‘Tôi chưa thấy ai đầu tư cho làm chính sách, cán bộ làm chính sách là cán bộ nghèo nhất’
Tào Minh -
15/01/2019 11:59 (GMT+7)
(VNF) – Đó là nhận định của TS Phan Đức Hiếu, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và quản lí kinh tế Trung ương (CIEM) tại hội thảo “Điểm lại pháp luật kinh doanh 2018” do VCCI tổ chức sáng nay (15/1).
TS Phan Đức Hiếu, Phó viện trưởng CIEM
Chúng ta mới chỉ ăn mừng ở phạm vi rất nhỏ
Năm 2018 được xem là “năm đồng khởi” trong việc cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm và đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, kiểm tra chuyên ngành. Tuy nhiên, theo đánh giá của TS Phan Đức Hiếu, chúng ta mới chỉ đang dừng ở mức tháo gỡ rào cản.
“Luật pháp không phải chỉ là tháo gỡ rào cản, luật pháp còn phải là thúc đẩy sự phát triển. Chúng tôi chưa nhìn thấy một đạo luật hay một nghị định nào ra đời mà thoát khỏi tư duy tháo gỡ rào cản cả”, TS Hiếu nói.
Theo TS Hiếu, một trong những thách thức lớn nhất của công cuộc cải cách hiện nay là động lực cải cách chỉ mới xuất phát từ Chính phủ. “Chỉ có Chính phủ áp đặt xuống, yêu cầu các bộ ngành, địa phương phải cải cách. Gần như chưa có cơ quan nào tự có sáng kiến cải cách đệ trình lên Chính phủ. Tôi đặt câu hỏi: vậy động lực cải cách này sẽ ra sao khi Chính phủ không còn yêu cầu hoặc giảm bớt yêu câu đối với bộ ngành? Vậy đâu là động lực để duy trì cải cách?”
Thách thức lớn thứ hai mà TS Hiếu nêu ra là việc kiểm soát chất lượng của các điều kiện kinh doanh được ban hành mới. “Đây là vấn đề hết sức thách thức. Ai dám đảm bảo năm 2019 sẽ có 169 - 170 nghị định tương đương năm 2018. Ai dám đảm bảo từng ấy nghị định trong năm 2019 sẽ tốt hơn năm 2018. Cơ chế nào đảm bảo thực thi các nghị định này.
“Tôi chứng kiến rất nhiều điều kiện kinh doanh đang đc Bộ này bãi bỏ thì Bộ kia lại đưa vào. Điều gì đảm bảo kiểm soát một cách có hiêu quả chất lượng của các quy định?”, TS Hiếu nêu vấn đề.
Về phạm vi cải cách, Viện phó CIEM nhấn mạnh chúng ta mới chỉ ăn mừng ở một phạm vi cải cách rất nhỏ, đó là điều kiện kinh doanh và kiểm tra chuyên ngành.
“Nhưng một nghị định dày 30 trang chỉ có 2 điều về điều kiện kinh doanh thôi, còn lại là vô số phương thức quản lí khác. Nếu không phải điều kiện kinh doanh thì đương nhiên các quy định này không thuộc đối tượng cắt giảm.
“Tôi hỏi anh chị: những quy định đấy có ràng buộc, hạn chế doanh nghiệp không? Rất hạn chế và ràng buộc luôn. Như vậy, ta mới làm được 2 việc rất nhỏ là điều kiện gia nhập thị trường và kiểm tra chuyên ngành, còn vô số ràng buộc khác thì chưa. Đó là thách thức rất lớn”, TS Phan Đức Hiếu nói.
Một thách thức khác cũng được TS Hiếu đề cập là chuyện thực thi các quy định mới. Theo ông, năm vừa qua có mấy chục nghị định mới, nghị định sửa đổi các nghị định cũ. “Doanh nghiệp liệu có nhặt thóc ra thóc, gạo ra gạo để biết cái gì thay đổi không? Tôi ví dụ chuyện ta bỏ quy hoạch cửa hàng xăng dầu, nhiều doanh nghiệp nói họ không biết điều ấy, họ không cập nhật được.
“Vậy với dòng chảy pháp luật kinh doanh thế này thì ngay cả việc tổ chức thực hiện, việc thông tin kịp thời, hiệu quả cho doanh nghiệp cũng đã là thách thức. Tôi chưa thấy có động thái gì để giúp đỡ doanh nghiệp trong việc này”, ông Hiếu nói thêm.
Cán bộ nghèo nhất là cán bộ làm chính sách
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục cải cách, TS Phan Đức Hiếu cho rằng trong năm 2019, Chính phủ cần thay đổi cách tiếp cận cải cách. Cụ thể, Chính phủ nên chỉ đạo bãi bỏ hàng loạt điều kiện kinh doanh mà không cần tranh cãi.
“Tại sao một cơ quan nhà nước lại cấp chứng chỉ hành nghề? Tại sao cứ phải có 3 năm kinh nghiệm mới được làm quản lí? Chúng ta khuyến khích mọi người học nghề nhưng lại quy định người quản lý hoặc thành lập doanh nghiệp phải có trình độ cao đẳng hoặc đại học, vậy ai học nghề nữa? Cho nên cái yêu cầu về chứng chỉ, bằng cấp, kinh nghiệm… phải bãi bỏ hàng loat, không tranh cãi gì cả”, ông Hiếu nói.
TS Hiếu cũng đề nghị bãi bỏ tất cả quy định giới hạn về thời gian. “Ví dụ chứng chỉ hành nghề chỉ có 5 năm, nó lẽ ra phải là vô thời hạn, vì nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc kinh doanh. Nếu tôi mở nhà máy, đầu tư nhiều tiền, giấy phép của tôi chỉ có 5 năm thì rủi ro là rất lớn. Thế sau 5 năm tôi không được gia hạn thì điều gì xảy ra? Quy định như vậy mà còn hỏi doanh nghiệp Việt Nam vì sao không chịu lớn, không đầu tư dài hạn. Cho nên đợt này tôi cho rằng không tranh cãi nữa, bãi bỏ hàng loạt, ngay lập tức”.
Về lâu dài, TS Hiếu cho rằng điều cần quan tâm là làm thế nào có được cơ chế đảm bảo chất lượng của quy định.
“Có 2 thứ tôi cho làm được ngay khi chưa sửa được luật. Một là các bộ không chọn cơ quan tham mưu chủ trì xây dựng chính sách là cơ quan thực thi chính sách. Sự tách biệt lợi ích ngay từ khâu tham mưu chính sách là rất quan trọng.
“Thứ hai, chúng ta nói đầu tư xã hội, đầu tư công trình nhưng chưa ai nói đầu tư cho làm chính sách, nâng cao năng lực cho bộ phận làm chính sách.
“Nếu không thay đổi cơ chế làm chính sách thì không ổn. Tôi tin rằng cán bộ nghèo nhất là cán bộ làm chính sách. Cho nên về lâu dài, việc đầu tư cho bộ phận làm chính sách là cực kì quan trọng, nó phải tương đương như đầu tư hạ tầng”, TS Hiếu nói thêm.
(VNF) - Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố vắng mặt bị can Nguyễn Công Minh, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh, trong vụ án liên quan vi phạm đấu thầu, đưa và nhận hối lộ.
(VNF) - Bộ Công an vừa đề xuất nâng mạnh mức phạt tiền trong thẩm quyền xử lý vi phạm của nhiều chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân, trong đó có cảnh sát giao thông. Nội dung này được nêu trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
(VNF) - Chính phủ vừa đặt mục tiêu đến năm 2035, mọi giao dịch giữa người dân với cơ quan nhà nước sẽ được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Người dân không còn phải nộp lại giấy tờ nhiều lần, đồng thời mọi thủ tục có thể xử lý trực tuyến mà không phụ thuộc địa giới hành chính.
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nhấn mạnh không để phát sinh “khoảng trống pháp luật” hay nợ đọng văn bản gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp khi triển khai thực tế.
(VNF) - VKSND Tối cao cáo buộc Giám đốc Herbitech Phạm Vũ Khiêm dùng tiền thu từ hoạt động sản xuất, buôn bán thực phẩm giả để đầu tư thuê đất tại khu công nghiệp nhằm hợp thức hóa dòng tiền.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất nhiều cơ chế đãi ngộ đặc biệt để thu hút nhân tài vào khu vực công, trong đó chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành và người có trình độ chuyên môn cao có thể được hưởng phụ cấp tới 300% mức lương hiện hưởng.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nếu không thực hiện cải cách thể chế một cách thực chất, khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ khó có bước chuyển căn bản và “10 năm nữa vẫn tiếp tục loay hoay với những bài toán cũ”. Ông nhấn mạnh, nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở định hướng chính sách, mà ở cách thức tổ chức thực thi và cơ chế trao quyền trong quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Bộ Tài chính vừa đưa ra đề xuất cắt giảm thêm 60 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong nỗ lực tiếp tục cải cách thủ tục, tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, qua đó tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực an ninh, khoa học và công nghệ, văn hóa, thông tin và truyền thông.
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 122/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đẩy nhanh xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết mới.
(VNF) - Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh chương trình cải cách thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh với quy mô lớn, trong đó dự kiến cắt giảm hơn 40% điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa, bãi bỏ hàng trăm thủ tục nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
(VNF) - Hà Nội sẽ tăng cường giám sát và kiểm tra 200 dự án đầu tư trong năm 2026, bao gồm cả dự án đầu tư công và ngoài ngân sách, nhằm siết chặt kỷ luật đầu tư.
(VNF) - Chính phủ định hướng “giao một lần, giao sớm” các chỉ tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 cho địa phương nhằm tạo sự chủ động trong xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và phân bổ nguồn lực đầu tư.
(VNF) - Chủ tịch IEMS cùng hai người bị bắt vì liên quan đường dây tổ chức thi, cấp chứng chỉ tiếng Anh “chui” cho hơn 80.000 người, thu lợi gần 200 tỷ đồng.
(VNF) - Cáo trạng xác định, nhiều cán bộ thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã bị cáo buộc dựng “giấy phép con”, gây khó cho doanh nghiệp xuất khẩu lao động để nhận tiền “bôi trơn”. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cho là đã nhận hơn 16 tỷ đồng để tạo điều kiện giải quyết hồ sơ, cấp phép cho doanh nghiệp.
(VNF) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 ghi nhận nhiều nội dung hợp tác kinh tế được trao đổi giữa hai bên, tập trung vào thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ cao.
(VNF) - Việt Nam và Ấn Độ đánh giá cao hợp tác nhiều thập kỷ qua trong lĩnh vực thăm dò dầu khí. Trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa các hoạt động thăm dò và khai thác, bao gồm phát triển các giếng mới mà Ấn Độ quan tâm tham gia, trên cơ sở luật pháp Việt Nam, luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước sau cuộc hội đàm và họp báo chung tại thủ đô New Delhi ngày 6/5.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu sớm hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia 2021-2030, sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026.
(VNF) - Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết thành phố sẽ phát triển các công viên lớn, khu sinh thái quy mô dọc sông Hồng và sông Đuống, đồng thời kiên quyết không chấp nhận các dự án cản trở hành lang thoát lũ hoặc phát triển đô thị thiếu không gian xanh.
(VNF) - Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang khẳng định, thành phố không có chủ trương di dời tất cả các trường đại học về một khu vực cụ thể. Việc sắp xếp, quy hoạch lại các cơ sở giáo dục sẽ được nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở điều kiện thực tế và đặc thù của từng đơn vị.
(VNF) - Ngày 20/5 tới, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các bị cáo liên quan sẽ hầu tòa sơ thẩm trong vụ án xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan.
(VNF) - Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố vắng mặt bị can Nguyễn Công Minh, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh, trong vụ án liên quan vi phạm đấu thầu, đưa và nhận hối lộ.
(VNF) - Sau hơn một năm triển khai, dự án Vinhomes Wonder City (xã Ô Diên, Hà Nội) đang từng bước định hình diện mạo của một đại đô thị quy mô lớn ở phía Tây Hà Nội.