đã có công văn yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tập trung triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất thị trường.
Tiếp đến, vào tháng 4, tại cuộc họp với các ngân hàng thương mại, NHNN đã yêu cầu các ngân hàng giảm lãi suất tiền gửi của các giao dịch phát sinh mới đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên cũng như giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân. Ngay sau cuộc họp, nhiều ngân hàng đã chủ động, tích cực triển khai việc giảm lãi suất, bước đầu “tạm dừng” cuộc đua lãi suất huy động.
Những ngày gần đây, khi xuất hiện hiện tượng cá biệt một số tổ chức tín dụng không thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của NHNN và điều chỉnh tăng lãi suất, NHNN ngay lập tức đã có công văn chỉ đạo các NHNN Khu vực tập trung tăng cường tổ chức kiểm tra việc giảm lãi suất của các ngân hàng thương mại, xử lý nghiêm các sai phạm nếu có.
Sự hạ nhiệt rõ rệt của mặt bằng lãi suất huy động ở thời điểm hiện tại chính là minh chứng rõ nét cho những nỗ lực điều hành chủ động và quyết liệt từ phía NHNN.
Nhìn lại giai đoạn quý I, các nhà băng đồng loạt tăng chi phí vốn từ 20 đến 60 điểm cơ bản, chủ yếu tại các kỳ hạn từ 6 đến 12 tháng. Ở đỉnh điểm của làn sóng này, một số ngân hàng thương mại thậm chí đã đẩy lãi suất tăng mạnh tới 100 – 150 điểm cơ bản, thiết lập vùng đỉnh 8% – 9%/năm cho kỳ hạn dài và không ngần ngại chạm mốc 10%/năm để hút dòng tiền lớn.
Tuy nhiên, dưới định hướng điều hành của NHNN, đầu tháng 4, các ngân hàng thương mại cổ phần đã đồng loạt điều chỉnh giảm lãi suất huy động với mức giảm phổ biến khoảng 0,1 – 0,5%, đặc biệt tại các kỳ hạn 12 – 24 tháng. Đến nay, đa số các ngân hàng đã điều chỉnh lãi suất huy động xuống dưới 7%/năm ở tất cả các kỳ hạn, khép lại cuộc đua lãi suất.
Thách thức vẫn còn ở phía trước
Dù vậy, chặng đường phía trước vẫn đầy rẫy thách thức. Giới phân tích nhìn nhận, bài toán điều hành chính sách tiền tệ trong giai đoạn này phức tạp hơn nhiều so với chu kỳ 2020 – 2021 khi hệ thống ngân hàng đang phải đối mặt với nhiều vấn đề về mặt cấu trúc thanh khoản.
Nỗi lo lớn nhất hiện nay đến từ sự lệch pha nghiêm trọng giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và khả năng huy động vốn của hệ thống.
Số liệu cập nhật từ NHNN tính đến ngày 14/5/2026 cho thấy, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã chạm mốc khoảng 19,4 triệu tỷ đồng, ghi nhận mức tăng trưởng lên tới 18,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, dòng tiền gửi của người dân và tổ chức kinh tế vào hệ thống chỉ tăng 14,9%, đạt khoảng 18,1 triệu tỷ đồng.
Sự chênh lệch cung - cầu dòng vốn này cũng được thể hiện rõ nét qua bức tranh tài chính của 27 ngân hàng niêm yết khi kết thúc quý I/2026. Tổng dư nợ cho vay khách hàng của nhóm này đạt hơn 14,4 triệu tỷ đồng, tăng 3,58% so với cuối năm 2025, nhưng tổng tiền gửi chỉ đạt khoảng 12,9 triệu tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng nhỏ giọt 0,6%. Áp lực căng thẳng thanh khoản này chính là rào cản lớn nhất cho dư địa giảm thêm lãi suất của các nhà băng.
Thử thách tiếp theo cấu thành nên thế gọng kìm đối với cơ quan quản lý là áp lực lạm phát đang tăng nhanh hơn dự kiến. Trong 4 tháng đầu năm 2026, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã leo lên mức 5,5%, vượt qua mục tiêu kiểm soát 4,5% của cả năm, trong khi lạm phát cơ bản cũng chạm ngưỡng 4,66%.
Một điểm đáng chú ý khác cần đề cập đến đó là vấn đề cạn kiệt nguồn tiền ngoại sinh. Theo chia sẻ của một chuyên gia trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, trước năm 2022, lãi suất tại Mỹ thấp giúp dòng vốn chảy mạnh về Việt Nam. NHNN hấp thụ lượng vốn này bằng cách mua vào dự trữ ngoại hối, đồng thời bơm trực tiếp một lượng lớn VND vào hệ thống ngân hàng, giúp giữ thanh khoản dồi dào và lãi suất thấp. Tuy nhiên, tình thế hiện tại đã đảo ngược, khi NHNN không thể mua thêm dự trữ ngoại hối mà thậm chí phải bán ra để can thiệp tỷ giá, đồng nghĩa với việc rút tiền nội tệ khỏi hệ thống.
“Khi không còn dòng tiền ngoại sinh, các ngân hàng không thể huy động đủ vốn rẻ và buộc phải dựa vào các kênh ngắn hạn như liên ngân hàng, khiến việc giảm lãi suất gặp khó khăn”, vị chuyên gia nói.
Môi trường lãi suất toàn cầu neo cao còn kéo theo những áp lực về tỷ giá. Khi lãi suất quốc tế tiếp tục neo cao so với mức lãi suất thấp trong nước (hiện chỉ quanh 5-6%), điều này sẽ gây áp lực rất lớn lên tỷ giá VND. Nếu NHNN cố gắng hạ lãi suất thêm, áp lực mất giá đồng tiền sẽ càng nghiêm trọng, đe dọa sự ổn định vĩ mô.
Tuy nhiên, nhìn nhận ở góc độ khách quan, hệ thống ngân hàng đang được dẫn dắt bởi một bộ máy điều hành mới, tư duy mới cùng các định hướng lập quy quyết liệt từ Chính phủ.
Năng lực can thiệp và điều tiết thị trường của nhà điều hành mới cũng đã được thể hiện qua việc giữ vững được tỷ giá giữa nhiều sức ép trong những tháng đầu năm cũng như quyết liệt điều hướng giảm mặt bằng lãi suất bất chấp tình trạng kẹt thanh khoản và áp lực huy động vốn từ hệ thống ngân hàng. Những động thái phản ứng nhanh nhạy này là cơ sở để thị trường kỳ vọng vào những bước chuyển dịch quyết liệt và mang tính căn cơ hơn trong giai đoạn tới.
(VNF) - Từ một hệ thống hợp tác xã nông nghiệp, NongHyup Financial Group đã phát triển thành một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất Hàn Quốc với lợi nhuận hàng tỷ USD mỗi năm.
(VNF) - Nhằm thực hiện chiến lược chuyển đổi số và nâng cao an toàn an ninh trong hoạt động thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) chính thức triển khai dịch vụ hỗ trợ tra cứu trạng thái tài khoản thanh toán và ví điện tử nghi ngờ gian lận qua Hệ thống SIMO. Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) là một trong những đơn vị tiên phong được lựa chọn triển khai sớm dịch vụ này từ ngày 25/5/2026.
(VNF) - Chiều ngày 21/05/2026, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đã tổ chức thành công Hội nghị trực tuyến cập nhật kết quả kinh doanh quý I/2026.
(VNF) - Lãi suất tiết kiệm rục rịch tăng, có nơi lên tới 10,7%/năm. NHNN tiếp tục yêu cầu các ngân hàng thực hiện nghiêm chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay, xử lý nghiêm các sai phạm.
(VNF) - Thương vụ đầu tư gần 900 triệu USD để sở hữu 15% BIDV giúp Tập đoàn tài chính Hana mở rộng đáng kể hiện diện tại thị trường Đông Nam Á, từ vị thế ngân hàng mạnh về ngoại hối và tài trợ quốc tế đến hệ sinh thái tài chính xuyên biên giới thông qua ngân hàng số, thanh toán quốc tế, hạ tầng tài chính và phục vụ dòng vốn FDI Hàn Quốc.
(VNF) - Hàng loạt ngân hàng đã lên kế hoạch phát hành trái phiếu 'khủng' trong năm nay trong bối cảnh huy động vốn khó, thanh khoản chịu áp lực và nhu cầu tín dụng tăng.
(VNF) - Hàng loạt thay đổi trong hoạt động chuyển tiền ngân hàng liên quan đến giao dịch giá trị lớn, xác minh thông tin tài khoản... nhằm siết an toàn thanh toán và hạn chế gian lận tài chính.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục yêu cầu các ngân hàng thương mại thực hiện nghiêm chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các sai phạm.
(VNF) - Sacombank vừa chấp thuận đơn từ nhiệm của Phó Tổng giám đốc Vũ Minh Quân trong bối cảnh ngân hàng này liên tiếp có thay đổi nhân sự lãnh đạo kể từ đầu năm.
(VNF) - Từ một ngân hàng nội địa của Hàn Quốc, KB Financial Group đã trở thành tập đoàn tài chính hàng đầu châu Á với lợi nhuận hàng tỷ USD mỗi năm. Trong chiến lược mở rộng ra nước ngoài của KB, Việt Nam nổi lên như một thị trường trọng điểm thông qua sự hiện diện của KB Kookmin Bank và KB Securities.
(VNF) - Trong bối cảnh AI, dữ liệu và hành vi khách hàng đang làm thay đổi mạnh mẽ ngành tài chính - ngân hàng, các tổ chức tài chính không còn cạnh tranh đơn thuần bằng tính năng mới, sản phẩm dịch vụ hay quy mô mạng lưới, mà bằng khả năng thấu hiểu khách hàng, siêu cá nhân hóa và chuyển hóa công nghệ thành trải nghiệm tối ưu của khách hàng trong từng điểm chạm. Đây cũng là những nội dung trọng tâm được các chuyên gia quốc tế chia sẻ tại Hội thảo “Chuyển đổi số: Xu hướng và Tầm nhìn chiến lược” do VietinBank tổ chức trong khuôn khổ sự kiện “Digital Symphony” ngày 15/5/2026.
(VNF) - Tiền lương, phụ cấp của nhân viên ngân hàng này trong quý I/2026 tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025, thu nhập bình quân đạt 67 triệu đồng/người/tháng.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành công văn gửi các chi nhánh tỉnh, thành phố nhằm siết chặt kỷ cương quản lý lãi suất, trong bối cảnh một số ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất trở lại.
(VNF) - Ngân hàng VietinBank vừa rao bán đấu giá lần thứ 11 khoản nợ 356 tỷ đồng của 1 doanh nghiệp với mức giá khởi điểm thấp hơn 136 tỷ đồng so với tổng dư nợ tạm tính.
(VNF) - Theo báo cáo của Công ty tư vấn định giá thương hiệu New Brand Finance mới đây, Shinhan Finance Group là thương hiệu ngân hàng có giá trị nhất tại Hàn Quốc.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) vừa công bố danh sách 22 nhà đầu tư chuyên nghiệp đăng ký tham gia mua cổ phiếu riêng lẻ của NCB. Nếu thực hiện chào bán thành công toàn bộ 1 tỷ cổ phiếu đã đăng ký, NCB sẽ chính thức hoàn thành kế hoạch tăng vốn sớm 3 năm so với kế hoạch đã đặt ra.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Phương Đông (HoSE: OCB) vừa công bố quyết định bổ nhiệm ông Shayannasr Hamed (Chris Shayan) giữ chức vụ Phó tổng giám đốc kể từ ngày 01/6/2026, kiện toàn đội ngũ lãnh đạo cấp cao trong giai đoạn chiến lược 2026 - 2030.
(VNF) - Người dùng có thể hoàn tất một giao dịch ngân hàng chỉ trong vài giây. Nhưng để những thao tác ấy diễn ra đủ nhanh, đủ an toàn và ổn định mỗi ngày là cả một hành trình chuyển đổi số phức tạp của các ngân hàng lớn.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) chuẩn bị phát hành hơn 583,8 triệu cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ 20,5%. Đồng thời, ngân hàng cũng lên kế hoạch phát hành tối đa 40 triệu cổ phiếu ESOP trong năm 2026. Sau khi hoàn tất hai đợt phát hành, vốn điều lệ của SeABank dự kiến tăng từ 28.450 tỷ đồng lên 34.688 tỷ đồng.
(VNF) - Chỉ cần chiếc điện thoại trên tay hay máy tính cài đặt ứng dụng Agribank Plus, khách hàng có thể gửi tiền trực tuyến mọi lúc, mọi nơi và có cơ hội nhận nhiều giải thưởng giá trị từ chương trình tiền gửi dự thưởng “Gửi tiền thông minh – Rinh ngay quà đỉnh” của Agribank.
(VNF) - Thông tư 08 của Ngân hàng Nhà nước tạo ra những tác động tích cực lên thanh khoản hệ thống ngân hàng, tạo thêm dư địa tín dụng cho nhiều nhà băng, qua đó làm dịu áp lực lãi suất.
(VNF) - Nhiều ngân hàng công bố lãi suất tiết kiệm ở mức cao, có nơi lên đến 10,7%/năm. Tuy nhiên, mức lãi suất cao thường đi kèm điều kiện về số dư tiền gửi rất lớn.
(VNF) - Từ một hệ thống hợp tác xã nông nghiệp, NongHyup Financial Group đã phát triển thành một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất Hàn Quốc với lợi nhuận hàng tỷ USD mỗi năm.
(VNF) - Kỳ vọng khi hoàn thiện, tổ hợp này sẽ trở thành một biểu tượng mới của du lịch Phú Quốc, cùng với các dự án khác như Cáp treo Hòn Thơm, Cầu Hôn, Tổ hợp vui chơi giải trí thị trấn Hoàng Hôn... sẽ giúp du lịch Phú Quốc phát triển tương xứng với tiềm năng, thu hút thêm hàng triệu lượt khách quốc tế, đặc biệt dòng khách chi tiêu cao, có thêm sản phẩm để cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.