Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Trung Quốc có 21 lò phản ứng hạt nhân đang được xây dựng với công suất sản xuất hơn 21 gigawatt (GW - một GW là đủ để cung cấp năng lượng cho một thành phố cỡ trung bình). Đây là số lượng lò phản ứng hạt nhân đang được xây dựng nhiều gấp 2,5 lần so với bất kỳ quốc gia nào khác.
Ấn Độ hiện xếp thứ 2 trong về số lượng lò hạt nhân đang được xây dựng, với 8 cơ sở có tạo ra hơn 6 GW điện. Vị trí thứ ba là Thổ Nhĩ Kỳ, có 4 lò phản ứng hạt nhân đang được xây dựng với công suất ước tính là 4,5 GW.
Trong khi đó, Mỹ hiện có 1 lò phản ứng hạt nhân đang được xây dựng, là lò phản ứng thứ 4 tại nhà máy điện Vogtle ở Georgia, có khả năng tạo ra công suất hơn 1 GW.
“Trung Quốc trên thực tế là nước dẫn đầu thế giới về công nghệ hạt nhân vào thời điểm hiện tại”, Jacopo Buongiorno, giáo sư khoa học và kỹ thuật hạt nhân tại Viện Công nghệ Massachusetts, nói với CNBC.
Đồng tình với ý kiến này có cả ông Kenneth Luongo, chủ tịch và người sáng lập của Partnership for Global Security, một tổ chức phi lợi nhuận về chính sách năng lượng và an ninh hạt nhân và xuyên quốc gia: "Trung Quốc đang dẫn đầu, thậm chí là chạy trước rất xa”.
Trong khi hơn 70% công suất hạt nhân hiện có được đặt tại các quốc gia là thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), gần 75% các lò phản ứng hạt nhân hiện đang được xây dựng ở các quốc gia không thuộc OECD và một nửa trong số đó là ở Trung Quốc, theo báo cáo chuỗi cung ứng gần đây của Hiệp hội Hạt nhân Thế giới.
Khi nền kinh tế Trung Quốc phát triển, sản lượng năng lượng của nước này cũng tăng theo. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, tổng sản lượng năng lượng của Trung Quốc đạt 7.600 terawatt giờ vào năm 2020, tăng mạnh so với mức 1.280 terawatt giờ vào năm 2000.
“Người Trung Quốc đã ủng hộ hạt nhân từ lâu, nhưng giờ đây họ dường như đã cam kết đạt quy mô thực sự khổng lồ lên tới 150 GW trong 15 năm. Và họ dường như đang đi đúng hướng để đạt được mục tiêu đó. Cho đến nay, đây sẽ là đợt mở rộng công suất hạt nhân lớn nhất trong lịch sử", giáo sư Buongiorno nói.
Trước đây, vị trí "vua" năng lượng hạt nhân từng thuộc về Mỹ. Đội lò phản ứng hạt nhân hiện có của Mỹ là minh chứng cho sự thống trị trước đây của nước này.
Theo IAEA, Mỹ có tới 93 lò phản ứng hạt nhân hoạt động với công suất tạo ra hơn 95 GW điện, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác cho đến nay. Nhiều lò phản ứng trong số đó sẽ hoạt động được trong một quãng thời gian dài, vì các lò phản ứng hạt nhân có thể được cấp phép hoạt động trong 60-80 năm.
Theo IAEA, quốc gia có nhiều lò phản ứng hạt nhân đang hoạt động nhất tiếp theo là Pháp với 56 lò với công suất tạo ra hơn 61 GW. Trung Quốc đứng thứ ba với 55 lò phản ứng đang hoạt động và công suất trên 53 GW điện.
“Người ta đồng tình rằng Mỹ đã mất đi sự thống trị toàn cầu về năng lượng hạt nhân. Xu hướng này bắt đầu vào giữa những năm 1980”, ông Kenneth Luongo nói với CNBC.
Trung Quốc chỉ mới bắt đầu nổi lên khi ngành công nghiệp hạt nhân của Mỹ bắt đầu thụt lùi. Cụ thể, Bắc Kinh bắt đầu xây dựng lò phản ứng đầu tiên vào năm 1985, ngay khi việc xây dựng hạt nhân của Mỹ bắt đầu suy giảm mạnh.
Trung Quốc đã khởi động chương trình hạt nhân của mình bằng cách mua các lò phản ứng từ Pháp, Mỹ và Nga, đồng thời xây dựng lò phản ứng hạt nhân chính trong nước, Hualong, với sự hợp tác với Pháp.
Việc sản xuất năng lượng hạt nhân không thải ra bất kỳ khí nhà kính nào góp phần gây ô nhiễm không khí và hiện tượng nóng lên toàn cầu, vì vậy Trung Quốc đã chuyển sang sử dụng hạt nhân như một cách để nhanh chóng sản xuất số lượng lớn năng lượng sạch.
Một lý do cho sự thống trị của Trung Quốc là sự kiểm soát mạnh mẽ của chính phủ đối với lĩnh vực năng lượng và hầu hết nền kinh tế.
“Họ (Trung Quốc) đã xây dựng một ngành công nghiệp được nhà nước hỗ trợ và tài trợ, cho phép họ xây dựng nhiều tổ máy hạt nhân với chi phí thấp hơn. Họ không có bí quyết nào khác ngoài nguồn tài chính của nhà nước, chuỗi cung ứng được nhà nước hỗ trợ và cam kết của nhà nước trong việc xây dựng công nghệ”, chuyên gia Luongo nhận định.
Theo các chuyên gia, Mỹ đang có những động thái để giành lại phần nào sự thống trị trước đây trong lĩnh vực hạt nhân.
“Mỹ nhận thấy mình đang ở thế bất lợi trong lĩnh vực xuất khẩu hạt nhân và đang cố gắng tái định vị mình để trở thành đối thủ lớn trong 15 năm tới”, ông Luongo nói với CNBC.
Mỹ đang cung cấp các khoản trợ cấp để duy trì hoạt động của một số nhà máy hạt nhân hiện có, bán một số lò phản ứng hạt nhân lớn cho Đông Âu. Nhưng quốc gia này đang đặt nhiều tham vọng vào việc mở rộng thị trường cho công nghệ lò phản ứng tiên tiến và mô-đun nhỏ cũng như xây dựng năng lực làm giàu nhiên liệu liên quan.
“Mỹ có thể bắt kịp nếu các công nghệ mới đang được phát triển ở đây – trên hết là các lò phản ứng mô-đun nhỏ và lò phản ứng vi mô, chứng tỏ được sự thành công về mặt kỹ thuật và thương mại, điều này hiện chưa chắc chắn”, ông Biongiorno nói.
Các lò phản ứng hạt nhân nhỏ ít tốn kém hơn vì chúng nhỏ hơn, nhưng cũng vì thiết kế mô-đun cho phép các bộ phận cấu thành được chế tạo trong nhà máy và lắp ráp tại chỗ. Quá trình đó nhanh hơn và rẻ hơn so với việc xây dựng từng lò phản ứng chỉ làm một lần.
Ngoài ra, chuyên gia Kotek thuộc Viện Năng lượng Hạt nhân cho biết các lò phản ứng mô-đun nhỏ rất phù hợp để cung cấp nhiệt cho các quy trình công nghiệp.
“Chính phủ Mỹ đang đổ hàng tỷ USD vào việc phát triển các lò phản ứng module nhỏ như NuScale và Westinghouse AP 300 với kỳ vọng rằng chúng rẻ hơn các lò phản ứng lớn và mở ra cơ hội xuất khẩu", ông Luongo nói.
Một phần trong nỗ lực tái khởi động ngành công nghiệp hạt nhân của Mỹ cũng là mong muốn trở thành nước xuất khẩu công nghệ lò phản ứng hạt nhân.
Ông Kotek phân tích: “Mỹ được công nhận rộng rãi là cung cấp công nghệ năng lượng hạt nhân hàng đầu thế giới, nhưng chỉ có những thiết kế tuyệt vời trên giấy là chưa đủ – hầu hết các quốc gia khác đều muốn thấy công nghệ đó được vận hành trước khi họ xem xét xây dựng nó ở nước họ.
Vì vậy, sẽ khôn ngoan hơn khi Mỹ khuyến khích việc tăng tốc xây dựng các hệ thống năng lượng hạt nhân thế hệ tiếp theo ngay tại quê nhà trước khi đưa các thiết kế đã được chứng minh ra thị trường toàn cầu và lấy lại vị thế là nước dẫn đầu thế giới trong việc xuất khẩu năng lượng hạt nhân”.
Các chuyên gia trong ngành cho biết cuộc đua giành vị trí dẫn đầu trong ngành công nghiệp hạt nhân quốc tế sẽ trở nên khốc liệt hơn khi nhu cầu về năng lượng sạch tiếp tục tăng cao.
Ông Kotek cho biết: “Chúng tôi và các đồng minh năng lượng hạt nhân thân cận của chúng tôi đang ở thời điểm mà tôi nghĩ chỉ là khởi đầu của một cuộc cạnh tranh khốc liệt để giành vị trí thống trị trên thị trường xuất khẩu năng lượng hạt nhân toàn cầu”.
Xem thêm >> 5 nước G7 lập liên minh nhằm ‘hất’ Nga khỏi thị trường năng lượng hạt nhân
Tags:
(VNF) - Sau hơn 2 giờ hội đàm tại Bắc Kinh ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phát đi hàng loạt tín hiệu đáng chú ý về thương mại, công nghệ, Đài Loan và hợp tác chiến lược, cho thấy nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ mời ông Jensen Huang, giám đốc điều hành của Nvidia, lên chuyên cơ Air Force One vào tối 12/5 khi ông chuẩn bị tới Bắc Kinh tham dự hội nghị thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc.
(VNF) - Theo sắc lệnh được chính phủ ban hành ngày 13/5, Ấn Độ đã nâng thuế nhập khẩu vàng và bạc từ 6% lên 15%, trong nỗ lực hạn chế nhập khẩu kim loại quý và giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối quốc gia.
(VNF) - Cả phe lạc quan và phe bi quan đều cho rằng thị trường hiện tại có thể đang lặp lại kịch bản năm 1999. Vì vậy, một bên kêu gọi bán tháo cổ phiếu công nghệ, trong khi bên còn lại lại xem đây là cơ hội để mua vào.
(VNF) - Chuyên gia cho rằng, thường phải có những cú sốc lớn hoặc sự kiện bất ngờ thì hệ thống mới thay đổi. Nếu cuộc chiến kéo dài và hậu quả kinh tế càng nghiêm trọng, đây là cơ hội và động lực để cải tổ chuỗi cung ứng năng lượng cho nền kinh tế thế giới bền vững hơn.
(VNF) - Blockchain và AI đang mở ra mô hình tài chính mới cho bất động sản thương mại khi cho phép chuyển khoản vay cùng mức lãi suất sang tài sản khác mà không phải chịu phí phạt trả trước. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp tăng thanh khoản và thúc đẩy giao dịch trên thị trường.
(VNF) - Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), Bộ Tài chính Mỹ đã phải chi 628 tỷ USD tiền lãi ròng trong năm nay cho các khoản vay của chính phủ.
(VNF) - Một loạt lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ sẽ tháp tùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này, trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh nỗ lực thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và tìm cách kéo dài thỏa thuận đình chiến trong cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Giá bạc thế giới đang trở thành tâm điểm của thị trường kim loại quý khi liên tục tăng mạnh và vượt xa tốc độ tăng của vàng.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất đáp trả của Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 10 tuần ở Trung Đông, gọi đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, trong khi Tehran tuyên bố sẽ “không bao giờ khuất phục”. Tình trạng bế tắc tiếp tục khiến eo biển Hormuz bị tê liệt và làm xáo trộn thị trường năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Nhà đầu tư tổ chức vẫn tiếp tục đổ tiền vào tín dụng tư nhân, thậm chí trong một số trường hợp còn tăng mạnh tỷ trọng phân bổ, dù ngày càng xuất hiện nhiều lo ngại về tiêu chuẩn cho vay, sự thiếu minh bạch trong định giá và mức độ tập trung ngành.
(VNF) - Lời kêu gọi của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đề nghị người dân tạm hoãn mua vàng cho đám cưới trong vòng một năm, được xem là khá bất thường tại một quốc gia mà vàng từ lâu không chỉ là tài sản tích trữ mà còn gắn sâu với truyền thống văn hóa và các sự kiện trọng đại của mỗi gia đình.
(VNF) - Cựu thủ tướng - tỷ phú Thái Lan Thaksin Shinawatra đã được trả tự do theo diện tạm tha vào sáng nay (11/5), trong sự reo hò chào đón của đám đông, 8 tháng sau khi tòa án buộc ông phải chấp hành án tù mà trước đó ông đã tránh bằng thời gian nằm viện kéo dài.
(VNF) - 9 năm sau chuyến thăm xa hoa đầu tiên tới Trung Quốc trên cương vị tổng thống Mỹ, ông Donald Trump dự kiến sẽ trở lại Bắc Kinh từ ngày 13-15/5 theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong bối cảnh căng thẳng về thuế quan, Đài Loan và cạnh tranh công nghệ vẫn âm ỉ, hội nghị thượng đỉnh lần này sẽ là phép thử quan trọng đối với khả năng ổn định mối quan hệ đầy rạn nứt giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Hai anh em Zhu Shuangquan và Zhu Shunquan đã gia nhập hàng ngũ tỷ phú USD sau khi cổ phiếu công ty vật liệu bán dẫn Hubei Dinglong tăng vọt gần 116% trong 1 năm qua.
(VNF) - Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã kêu gọi 1,4 tỷ người dân nước này làm việc tại nhà, hạn chế đi lại và ngừng mua vàng, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran tiếp tục đẩy chi phí năng lượng leo thang.
(VNF) - Căng thẳng trên thị trường tín dụng tư nhân Mỹ đang lan sang lĩnh vực vốn đầu tư tư nhân, đẩy chi phí vay tăng cao, gây áp lực tái cấp vốn và làm suy giảm định giá tài sản trên toàn thị trường.
(VNF) - Khi blockchain và trí tuệ nhân tạo bắt đầu tiến sâu vào lĩnh vực bất động sản, việc mua bán nhà đất bằng crypto không còn là ý tưởng xa vời. Các công ty công nghệ đang tìm cách thay thế quy trình giấy tờ kéo dài hàng tuần bằng những giao dịch số hóa chỉ diễn ra trong vài giờ, với toàn bộ dữ liệu quyền sở hữu được ghi nhận trực tiếp trên blockchain.
(VNF) - Xe hơi Trung Quốc gần như vắng bóng trên đường phố Mỹ, nhưng phụ tùng ô tô do Trung Quốc sản xuất lại hiện diện ngày càng sâu rộng trong những chiếc xe mang thương hiệu Mỹ.
(VNF) - Bộ trưởng Thương mại Mỹ từng dự đoán chính phủ sẽ cấp 80.000 Thẻ Vàng và thu về hơn 100 tỷ USD. Tuy nhiên, mới chỉ có 338 người nộp đơn xin Thẻ Vàng, và chỉ 165 người trong số đó đóng khoản phí xử lý thị thực 15.000 USD.
(VNF) - Thế giới đang tiêu thụ lượng dầu dự trữ với tốc độ kỷ lục khi cuộc chiến với Iran làm tê liệt dòng chảy năng lượng từ Vịnh Ba Tư, bào mòn chính “tấm đệm an toàn” vốn bảo vệ thị trường trước các cú sốc nguồn cung.
(VNF) - Cuộc chiến Iran nhiều khả năng sẽ trở thành tâm điểm trong hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và , khiến khả năng giải quyết các vấn đề như thuế quan và nguồn cung đất hiếm trở nên khó khăn hơn.
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
(VNF) - Lời cảnh báo trị giá 397 tỷ USD của "trùm đầu tư" Warren Buffett và Greg Abel dành cho Phố Wall đang trở nên ngày càng đáng lo ngại, trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ liên tục lập đỉnh mới dù nhiều dấu hiệu rủi ro đã xuất hiện.
(VNF) - Xung đột Iran gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung naphtha trên toàn châu Á, đẩy giá bao bì thực phẩm và các sản phẩm y tế tăng cao, khiến châu lục này đối mặt với một cuộc khủng hoảng mới.
(VNF) - Sau hơn 2 giờ hội đàm tại Bắc Kinh ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phát đi hàng loạt tín hiệu đáng chú ý về thương mại, công nghệ, Đài Loan và hợp tác chiến lược, cho thấy nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
